Nền Tảng Tân Ước

Giới Thiệu Về Bốn Sách Phúc Âm Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học mở đầu giúp người học làm quen với bốn sách Phúc Âm trước khi học từng sách. Bài học trình bày bốn khía cạnh chính. Về văn học, các sách Phúc Âm là những bản tường thuật lịch sử về đời sống và chức vụ của Chúa Giê-xu, với sáu cơ sở để tin cậy chúng. Về vị trí trong Hội Thánh, ba sách đầu có nhiều điểm chung nên gọi là Phúc Âm Nhất Lãm, và Hội Thánh đã đồng thuận về bốn sách vào cuối thế kỷ thứ hai. Bài học nhấn mạnh sự thống nhất của bốn sách quanh cùng một sứ điệp: Chúa Giê-xu là Đấng Mê-si-a mang Vương quốc của Đức Chúa Trời đến, Vương quốc đã đến nhưng chưa trọn vẹn. Cuối cùng, bài học giải thích những khác biệt bề ngoài và giới thiệu trọng tâm riêng của từng sách.

Thuật ngữ: gospel = Phúc Âm · kingdom of God = Vương quốc (Đức Chúa Trời) · Messiah = Đấng Mê-si-a · historical narrative = bản tường thuật lịch sử · Synoptic Gospels = Phúc Âm Nhất Lãm

Đọc thêm: Giáo lý câu 3 · Bách khoa: Phúc Âm · Bách khoa: Vương quốc Đức Chúa Trời

Sách Phúc Âm Theo Ma-thi-ơ Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học này trình bày sách Ma-thi-ơ, trong đó Chúa Giê-xu được giới thiệu là Vua Mê-si-a của dân Do Thái mà nhiều người không nhận ra. Phần bối cảnh cho biết tác giả là sứ đồ Ma-thi-ơ, một người thu thuế gốc Do Thái, và sách được viết cho độc giả Do Thái để thuyết phục họ rằng Chúa Giê-xu là Đấng Mê-si-a được hứa, Đấng làm trọn Cựu Ước. Phần cấu trúc cho thấy sách gồm lời giới thiệu, năm phần xen kẽ tường thuật và giáo huấn, rồi kết thúc bằng sự chết, sự chuộc tội, sự phục sinh và Đại mạng lệnh. Phần chủ đề nhấn mạnh di sản Cựu Ước của Ma-thi-ơ, với nhiều trích dẫn Cựu Ước hơn bất kỳ sách Phúc Âm nào, và Hội Thánh được kêu gọi vâng lời từ tấm lòng và mang Phúc Âm ra khắp thế giới.

Thuật ngữ: Messiah = Đấng Mê-si-a · kingdom of heaven = Vương quốc thiên đàng · church = Hội Thánh · fulfillment = sự ứng nghiệm · repentance = sự ăn năn

Đọc thêm: Giáo lý câu 21 · Bách khoa: Đấng Christ · Ma-thi-ơ 5

Sách Phúc Âm Theo Mác Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học này trình bày sách Mác, trong đó Chúa Giê-xu được giới thiệu là Con Đức Chúa Trời chịu khổ, Đấng chiến thắng kẻ thù của Đức Chúa Trời. Phần bối cảnh cho biết tác giả là Giăng Mác, người ghi lại lời kể của sứ đồ Phi-e-rơ, và sách được viết cho độc giả dân ngoại, có lẽ là người Rô-ma. Phần cấu trúc gồm năm phần: lời rao báo về Đấng Mê-si-a, quyền năng Ngài tại Ga-li-lê, lời xưng nhận của Phi-e-rơ, sự thương khó của Ngài, và chiến thắng qua sự phục sinh. Phần chủ đề trình bày Chúa Giê-xu là Đầy tớ chịu khổ đã hy sinh mạng sống để chuộc nhiều người, đồng thời là Vua chiến thắng tội lỗi, sự chết và Sa-tan, và kêu gọi người đọc theo Ngài bằng sự từ bỏ chính mình và vác thập tự giá.

Thuật ngữ: suffering servant = Đầy tớ chịu khổ · Son of God = Con Đức Chúa Trời · atonement = sự chuộc tội · discipleship = sự làm môn đồ

Đọc thêm: Giáo lý câu 27 · Bách khoa: Sự chuộc tội · Mác 10

Sách Phúc Âm Theo Lu-ca Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học này trình bày sách Lu-ca, trong đó Chúa Giê-xu là Đấng Cứu Thế đầy lòng thương xót, mang sự cứu rỗi cho mọi người, nhất là người bị bỏ quên và khinh rẻ. Phần bối cảnh cho biết tác giả là Lu-ca, một thầy thuốc dân ngoại, bạn đồng hành của Phao-lô, người đã tra cứu kỹ lời chứng của các nhân chứng để viết cho Thê-ô-phi-lơ và tín hữu dân ngoại. Phần cấu trúc theo địa lý: từ sự giáng sinh và chức vụ tại Ga-li-lê, qua hành trình lên Giê-ru-sa-lem, đến sự đóng đinh và phục sinh. Phần chủ đề mô tả sự cứu rỗi như sự đảo ngược — người bé mọn, người cuối cùng và người hư mất trở nên người được ưu ái — và nhấn mạnh quyền năng, chương trình của Đức Chúa Trời cùng công việc của Đức Thánh Linh.

Thuật ngữ: salvation = sự cứu rỗi · compassion = lòng thương xót · Gentiles = dân ngoại · Holy Spirit = Đức Thánh Linh

Đọc thêm: Giáo lý câu 20 · Bách khoa: Sự cứu rỗi · Lu-ca 15

Sách Phúc Âm Theo Giăng Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học này trình bày sách Giăng, trong đó Chúa Giê-xu là Con Đức Chúa Trời, Ngôi Lời hằng hữu, Đấng thực hiện chương trình cứu rỗi đời đời để người đọc tin và được sự sống trong danh Ngài. Phần bối cảnh cho biết tác giả là sứ đồ Giăng, viết vào cuối thế kỷ thứ nhất cho độc giả Do Thái và dân ngoại đang thắc mắc về Chúa Giê-xu. Phần cấu trúc gồm lời mở đầu về Ngôi Lời, chức vụ công khai quanh các lễ của người Do Thái với các dấu lạ, chức vụ riêng tư với các môn đồ, và kết luận bằng sự phục sinh. Phần chủ đề xoay quanh đức tin, Chúa Giê-xu là Đấng Christ làm trọn đền thờ, các lễ, luật pháp, Con Đức Chúa Trời vừa thần tính vừa nhân tính, và sự sống đời đời.

Thuật ngữ: Word = Ngôi Lời · eternal life = sự sống đời đời · faith = đức tin · Son of God = Con Đức Chúa Trời

Đọc thêm: Giáo lý câu 86 · Bách khoa: Ngôi Lời · Bách khoa: Sự sống đời đời · Giăng 1

Bối Cảnh của Sách Công Vụ Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học trình bày bối cảnh của sách Công Vụ qua ba khía cạnh. Thứ nhất, tác giả: Lu-ca, tác giả Phúc Âm thứ ba, viết sách này làm tập hai gửi cho Thê-ô-phi-lơ; bằng chứng gồm mối liên hệ giữa hai tập sách, các bản thảo cổ và lời chứng của Hội Thánh, cùng những đoạn 'chúng tôi' cho thấy Lu-ca đồng hành với Phao-lô. Thứ hai, bối cảnh lịch sử: sách được viết khoảng năm 60–62, trước cuộc bách hại của Nê-rô và sự phá hủy đền thờ, cho Thê-ô-phi-lơ và Hội Thánh sống dưới đế quốc La Mã. Thứ ba, bối cảnh thần học: Cựu Ước nhìn lịch sử qua sáng tạo, sa ngã và cứu chuộc, với Áp-ra-ham, Môi-se và Đa-vít; Vương quốc Đức Chúa Trời đến qua Đấng Christ từng giai đoạn, khác hẳn điều người Do Thái thời ấy mong đợi.

Thuật ngữ: gospel = Phúc Âm · covenant = giao ước · kingdom = Vương quốc (Đức Chúa Trời) · canon = chính điển · apostle = sứ đồ

Đọc thêm: Bách khoa: Vương quốc Đức Chúa Trời · Bách khoa: Chính điển · Công Vụ Các Sứ Đồ 1

Cấu Trúc và Nội Dung Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học xem xét cách Lu-ca sắp xếp tư liệu và sứ điệp. Về chiến lược hùng biện, Lu-ca viết một bản tường thuật lịch sử chân thật, đáng tin cậy và có tính dạy dỗ, nhằm xác nhận Phúc Âm cho Thê-ô-phi-lơ; ông đặt thẩm quyền của sách trên lời nói và việc làm của các sứ đồ, và dùng các câu tóm tắt để chia sách thành từng phần. Về nội dung, sách theo chương trình địa lý trong Công Vụ 1:8: Giê-ru-sa-lem (chương 1–7), Giu-đê và Sa-ma-ri (chương 8–12), rồi đến tận cùng trái đất (chương 13–28), gồm Hội Đồng Giê-ru-sa-lem và Phao-lô bị giam tại Rô-ma. Về áp dụng, Lu-ca viết có chọn lọc, theo từng đoạn và dạy dỗ cách gián tiếp; có điểm không liên tục với thời chúng ta, nhưng Đức Chúa Trời, mục tiêu và Phúc Âm thì không đổi.

Thuật ngữ: gospel = Phúc Âm · kingdom = Vương quốc (Đức Chúa Trời) · church = Hội Thánh · apostle = sứ đồ

Đọc thêm: Bách khoa: Hội Thánh · Bách khoa: Phúc Âm · Công Vụ Các Sứ Đồ 1

Các Chủ Đề Chính Nội dung AI soạn, chưa duyệt

Bài học trình bày ba chủ đề lớn, Đức Thánh Linh, các sứ đồ và Hội Thánh, qua đó Phúc Âm về Vương quốc Đức Chúa Trời lan rộng không gì ngăn cản được. Đức Thánh Linh ban năng quyền cho các sứ đồ: Ngài giáng xuống trong ngày Ngũ Tuần, với tiếng lạ làm dấu thời đại mới đã đến, rồi đến trên người Sa-ma-ri, dân ngoại và Ê-phê-sô. Các sứ đồ là những người duy nhất được Chúa Giê-xu dạy dỗ và thấy Ngài sống lại; họ có thẩm quyền vì được sai đi, làm phép lạ và nhận mặc khải, nhưng rao giảng nhiều cách. Hội Thánh là cần thiết vì các sứ đồ không thể đem sứ điệp đi khắp thế gian; họ chuẩn bị Hội Thánh bằng sự dạy dỗ, việc bổ nhiệm chấp sự và trưởng lão, và chuẩn bị chịu gian khổ.

Thuật ngữ: Holy Spirit = Đức Thánh Linh · apostle = sứ đồ · church = Hội Thánh · gospel = Phúc Âm

Đọc thêm: Giáo lý câu 30 · Bách khoa: Đức Thánh Linh · Bách khoa: Hội Thánh · Công Vụ Các Sứ Đồ 2