Mùa Xuân Của Đời Người Hay,
David Magie · The Spring-Time of Life: Advice to Youth
Bản dịch do AI (MG-3) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
Mùa Xuân Của Đời Người Hay,
MÙA XUÂN CỦA ĐỜI NGƯỜI HAY, LỜI KHUYÊN DÀNH CHO TUỔI TRẺ
David Magie
MỤC LỤC
Mùa Tuổi Trẻ
Những Chàng Trai Trẻ Trong Hiểm Nguy
Sức Mạnh Của Thói Quen
Tình Bạn—Ảnh Hưởng Của Nó
Sai Lầm—Nguyên Nhân Và Hậu Quả Của Nó
Thận Trọng Và Khích Lệ
Sự Thật Giữa Người Với Người
Sự Chân Thật Theo Kinh Thánh
Siêng Năng Là Con Đường Dẫn Đến Thành Công
Giá Trị Của Những Nguyên Tắc Tốt
Sự Lịch Thiệp
Sự Tự Chủ
Kinh Thánh—Cuốn Sách Của Chàng Trai Trẻ
Đấng Christ—Tấm Gương Cho Các Chàng Trai Trẻ
Tôn Giáo—Điều Quan Trọng Nhất
MÙA TUỔI TRẺ
"Sa-lô-môn, con trai ta, còn trẻ và non nớt," là nhận xét của một trong những người tốt nhất và những người cha nhân từ nhất. Xét riêng rẽ, ngôn ngữ như thế chẳng có gì nổi bật; thế mà nó khó có thể được thốt ra mà không khơi dậy một chuỗi cảm xúc trong mọi tấm lòng quảng đại. Không có giai đoạn nào khác của đời người tác động sâu sắc đến nhân cách và vận mệnh con người như vậy, và cũng không có giai đoạn nào khác khơi dậy nhiều nỗi lo âu và lời cầu nguyện đến thế.
Ba hạng người vây quanh chúng ta—người già, người trung niên, và người trẻ. Mỗi hạng đều có những hy vọng và lo sợ, những niềm vui và nỗi buồn riêng của mình. Như những người tóc bạc có những thử thách và niềm an ủi rất đúng khi được gọi là của riêng họ, thì những người đang ở giữa trưa của cuộc đời cũng vậy, và cả tuổi trẻ tươi sáng, đầy sức sống cũng vậy. Ở mỗi giai đoạn khác nhau, cuộc sống mang một diện mạo mới, và cần được nói đến bằng những lời lẽ mới mẻ và thích hợp. Không nhóm người nào trong các nhóm này được phép bỏ qua; nhưng nếu việc phân biệt là đúng, chúng ta có thể dễ dàng thấy mối quan tâm chính của mình nên tập trung vào đâu. Giúp ích cho người trẻ là giúp ích trong thời gian dài nhất, và trên quy mô lớn nhất.
Nhưng ai đủ khả năng đảm nhận chức vụ hướng dẫn một đoàn người bất tử, trong buổi sáng của cuộc đời! Tôi cảm thấy sự bất lực của mình, hỡi tuổi trẻ yêu dấu, trong gánh nặng trách nhiệm mà tôi mang lấy khi chỉ mới phác họa con đường mà các bạn có thể bước đi an toàn. Tuy nhiên, có một điều khích lệ tôi—những người bạn thân thiết và tốt nhất của các bạn cùng cha mẹ các bạn, tất cả sẽ ủng hộ tôi.
Kế hoạch sẽ được triển khai trong các chương trước mắt, sẽ được thấy là có phạm vi khá rộng. Nhiều chủ đề sẽ được đem ra xem xét, thích hợp để cải thiện nhân cách của các bạn và nâng cao sự đáng kính của các bạn, mà lại không được lấy làm nền tảng cho sự dạy dỗ công khai thường xuyên như tầm quan trọng của chúng đòi hỏi. Mong ước của tôi là các bạn được trang bị đầy đủ cho công việc lớn lao của cuộc đời. Tôn giáo quả thật phải định hình từng chủ đề riêng biệt; nhưng đó phải là tôn giáo gắn liền với những bổn phận và niềm vui hằng ngày, và đem lại sức mạnh cùng sự an ủi hằng ngày. Việc làm cho "sự kêu gọi và sự tuyển chọn của mình được chắc chắn," không phải là điều duy nhất được đòi hỏi—các bạn cũng phải "làm điều công chính và yêu sự thương xót," cũng như "bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời."
Hãy để tôi bắt đầu bằng cách kêu gọi sự chú ý của các bạn đến một vài nhận xét về mùa tuổi trẻ, xét về ảnh hưởng của nó đối với toàn bộ cuộc đời về sau.
1. Không có thời kỳ nào về sau mà người ta đạt được những thành tựu quý giá như vậy. Chính lúc này, tình cảm nồng nàn nhất, tấm lòng dễ cảm nhận nhất, trí nhớ giữ lại tốt nhất, và mọi năng lực tinh thần, đạo đức và thể chất đều dễ được cải thiện nhất. Mọi sự đều để lại dấu ấn trên người trẻ—những khuôn mặt họ nhìn ngắm, những giọng nói họ nghe, những nơi chốn họ thăm viếng, những người bạn họ giao du, và những cuốn sách họ đọc. Không thể đánh giá quá cao tầm quan trọng, đối với đời này và đời sau, gắn liền với vài năm đầu tiên của cuộc đời một người. Một phần tư đầu tiên của cuộc đời đáng giá hơn, xét như một giai đoạn thu thập, so với tất cả phần còn lại.
Hãy xem xét những thành tựu mà một đứa trẻ đạt được trong vòng hai mươi hoặc ba mươi tháng kể từ khi chào đời. Ngay cả khi còn là một hài nhi bất lực, nó đã học cách đọc những cảm xúc bên trong được biểu lộ qua những thay đổi trên nét mặt, và có thể dễ dàng phân biệt giữa một nụ cười và một cái cau mày. Hãy đến gần nó với những cử chỉ âu yếm, và mắt nó sáng lên, nét mặt nó rạng rỡ. Hãy mang một vẻ mặt khó chịu, dùng những lời giận dữ, và lòng nó thổn thức, nước mắt nó rơi. Đây là lúc đứa bé yếu ớt ấy làm quen với nghệ thuật khó khăn là giữ thăng bằng, và đứng thẳng. Trước khi đạt được một phần tư tầm vóc của mình, bước đi của nó thường đều đặn như thể nó hiểu mọi định luật về trọng lực, và cử động của nó duyên dáng như thể nó đã được bàn tay khéo léo nhất huấn luyện. Và lạ lùng hơn nữa, ngay trong giai đoạn này, sinh linh yếu ớt và dường như không chú ý ấy lại làm chủ một ngôn ngữ mới! Điều mà người lớn không bao giờ đạt được nếu không có sự học tập lâu dài và kiên nhẫn, thì một đứa trẻ đạt được mà không cần Văn Phạm hay Từ Điển, và hầu như không cần một nỗ lực nhọc nhằn nào.
Chớ cho rằng những suy nghĩ như thế là tầm thường và không quan trọng. Các bạn sẽ không xét đoán như vậy đâu, hãy tin chắc, nếu các bạn có sống đến lúc tự mình làm cha mẹ, và được phép hưởng niềm vui tinh tế là ghi nhận cách một cậu con trai hay cô con gái nhỏ ngước lên và cố đọc lòng các bạn qua nét mặt các bạn, hay nhận thấy những nỗ lực đầu tiên mà một đứa trẻ đáng yêu thực hiện để đi một mình, hay nghe đứa bé bi bô nói những lời cho đến khi chúng trở nên dễ dàng, và nối các âm tiết cho đến khi chúng trở nên dễ hiểu.
Nhưng tôi có những lý do cao hơn tất cả những điều này, khi dừng lại ở ngưỡng cửa của cuộc sống con người như vậy, và hướng sự chú ý của các bạn vào con người tương lai trong những ngày đầu tiên của nó. Có thể học biết nhiều điều về những mục đích sâu thẳm khôn dò của tâm trí Đức Chúa Trời, và những mầu nhiệm chưa được tháo gỡ của sự quan phòng, trong một cảnh tượng như thế này. Đứa trẻ ấy vừa mới bắt đầu dán mắt vào nét mặt của cha mình, thử sức mạnh của chính đôi chân mình, và bập bẹ tên của mẹ, có thể có một vận mệnh vinh quang hơn cả mặt trời kia đang chiếu sáng trong sức mạnh của nó. Điều chúng ta cho đến nay nhìn thấy chỉ là sự hé nở đầu tiên của nụ hoa, để bông hoa có thể tỏa hương và phô bày sắc màu của nó. Việc một sinh linh mong manh và non nớt như vậy dốc sức là chỉ mới phá vỡ cái vỏ, để sinh vật sống bên trong có thể tìm lối thoát, và mở cánh, rỉa lông, và chuẩn bị cho chuyến bay cao vút của nó. Giờ đây, một hữu thể bất tử khác đã bắt đầu hành trình kỳ diệu và chưa từng được viết ra của nó. Một sự khởi đầu đã được thực hiện, và đó là một sự khởi đầu báo trước một tiến trình nhanh chóng và vinh quang.
Sự phát triển sớm, về tinh thần hay thể chất, đều không đáng mong muốn. Những cây bị ép phát triển đến nỗi trổ ra trước thời điểm thích hợp của chúng, hiếm khi có thân cứng cáp, lá rộng, hay hương thơm đậm đà. Điều mọc lên trong một đêm, không ít khi cũng tàn lụi trong một đêm. Nhưng nếu không có áp lực quá đáng, và dưới ảnh hưởng của những phương pháp nhẹ nhàng và dịu dàng nhất, những bước tiến đáng ngạc nhiên thường sẽ đạt được.
Đây là những nỗ lực khởi đầu, và chúng dọn đường cho những bước tiếp theo dài hơn.
Ít điều gì thú vị hơn việc xem xét có biết bao kiến thức quý giá—kiến thức về Đức Chúa Trời và con người, về thời gian và cõi đời đời, về đất và trời—có thể thu thập được trong mười hai hoặc mười lăm năm đầu tiên của đời một người. Trong giai đoạn này, khoa học về các con số và khoảng cách, mở cửa dẫn đến toán học, địa lý và thiên văn học, có thể được bước vào một cách vững vàng và nắm vững những nguyên lý lớn của nó. Thiên nhiên, cũng vậy, bắt đầu mở kho tàng bí ẩn của mình, và cậu học trò còn non nớt thường thấy mình có thể hiểu được cách vận hành của hàng ngàn định luật mà đời sống và hạnh phúc tùy thuộc vào đó. Đặc biệt đây là mùa để tâm trí được chứa đầy những biến cố lớn, lấp đầy cho chúng ta các trang sử cổ đại và hiện đại. Những thành tựu mà vàng không mua được, và giá của chúng bạc cũng không cân được, có thể đạt được, và thường đạt được, trong khi người ta còn trẻ và non nớt.
Xin phép tôi nhận xét tại đây, rằng đây đặc biệt là giai đoạn của đời người để gia tăng phạm vi và khả năng giữ lại của trí nhớ. Suy luận một cách hợp lý và đi đến những kết quả khôn ngoan và an toàn, đòi hỏi một sự phán đoán lành mạnh; và một sự phán đoán như vậy thường là hoa trái của kinh nghiệm sâu sắc, và nhiều cơ hội so sánh điều này với điều kia. Nhưng việc thu thập những tài liệu mà một sự hiểu biết chín chắn hơn có thể dùng để rút ra kết luận của nó, là lãnh vực đặc biệt của tuổi trẻ. Mọi người mong muốn ghi dấu ấn cao trong đời, nên bắt đầu sớm để hình thành một bộ sưu tập những sự kiện quý giá, và không một ngày nào nên trôi qua mà không thêm vào số lượng của chúng.
Điều này, xin phép tôi nói thêm để khích lệ các bạn, là một công việc mà các bạn có thể đạt được một mức độ tiến bộ khiến chính các bạn phải ngạc nhiên. Không cần thiết rằng một thanh niên, để trở nên thông minh và hiểu biết rộng, phải được hưởng sự dạy dỗ của những giáo sư uyên bác, và được tiếp cận các trường đại học và những trường cao đẳng được tài trợ dồi dào. Nhiều người đã xoay xở để khắc tên mình rất rõ ràng trong Đền Danh Vọng, với ít cơ hội cải thiện hơn so với những cơ hội mà ngày nay thường đến với người lao động khiêm tốn nhất. Nhưng đây là một ý tưởng mà, dù hết sức thú vị, tôi không thể theo đuổi lúc này. Chỉ cần nói tại đây là, không một thanh niên nào, cảm nhận sự vận hành của một khát vọng cao quý duy nhất, cần phải nản lòng trước bất kỳ khó khăn rõ ràng nào nằm trên con đường của mình. Ý tưởng cao nhất về giáo dục là rèn luyện tâm trí để vượt qua trở ngại.
Từng tập sách nối tiếp nhau, đem những bí mật phong phú nhất của nghệ thuật và khoa học đến trong tầm tay các bạn, đang mở ra trước mắt các bạn; chỉ vài đồng shilling, dễ dàng tiết kiệm được nhờ không đến quán rượu hay quán bar, sẽ đặt các bạn vào sự sở hữu một kho thông tin, mà nhiều cha mẹ và bạn bè lớn tuổi của các bạn đã không được tiếp cận từ sớm. Trên hết, sách của Đức Chúa Trời ở trên bàn các bạn, và trong đó các bạn chắc chắn sẽ gặp được lịch sử chân thật nhất, những châm ngôn khôn ngoan thực tiễn hay nhất, và sự sùng kính trong sạch nhất. Chỉ cần sử dụng tốt những lợi thế của các bạn, và các bạn có thể đạt được những thành tựu mà so với chúng, nhà cửa và đất đai chẳng là gì cả.
2. Tuổi trẻ là mùa mà những ấn tượng tỏ ra bền vững nhất. Đó là thời gian để giữ gìn cũng như thu thập, để ghi nhớ cũng như học hỏi, để lưu giữ cũng như tiếp thu. Việc đưa chân lý tiếp xúc với tâm trí của một thanh niên cởi mở, chân thành, giống như áp một con dấu lên sáp vừa mới tan chảy, để các bạn chắc chắn không những có được một hình ảnh chính xác, mà còn là một hình ảnh lâu bền. Những nét vẽ được khắc sâu vào tấm lòng non nớt, và không làn sóng công việc hay lo toan nào về sau có thể xóa sạch hoàn toàn chúng. Nhiều năm có thể trôi qua, và đầu bạc đi chờ nấm mồ, và mắt mờ đi, và tay run rẩy; nhưng những cảnh đời đầu lại hiện ra với sự tươi mới như ngày hôm qua.
Tuổi trẻ và tuổi già, theo nhiều nghĩa hơn một, dường như gắn bó chặt chẽ với nhau. Nếu các bạn thăm một người mà, như một cây sồi đáng kính, vẫn đứng vững trong khi mọi cây quanh nó đã ngã xuống, các bạn sẽ thấy rằng tâm trí ông, dù gần như hoàn toàn trống rỗng về những giao dịch và biến cố gần đây, lại sống động với những điều thuộc thời thơ ấu và tuổi trẻ. Đây là một sự thật hết sức thú vị, và nó đáng được những người đang tích trữ cho thời gian sắp tới suy ngẫm kỹ lưỡng và cẩn thận. Dù ông có quên điều gì khác đi nữa, vị tộc trưởng của nhiều ngày tháng cũng không có khả năng quên cây mà ông đã chơi đùa dưới bóng nó, con suối mà ông đã dạo bước bên bờ, hay ngọn đồi mà ông đã leo lên khi còn là một cậu bé. Một nửa thời gian thức cũng như ngủ của ông được dùng để sống lại giai đoạn đầy nắng và êm đềm ấy của đời mình. Hai phần ba của một thế kỷ có thể đã trôi qua, không bao giờ trở lại, nhưng tư tưởng của ông vẫn quanh quẩn bên bếp lửa gia đình, chiếc giường ông đã ngủ, và căn phòng nơi ông cùng dự lời cầu nguyện của mẹ mình. Xin phép tôi hỏi những người đã cao tuổi, liệu điều này có đúng không. Các bạn nhớ rõ hình dáng của những khu rừng từ lâu đã bị đốn hạ, những cuốn sách từ lâu đã đọc, những bạn học từ lâu đã ra đi, và những mục sư từ lâu đã nằm trong mồ. Chính trí nhớ của các bạn về những việc xảy ra tuần trước và hôm qua là điều các bạn than phiền, chứ không phải trí nhớ của các bạn về những biến cố cách đây một thế hệ. Tất cả những điều ấy đều sống động và tươi mới.
Dù người ta có nói gì về những giai đoạn sau của cuộc đời, sự khởi đầu của nó sẽ để lại những dấu vết không bao giờ bị mài mòn. Trí tuệ giờ đây đang định hình, tình cảm đang nhận lấy kết cấu của chúng, và những hành động riêng lẻ đang trở thành thói quen, mà, dù có phần nào được sửa đổi bởi những cảnh tượng và ấn tượng về sau, cũng hiếm khi thay đổi một cách căn bản. Đây là điểm mà con người khởi hành, và nó thường quyết định toàn bộ đường hướng tương lai của họ. Tại đây con đường được bước vào, con đường dẫn đến đức hạnh hay tội lỗi, danh dự hay ô nhục, thiên đàng hay địa ngục. Hãy để mẹ của John Newton đưa cậu con trai nhỏ của mình vào phòng riêng để cầu nguyện, hãy để Doddridge được dạy lịch sử Kinh Thánh khi còn là một đứa trẻ, qua những bức tranh trên gạch lò sưởi, và hãy để Buchanan, khi còn là một cậu bé, lang thang vào một nhà thờ nơi Chúa Giê-xu được rao giảng—và những hiệu quả vẫn còn lại. Tất cả những tác nhân trong những giao dịch dịu dàng này—cha mẹ, bạn bè, mục sư—có thể đang ngủ trong mồ, nhưng công việc của họ vẫn tồn tại.
Thật là một sự thật quý giá, và đầy khích lệ biết bao! Hãy giao cho tôi việc uốn nắn thành công nhân cách của một đứa trẻ trong mọi giai đoạn đầu của nó, cho đến khi mười tám hoặc hai mươi năm trôi qua, và tôi sẽ không bao giờ, nhờ Đức Chúa Trời, tuyệt vọng về nó về sau. Nó có thể đi lạc, có thể quên lãng, có thể trở nên bướng bỉnh, trong một thời gian; nhưng rồi cánh tay thương xót của Đức Chúa Trời sẽ được dang ra, và dòng suối đã chìm xuống cát sẽ lại trồi lên mặt đất, trong trẻo và ban sự sống hơn bao giờ hết. Sự thất vọng trong những trường hợp như vậy, chúng ta có mọi lý do để kết luận, sẽ chỉ là một phần và tạm thời.
Tôi thừa nhận rằng những thay đổi căn bản về nhân cách thỉnh thoảng vẫn xảy ra, sau khi phần đầy hứa hẹn nhất của cuộc đời đã qua. Đôi khi chúng ta thấy những phụ nữ, trong suốt những năm đầu đời, dường như chỉ biết đến phù phiếm và nông nổi, lại trở thành khuôn mẫu của mọi điều xuất sắc và đáng khen ngợi, khi được chuyển sang một lãnh vực mới và được trao những trách nhiệm mới. Cũng vậy, thỉnh thoảng chúng ta lại gặp một thanh niên gian ác, phóng đãng, giống như Cecil hay Gardiner, sống để ăn năn về sự dại dột của mình, và sống một đời sống mới. Những sự cải tạo như vậy, tạ ơn Đức Chúa Trời, không hoàn toàn xa lạ trong lịch sử của thế gian và Hội Thánh; và khi chúng xảy ra, chúng ta phải xem chúng như những minh họa rực rỡ về quyền năng của ân điển Đức Chúa Trời.
Chúng ta cũng không ngần ngại thừa nhận, rằng đây đó một đứa trẻ, từng một thời hứa hẹn những điều tốt đẹp hơn, lại bị bỏ mặc để làm đắm tàu về đức tin và lương tâm tốt. Nhưng tôi đang nói về điều thông thường, và điều mà chúng ta có quyền trong những hoàn cảnh bình thường mong đợi; vì ân điển của Đức Chúa Trời, dù bí ẩn trong bản chất và có chủ quyền trong cách vận hành, không có ý định thay thế ảnh hưởng của những động cơ, hay chống lại những định luật thông thường của tâm trí con người.
Hãy tin chắc điều này, hỡi tuổi trẻ yêu dấu, những ấn tượng của đời đầu sẽ còn lại. Chỉ cần lấp đầy tâm trí các bạn trong giai đoạn non nớt này, bằng những hình ảnh của chân lý, sự trong sạch và điều thiện, và chúng sẽ ở đó để làm sinh động cảnh cô tịch và làm sáng những mong đợi của những năm cuối đời các bạn. Nhưng hãy tập cho tư tưởng của các bạn quen với những cảnh tội lỗi và những việc làm ô nhục, và vết nhơ sẽ bám lấy các bạn như bệnh phong, cho đến khi sự chết đến. Ôi, giá mà các bạn có thể nhìn vấn đề này như những người đã đi qua con đường ấy nhìn nó, chúng ta hẳn sẽ thường xuyên hơn nghe các bạn kêu lên, "Hỡi Cha của con, xin hãy làm Đấng hướng dẫn tuổi trẻ của con!"
Hãy xem xét vấn đề này—tính bền vững của những ấn tượng ban đầu—tôi nài xin các bạn, dưới ánh sáng của chứng cớ và sự quan sát. Các bạn có từng biết một thợ giỏi, mà không thu thập được những yếu tố thành công trong tuổi trẻ của mình; một người chủ tử tế, chu đáo mà không trải qua thời học việc đức hạnh; một luật sư, thầy thuốc, hay mục sư lỗi lạc, mà không phải là một học trò siêng năng? Điều này đúng với những phẩm chất phát huy trong đời sống năng động, kinh doanh; và nó càng đúng hơn với những đức hạnh thầm lặng và thụ động. Tôi ngờ rằng các bạn có từng nghe nói về một cụ già điềm tĩnh, thanh thản, trầm lặng và thỏa lòng, hạnh phúc trong Đức Chúa Trời và trong việc chu toàn những trách nhiệm khác nhau của cuộc đời, mà trong tuổi trẻ lại nổi tiếng về sự ồn ào, liều lĩnh, thiếu kiên nhẫn, hay thiếu tự chủ. Đây là một loại gieo yến mạch dại, mà nếu gieo xuống, chắc chắn sẽ sinh ra một vụ mùa. "Người Ê-thi-ô-bi có đổi được da mình, hay con beo có đổi được vằn nó chăng? Các ngươi là kẻ đã quen làm điều ác cũng không thể làm điều lành được." Giê-rê-mi 13:23
Giá mà tiếng nói của tôi có thể đến được với mọi thanh niên nam nữ trong xứ, tôi sẽ cảnh báo họ chớ để lòng mình chịu những ấn tượng có hại. Họ ít, ôi ít biết bao, trong khi lắng nghe một lời gièm pha về nghề nghiệp tin kính, hay mở tai đón một lời phản đối xảo quyệt chống lại chân lý của Kinh Thánh, hay miệt mài đọc những trang tiểu thuyết đầy những chuyện dâm dục và đổ máu—tất cả những điều này đang tàn phá sự bình an trong tâm trí họ ra sao, hay chúng thích hợp như thế nào để nhổ tận gốc những nguyên tắc đức hạnh vốn là yếu tố thiết yếu trong việc hình thành một nhân cách tốt. Điều này giống như chất độc, đưa vào hệ thống thể chất, và chắc chắn, sớm hay muộn, sẽ phô bày những kết quả đắng cay của nó. Dấu ấn được tạo ra, không phải trên cát, mà trên đá bền vững.
3. Những mối liên hệ hiện đang được hình thành, góp phần lớn vào việc định hình toàn bộ cuộc đời về sau. Con người được tạo dựng cho tình bạn và cho sự giao tiếp xã hội, đến nỗi niềm vui của họ có hương vị gấp đôi, và nỗi buồn của họ mất đi một nửa sức nặng, khi được chia sẻ với người khác. Ngay cả một đứa trẻ cũng không thể chịu đựng việc giữ riêng cho mình những niềm vui hay nỗi đau của nó. Ngay từ đầu, đã có một nhu cầu được cảm nhận là tình cảm phải vươn ra và bám vào một đối tượng bên ngoài nào đó. Đây là lý do tại sao hầu hết con người lại là tạo vật của hoàn cảnh đến vậy, và tại sao việc dệt nên những mối dây ban đầu lại chi phối mạnh mẽ mọi bước tiếp theo. Những điều đầu tiên không ít khi quyết định những điều cuối cùng.
Hãy nhìn những người lỗi lạc trên thế gian, và các bạn sẽ thường thấy rằng phần lớn nền tảng của sự lỗi lạc ấy đã được đặt trong những mối liên hệ của đời đầu. Giô-sép, Đa-vít, và Đa-ni-ên là những tấm gương trong sách thánh, không những về những sự dẫn dắt và chỉ dấu của sự quan phòng, mà còn về sự chọn lựa và ưa thích tự nguyện có ảnh hưởng, trong việc chuẩn bị họ cho địa vị cao cả mà cuối cùng họ đạt được. Luther mới chỉ hai mươi chín tuổi, khi ông giáng đòn chí tử đầu tiên vào Giáo Quyền La Mã; và Calvin mới hai mươi lăm tuổi, khi ông viết bộ Giáo Lý bất hủ. Bonaparte chỉ là một thanh niên non nớt khi ông hoàn thành chiến dịch vinh quang của mình tại Ý; và sương tuổi trẻ vẫn còn trên trán của Washington yêu dấu của chúng ta, khi ông nổi danh trong ngày thất bại của Braddock. Ai có thể nói có bao nhiêu phần trong tất cả những gì những người này hoàn thành, đã tùy thuộc, dưới sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời, vào đường lối được chọn lúc khởi đầu cuộc đời?
Không có gì lạ khi những người tốt cảm thấy quan tâm sâu sắc đến những mối liên hệ mà bạn bè trẻ của họ hình thành. Họ thấy rằng đoàn thể mà các bạn hiện đang giao du, những nguyên tắc các bạn hiện đang chấp nhận, và những thói quen các bạn hiện đang hình thành, có khả năng quyết định vấn đề tương lai với một sự chắc chắn gần như không thể sai lầm. Họ biết rõ rằng, trong tâm trí, phong cách, và nhân cách của người trẻ, chúng ta có một chỉ dấu về tình trạng của xã hội, trong nhiều năm tới. Hãy cho chúng ta một mùa xuân thuận lợi, để hạt giống quý giá có thể được gieo một cách an toàn, và chúng ta sẽ càng tự tin hơn mà trông đợi một mùa hè trù phú, một mùa thu phong phú, và một mùa đông dồi dào. Mối liên hệ giữa hiện tại và tương lai thật khăng khít, đến nỗi mỗi bước đi hiện nay sẽ tự biểu lộ trong những kết quả và hậu quả, trong nhiều năm tới. Một mối quan hệ bất hạnh có thể gắn một người với nỗi khốn khổ cay đắng nhất, cho đến ngày ông chết; và một mối quan hệ hạnh phúc có thể rải ánh sáng ngọt ngào và tươi mới dọc theo lối đi của ông, cho đến khi nó mở ra vinh quang. Điều đó hẳn sẽ đúng, dù Kinh Thánh chưa từng khẳng định—"bất cứ điều gì một người gieo, điều ấy người cũng sẽ gặt."
Tôi chỉ đang khẳng định điều mà mọi người đều biết là sự thật, khi tôi nói rằng lòng của người trẻ đầy những mong đợi cao cả. Sau khi mặt trời đã qua chính ngọ, ít người còn có quyết tâm dấn thân vào những công việc mới, và cảm thấy muốn thích nghi với những hoàn cảnh mới. Người già kêu lên, như Barzillai, "Tôi còn có thể nghe tiếng của những người nam hay nữ ca hát nữa sao? Xin cho phép kẻ tôi tớ ông trở về, để tôi được chết trong thành của tôi, và được chôn bên mộ của cha tôi và mẹ tôi." Cảm giác này rất thích hợp đối với người già; nhưng với những người cảm thấy dòng máu sinh lực đang chảy ấm áp và nhanh chóng qua huyết quản của mình, thì không nên như vậy. Cầu xin Đức Chúa Trời chớ để họ dừng lại và đứng yên, như những người sẵn lòng cởi bỏ áo giáp.
Không, hỡi tuổi trẻ yêu dấu, các bạn không thể không hoạt động, dù các bạn muốn; và các bạn cũng sẽ không muốn, dù các bạn có thể. Lòng các bạn đập rộn với những thúc đẩy, mà, như một con đại bàng đập cánh vào song sắt của chiếc lồng, phải biểu lộ ra thành những kế hoạch và mục đích cùng những quyết tâm cao cả, hoặc quay trở lại nguồn của chúng để làm cho nó tù đọng và hư hỏng. Con chiến mã đã ăn no có thể bị kìm giữ không nhai hàm thiếc và cào đất, mà không phá vỡ chính bản chất của nó sao? Chúng tôi không trách các bạn đâu, hỡi tuổi trẻ nồng nhiệt và đầy khát vọng, vì đã sống động với những thúc đẩy nội tâm sôi nổi ấy, vốn là một phần của cơ cấu tinh thần và đạo đức mà Đấng Tạo Hóa của các bạn đã ban cho các bạn. Hãy tiến lên, chúng tôi nói, với những bước chân vững vàng và nghiêm túc trên con đường mà Đức Chúa Trời và bổn phận kêu gọi các bạn. Nhưng trong khi chúng tôi cho các bạn sự tự do rộng rãi và một cánh đồng quang đãng như vậy, chớ cho rằng chúng tôi không tử tế, nếu chúng tôi cảm thấy bị buộc phải thì thầm những lời thận trọng vào tai các bạn.
Chỉ cần áp dụng những nguyên tắc của Châm Ngôn của Sa-lô-môn, của Bài Giảng Trên Núi của Đấng Christ, và của các thư tín của Phao-lô, vào mọi hành động các bạn thực hiện, và chúng tôi không sợ hãi gì về những hậu quả. Hãy để mọi mối liên hệ các bạn hình thành trong những hoạt động kinh doanh, trong tình bạn cho những giờ nhàn rỗi, và trong những liên minh suốt đời, được bắt đầu, tiếp tục, và kết thúc với Đức Chúa Trời, và các bạn có thể tin chắc rằng chúng sẽ đem theo một phước lành. Điều này sẽ thực hiện sự ứng nghiệm của lời cầu nguyện—"Nguyện các con trai của chúng ta được thịnh vượng trong tuổi trẻ như những cây non được chăm sóc kỹ lưỡng. Nguyện các con gái của chúng ta như những trụ cột duyên dáng, được chạm trổ để làm đẹp cung điện." Thi Thiên 144:12.
Nhưng hãy gạt bỏ những lời khuyên của sự khôn ngoan từ trên cao này, và phó mình cho tình bạn với những kẻ vô đạo, ô uế và hoài nghi, và các bạn sẽ gắn những chiếc gai vào gối mình không bao giờ nhổ ra được. Tất cả chúng ta đều biết ai đã nói, "Người nào đi với người khôn ngoan sẽ trở nên khôn ngoan, nhưng bạn của kẻ ngu dại sẽ bị hủy diệt."
Tôi nhìn về trước vài năm, và thấy trẻ em trở thành thanh niên, và thanh niên trở thành những người nam và nữ trong đời sống năng động. Những hạt giống được gieo trong thời thơ ấu bởi một người mẹ trìu mến đã phình lớn và tăng trưởng, và trở thành những cây công chính, và những bài học được một người cha nhân từ ban cho đang sinh hoa trái thích hợp của chúng. Một người bước ra và kết hợp với những người siêng năng, thận trọng và tin kính; trong khi một người khác giao du với những kẻ lười biếng, phóng đãng và phạm thượng. Từ điểm này các bạn có thể lần theo vận mệnh của họ cho hai thế giới. Hãy để tôi xem tuổi trẻ sắp xếp với nhau như thế nào trong trường học, xưởng thợ và trường cao đẳng, và tôi không cần tầm nhìn của nhà tiên tri để tiên đoán họ sẽ là gì và sẽ làm gì khi họ trở thành người lớn. Dù một thanh niên có khuynh hướng xấu xa đến đâu, một đoàn thể đạo đức thường là phương tiện đem lại sự cứu rỗi cho anh ta. Dù anh ta có khuynh hướng đạo đức đến đâu, một tình bạn vô đạo có thể gây ra sự hư mất của anh ta.
Vậy hãy suy ngẫm, hỡi bạn trẻ của tôi, một cách nghiêm túc và cầu nguyện, về tầm quan trọng của mùa mà các bạn hiện đang trải qua. Các bạn ít biết bao lòng quan tâm sâu sắc được dành cho phúc lợi của các bạn. Có người đàn ông đã sinh ra các bạn, và người đàn bà đã mang nặng các bạn, mỗi người đều kêu lên, "Hỡi con trai ta, nếu lòng con khôn ngoan, lòng ta sẽ vui mừng, chính lòng ta." Những người bạn tốt đến gần và cầu xin những phước lành trên đầu các bạn, những phước lành sẽ vươn tới những giới hạn xa nhất của những đồi đời đời. Mục sư của các bạn cầu nguyện rằng các bạn có thể trở thành niềm vui của ông và mão triều vinh hiển của ông trong ngày của Chúa Giê-xu. Trên hết, chính Đức Chúa Trời nhìn xuống, và hòa lẫn những đòi hỏi của Ngài với phúc lợi cao nhất của các bạn, phán rằng, "Hỡi con trai ta, hãy trao lòng con cho ta." Ôi, lẽ nào tất cả mối quan tâm này dành cho các bạn, trên trời và dưới đất, lại trở nên vô ích! Các bạn sẽ chẳng, ngay trong giờ phút ban đầu này trên mặt đồng hồ của đời người, nhận ra sự cao cả và vinh quang của vận mệnh đang chờ đợi các bạn sao!
Hãy trung tín với chính mình, với đồng loại, và với Đức Chúa Trời trong mười, mười lăm, hay hai mươi năm, và tôi gần như dám hứa với các bạn một đời sống hữu ích, một cái chết hạnh phúc, và một sự bất tử phước hạnh!
NHỮNG CHÀNG TRAI TRẺ TRONG HIỂM NGUY
Cách đây không nhiều ngày, một quý ông ở một trong những thành phố lớn của chúng ta đã viết thư cho một người bạn như sau—"Khi tôi mới đến nơi này, tôi còn là một chàng trai trẻ, chẳng có gì trên đời về của cải, ngoài chiếc gói nhỏ tôi mang trong tay. Nhưng một sự quan phòng nhân từ đã mỉm cười với tôi, và tôi đã trở nên điều mà thế gian gọi là giàu có. Tuy vậy, xét như một gia đình—chúng tôi còn xa mới được hạnh phúc."
Và điều gì đang phá vỡ sự bình an trong lòng người cha ấy, và xua đuổi niềm vui khỏi mái ấm được ưu đãi ấy? Của cải ở đó, những căn phòng rộng rãi ở đó, đồ đạc đắt tiền ở đó, và cả sự thông minh lẫn sự tinh tế đều ở đó. Hơn nữa, cha mẹ của gia đình ấy là những người xưng danh Đấng Christ, và, chúng ta có thể hy vọng, có thói quen thánh hóa mọi sự hưởng thụ của mình bằng Lời Đức Chúa Trời và sự cầu nguyện. Sự hội tụ của những điều tốt lành trong trường hợp này là như vậy, đến nỗi chén dường như tràn đầy. Vậy thì, các bạn hẳn sẽ tự nhiên hỏi, tại sao đó lại không phải là một mái ấm hạnh phúc? Câu trả lời thật ngắn gọn. Những bậc cha mẹ ấy vừa mới nghe về hạnh kiểm không đúng đắn của một người con trai yêu dấu—một người con mà họ đã ban cho nhiều lợi thế, và về người mà họ đã nuôi những mong đợi trìu mến—và lòng họ buồn bã trong họ. Tất cả đều cảm nhận cú đòn, nhưng nó giáng nặng nhất lên người mẹ. "Vợ tôi tội nghiệp"—đó là lời của người chồng và người cha—"vợ tôi tội nghiệp đã không chợp mắt một chút nào trong đêm đầu tiên sau khi tin buồn đến với chúng tôi."
Đây là một câu chuyện buồn, quá buồn để có thể suy ngẫm mà không rơi lệ, và thế mà các bạn có thể tìm ở đâu một nhóm gia đình đáng kể nào, mà không cung cấp chất liệu cho một câu chuyện buồn đau không kém như vậy. Không có điều lạ lùng nào xảy ra trong vòng gia đình riêng biệt ấy. Những tiếng nức nở được nghe dưới mái nhà ấy thường được nghe ở những nơi khác. Thật cảm động khi ghi nhận có bao nhiêu nỗi buồn phải gặp trong thế gian rối loạn của chúng ta, có nguồn gốc từ hạnh kiểm xấu của một người con trai lầm lạc nào đó, từ chối nghe theo lời dạy dỗ của cha mình, và lìa bỏ luật pháp của mẹ mình. Kẻ thù của Đức Chúa Trời và loài người không bao giờ bắn một mũi tên nào đâm sâu hơn, hay gây một vết thương đau đớn hơn. Mọi thứ rắc rối dường như đều hội tụ tại đây; và nếu các bạn chỉ cần ngăn dòng suối duy nhất này lại, các bạn sẽ chuyển hướng một dòng thủy triều đắng cay khỏi nhiều mái ấm bình yên.
Chớ nói, theo lời của một người tưởng mình tốt hơn thực tế, "Gì cơ! Tôi tớ ông là chó mà lại làm điều như vậy sao?" Chớ cảm thấy phẫn nộ trước gợi ý về khả năng, rằng các bạn có thể bị bỏ mặc để theo đuổi một đường lối khiến ngôi nhà thời thơ ấu và những ngày đầu đời của các bạn tràn đầy than khóc và sầu khổ! Đó là mạnh mẽ trong sức mạnh của chính mình, và tin cậy nơi lòng mình. Chớ mơ rằng núi của các bạn đứng vững đến nỗi các bạn không bao giờ có thể bị lay chuyển. Những lối rẽ khỏi con đường ngay thẳng mở ra ở mọi phía, và không ai bị phơi bày hơn những người không nghĩ đến hiểm nguy nào, và sốt ruột trước những lời cảnh báo và khuyên bảo có thể được gửi đến họ. Chính tại đây châm ngôn, "được báo trước là đã được trang bị trước," có ứng dụng đầy đủ nhất của nó.
1. Các bạn đang gặp nguy hiểm từ CHÍNH MÌNH!
Điều này có vẻ là ngôn ngữ lạ lùng, nhưng các bạn càng sống lâu, các bạn sẽ càng tin chắc sâu sắc hơn về sự thật của nó. Một trong những hậu quả rõ ràng nhất của sự sa ngã ban đầu là lật đổ sự cai trị của con người trên lòng mình, và làm suy yếu quyền tự chủ của mình. Bởi bước đi tai hại này, con người không những phá vỡ những dây ràng buộc mình trong sự trung thành thánh khiết và hạnh phúc với Đấng Tạo Hóa của mình, mà còn lật đổ mọi định luật của cơ cấu đạo đức của chính mình. Từ lúc đó, dục vọng chiếm ưu thế trên lý trí, và xung động chiếm ưu thế trên nguyên tắc. Cảm xúc của con người trở nên bất trung với sự phán đoán tốt hơn của mình đến nỗi giờ đây con người cần được phục hồi lại với chính mình, gần như cũng nhiều như cần được phục hồi lại với Đức Chúa Trời của mình. Cả hai sự thay đổi này, một sự thay đổi hầu như không kém sự kia, đều được thực hiện bởi sự cải đạo chân thật.
Các thanh niên nhất thiết là thiếu kinh nghiệm. Con đường họ phải đi đối với họ là một con đường mới. Họ phải đương đầu với những khó khăn mà họ không thể có sự quen biết trước, và hòa mình vào những cảnh tượng mà họ không quen thuộc. Mọi sự đều mới lạ, và vì tính mới lạ của nó mà nó tác động đến họ càng sâu sắc hơn—cho điều tốt hay điều xấu. Cha mẹ có thể run sợ cho sự an toàn của họ, và bạn bè có thể lo lắng e rằng họ bị dẫn lạc; nhưng chính họ có khả năng cảm thấy ít lo lắng cho bản thân mình. Những lời cảnh báo không được lưu tâm, vì chúng không được thấy là có thể áp dụng. Lời khuyên không được tiếp nhận, vì nó không được cảm thấy là thích hợp. Chiếc móc được mồi một cách khéo léo đến nỗi dấu hiệu đầu tiên cho thấy nó là một chiếc móc được tìm thấy trong sự đâm nhói của ngạnh móc! Một bước đi tai hại nào đó được thực hiện trước khi người ấy nghi ngờ sự hiện diện của hiểm nguy. Câu tục ngữ bình dân, "những kẻ chẳng biết gì—chẳng sợ gì," tìm thấy minh họa của nó trong hàng ngàn người khởi hành với tấm lòng ấm áp và hy vọng cao cả.
Giá mà các bạn có thể nhận thức, lúc bắt đầu hành trình của mình, rằng các bạn sẽ đi qua xứ của kẻ thù, nơi kẻ thù ẩn nấp sau mỗi bụi cây và ẩn mình dưới góc của mỗi tảng đá nhô ra, các bạn hẳn sẽ cảnh giác. Việc được bảo đảm rằng một cái bẫy được giấu ở một bên đường đi của các bạn, và một cái hố ở bên kia, khó có thể không khiến các bạn tỉnh thức. Bất kỳ sự đánh giá đúng đắn nào về hiểm nguy của các bạn cũng sẽ đưa các bạn đến ngai thương xót với một sự khẩn nài không chấp nhận sự từ chối, và mặc cho cảm giác hiểm nguy của các bạn lời cầu nguyện, "Hỡi Cha của con, xin hãy làm Đấng hướng dẫn tuổi trẻ của con." Nhưng hàng ngàn người học biết quá muộn rằng, "hẹp là cửa và chật là đường dẫn đến sự sống."
Tôi không khỏi lo sợ cho tuổi trẻ thiếu kinh nghiệm, được gửi ra ngoài vào một thế gian đầy mời gọi trong những lời hứa của nó—nhưng đầy dối trá trong việc thực hiện những lời hứa ấy. Giá mà họ có thể biết trước những hiểm nguy nào vây quanh con đường, họ phải đương đầu với một bài ca mê hoặc ở một góc phố ra sao, và một hiểm nguy lừa dối ở một góc phố khác, với những hy vọng giả dối nào họ sẽ bị tấn công hôm nay, và với những nỗi nản lòng nào ngày mai; chúng ta hẳn sẽ không thấy họ lao ra với sự hăng hái hoang dại và bất cẩn như vậy. Một phần nhỏ của hiểm nguy thật, được lường trước ngay từ đầu, không thể không truyền một mức độ nghiêm túc cho người bất cẩn nhất.
Không ít thanh niên có tính tình quá dễ dãi, đến nỗi luôn gặp nguy hiểm. Vì không có những nguyên tắc vững chắc, họ khó mà chống cự được cám dỗ, dù cám dỗ đến từ phía nào và dưới hình thức nào. Chừng nào mắt của người cha còn dõi theo họ, hay tiếng của người mẹ còn vang bên tai họ, thì vẫn còn có điều gì đó nâng đỡ họ. Nhưng một khi họ bị tách khỏi mọi ảnh hưởng và mối liên hệ như thế, và rơi vào hoàn cảnh mà, nhờ Đức Chúa Trời, họ chỉ có thể đứng vững nhờ sự ngay thẳng nội tâm và sức mạnh tự duy trì, thì họ lập tức cảm thấy con thuyền của mình không đủ sức nặng để vượt qua một biển động dữ dội như vậy. Giống như Ru-bên, họ "không bền vững như nước"; và cũng chẳng có gì lạ nếu, giống như ông, họ chẳng bao giờ trổi hơn ai.
Điều tôi khuyên không phải là tính 'ngoan cố', hay kiểu bám chặt một cách cứng đầu vào ý kiến của mình, đến nỗi nhắm mắt trước mọi lý lẽ trái ngược, dù lý lẽ ấy rõ ràng và mạnh mẽ đến đâu. Đó là một nét tính cách rất đáng buồn, nhất là ở người trẻ. Nhưng hãy cẩn thận, khi tránh "Scylla", đừng rơi vào "Charybdis". Người thanh niên bước vào đời với một tấm lòng do dự đến nỗi không thể dứt khoát từ chối bất cứ đề nghị làm điều sai trái nào, thì trong chính mình đã mang một nguồn nguy hiểm gần như chắc chắn sẽ làm anh ta sụp đổ. Tuy vậy, một lời từ chối thẳng thắn vẫn tốt hơn gấp bội so với một sự chiều theo miễn cưỡng!
Kiểu tính tốt dễ dãi, không bao giờ đủ can đảm để dứt khoát từ chối bất cứ đề nghị nào, dù đề nghị ấy gây hại đến đâu, là một sở hữu vô cùng nguy hiểm. Nói như vậy không hề phóng đại: lịch sử của hàng nghìn thanh niên bị hủy hoại, những nấm mồ sớm của hàng nghìn bậc cha mẹ đau khổ vì con, và những nỗi đau nặng nề của hàng nghìn gia đình bị làm nhục, tất cả đều cùng lên tiếng chứng thực nghiêm trang về những tai hại phát sinh từ kiểu tính tình mềm yếu, dễ chiều ấy, một tính tình không thể thốt ra được tiếng đơn âm tiết—"Không!" Một người như thế bị dẫn đi như con bò đến lò mổ, và như kẻ ngu dại đến nơi sửa phạt bằng cùm. Nếu được mời uống một ly với đám người vui chơi, ngồi vào bàn của kẻ cờ bạc, hay phạm ngày Sa-bát cùng kẻ vô đạo, bạn có thể đoán trước kết quả sẽ ra sao. Không có sức mạnh nội tâm nào để nương cậy. Không có chỗ nào để quay về với nguyên tắc và bổn phận.
Thanh niên thường tự tin một cách kiêu ngạo. Quá khôn ngoan để cần được dạy dỗ, và quá an toàn để cần được cảnh báo—thật chẳng có gì lạ nếu họ nhanh chóng làm đắm tàu đức tin và lương tâm tốt. Chúng ta không ngạc nhiên trước những sai lầm họ phạm phải, khi thấy họ thiếu kiên nhẫn với sự kiểm soát biết bao, và tin cậy vào sự khôn ngoan cùng thận trọng của chính mình một cách tự tin đến thế. Vui mừng vì giờ đây họ được hưởng nhiều tự do hơn trước, họ bắt đầu ra vẻ quan trọng, và hành động như thể không ai phán đoán về con người và sự việc giỏi bằng họ. Nhưng hãy tin chắc rằng, đây là điềm báo chắc chắn của điều ác. Ngay cả khi chúng ta chưa từng đọc trong Kinh Thánh rằng "sự kiêu ngạo đi trước sự bại hoại, và tánh tự cao đi trước sự sa ngã", chúng ta vẫn tin chắc rằng một tâm trạng như thế hẳn là trở ngại cho mọi sự đáng kính thật sự hay thành công lâu bền.
Không ai yêu thích tính phô trương và tự cao ở người khác. Dù sự khiêm nhường chân thật và lòng khiêm tốn không giả tạo có thể đang bị xem nhẹ, trong một thời đại mà người học trò tưởng mình giỏi hơn thầy giáo, thì tính kiêu ngạo và phô trương cũng không phải là con đường dẫn đến sự nổi bật trong bất cứ lĩnh vực nào của đời sống.
Khi tôi thấy một thanh niên, bất kể tài năng hay gia sản của anh ta ra sao, thiếu kiên nhẫn với những lời khuyên của kinh nghiệm, và có khuynh hướng nương cậy vào sự hiểu biết của chính mình, tôi luôn lo sợ cho kết quả. Có một điều chắc chắn: trước khi một người như thế được chuẩn bị cho bất cứ điều gì lớn lao và tốt đẹp trong đời, anh ta còn phải học nhiều bài học khó khăn; và anh ta càng sớm bắt đầu học những bài học ấy thì càng tốt. Trước khi anh ta đủ khả năng đảm nhận bất cứ chức vụ đáng tin cậy và đáng kính nào, anh ta phải trải qua sự dạy dỗ nghiêm khắc của những lần bị từ chối cay đắng và những thất vọng tàn nhẫn.
Chúng ta có thẩm quyền cao nhất để nói rằng, "kẻ nào tin cậy lòng mình là kẻ ngu muội." Dù thanh niên có phán đoán thế nào đi nữa, lương tri lành mạnh của thế gian nói chung cũng sẽ đồng tình cho phép những người có kinh nghiệm lên tiếng, và để nhiều năm tháng dạy dỗ sự khôn ngoan. Người ta vẫn sẽ cho là thích hợp và đúng đắn khi dành một chút kính trọng cho ý kiến của những mái đầu bạc, và không gạt bỏ lời khuyên của những người già.
Bây giờ hãy dừng lại một lát, và nhìn xem những nguy hiểm mà bạn đang gặp phải, phát sinh trực tiếp từ chính bản thân bạn! Sự rối loạn đạo đức mà chúng ta gọi là tính bại hoại, tìm được cơ hội để hoạt động và lối thoát cho ảnh hưởng của nó, trong sự thiếu hiểu biết của bạn về đường lối của thế gian, trong sự thiếu vững vàng để khước từ sự tiếp cận của cám dỗ, và trong khuynh hướng nương cậy quá mức vào nguồn lực của chính mình. Nhưng đó chưa phải là tất cả.
2. Bạn đang gặp nguy hiểm vì những HOÀN CẢNH mà bạn đang ở trong đó.
Điều thiếu sót và sai trái ở bên trong, lại càng trầm trọng thêm bởi điều xấu xa và gây hại ở bên ngoài! Chính sự gặp gỡ của hai dòng chảy này, một dòng từ bên trong và một dòng từ bên ngoài, đã làm cho bờ đê tràn ngập, và gieo rắc sự tàn phá khắp những cánh đồng và khu vườn tươi đẹp nhất của đời người. Như cần phải có cả lửa lẫn thuốc súng mới tạo ra một vụ nổ, thì tấm lòng cũng phải chịu tác động của thế gian, thì những sự bại hoại của nó mới bộc lộ ra. Lấy đi một trong hai, và xét về kết quả nhìn thấy được, thì cái còn lại sẽ trở nên vô hại; nhưng hãy để cả hai gặp nhau, và một vụ nổ ắt phải xảy ra! Hãy để tôi nêu ra một vài hiểm nguy mà bạn gặp phải do những hoàn cảnh bao quanh bạn.
Nhiều thanh niên không có người bạn tốt nào ở bên cạnh để quan tâm đến phúc lợi của họ. Không ai, từ tuần này sang tuần khác, hay từ tháng này sang tháng khác, thốt ra một lời cảnh báo hay khích lệ nào bên tai họ. Nếu người thư ký có mặt đúng giờ quy định, người học việc hoàn thành nhiệm vụ được giao, và người học sinh thuộc bài học được giao, thì không còn gì được hỏi han thêm. Do chính hoàn cảnh bắt buộc, họ bị tách khỏi ảnh hưởng tinh luyện, xoa dịu và nâng cao của vòng tròn gia đình. Đó là số phận cay nghiệt của họ khi phải xa nhà, đúng vào lúc họ cần nhất những khung cảnh và mối liên hệ của mái ấm. Ai sẽ chăm sóc họ, khi họ tràn đầy sức sống và hăng hái như thế; ai sẽ để ý xem họ tiêu khiển buổi tối ở đâu, và những phương tiện giải trí hay khoái lạc nào nằm trong tầm tay họ?
Thật đủ làm cho lòng người đau xót khi thấy vô số thanh niên nhiệt thành, đầy khát vọng bị ném vào thế gian, với muôn vàn sự quyến rũ và cạm bẫy của nó, trong tình trạng, xét về tình cảm hay tình bạn thật sự, hoàn toàn mồ côi. Ôi! Điều gì sẽ giữ họ lại khỏi điều ác! Họ sẽ được giữ khỏi con đường của kẻ hủy diệt bằng cách nào? Nếu Đức Chúa Trời không can thiệp, dường như họ ắt phải hư mất.
Không ai có thể nghĩ đến hoàn cảnh mà thanh niên thường đang ở trong đó, mà không lo lắng. Trong phần lớn khoảng thời gian đầy ý nghĩa nằm giữa tuổi mười lăm và hai mươi mốt, đa số họ ở trong tình trạng hiếm khi được nghe lời cầu nguyện của cha, lắng nghe lời khuyên của mẹ, hay chứng kiến nụ cười của chị em gái. Ôi! Có gì lạ đâu, trong những hoàn cảnh như thế, nếu thỉnh thoảng họ lại tìm đường đến rạp hát, quán rượu, hay nhà của sự ô nhục? Một người bạn trung thành vào lúc này có thể cứu họ khỏi sự hủy hoại. Nếu tôi dâng lời cầu nguyện cho bạn, hỡi thanh niên yêu dấu, khi bạn xếp hành lý và lên đường đến thành phố làm ăn hay nơi học vấn, để trải qua năm hay bảy năm ở đó gần như hoàn toàn xa cách niềm vui của mái ấm, thì lời cầu nguyện ấy sẽ là xin cho bạn, sau sự gìn giữ của Đấng Canh Giữ Y-sơ-ra-ên, không bao giờ thiếu ít nhất một người bạn khôn ngoan, tử tế, trung thành, để thì thầm với bạn những lời quở trách hay an ủi, tùy theo trường hợp. Điều đó sẽ làm vơi đi những lo lắng của tôi, như không điều gì khác có thể làm được, ngoại trừ nguyên tắc Cơ Đốc thật sự, sống động, cai trị tấm lòng và kiểm soát cách ăn ở.
Nhưng điều ác không chỉ là tiêu cực—nó còn tích cực và lộ liễu!
Hàng vạn thanh niên bị bao quanh bởi những kẻ đồng hành xấu xa và vô nguyên tắc. Ngoài việc không có ai thật sự quan tâm đến phúc lợi của họ một cách chân thành, họ còn bị buộc phải sống trong một kiểu giao du trực tiếp, trong những giờ lao động và học tập—trong phòng ăn và phòng ngủ tập thể—với những người không có sự kính sợ Đức Chúa Trời trước mắt mình. Đây là một nguy hiểm mà họ phải đối mặt ở mỗi bước tiến. Dù họ có sợ hãi đến đâu, cũng không thể tránh khỏi sự tiếp xúc với điều ác. Nếu họ đi trên đường phố của thành phố, hay bước trên sàn của phòng ngủ tập thể, họ sẽ thấy những cảnh tượng, nghe những âm thanh, và chịu những ảnh hưởng, mà tất cả, một cách dần dần và không nhận thấy, nhưng chắc chắn và lâu dài, đang vẽ những 'đường nét méo mó' lên tấm lòng họ. Đây là hiểm nguy lớn lao làm cho người cha tin kính lo lắng, và khiến ông thức dậy cầu nguyện trong thinh lặng ban đêm, khi nghĩ đến việc cho con vào trường học, gửi con lên đại học, hay đặt con ở một trong những thị trấn của chúng ta để buôn bán. Chẳng có gì lạ khi người cha kêu lên, "Nguyện Đức Chúa Trời ban phước và gìn giữ đứa con yêu dấu của chúng ta!" Chẳng có gì lạ khi người mẹ lui vào phòng riêng, và cầu xin Đức Chúa Trời chăm sóc cậu con trai yêu dấu của mình!
Trong vô số trường hợp, dường như thật sự gần như một phép lạ nếu họ thoát được. Tấm lòng, tự nó, đã nghiêng về điều ác—bất kể có sự lôi kéo nào từ bên ngoài hay không; và nếu khuynh hướng tội lỗi bẩm sinh này được tiếp sức, như thường xảy ra, bởi những mưu chước khéo léo của kẻ quyến dụ, thì cũng chẳng có gì lạ nếu sự hủy hoại xảy ra! Một người bạn đồng hành vô nguyên tắc thường là một tai họa không gì bù đắp được. Dù hoa trái chưa xuất hiện đầy đủ ngay lập tức, hạt giống đã được gieo, và sớm muộn gì chúng ta cũng có thể trông đợi một mùa gặt ô uế.
Than ôi! Tôi đã biết bao lần những thanh niên, chỉ một thời gian ngắn trước đó còn rời khỏi mái nhà cha mẹ với tính tình dễ mến và đạo đức trong sạch, chẳng bao lâu đã trở thành những kẻ cầm đầu trong thói xấu, và từ chỗ bị cám dỗ—đã trở thành những kẻ cám dỗ người khác! Chúng ta nhìn quanh với sự kinh ngạc trước những sự sa ngã như thế, và hỏi xem kẻ thù nào đã làm điều này! Nhưng nếu chúng ta tìm hiểu sự việc, thì thường sẽ thấy rằng, điều ác khủng khiếp ấy có thể bắt nguồn từ chủ nghĩa hoài nghi, những thói quen độc hại, hay sự buông tuồng của một người bạn vui vẻ, dễ mến nào đó.
Rồi, để tăng thêm nguy hiểm, những cuốn sách thuộc một loại nào đó là một nguồn gây hại dồi dào cho người trẻ. Chúng ta thích nói rằng thời đại của chúng ta là thời đại đọc sách; và ít có bậc cha mẹ nào không cảm thấy hài lòng khi thấy con cái mình ham thích việc đọc sách. Nhưng chúng ta sẽ phạm một sai lầm lớn, nếu kết luận rằng mọi sự đều tốt đẹp chỉ vì chúng đăng ký một tạp chí, và thường được thấy cầm một cuốn sách trên tay. Những câu chuyện về tội ác dưới hình thức tồi tệ nhất có thể đã được kể lại, trong vài năm qua, tại một số nơi cao sang của đất nước chúng ta, như là kết quả đã biết và được thừa nhận của việc đọc sách có hại! Đã nhiều lần cả tội ngoại tình lẫn tội giết người đều bắt nguồn từ một nguồn duy nhất này! Về những cuốn sách mà đất nước đang tràn ngập, thật có thể nói rằng, "không phải mọi thứ lấp lánh đều là vàng." Nếu một cuốn chứa bánh của sự sống—thì một cuốn khác lại đầy dẫy thuốc độc chết người. Ít nhất cũng phải nói rằng, có một thứ tình cảm ủy mị bệnh hoạn lan tràn trong nhiều cuốn sách thời thượng ngày nay, thứ tình cảm này khiến người đọc không thích hợp với các bổn phận ở đời này, chẳng kém gì so với việc nó khiến người đọc không thích hợp với sự thông công với thiên đàng.
"Việc đọc sách như thế," như Hannah More đã nhận xét rất đúng, "làm cho tâm trí vốn cần được tôi luyện trở nên yếu mềm, làm tan rã tấm lòng vốn cần được củng cố, khuấy động trí tưởng tượng vốn cần được yên tĩnh, kích thích những đam mê vốn cần được lắng dịu, và, trên hết, làm cho người ta chán ghét và không đủ khả năng thực hành các đức hạnh tích cực và các bài tập thuộc linh." Thanh niên phải cẩn thận về những gì mình đọc, cũng như về cách mình nghe. Con mắt cũng là một cửa ngõ dồi dào của điều ác chẳng kém gì lỗ tai!
Theo ý kiến chín chắn của tôi, thanh niên ham suy nghĩ, chăm học ít gặp phải hiểm nguy nào lớn hơn những hiểm nguy có thể tìm thấy trong sách vở. Tôi tin chắc điều này đến nỗi tôi muốn thấy phần lớn các ấn phẩm tuôn ra ồ ạt từ nhà in, bị ném vào một đám cháy khổng lồ! Khả năng đọc và lòng yêu thích đọc sách, giống như nghìn điều tốt khác tự chúng, cũng có những điều ác đi kèm. Một cuốn sách xấu ắt phải gây ảnh hưởng xấu, và cuốn sách càng cảm động về tình tiết, càng lôi cuốn về văn phong—thì ảnh hưởng ấy nhất thiết càng tệ hại!
Những lời khiển trách nặng nề nhất đối với những tác phẩm như thế đôi khi lại đến từ chính các tác giả. Goldsmith, dù là một tiểu thuyết gia và tác giả kịch rất được ưa chuộng, đã đưa ra lời khuyên này về việc giáo dục một người cháu trai—"Trên hết mọi sự, đừng bao giờ để nó đụng đến tiểu thuyết hay truyện lãng mạn." Ông đủ khôn ngoan và có cảm xúc đúng đắn để giữ những câu văn buông tuồng của mình khỏi các con gái mình, dù không đủ để ngăn mình gửi chúng ra khắp thế gian. Người ta cũng khẳng định về một diễn viên sân khấu nổi tiếng, rằng ông không bao giờ cho phép các con mình nhìn thấy bên trong một rạp hát. Có ý nghĩa sâu xa trong những ý kiến như thế, đến từ những con người như thế.
Đó là những hoàn cảnh, hỡi các bạn trẻ của tôi, mà bạn đang ở trong đó, và thật vô ích khi than phiền về chúng. Tình trạng hiện tại sẽ không còn là sự thử thách đối với bạn, nếu bạn đã vững vàng trong những nguyên tắc tốt, và thoát khỏi những cám dỗ—đến nỗi chẳng còn gì phải sợ, hoặc từ chính mình hoặc từ vị trí mình đang chiếm giữ. Đó là đức hạnh cao nhất, đức hạnh gồm trong việc chiến thắng những sự ve vãn của thói xấu. Không có mão triều thiên nào sáng chói bằng mão triều thiên mà người chiến thắng sẽ đội. Vậy thì, thay vì những hối tiếc vô ích về những thử thách, dù chúng phát sinh từ đâu và đến bằng cách nào, hãy quyết tâm, nhờ sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời, vượt qua tất cả chúng.
Đừng cho là tôi không tử tế khi tôi hết sức cố gắng báo cho bạn biết những hiểm nguy của bạn. Nếu những hiểm nguy ấy tồn tại, điều quan trọng là bạn phải biết chúng. Sự khác biệt giữa ý thức về nguy hiểm và không ý thức về nó, cũng giống như sự khác biệt giữa hai lữ khách đi trên cùng một con đường gồ ghề, một người mở mắt, và người kia nhắm mắt. Cả hai đều có thể vấp ngã. Cả hai đều có thể ngã xuống; nhưng lợi thế nghiêng hẳn về phía người nhìn thấy những chướng ngại vật nằm trên đường mình đi.
Phải, bạn đang gặp nguy hiểm, nguy hiểm vì sự bại hoại bên trong và cám dỗ bên ngoài; nguy hiểm vì khuynh hướng bẩm sinh về điều ác của chính bạn, và vì những cạm bẫy đã giăng sẵn dưới chân bạn; và tôi có lý do chính đáng để cất tiếng báo động. Tôi tin vào giáo lý về sự bại hoại của con người—tôi biết Kinh Thánh nói gì về sự khó khăn của việc sống một đời tin kính—tôi đã đi qua vùng đất mà bạn đang đứng; và đối với tôi, chẳng có gì lạ khi các mục sư, giáo viên, bạn bè và cha mẹ đều đồng lòng cầu xin cho bạn lòng thương xót gìn giữ và ân điển thánh hóa của Đức Chúa Trời. Có lý do cho sự lo lắng này. Điều đó không phải là không có nguyên do.
Tôi không quy cho bạn như một lỗi lầm việc bạn thiếu kinh nghiệm. Tôi không trách bạn trong mọi trường hợp vì làm việc cùng phòng với kẻ đê tiện, kẻ dại dột và kẻ phạm thượng. Tôi không nêu việc những cuốn sách xấu đôi khi được đặt trước mặt bạn như một tội ác. Những điều này là một phần trong số phận của bạn. Đó là những khó khăn mà bạn không phải lúc nào cũng tránh được. Nhưng bạn sẽ làm gì? Lòng tôi khao khát vì bạn. Và tôi mong mỏi thấy bạn nương náu nơi sự bảo vệ duy nhất chắc chắn và không bao giờ thất bại. Hãy cầu xin Đức Chúa Trời vì cớ Đấng Christ để Ngài trông nom và ban phước cho bạn. Hãy tìm kiếm sự giúp đỡ trong sức mạnh của cánh tay giơ ra của Ngài!
Nhưng dù trường hợp của bạn có khó khăn đến đâu, xin hãy để tôi nài xin bạn đề phòng sự tuyệt vọng. Điều này sẽ phó bạn ngay lập tức vào quyền lực của kẻ hủy diệt. Tôi muốn nói với người học sinh buồn rầu và chán nản vì sách vở, với người thư ký mệt mỏi và kiệt sức vì nhiệm vụ lặp đi lặp lại, và với người học việc kiệt sức vì công việc đơn điệu—Đừng nản lòng. Dù bạn không có mái ấm của cha để trở về, khi một ngày làm việc dài đã qua, và không có người chị em gái tử tế để ôm bạn và hôn đi những nỗi buồn của bạn, và không có vòng tròn bạn bè đồng cảm để bạn có thể kể lể những khó khăn của mình—đừng tuyệt vọng! Một buổi sáng tươi sáng hơn rồi sẽ đến. "Sự bền lòng làm lành" sẽ dẫn đến "vinh hiển, tôn trọng, và sự sống đời đời." "Tấm lòng ở trong và Đức Chúa Trời ở trên," và bạn chẳng có gì phải sợ. Bạn sẽ tự mở cho mình một con đường đến sự kính trọng của người khôn ngoan và tốt lành, và bảo đảm cho mình một danh tiếng và vị trí tin kính.
Trong Đức Chúa Trời như được bày tỏ trong Phúc Âm, trong Đấng Christ như được bày tỏ qua đời sống, sự chết và sự hy sinh của chính Ngài, trong Đức Thánh Linh như là Đấng An Ủi và là Đấng dẫn dắt, trong Kinh Thánh như là ánh sáng cho những người ngồi trong bóng tối, và trong triển vọng về sự bất tử phước hạnh, được ban cho những ai bền đỗ đến cuối cùng, có tất cả sức mạnh mà bạn cần để chống cự điều ác. Hãy vững vàng trong giờ thử thách, và cuối cùng bạn sẽ đạt được một mão triều thiên không bao giờ phai tàn!
SỨC MẠNH CỦA THÓI QUEN
Tất cả các bạn đều biết ý nghĩa của từ thói quen. Khi chúng ta nói về một thanh niên rằng anh ta có thói quen chăm học, dễ mến và lễ phép, hay anh ta có thói quen lười biếng, cẩu thả và cau có, thì ai cũng hiểu chúng ta. Không ngôn ngữ nào có thể rõ ràng hơn.
Tôi cũng chẳng cần phải nói rằng có lẽ bạn sẽ mãi mãi, trong thời gian và trong cõi đời đời, là những gì mà thói quen của bạn tạo nên bạn. "Người Ê-thi-ô-pi có đổi được da mình, hay con beo có đổi được các đốm của nó chăng? Các ngươi là những kẻ đã quen làm điều ác cũng không thể làm điều lành được." Hãy hình thành những thói quen đúng đắn và đạo đức, và một ánh sáng ngọt ngào như bình minh buổi sáng có thể được trông đợi sẽ tô điểm cho toàn bộ con đường tương lai của bạn! Nhưng hãy để thói quen của bạn trở nên xấu xa và bại hoại, và một đám mây đen tối hơn nửa đêm sẽ bao phủ lên triển vọng của bạn mãi mãi!
Đối với bạn, đây là một chủ đề vô cùng quan trọng. Những nguyên tắc và cách thực hành của bạn hiện nay mới chỉ bắt đầu bén rễ, và nếu chúng phát triển thành thói quen, bạn có thể sẽ mang chúng theo đến mồ mả cùng với bạn. Có thể viết cả một quyển sách về sức mạnh của thói quen, nhưng tôi phải tự giới hạn mình trong việc gợi ý một vài ý tưởng.
1. Chúng ta hãy tìm hiểu về SỰ HÌNH THÀNH của thói quen.
Đây là một công việc dần dần, một tiến trình đang tiến triển, trong đó những bước đi trước luôn ảnh hưởng đến những bước đi theo sau. Một thói quen được hình thành bằng sự lặp lại nhiều lần của cùng một hành động nội tâm, hay cùng một hành động bên ngoài. Bản tính con người là như vậy, không ai đột nhiên ổn định trong những ý kiến cố định, hay một lối sống đã được thiết lập. Con người có thể làm điều sai, và có thể làm điều đúng; họ có thể biểu lộ một tâm tính thánh khiết hay một tâm tính tội lỗi, trong chốc lát; nhưng thói quen được tạo ra bởi sự lặp lại. Cần có thời gian để một người trở nên quen thuộc với một đường lối nhất định, đến nỗi cảm thấy dễ dàng và vui vẻ trong đường lối ấy. Những việc lành thỉnh thoảng, hay những việc ác thỉnh thoảng, đều không cấu thành tính cách—hay hình thành điều mà trong ngôn ngữ thông thường chúng ta gọi là thói quen.
Bạn sẽ làm tốt khi ghi nhớ những ý tưởng này trong tâm trí mình. Đừng bao giờ quên rằng bất cứ hành động nào đã thực hiện, hay bất cứ cảm xúc nào đã nuông chiều, nhất thiết dọn đường cho những hành động và cảm xúc khác cùng loại. Nhận xét này cũng đúng như nhau, dù áp dụng cho những công việc thuộc về trí óc hay thuộc về tay chân; cho những chuyển động của thân thể, hay những hoạt động của tâm trí. Một ly rượu vang duy nhất có thể là khởi đầu của một thói quen dẫn đến sự say sưa—và một cảm xúc báo thù duy nhất có thể là tiền thân của một chuỗi cảm xúc dẫn đến tội giết người. Điều chúng ta làm một lần, chúng ta sẽ làm lần thứ hai một cách sẵn sàng và tự nhiên hơn, và việc tiếp tục đi trên một con đường nhất định, dù đáng kính hay đáng hổ thẹn, thì dễ dàng hơn việc bắt đầu.
Đó là mối liên hệ của mọi sự, như chính Đức Chúa Trời đã thiết lập, và không ai có thể coi thường nó mà không bị trừng phạt. Nếu đời sống sẽ được trải qua trong việc thực hành sự tin kính, thì ngay từ đầu sẽ cần có sự cẩn thận và nỗ lực đặc biệt; và nếu đời sống sẽ bị che phủ bởi thói xấu, thì người ta càng đi xa, sự sa xuống điều ác của người ấy càng nhanh chóng. Những trở ngại trong trường hợp thứ nhất, và những sự kiềm chế trong trường hợp thứ hai, luôn mất đi sức mạnh của chúng khi tiến trình được thực hiện.
Hãy lưu ý ở đây rằng, những cảm xúc đúng đắn thường đáng được quan tâm hơn là những việc làm đúng đắn. Ví dụ, sự khiêm nhường ít là một hành động từ bỏ bản thân công khai, hay bất cứ số lượng những hành động như thế nào, mà hơn thế, nó là một thói quen cảnh giác chống lại sự nuông chiều tính kiêu ngạo. Về sự nhu mì, chúng ta cũng có thể nói rằng nó không phải là một việc làm phô trương nổi bật, mà là một trạng thái tâm trí trái ngược với sự giận dữ và oán hận. Nhận xét tương tự cũng có thể áp dụng cho thói quen tiết độ, thói quen tự chủ, thói quen siêng năng, thói quen kiên nhẫn, hay thói quen nhân từ. Những đức hạnh này đều đạt được tốt nhất, bằng cách đơn giản là tránh xa những thói xấu đối nghịch; không làm điều ác thường cũng là làm điều lành.
Nhưng hãy nhớ rằng những thói quen xấu dễ hình thành hơn những thói quen tốt, và khó từ bỏ hơn. Sự bại hoại bẩm sinh của tấm lòng giải thích rõ ràng cho sự thật ai cũng biết này—một sự bại hoại vốn có trong con người và hoạt động với một sức mạnh mà không ai có thể ước lượng đầy đủ. Chính vì lý do này mà cần ít thời gian và công sức hơn nhiều để làm hư hỏng một thanh niên thiếu cảnh giác, so với việc khắc sâu vào tính cách của anh ta những thói quen bền vững của sự công chính và chân thật.
Con người vốn tự nuông chiều bản thân và tham lam, hay báo thù và kiêu ngạo—một cách tự nhiên và tự phát—mà không cần gương mẫu hay sự dạy dỗ. Trong tình trạng sa ngã hiện nay, điều sai trái và khốn khổ là kết quả của việc phó mặc mọi sự cho những khuynh hướng bẩm sinh của chúng. Trong thế giới tự nhiên, bạn chỉ cần để mặc một cánh đồng, và bạn sẽ thấy nó đầy dẫy gai góc và tật lê. Nhưng nếu bạn muốn nó đầy những lúa mì xinh đẹp và lay động trong gió, bạn phải bỏ công chăm sóc và lao nhọc. Thật dễ dàng để trôi xuôi theo dòng nước—nhưng chống lại dòng chảy và đến được nguồn suối thì cần có nỗ lực.
Những lời trình bày như thế đầy dẫy sự dạy dỗ, và bạn sẽ làm tốt khi suy ngẫm chúng nhiều lần. Có rất ít điều mà bạn cần hiểu rõ hơn cách thức thói quen được hình thành, để trở thành một phần trong tính cách bền vững của một người. Giá trị của những nguyên tắc đúng đắn—những nguyên tắc vững vàng, không lay chuyển, làm sáng tỏ chân lý—không bao giờ có thể được đánh giá quá cao, và không nỗ lực nào để biến chúng thành của mình lại có thể là quá lớn. Chúng cần thiết cho sự phát triển của một tính cách tốt và hữu ích, như sự lưu thông của máu trong thân thể, hay sự dâng lên của nhựa cây trong cây cối.
2. Chúng ta sẽ làm tốt khi xem xét SỨC MẠNH KỲ DIỆU của thói quen.
Người ta nói thói quen là bản tính thứ hai. Điều gì một người đã quen thuộc, dù ảnh hưởng của nó tốt hay xấu, anh ta cũng thấy rất khó từ bỏ. Chúng ta có thể uốn hay bẻ một 'cành non' thành bất cứ hình dạng nào chúng ta muốn, nhưng hãy để cành non ấy trở thành một 'cây' lớn, thì cần đến sức mạnh của một cơn lốc xoáy mới nhổ bật được nó. Một đứa trẻ hình thành thói quen cầu nguyện và đọc Kinh Thánh là một chuyện, và một người tóc bạc hình thành thói quen ấy lại là chuyện khác hẳn. Người con trai có thể tránh xa chén rượu gây say; nhưng không ai có thể nói sẽ phải tốn bao nhiêu cuộc đấu tranh khủng khiếp thì người cha của anh ta mới có thể đập tan chén rượu ấy xuống đất.
Ít người ý thức đầy đủ về quyền lực kiểm soát của thói quen. Người ta có thể huấn luyện thú vật ngoài đồng và chim trời, theo những thói quen hoàn toàn xa lạ với bản tính của chúng; thế mà những thói quen khi đã được tạo ra như thế, khó mà phá vỡ được. Quá trình này thật tẻ nhạt, trước khi một con chó và một con mèo có thể sống chung trong cùng một cái lồng. Nhưng việc ấy có thể làm được, và làm được hoàn toàn đến nỗi điều trước đây xa lạ và không tự nhiên, nhờ thói quen, trở thành một phần trong chính bản thể của chúng, có thể nói như vậy.
Người mới dùng thuốc phiện, phải chuẩn bị đối mặt với buồn nôn, nhức đầu và uể oải; nhưng hãy để sự nuông chiều trở thành thói quen, và anh ta thấy việc từ bỏ nó gần như là lìa bỏ chính sự sống của mình. Mỗi khi giờ ấy trở lại, dù là buổi sáng hay buổi trưa, hay ban đêm, cơn thèm khát lại trỗi dậy và đòi được thỏa mãn. Có điều gì đó ở bên trong, giống như con đỉa, kêu lên, cho, cho. Nhu cầu ấy trở nên bức thiết hơn cả nhu cầu ăn uống hằng ngày.
Nếu bạn có thể nhìn thấy vấn đề này dưới ánh sáng thật của nó, bạn sẽ run rẩy trước ý nghĩ bị nghiện một thói quen xấu. Tại sao việc làm một hành động nhất định, nhất là khi lúc đầu nó rất khó chịu, lại sinh ra khuynh hướng lặp lại hành động ấy và thậm chí khiến nó trở nên dễ chịu, chúng ta không cần phải tìm hiểu. Biết rằng điều ấy chắc chắn là sự thật, đã đủ cho mọi mục đích thực tiễn và hữu ích rồi. Chính trong sự nhận biết quy luật chung và đồng đều này của thể chất con người, mà Kinh Thánh thốt ra những lời cảnh báo mạnh mẽ nhất và vang lên những tiếng chuông báo động lớn nhất. "Sự bại hoại thình lình," "sự bại hoại không phương cứu chữa" sẽ đến trên những kẻ đã quen với việc cứng cổ giữa lúc bị quở trách. Xương của một người già được mô tả là "đầy dẫy tội lỗi của tuổi trẻ người, sẽ nằm xuống với người trong bụi đất."
Nếu cần những ví dụ về sức mạnh sắt đá của thói quen, chúng ta có rất nhiều. Ai cũng biết những xiềng xích cứng như kim cương nào đang bao quanh người đàn ông, bất hạnh thay, đã quen với ảnh hưởng kích thích của những thức uống gây say. Trước đây, anh ta không phải như bây giờ. Lúc đầu, anh ta uống một ly không phải để tỏ ra khác người, hay để lấy sức cho công việc hằng ngày, hay để giúp mình chịu đựng một nỗi đau thể xác, hay xua tan một đám mây phiền muộn. Lúc bấy giờ, anh ta chưa yêu thích thức uống gây say vì chính nó. Nhưng chẳng bao lâu, việc uống rượu đã trở thành thói quen; và thói quen ấy mạnh mẽ đến đâu, hãy để những bậc cha mẹ đau khổ, người vợ và các con đang khóc lóc, và một cõi đời đời bị hủy hoại bày tỏ! Sự chống cự dường như nằm ngoài vấn đề. "Nếu," một người như thế đã nói, "một ly rượu vang đặt trước mặt tôi, và tôi biết rằng sự khốn khổ vô tận ắt phải là hậu quả của việc uống nó, tôi cũng không thể kiềm chế được."
Có lẽ thói quen cờ bạc cũng chế ngự người ta không kém. Những câu chuyện đủ sức, người ta tưởng, làm tan chảy bất cứ tấm lòng nào không làm bằng đá, được kể về những hậu quả của thói xấu này, đối với tính cách, tài sản và sự bình an trong gia đình; thế mà ách nô lệ của nó vẫn không bị phá vỡ! Chỉ nêu một trường hợp—Một người đàn ông ở một trong những thành phố lớn của chúng ta đã trở nên giàu có, và làm giàu nhờ những lợi lộc bất chính của bàn cờ bạc. Trong một thời gian, mọi sự dường như tốt đẹp. Nhưng cuối cùng, anh ta gặp một tên gian xảo hơn mình, chơi lớn, và thua cuộc. Với tấm lòng nặng trĩu, anh ta về nhà, và sáng hôm sau, người ta thấy anh ta treo cổ trên một trong những xà nhà của chính phòng ngủ mình—một xác chết đen đúa và khủng khiếp!
Hỡi thanh niên yêu dấu, đây là những minh họa đáng báo động, nhưng chúng không phải là những trường hợp bất thường. Hãy để ý thói quen nói dối lớn dần trên một người như thế nào, cho đến khi, từ sự phóng đại đơn giản trong những việc nhỏ, anh ta trở nên một kẻ nói dối khét tiếng đến nỗi lời nói của anh ta không đáng giá một cọng rơm. Một người có thể mất nhiều thời gian mới đạt đến đỉnh cao buồn thảm này; nhưng một khi đã đạt đến, mọi sự đều mất hết. Những chân lý rõ ràng nhất đi qua môi miệng của một người như thế, gần như chắc chắn bị bóp méo, giống như những tia sáng đi qua nước bị khúc xạ. Điều tương tự cũng có thể nói về thói trộm cắp và phạm thượng, phá ngày Sa-bát và vô tín. Khi thói quen phạm những thói xấu này đã hình thành, thì đó là một phép lạ của lòng thương xót nếu chúng còn được từ bỏ!
Tuy vậy, ngợi khen Đức Chúa Trời, vẫn còn một mặt tươi sáng cho bức tranh này. Nếu những thói quen xấu cuối cùng chiếm được quyền lực khổng lồ trên tâm trí và tấm lòng, thì thật đáng khích lệ khi thấy, ít nhất ở một mức độ nào đó, những thói quen tốt cũng có cùng một sức mạnh ấy. Con người không dễ dàng quay đi, sau khi đã bước đi nhiều năm trên con đường ngay thẳng. "Ôi," một hậu duệ phóng đãng của những tổ tiên tin kính đã nói, khi lui về sau một buổi tối đùa giỡn và vui vẻ, "tôi ước gì tôi có thể quên được những lời cầu nguyện mà mẹ tôi đã dạy tôi." Tất cả các bạn có thể nhớ lại lời thú nhận của cố John Randolph ở Roanoke. "Tôi hẳn đã trở thành một kẻ vô thần người Pháp, nếu không phải vì mẹ tôi thường gọi tôi đến bên bà, khi tôi còn là một cậu bé, để đọc lại bài cầu nguyện của Chúa." Điều này đã cứu ông khỏi vòng xoáy gian ác.
Những sự thật như thế có tính dạy dỗ đối với các bậc cha mẹ, nhưng chúng đặt ra một yêu cầu đặc biệt đối với sự chú ý của thanh niên. Các bạn, những người hiện đang ở độ xuân của đời sống, mỗi ngày đang dệt cho mình một tấm lưới thói quen, và khi đã hình thành, nó sẽ có sức mạnh vượt quá mọi khả năng phá vỡ của bạn! Nếu bạn có thể nhìn thấy vấn đề này dưới ánh sáng thật của nó, bạn sẽ cẩn thận biết bao để tránh ngay bước đi chết người đầu tiên! Hãy cẩu thả, hãy lười biếng, hãy hoài nghi, hãy vô đạo, hãy say sưa ngay bây giờ—và bạn sẽ thấy mình đang ở đâu, và mình là gì—khi sự phục hồi đã trở nên vô vọng! Hay hãy sớm suy nghĩ chín chắn, có tâm trí tỉnh táo và tin kính—và bạn sẽ tích lũy cho thời gian sắp tới, những phước lành không kể xiết. "Mọi đường lối của Đức Giê-hô-va đều là sự thương xót và chân thật đối với những kẻ bước đi trong đó."
3. Hãy để ý một lát đến những HẬU QUẢ mà thói quen tạo ra.
Những hậu quả này hiển hiện mỗi ngày, và không tính đến chúng quả là thiếu khôn ngoan. Hãy phá vỡ thói quen của một người, ngay cả bằng cách cải thiện điều bạn gọi là sự thoải mái của họ, và bạn thường làm cho họ khốn khổ. Đối với người già, việc đưa họ khỏi túp lều, bữa ăn đạm bạc và những bữa ăn sớm của họ, rồi đặt họ vào những dinh thự và bao quanh họ bằng những nghi lễ của đời sống thời thượng, thường không phải là lòng tốt. Những thay đổi như thế, dù được thực hiện với ý định tốt đẹp đến đâu, cũng gây khó chịu, và hiếm khi không tạo ra sự bất mãn. Những người đã trở nên giàu có nhờ thói quen chú ý nghiêm ngặt đến công việc làm ăn, luôn có thể gặp một chút rủi ro khi họ rút lui khỏi đám đông và sự ồn ào của đời sống. Sự yên tĩnh và bóng mát của miền quê không thể giữ cho những suy nghĩ khỏi quay về phòng kế toán và sàn giao dịch.
Vậy thì, hãy cẩn thận bắt đầu cho đúng—và sau đó hãy hài lòng tiếp tục lặng lẽ đi trên con đường ngay thẳng. Một khi đã học được cách làm chủ những khó khăn của số phận mình, chống cự những cám dỗ nằm trên đường mình đi, và vượt lên trên sự chế giễu của thế gian, bạn sẽ, gần như đương nhiên, thấy lòng mình tràn đầy những cảm xúc vui vẻ. Cuộc đấu tranh chính là ở lúc khởi đầu. Người dậy sớm để học tập hay làm nghề, chẳng bao lâu sẽ có được thói quen ngắm nhìn 'những vẻ đẹp của buổi sáng', khiến anh ta vui vẻ và hài lòng. Đời sống đối với một người như thế có sự tươi sáng và sức sống mà kẻ lười biếng và uể oải không bao giờ hưởng được. Ngay cả những bổn phận lúc đầu khó khăn và thử thách, cũng trở thành những nguồn vui thật sự, đến nỗi chúng ta thường nghe người thợ vừa làm việc vừa hát vui vẻ bên đe và khung cửi.
Chỉ cần chắc chắn rằng đường lối ấy là đúng đắn và công chính, và ngay khi nó trở thành thói quen, nó sẽ tạo ra sự vui thích tích cực. Đức Chúa Trời nhờ đó xen kẽ những sự an ủi với những thử thách, thập tự giá và gánh nặng của đời sống—và sắp xếp mọi sự như vậy, như một người đã nói một cách vui vẻ, rằng nước tinh khiết nhất được lọc qua than củi.
Tôi khó mà nhấn mạnh những suy nghĩ này với các bạn một cách tha thiết cho đủ. Nếu các bạn có chút suy xét và quan sát nào, các bạn không thể không thấy thói quen ngăn nắp, tiết độ và siêng năng đem lại sức khỏe, sự bình an trong tâm trí và sự thịnh vượng như thế nào. Không chỉ buổi trưa của một buổi sáng như thế ấm áp và dễ chịu, mà buổi chiều tà của nó cũng êm đềm và thanh thản. Thật dễ chịu khi nhìn thấy gương mặt tươi tắn, bước đi vững vàng và tuổi già xanh tươi của một người mà mọi thói quen về giấc ngủ, lao động, ăn uống và giải trí đều tốt đẹp. Một ánh sáng rực rỡ và vui tươi gần như chắc chắn sẽ chiếu rọi trên con đường như thế cho đến tận cuối. Thật tương phản biết bao với vẻ mặt hốc hác và đôi chân run rẩy của người mà những thói quen xấu đã đóng một dấu ấn lên người ấy mà người ấy phải mang theo đến tận nấm mồ! Dù sau này người ấy có làm gì đi nữa, dấu vết của điều ác xưa vẫn còn đó và bám lấy người ấy cho đến cuối cùng.
Thói quen tốt là tất cả đối với một thanh niên. Hãy chỉ cho tôi một cậu bé trong cộng đồng đang lớn lên với sự suy nghĩ chín chắn, siêng năng và thận trọng, bất kể hoàn cảnh của cậu có khiêm tốn đến đâu — và tôi dám tiên đoán rằng đường đời tương lai của cậu trong thế gian sẽ hữu ích và đáng trọng. Thật hiếm có những trường hợp một người như thế lại bị dụ dỗ trong cuộc đời về sau ra khỏi các nẻo ngay thẳng. Những thói quen tốt mà cậu đã hình thành, ngoài sức mạnh nội tại của chính chúng, chắc chắn sẽ thu hút quanh cậu hàng nghìn ảnh hưởng tốt lành, tất cả đều củng cố những mối dây của đức hạnh. Nhưng có thể trông đợi điều gì nơi một thanh niên lười biếng, không tiết độ, vô kỷ luật? Trong một khoảnh khắc tỉnh táo nào đó của cuộc đời về sau, anh ta có thể quyết tâm cải thiện — nhưng những thói quen của anh ta, như bao sợi dây thừng chắc chắn, trói chặt anh ta vào những lối đi mà anh ta đã bước đi từ lâu. Dường như giờ đây anh ta không thể là gì khác hơn những gì anh ta đã từng là.
Tâm trí cũng chịu khổ vì những thói quen xấu cũng như thân thể. Một khi một người đánh mất sự tinh tế trong cảm xúc, một vết thương sẽ gây ra mà nhiều ngày buồn rầu cũng không thể chữa lành. Cuốn sách xấu mà anh ta cho phép mình đọc, những lời nói tục tĩu mà anh ta buông thả theo, và những đối tượng ô uế mà anh ta để tâm trí mình bám chặt vào, chắc chắn sẽ để lại những vết nhơ khó tẩy xóa. Ngay cả sự ăn năn thật cũng không có quyền năng rửa sạch vết nhơ ấy. Dù anh ta có hối tiếc đến đâu, những tưởng tượng không thánh khiết từng được yêu mến và ấp ủ, giờ đây sẽ không chịu rời đi theo lệnh của anh ta.
Hãy nghe ngôn ngữ mạnh mẽ và nhấn mạnh mà Huân tước Brougham nổi tiếng đã dùng về điểm này — "Tôi đặt mọi sự dưới Đức Chúa Trời vào thói quen, điều mà trong mọi thời đại, nhà lập pháp cũng như thầy giáo chủ yếu phải dựa vào. Chính thói quen làm cho mọi bổn phận trở nên dễ dàng, và dồn những khó khăn vào việc lệch khỏi đường lối quen thuộc. Hãy làm cho sự tiết độ thành thói quen — và sự không tiết độ sẽ trở nên đáng ghét. Hãy làm cho sự thận trọng thành thói quen — và sự hoang phí sẽ dường như một tội ác. Hãy làm cho sự trung thực thành thói quen — và sự gian lận sẽ bị ghê tởm. Hãy cho một đứa trẻ thói quen coi trọng chân lý một cách thiêng liêng, và nó sẽ nghĩ đến việc lao vào một cơn bão cũng khó như việc nói dối." Đây là những tuyên bố rộng rãi, nhưng rõ ràng chúng được đặt nền trên sự hiểu biết sâu sắc về bản tính con người.
Vậy tôi há chẳng có thể hy vọng rằng các bạn sẽ ghi khắc tất cả những điều này vào lòng một cách nghiêm túc sao? Có những trường hợp, tạ ơn Đức Chúa Trời, trong đó kẻ lười biếng trở nên siêng năng; kẻ say rượu từ bỏ chén rượu; kẻ hay thề học biết kính sợ một lời thề; và kẻ phóng đãng ôm lấy một đời sống trong sạch. Không có gì quá khó đối với Chúa. Nhưng những trường hợp như thế hiếm hoi đến nỗi không thể trông đợi chúng trong đường lối thông thường của sự quan phòng. Điều các bạn mong muốn trở thành, năm năm, mười năm, hai mươi năm, hay bốn mươi năm nữa — hãy cố gắng trở thành và cầu nguyện để trở thành điều đó ngay bây giờ. Hãy nhổ cây non trước khi nó mọc thành cây lớn! Hãy chặn đứng bệnh tật trước khi nó xâm nhập vào các cơ quan trọng yếu. Hãy đón địch ngay tại biên giới, và đừng cho phép hắn xâm nhập vào đất nước.
Nếu các bạn muốn yêu mến Kinh Thánh, hãy bắt đầu đọc nó một cách cẩn thận và cầu nguyện ngay bây giờ. Nếu các bạn muốn đặt lòng tin cậy nơi Đấng Christ, hãy bắt đầu nghiên cứu những vẻ đẹp của thập tự giá ngay bây giờ. Nếu các bạn muốn sống một đời sống thánh khiết, hãy bắt đầu kính sợ và vâng phục Đức Chúa Trời ngay bây giờ. Giờ đây các bạn có một tấm bảng sáp để khắc lên đó những nét chữ của sự đáng yêu, bình an và sự cứu rỗi. Vài năm nữa, tấm sáp này sẽ thành đá hoa cương. Hãy trong sạch như Giô-sép, hãy khiêm nhường như Môi-se, hãy tiết độ như Đa-ni-ên — và thói quen ấy sẽ còn mãi cho đến khi đầu các bạn được đặt lên chiếc gối cuối cùng. Những thử thách sẽ đến, khi đó chúng ta sẽ thấy các bạn là người thế nào, và các bạn sẽ làm gì. Chính cơn bão cho thấy chiều sâu của biển cả; và chính mùa cám dỗ cho chúng ta thoáng thấy tính cách thật của một người.
Hãy bước ra thế gian với những thói quen xấu, và tôi run sợ cho kết quả. Với những thói quen tốt, và phước lành của Đức Chúa Trời, các bạn sẽ được an toàn ở khắp mọi nơi, trong thành phố hay thôn quê, văn phòng kế toán hay xưởng thợ, phòng học của sinh viên hay văn phòng của nhân viên văn thư.
ẢNH HƯỞNG CỦA TÌNH BẠN
Có người đã nói với John Wesley nổi tiếng, khi ông mới bước vào đường lối tin kính của mình, "Bạn hoặc phải tìm bạn đồng hành — hoặc tạo ra họ." Điều này đúng với mọi người. Ở một mình không tốt cho con người. Ngay cả phước hạnh của Ê-đen cũng không được xem là trọn vẹn, cho đến khi A-đam có một người bạn đồng hành để cùng hiệp với ông trong công việc, và cùng chia sẻ với ông những niềm vui của mình.
Đây là một luật của bản tính chúng ta, tác động trên mọi người, nhưng được cảm nhận mạnh mẽ nhất trong tuổi trẻ. Người trẻ được tạo dựng cho sự thông công và bầu bạn. Bắt họ phải giam mình trong phòng ẩn sĩ sẽ khiến họ khốn khổ. Nhưng đúng theo mức độ mà tình cảm của họ bám chặt vào những người mà họ gọi là bạn bè — thì quyền năng của những người bạn ấy hoặc trở nên phước lành hoặc trở nên rủa sả cho họ cũng lớn bấy nhiêu.
Hầu như không có điều gì khác lại mang nặng sự thịnh vượng hay tai họa đến thế. Sa-lô-môn đã nói, "Ai giao tiếp với người khôn ngoan sẽ trở nên khôn ngoan — nhưng kẻ làm bạn với kẻ ngu dại sẽ bị bại hoại."
Các bạn sẽ có bạn bè — và các bạn sẽ cảm nhận ảnh hưởng của họ. Mối liên kết gắn kết con người với nhau thật huyền bí, đến nỗi lòng của người này đáp lại lòng của người kia, như tiếng vang đáp lại; nhưng mối liên kết như thế thật sự tồn tại. Dường như có một thứ tiến trình hàn gắn, nhờ đó những cảm xúc và nguyên tắc của hai cá nhân, trước kia hoàn toàn xa lạ, chẳng bao lâu được đúc thành một sự đồng nhất hoàn toàn. Người này bắt lấy tinh thần, và bắt chước cách cư xử của người kia, đến nỗi trong một thời gian ngắn cùng một tính cách thuộc về cả hai! Sáp không giữ hình của con dấu chắc chắn hơn tâm trí giữ ấn tượng do sự thông công và giao tiếp tạo ra. Ảnh hưởng ấy thường lặng lẽ và không được nhận thấy, như làn sóng cuộn vào trong một mặt biển yên tĩnh; nhưng cũng như làn sóng ấy, nó mạnh mẽ và không thể cưỡng lại.
Một mặt, hãy lấy những người khôn ngoan và tốt lành làm bạn đồng hành được chọn của mình, và các bạn đặt mình vào con đường trực tiếp để trở nên khôn ngoan và tốt lành. Những mối thân tình như thế vô cùng quý giá trong việc hình thành tính cách. Một mạng lưới những giao tiếp đức hạnh sẽ nhờ đó được dệt quanh các bạn, mà các bạn sẽ thấy khó phá vỡ, ngay cả khi các bạn muốn làm như vậy. Sự vận hành thì kín đáo và không thể nhận thấy, nhưng hiệu quả thì rõ rệt. Giá mà chúng ta chỉ thuyết phục được giới trẻ trong chúng ta giao tiếp với những người trong sạch, suy xét và dễ mến — họ sẽ cảm nhận được ảnh hưởng hạnh phúc ấy. Dù lòng người vốn nghiêng mạnh về điều ác — tình bạn tin kính không bao giờ không kiềm chế được. Một khi họ trở thành bạn đồng hành của những người kính sợ Chúa, họ sẽ hiếm khi bị thấy không tin lời Ngài và xúc phạm danh Ngài, hay chà đạp ngày Sa-bát của Ngài dưới bụi đất. Quyền năng của một gương tin kính thật sự nhất quán, dù thế gian xấu xa đến đâu, vẫn vô cùng lớn lao. Ngay cả khi nó không đi xa đến mức đem lại sự cứu rỗi, nó vẫn chứng tỏ là có ích; và khi nó không ngăn được sự hư mất cuối cùng, nó vẫn có tác dụng trì hoãn ngày tai họa ra xa.
Nhưng, mặt khác, hãy trở thành bạn đồng hành của những người có nguyên tắc và nếp sống xấu, và các bạn đang gặp nguy hiểm đi trong cùng một con đường. Gương mẫu, vốn luôn có ảnh hưởng, lại đặc biệt có ảnh hưởng khi nó đi theo chiều hướng sai lầm. Lý do là trong mỗi trường hợp như thế, 'khuôn mẫu suy đồi' tìm thấy điều gì đó trong lòng tương hợp với chính nó — và 'hình mẫu gian ác' tìm thấy sự tương đồng của nó trong tình trạng hiện tại của tấm lòng. Vì lý do này mà một tình bạn không đúng đắn duy nhất thường gây ra những kết quả tai hại nhất. Tất cả những gì cha mẹ, thầy cô và những người bạn tin kính đã làm trong nhiều năm, biến mất như sương mai mát mẻ trước ánh mặt trời mọc. Giao tiếp với kẻ đê tiện, và các bạn chắc chắn sẽ trở nên đê tiện. "Đi theo mưu kế của kẻ ác," là bước đầu tiên dẫn đến "đứng trong đường tội nhân," và "ngồi chỗ của kẻ nhạo báng."
Tất cả những điều này đều được những người có con cái cần giáo dục, hay có con trai cần gửi ra thế gian, hiểu rõ. Luôn có một cảm giác an toàn, khi biết chắc rằng bạn cùng phòng là người siêng học và có tâm trí nghiêm túc, và người bạn học nghề cùng người nhân viên văn thư đều đứng đắn và đi nhà thờ đều đặn. Những người vốn không có tôn giáo thật trong lòng, thường mong muốn đặt con trai con gái mình vào những hoàn cảnh mà Đức Chúa Trời được tôn kính, và Kinh Thánh được đối xử như một quyển sách từ trời. Đây là một thứ tôn kính mà chân lý và sự tốt lành đòi hỏi nơi hàng nghìn người mà lòng họ rốt cuộc vẫn gắn bó với các nẻo gian ác.
Hãy nhớ, trong mối liên hệ này, rằng bất cứ điều gì tốt hay xấu, cao thượng hay thấp hèn, đức hạnh hay xấu xa — trong lòng con người — sẽ được phát triển đầy đủ nhất trong xã hội. Lót, không nghi ngờ gì, hẳn đã là một người tốt hơn so với ông đã từng là, nếu ông được bao quanh bởi những gương tin kính; và Ê-sau hẳn đã là một người xấu hơn so với ông đã từng là, nếu ông đã sống trong một gia đình gian ác. Sự khích lệ nhờ đó được ban cho những người đang vươn lên, và những trở ngại được đặt trên đường đi của những người đang đi xuống. Không ai, nếu không được nâng đỡ bởi bầu bạn và bạn đồng hành, vươn lên đến mức trọn vẹn nhất của sự xuất sắc; và không ai, nếu không bị người khác thúc đẩy, chìm xuống đến tận đáy sâu nhất của sự suy đồi. Người tin kính càng quyết tâm tin kính hơn — và kẻ ác càng quyết tâm gian ác hơn — như kết quả của sự hiệp nhất, đồng lòng và hợp tác.
Một sự thật đã được xác nhận rõ ràng là, một nhóm người xấu nhìn chung sẽ công khai và táo bạo xấu xa hơn bất kỳ một người nào trong nhóm đó dám xấu xa khi ở một mình. Trong trường hợp này, người thứ nhất kích thích và lôi kéo người thứ hai, người thứ hai lôi kéo người thứ ba, cho đến khi tiếng nói của lương tâm bị dìm tắt, và mọi cảm giác xấu hổ bị nhổ tận gốc khỏi tấm lòng. Nếu một người thật sự muốn loại bỏ mọi sự kiềm chế đức hạnh, người ấy chỉ cần đi với đám đông để làm điều ác, và mục đích đã đạt được. Trong sự hỗn loạn và ồn ào của những bạn đồng hành ồn ào, tội lỗi không có nọc độc như khi ở nơi riêng tư. Làm sao có cơ hội cho những suy tư nghiêm túc và những day dứt đau đớn, vốn ùa đến trong tâm trí trong sự tĩnh lặng của phòng ngủ và bước đi cô độc. Thay vì hỏi Đức Chúa Trời và lương tâm chấp thuận điều gì, câu hỏi duy nhất bây giờ là — Điều gì sẽ làm vui lòng cả nhóm? Nếu điểm này có thể đạt được, dường như không còn nghĩ đến sự ăn năn chất chứa cho phòng bệnh, hay giường chết.
Trong phần lớn các trường hợp, sự vượt trội trong điều ác là kết quả của việc lạm dụng nguyên tắc xã hội ấy, mà Đức Chúa Trời đã đặt trong lòng chúng ta như một sự giúp đỡ cho sự phát triển của lòng tin kính. Hỏi thử xem, ở đâu mà lời đùa cợt phạm thượng được thốt ra chống lại Kinh Thánh, ngày của Chúa, và chức vụ nơi thánh? Trong hoàn cảnh nào mà bài hát của kẻ say rượu được nghe thấy, và sự tĩnh lặng của nửa đêm bị quấy rầy bởi những lời lẩm bẩm và rủa sả của kẻ cờ bạc? Làm sao mà ở đây người này, ở kia người kia, lại bị dụ dỗ vào nhà ô uế và vòng xoáy của sự hư mất? Đây không phải là những thói xấu nảy sinh trong nơi ẩn dật và gắn liền với việc suy nghĩ về đường lối của mình. Chúng có nguồn gốc trong sự ồn ào, náo động và kích động — chứ không phải trong sự tĩnh lặng hay cô độc.
Đây là điểm mà con đường bắt đầu dẫn đến sự phạm thượng, không tiết độ và phóng đãng. Những mùa lễ hội và những ngày vui vẻ, tạo nên mảnh đất màu mỡ cho sự tăng trưởng của tội lỗi. Tâm trí nhờ đó được thả lỏng; những cảm giác khoái lạc được khơi dậy, và người này tán thành người kia, cho đến khi sự bất kính ghê tởm nhất và sự say sưa xảy ra sau đó.
Những chân lý này có trọng lượng và tầm quan trọng hơn những gì người ta thường nghĩ. Một người theo thuyết thần giáo tự nhiên (Deist) hay thuyết phổ cứu (Universalist) sống cô độc trong một khu phố gồm những Cơ Đốc nhân nhất quán, không có khả năng giữ vững những sai lầm của mình cho lắm, hay nêu chúng ra với vẻ tự tin cho lắm. Sự vô tín là một loại cây không phát triển tốt khi đứng một mình. Nó mọc lên rậm rạp hơn và sinh trái độc hại hơn giữa tiếng ồn, khói và hơi men của quán rượu, và khoác lên mình những sắc thái đậm nhất trong khi chén rượu đang được chuyền tay. Ai đã từng nghe một người chửi rủa Kinh Thánh, hay số phận cuối cùng của kẻ ác, trong phòng riêng của mình? Có lẽ đôi khi điều như thế cũng xảy ra, nhưng sự bất kính như thế ưa thích sự công khai và phô trương. Những người có khả năng thấu thị sẽ không "lẩm bẩm và rì rầm" nếu không có ai nghe.
Cũng tốt nên lưu ý rằng những thanh niên có tính tình dễ mến thường gặp nguy hiểm nhất từ bạn bè xấu. Do thảm họa lớn lao đã làm rối loạn hoàn toàn toàn bộ bản tính đạo đức của con người, một số đặc điểm tính cách được gọi là đức hạnh — dường như thật sự mở cửa cho thói xấu. Điều này quá đúng với hàng nghìn người được ban cho một tính tình mềm mại, ôn hòa và dễ chiều. Như một số loài cây đổi màu hoa mỗi khi bạn đổi đất trồng chúng, những người này lấy sắc thái cảm xúc từ những hoàn cảnh xung quanh. Khi còn ở nhà, nơi Kinh Thánh được đọc, lời cầu nguyện được dâng lên, nơi thánh được thăm viếng và Đức Chúa Trời được thờ phượng — mọi sự dường như đều tốt đẹp với họ. Nhưng sau khi nhận được phước lành từ biệt của một người cha nhân từ, và cái ôm từ biệt của một người mẹ yêu thương — những cảnh tượng mới chẳng bao lâu đã mở ra và những ấn tượng mới đã được tạo nên.
Chúng ta vui mừng khi thấy một tính tình mềm mại và nhân hậu trong tuổi trẻ; nhưng không thể che giấu rằng một tính tình như thế khiến người ta đối diện với nguy hiểm đặc biệt. Một người có tính tình như thế, thường thiếu sự vững vàng và tính độc lập trong tính cách. Do đó chúng ta thường thấy anh ta hòa theo ý kiến và nếp sống của bạn bè mình, ngay cả khi trái với chính những xác tín của anh ta về điều đúng và điều sai. Anh ta không có sức mạnh nội tâm để chống lại điều ác, miễn là nó khoác lên mình một vẻ hấp dẫn. Anh ta thường bị lôi kéo vào sự thông công với kẻ ác trong những cảnh phóng đãng và thói xấu, đơn giản vì anh ta không có can đảm để chống lại. Thà quay lưng lại với một người bạn vô nguyên tắc, anh ta sẽ hy sinh lương tâm, sự bình an trong tâm trí, và ân huệ của Đức Chúa Trời.
Thật buồn cho một người như thế, khi người ấy rơi vào cạm bẫy của những kẻ, dưới vẻ ngoài dịu dàng và gian dối, che giấu một tấm lòng chống đối chết chóc đối với các đường lối tin kính. Con ruồi trong mạng nhện, hay con cá trên lưỡi câu của người câu cá, là hình ảnh thích hợp cho một nạn nhân như thế.
Ngài Matthew Hale, một trong những quan tòa uyên bác và ngay thẳng nhất từng ngồi trên ghế xét xử ở Anh hay bất kỳ nước nào khác, đã suýt bị hủy hoại chính bằng cách này. Khi còn khá trẻ, ông dễ mến và siêng học, và người ta đặt nhiều hy vọng vào sự xuất sắc tương lai của ông. Nhưng một số diễn viên lưu diễn đã đến thị trấn nơi ông sống, và do tính tình dễ chiều của chính mình, ông đã bị lôi kéo trở thành khán giả của các buổi biểu diễn của họ. Điều này đã mê hoặc lòng ông hoàn toàn, đến nỗi ông mất hết hứng thú học hành, và buông mình theo bạn bè phóng đãng. Tuy nhiên, may mắn thay cho sự hữu ích tương lai và sự bình an trong tâm trí của ông, khi một ngày kia ông đang bị bao quanh bởi những bạn bè đê tiện, Đức Chúa Trời đã vui lòng chấm dứt sự điên rồ của họ, bằng cách đánh một người trong số họ bằng một căn bệnh bất ngờ, căn bệnh ấy chẳng bao lâu đã đưa người ấy xuống mồ. Điều này đã phá vỡ những mối dây trói buộc lòng của Hale trẻ tuổi với đời sống phóng đãng, và thúc đẩy ông trở về phòng riêng, Kinh Thánh của ông, và Đức Chúa Trời của ông.
Những trường hợp lang thang tương tự thì phổ biến — than ôi, những trường hợp trở về tương tự lại quá ít. Hãy để một người có tính tình dễ chiều, và ít có nguyên tắc cố định, tiếp xúc với sự gian ác có học thức và tinh tế — và công việc hủy hoại sẽ nhanh chóng hoàn thành. Sự lịch sự của bề ngoài khiến anh ta không nghi ngờ vực sâu thối nát bên trong. Lúc đầu anh ta chỉ lắng nghe, rồi anh ta bắt đầu bắt chước, và chẳng bao lâu anh ta đi như một "con bò đến chỗ giết thịt và như một kẻ ngu đến nơi sửa phạt bằng cùm!"
Tất cả những điều này được xác nhận bởi sự thật rằng, những thanh niên chắc chắn sẽ được đánh giá theo tính cách của bạn bè họ. Không chỉ những người bạn thân thiết của một người gây ảnh hưởng trên người ấy, mà hơn nữa, họ tạo thành tiêu chuẩn chắc chắn và sẵn có mà người khác dùng để phán xét giá trị của người ấy. Có một tục ngữ xưa, và mọi kinh nghiệm đều xác minh nó — "ai cũng được biết đến qua những người bạn mà người ấy giao du." Vì lý do này mà những người quan sát bản tính con người sắc sảo và thông minh hiếm khi tự làm phiền mình để nhìn xa hơn nhằm quyết định về danh tiếng của một người. Hãy cho họ biết người nhân viên văn thư hay người học nghề dành buổi tối ở đâu, và đi dạo với ai, thế là đủ. Không có gì có vẻ lạ lùng hơn đối với họ bằng việc tìm kiếm một thanh niên nghiêm túc, suy xét, đáng tin cậy — giữa những kẻ lười biếng, phạm thượng và phóng đãng. Họ không bao giờ mong tìm thấy một người tiết độ, siêng năng và đúng đắn — giữa một đám đông ồn ào, phóng đãng và say rượu. Chắc chắn đến nỗi, mỗi cá nhân sẽ giống như bạn bè mình — về tính cách, thói quen và lối sống — đến nỗi trong chín trường hợp trên mười, không cần thêm bằng chứng nào nữa.
DANH TIẾNG là một cây non mỏng manh, sẽ không chịu được sự chạm đến của bạo lực, hay hơi thở của sự ô uế. Dù nó tiến triển chậm rãi và gần như không thể nhận thấy, nó thường, như cây bầu của nhà tiên tri, héo tàn trong một đêm. Các bạn có thể đánh mất trong một giờ — những gì phải tốn nhiều năm cẩn thận và thận trọng mới đạt được. Một chút thiếu suy xét — một chút quên lãng điều phải có đối với chính mình — một chút nhượng bộ trước những lời dụ dỗ của thói xấu — có thể gây ra một tổn thương không bao giờ sửa chữa được! Nhưng hãy đi theo một đường lối khác. Hãy tìm kiếm xã hội của người tốt — hãy góp phần mình với những người đức hạnh và trung tín — và địa vị của các bạn sẽ lập tức trở nên đáng trọng. Mọi người sẽ thấy rằng các bạn tôn trọng chính mình, và điều này sẽ bảo đảm sự tôn trọng của người khác.
Tôi truyền cho các bạn, hãy suy ngẫm kỹ những lời nhận xét này. Nếu các bạn bị thấy giao du tự do với những người được biết là không tôn trọng Kinh Thánh, và không kính trọng ngày Sa-bát, đặc biệt nếu một khi người ta hiểu rằng các bạn có thể góp phần mình với những kẻ đã đi xa trong các đường lối vi phạm đến mức vinh quang trong sự xấu hổ của mình, các bạn đừng cho rằng bị đối xử như thể các bạn vẫn giữ chính tính cách ấy là một sự khắc nghiệt. Điều này hoàn toàn tự nhiên, và chẳng có gì đáng phàn nàn. Các bạn cũng có thể đến thăm một khu vực bị dịch bệnh lây nhiễm, và mong được chào đón ngay vào lòng những gia đình nơi sức khỏe đang thịnh hành; như việc giao du với những kẻ làm điều gian ác, và hy vọng đi qua mà không bị người ta ở mọi tên gọi và mọi nơi đóng một dấu ấn lên mình.
Thật là một hình phạt phải trả vì đi lạc trong một điểm đặc biệt này; vậy mà hình phạt ấy phải được trả, nếu bước sai lầm đã được thực hiện. Đó là những hoa trái chính đáng của những tình bạn được hình thành mà không màng đến những lợi ích cao cả của đạo đức và đức hạnh; và chúng mở đường cho một đời sống khốn khổ — cũng như một cõi đời đời bị hư mất. Một thanh niên có tính cách tốt có thể hy vọng tụ họp quanh nhà mình những phước lành của sự bình an, và những tiện nghi của sự sung túc. Nhưng nếu không có một giấy thông hành an toàn và đáng tin cậy như thế, anh ta bước vào đời chỉ để kết thúc nó trong nỗi đau buồn cho chính mình và sự thất vọng cho bạn bè mình. Ôi! Ai lại sẵn lòng mua tình bạn của kẻ ác với giá đắt đỏ như thế? Ai có thể bằng lòng trả một giá như thế cho đặc quyền đổ đầy chén mình bằng ngải đắng và mật đắng?
Như những ngọn lửa hợp lại bốc lên cao nhất và dữ dội nhất, thì trong trường hợp trước mắt chúng ta, sự gian ác của toàn bộ nhóm dường như tập trung vào mỗi cá nhân. Vậy hãy tránh xa, như tránh bệnh dịch và sự chết — tất cả những kẻ đã nhiễm những thói quen gian ác. Bất kể họ mặc quần áo sặc sỡ thế nào, lời nói của họ trơn tru ra sao, hay bạn bè của họ đáng trọng đến đâu — họ không phải là bạn đồng hành dành cho các bạn. Không thể kết hợp với họ mà không khiến mình bị lôi kéo vào cùng một vực thẳm, trong đó họ đang chìm nhanh.
Nếu các bạn chịu nghe lời khuyên của một người lớn tuổi hơn các bạn — đừng tham vọng có đông đảo bạn thân thiết. Tôi không hề muốn thốt ra một lời nào, mà dù có khả năng nào cũng có thể bị hiểu là khuyến khích những cảm xúc ghét người, vốn đôi khi tranh giành quyền thống trị, ngay cả trong lòng tuổi trẻ. Nhưng tôi vẫn xin nói với các bạn rằng, mở rộng vòng tay đón nhận cái ôm của mọi người, và kết bạn với mỗi người mới đến, là gieo những hạt giống sầu khổ cho chính mình. Lời khuyên của tôi là — hãy lịch sự, hãy tử tế, hãy nhã nhặn với mọi người. Nhưng vì lợi ích của chính mình, hãy thân thiết với rất ít người. Hãy lấy cha mẹ, anh chị em làm bạn đồng hành, và các bạn sẽ không bao giờ cảm thấy cô đơn.
Tôi xin nói thêm — trong việc chọn bạn bè, hãy học cách đánh giá đức hạnh và tôn giáo cao hơn nhiều so với bất kỳ sự phân biệt bề ngoài nào. Chắc chắn, các bạn không cần ngạc nhiên trước những nỗi buồn chồng chất quá thường làm cay đắng cuộc đời, nếu các bạn chỉ nhớ lại nguyên tắc mà một số mối dây thiêng liêng nhất của cuộc đời được hình thành. Câu hỏi đặt ra không phải là — Cá nhân ấy có thực sự có tính cách tốt hay không; mà là, anh ta có giàu có không, anh ta có thịnh vượng trong công việc không, và những mối quan hệ của anh ta có đứng cao trong thế gian không? Gia đình, tài sản và sức hấp dẫn cá nhân không ít lần được xem là sự bù đắp khá công bằng cho những nghi ngờ nghiêm trọng chống lại sự trong sạch của đạo đức. Ôi, có gì đáng ngạc nhiên đâu khi thế gian của chúng ta phần lớn là một thế gian buồn bã và thất vọng. Một người trẻ, nam hay nữ, có thể trông đợi hạnh phúc thật nào từ một sự liên kết tự nguyện với điều thấp kém trong cảm xúc, suy đồi trong thị hiếu, và hư hỏng trong thói quen? Hy vọng về sự cải thiện sau này trong những trường hợp như thế, thật sai lầm đến nỗi các bạn đừng bao giờ mơ tưởng dù chỉ một khoảnh khắc về việc dựa vào nó. Hãy để sự thay đổi theo hướng tốt hơn đến trước, và hãy để sự kết hợp, nếu nó nên diễn ra, theo sau.
SAI LẦM — Nguyên nhân và Hậu quả
"Tôi không ganh tị với ai về học vấn, tài trí, hùng biện hay trí tưởng tượng của người ấy, nhưng trong mọi của cải có thể có, không có của cải nào tôi quý trọng cao như một niềm tin tôn giáo vững chắc và đã được xác lập." Các bạn nghĩ ai đã nói câu này? Đó không phải là một người thất vọng và chán nản quay lưng trong ghê tởm khỏi một thế gian đã từ chối ban cho ông những thú vui của nó, cũng không phải là một mục sư của Phúc Âm, người mà chính chức vụ kêu gọi phải nói về Kinh Thánh và cõi đời đời. Không! Đây là những lời nghiêm túc và được suy xét kỹ lưỡng của một người được những người vĩ đại và vui vẻ săn đón — một người có địa vị cao trong giới khoa học, trong nhiều năm liên tiếp làm Chủ tịch Hội Hoàng gia Anh, và là người phát minh ra Đèn An toàn, mang lại lợi ích vô giá cho thợ mỏ. Ngôn ngữ ấy là của Ngài Humphrey Davy — một cái tên lừng danh. Không ai trong phần đầu của thế kỷ hiện tại đứng cao hơn với tư cách một nhà triết học thực hành; và các bài giảng của ông đã thu hút những thính giả rực rỡ, bị lôi cuốn bởi kết quả các thí nghiệm của ông cũng như bởi tài hùng biện trong phong cách và sự rõ ràng trong các bài trình bày của ông. Một người như thế có quyền nói. Từ ông mà chúng ta học được rằng, một đức tin tôn giáo được xác lập vững chắc phải được quý trọng hơn mọi thành tựu và của cải khác.
Cảm nghĩ sâu sắc này — và thật hạnh phúc cho chúng ta nếu nó gây ảnh hưởng đúng đắn! Thời đại đầy dẫy nguy hiểm. Chúng ta thấy tâm trí con người lang thang qua mọi cấp độ và hình thức của sự hoài nghi, từ sự vô tín đĩnh đạc và nam tính hơn của thế kỷ trước, xuống đến những phép lạ dối trá của thuyết thông linh. Bộ mặt tắc kè hoa của nó đến nỗi chúng ta khó phác họa hình ảnh của nó, trước khi nó mang một hình thức mới. Sự ổn định duy nhất về nó là sự đối nghịch của nó với những chân lý đơn giản của Kinh Thánh — sự khước từ các thẩm quyền của Đức Chúa Trời và chân lý thiêng liêng.
Nhưng tại sao lại như thế? Những NGUYÊN NHÂN của mọi thứ vô tín là ba — Sự dốt nát, Kiêu ngạo về sự hiểu biết, và Đời sống xấu xa.
Rằng sự dốt nát là một nguồn phong phú của sự vô tín, đặc biệt trong thời đại chúng ta, thì không còn nghi ngờ hợp lý nào. Thời gian dường như đã qua khi những người có tài năng và học vấn, như Hobbes, và Collins, và Bolingbroke, và Shaftesbury, sẵn lòng được xếp vào hàng những người vô tín công khai và thừa nhận. Một cuộc thử nghiệm đầy đủ về những gì tài trí và học vấn có thể làm để hạ bệ Kinh Thánh đã được phép thực hiện, nhưng nó không được lặp lại và có lẽ sẽ không bao giờ được lặp lại. Việc ấy đã được thử và đã thất bại, một cách nhục nhã và mãi mãi. Ngày nay hiếm khi chúng ta thấy học vấn thật và trí tuệ cao siêu tham gia vào công việc lật đổ Kinh Thánh và chức vụ Phúc Âm. Công việc ấy dường như được giao cho những bàn tay yếu ớt và chưa trưởng thành.
Huân tước Bacon hiểu rõ vấn đề, và ông đã cho chúng ta ý kiến của mình bằng ngôn ngữ mà mọi học sinh nên ghi nhớ. "Một chút học vấn," tôi trích lời của nhà hiền triết nổi tiếng và nhà triết học uyên thâm, "một chút học vấn có thể khiến một người nghiêng về sự vô tín — nhưng học vấn nhiều chắc chắn sẽ đưa người ấy trở lại với Kinh Thánh." Nhận xét này có cơ sở vững chắc, và hiếm khi cần một chút điều chỉnh nào. Nếu sự vô tín đang thu hút tín đồ, và có lẽ đúng là như thế ở một số nơi, tôi dám khẳng định nó không ở trong giới những người được giáo dục tốt, đọc nhiều, thật sự thông minh. Thật bổ ích khi ghi nhận họ là ai, đây đó, những người đứng lên chống lại Kinh Thánh. Những người thuộc tầng lớp nào mà đứng lên nói rằng Cơ Đốc giáo là một thất bại; trách nhiệm đối với Đức Chúa Trời là một ảo tưởng của bộ não; và sự đau khổ trong thế giới đời sau là một điều hù dọa? Những người đáng trọng và có địa vị trong xã hội không còn liều lĩnh đưa ra những khẳng định phá hoại như thế nữa. Những kẻ vô tín ở các thành phố và thị trấn lớn của chúng ta, ngoại trừ người ngoại quốc và người mới đến, là những người trẻ và thiếu kinh nghiệm, ít học vấn và càng ít lương tri. Chính những người này thu thập và rao bán những sai lầm đã bị bác bỏ hàng nghìn lần trước kia.
Tôi ý thức rõ rằng khi đưa ra nhận định này, tôi sẽ bị xem là đang bước lên mảnh đất nhạy cảm. Cứ vậy đi. Tôi chỉ cần biết mình đang đứng ở đâu, khi tôi khẳng định một cách không sợ hãi, và xin các bạn hãy đưa lời khẳng định ấy đến đá thử của sự kiểm tra nghiêm ngặt nhất, rằng sự vô tín trong thời đại chúng ta chủ yếu là sự vô tín của sự giả vờ dốt nát. Những người này có thể nêu ra những câu hỏi mà những người láng giềng khiêm nhường và tin kính của họ không thể giải đáp thì sao? Một đứa trẻ năm tuổi có thể hỏi những câu hỏi về chính mình và định mệnh của mình, về thế gian này và thế gian đời sau, về linh hồn và Đức Chúa Trời, mà những người có học vấn cao nhất trên trái đất cũng không thể trả lời.
Đừng để bất cứ điều gì như thế lay chuyển các bạn khỏi sự vững vàng của mình. Đức tin nơi Kinh Thánh, đúng như những gì Kinh Thánh viết, với mọi bổn phận và điều răn của nó, chỉ là tin vào Đức Chúa Trời, như một đứa trẻ tin vào người cha yêu thương, hay một người vợ tin vào người chồng chung thủy, hay một bệnh nhân tin vào vị thầy thuốc tài giỏi, hay một người lính tin vào vị chỉ huy dũng cảm; và điều ấy không kém phần hợp lý.
Kiêu ngạo về sự hiểu biết, cũng vậy, góp phần thúc đẩy công việc vô tín này. Khiêm nhường là một bài học khó đối với những con người tội lỗi phải học. Có điều gì đó trong lòng con người nổi lên chống lại chân lý được linh cảm, về nhiều vấn đề liên quan đến Đức Chúa Trời và tội lỗi, luật pháp và sự tha thứ, sự xưng công chính và hình phạt cuối cùng. Đây là những vấn đề mà về đó, những thanh niên, hơn bất kỳ tầng lớp nào khác, dễ có khuynh hướng bắt bẻ và phản đối. Các bạn sẽ ngạc nhiên khi nghe bất kỳ nghi ngờ nào như thế được gợi ý hay sự phủ nhận nào được đưa ra bởi những người thuộc phái nữ. Một thiếu nữ sẽ lập tức đánh mất sự đáng trọng của mình, nếu người ta biết rằng nàng có thể nói năng nhẹ nhàng về Kinh Thánh, sự cứu rỗi, hay thế gian đời sau.
Xin cho phép tôi minh họa ý tưởng của mình bằng cách nhắc đến cuộc đời của cố Tiến sĩ Dwight đáng kính. Khi ông đảm nhận chức hiệu trưởng của Đại học Yale, không ít sinh viên, người ta kể lại, là những kẻ vô tín táo bạo và công khai. Thật vậy, họ tự hào về sự khác biệt này đến nỗi họ mang tên của những nhà thần giáo tự nhiên chính của Anh và Pháp. Đầy tự tin vào bản thân, họ quyết tâm đưa vấn đề đến một kết luận sớm, và áp đảo vị hiệu trưởng mới ngay từ đầu khóa học của ông. Theo đó, câu hỏi đầu tiên mà họ đề xuất cho cuộc tranh luận công khai là, "Các sách Kinh Thánh Cựu Ước và Tân Ước có phải là lời của Đức Chúa Trời không?" Họ được bảo hãy chọn phía nào của cuộc tra vấn mà họ muốn, và đưa ra mọi sự kiện và lý lẽ được cho là liên quan đến vấn đề. Hầu hết, nếu không phải tất cả, những người được mong đợi tham gia tranh luận, đã xuất hiện với tư cách những nhà vô địch công khai của sự vô tín. Nhưng kết quả là gì? Khi họ đã kết thúc, và đang tự chúc mừng mình đã giành chiến thắng, vị hiệu trưởng đã lần lượt xem xét từng lý lẽ của họ, và thành công trong việc cho họ thấy rằng họ hoàn toàn không hiểu vấn đề. Từ ngày đó, sự hoài nghi bắt đầu suy giảm trong trường đại học, cho đến khi nó trở nên phổ biến là không được ưa chuộng.
Một câu chuyện rất giống thế này được kể về vị Chánh án Marshall uyên bác và đáng kính. Cũng bằng cách ấy, ông đã làm im lặng một nhóm thanh niên táo bạo và khoe khoang tại một quán trọ công cộng, những người vừa tự cho rằng Kinh Thánh không phải là sách của Đức Chúa Trời. Vị đáng kính ấy, bằng giọng hùng biện đơn giản và thuyết phục, như ông rất biết cách sử dụng, đã đi qua toàn bộ nền tảng về thẩm quyền thiêng liêng của Kinh Thánh, khi tất cả họ cùng ngồi bên lò sưởi, và ông đã trình bày trường hợp rõ ràng đến nỗi không một ai trong số họ còn lời nào để nói. Nhưng điều gì ngoài sự kiêu ngạo và tự tin khiến những người như thế trở thành kẻ vô tín? Thay vì thật sự nổi bật về tư tưởng tự do và phóng khoáng, đây là những người, hơn ai hết, có tâm trí bị trói buộc, và chân trời hẹp hòi. Hãy lưu ý điều đó khi nào và ở đâu cũng vậy, sự vượt trội thật luôn gắn liền với sự khiêm tốn và tự ngờ vực bản thân. Ngài Isaac Newton vĩ đại là một mẫu mực của sự khiêm tốn.
Nhưng trên hết, thái độ hoài nghi bắt nguồn từ một đời sống tội lỗi. Không có gì có sức ảnh hưởng mạnh mẽ khiến con người lìa bỏ Kinh Thánh và Đấng Cứu Rỗi như tình yêu tội lỗi. Hàng ngàn người chống lại tôn giáo mà không vì lý do nào khác ngoài việc tôn giáo lên án những thói xấu của họ. Bạn chưa bao giờ nghe nói về một người khiêm nhường, thánh khiết và cầu nguyện mà lại chối bỏ Kinh Thánh, phủ nhận đời sau, và đặt vấn đề về sự hiện hữu của Đức Chúa Trời. Đó là thứ quả chỉ mọc trên những bụi gai góc của những thú vui xấu xa. Một người phải có lý do để mong rằng sẽ không có sự phán xét cuối cùng và không có sự báo trả đời đời, trước khi anh ta có thể tin rằng không có những điều ấy.
Các nguyên tắc và cách thực hành của con người sẽ tác động mạnh mẽ lẫn nhau. Những người làm điều công chính, yêu sự thương xót và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời không bao giờ bị buộc phải lên tiếng phản đối giáo lý về sự bại hoại của con người, hay sự phán xét của ngày trọng đại. Nếu việc đó xảy ra, thì gần như chắc chắn là do những kẻ đã vứt bỏ sự kính sợ và kìm hãm sự cầu nguyện trước mặt Đức Chúa Trời. Lòng người ta bị dẫn đến việc chấp nhận một hệ thống quan điểm và thực hành tôn giáo sai lầm nào đó từ một ý thức — một ý thức đau đớn — rằng đời sống mình sẽ không chịu nổi sự thử nghiệm của hệ thống chân thật. Hãy nhìn quanh bạn và xem những điều này có đúng không. Khi bạn thấy người ta chối bỏ Phúc Âm, chê bai những định chế thiêng liêng nhất, và tìm cách cắt đứt những sợi dây ràng buộc đất nước chúng ta với ngôi của Đức Chúa Trời, bạn có thể kết luận chắc chắn rằng trong chính họ có điều gì đó không ổn. Người tốt không bao giờ gieo những hạt giống cay đắng như vậy. Đó là việc của kẻ thù — một kẻ thù thật sự gây hại cho phúc lợi của con người, cũng như đối với chính quyền của Đức Giê-hô-va.
Vấn đề này thỉnh thoảng lại được đưa ra quyết định bằng thực nghiệm. Cứ để một giảng viên hoài nghi nào đó đến, thì tầng lớp nào trong cộng đồng sẽ tụ tập quanh ông ta? Nói chung, bạn hãy yên tâm, bạn sẽ không thấy những người điềm đạm, có đầu óc tỉnh táo, những người đi Hội Thánh ở đó. Nếu trong vùng có những tội nhân công khai và những kẻ say rượu, họ có thể sẽ bị thu hút đến nơi đó; và nếu có những người có thói quen buông thả và đối xử tệ bạc với vợ mình, họ chắc chắn sẽ chiếm một phần trong số thính giả. Bạn có thể biết người giảng và sứ điệp của ông ta qua tính cách của những người đi theo ông ta.
Nếu có điều gì được xác lập ngoài mọi tranh cãi, thì đó là một đời sống tội lỗi là nguồn gốc phong phú của những niềm tin sai lầm. Một mục sư quen biết với tôi kể về một cậu bé chưa đầy mười tuổi, đã đứng lên và ra vẻ khôn ngoan giữa các bạn đồng trang lứa mà tuyên bố rằng cậu không tin Kinh Thánh. Chính tôi đã thấy một người, chỉ còn cách sự ngu dại vài bậc, công khai niềm tin vào sự cứu rỗi phổ quát. Nguyên tắc nào đang hoạt động ở đây? Chính nguyên tắc đã khiến Rousseau tai tiếng trở thành kẻ vô tín sau khi ông ta quyết định sống đời trụy lạc. Chính từ miệng ông ta, chúng ta biết rằng việc chối bỏ Kinh Thánh khiến ông ta cảm thấy thoải mái trong những đường lối gian ác của mình. Sau khi lương tâm đã bị ru ngủ như vậy, việc "làm mọi điều ô uế với lòng tham lam" trở nên dễ dàng.
Hãy suy ngẫm điều này, hỡi thanh niên yêu dấu, và bạn sẽ sẵn sàng xem xét một số HẬU QUẢ của việc ôm lấy sai lầm.
Những hậu quả này rất nhiều, và một phần đã được nói trước, nhưng chúng ta có thể đi sâu hơn một chút vào chi tiết. "Như chân lý," mượn lời lẽ tuyệt đẹp của Jeremy Taylor, "có nguồn gốc và nơi cư ngụ trong lòng Đức Chúa Trời," không ai có thể từ bỏ chân lý và ôm lấy sai lầm mà không làm hại chính mình. Những hiệu quả sau đây chắc chắn sẽ do đường lối như vậy gây ra — nó làm tâm trí rối loạn — nó không mang lại sự nâng đỡ nào trong ngày thử thách — và nó cản trở sự cứu rỗi.
Có điều gì đó trong sai lầm có khuynh hướng trực tiếp làm tâm trí rối loạn và nô lệ hóa nó. Chúng ta thường gọi những kẻ vô tín là "những nhà tư tưởng tự do," nhưng nếu tư tưởng tự do có nghĩa là sự tự do thật sự, có ý thức, thì thuật ngữ ấy đã bị dùng sai một cách nghiêm trọng. Nếu có điều gì giống như sự nô lệ về tinh thần — một sự nô lệ hèn hạ và thấp hèn, một sự nô lệ tệ hơn sự nô lệ do các bạo chúa Ai Cập áp đặt, thì đó chính là sự nô lệ của họ. Những người như vậy biết gì, và thật sự họ có thể biết gì về một tư tưởng được giải thoát khỏi mọi điều tối tăm và trần tục đến nỗi có thể vươn lên tới Đức Chúa Trời và tương giao với cõi đời đời? Người từ bỏ Kinh Thánh và Đấng Cứu Rỗi của nó đã bước xuống một hang động nơi không ánh sáng nào có thể chạm tới anh ta bằng những tia sáng chữa lành của nó. Mọi cử động anh ta thực hiện lúc này chỉ là những lần mò mẫm thử nghiệm của một người không có một tia sáng nào của Mặt Trời Công Chính để dẫn bước chân mình, hay làm vui lòng mình.
Mọi sai lầm đều đi xuống, và một người càng tiến xa, con đường của anh ta càng trở nên tối tăm. Tiến lên dường như dễ dàng và tự nhiên, nhưng nếu anh ta bắt đầu suy nghĩ — và mong muốn quay lại, anh ta thấy mình bị vướng vào một mê cung, dường như không có lối thoát. Điều này giải thích sự thật rằng con người hiếm khi từ bỏ những quan điểm mà họ đã từng ôm lấy và công khai tuyên bố trước thế gian. Ngay tại đất nước chúng ta, chúng ta đã có một ví dụ về một mục sư đi trọn vòng các quan điểm lỏng lẻo, từ bỏ chân lý này của Kinh Thánh rồi chân lý khác, cho đến cuối cùng ông ta rơi vào chủ nghĩa hoài nghi phổ quát. Những sự thật như vậy nên được giương lên như những ngọn hải đăng để cảnh báo những người thiếu kinh nghiệm và không cảnh giác. Một khi đã nuôi dưỡng ý tưởng rằng giáo lý trọng đại này hay giáo lý trọng đại khác của Kinh Thánh là không đáng tin — thì sự mê hoặc rất có thể sẽ theo bạn xuống mồ. Ý niệm sai lầm sẽ bám chặt như một tấm màn u ám trên tâm trí, và ngăn bạn thấy sức mạnh của bất kỳ bằng chứng ngược lại nào. Điều bạn ôm lấy vì ngu dốt và kiêu ngạo, hay vì yêu tội lỗi — sẽ đóng chặt những xiềng xích trên linh hồn bạn, mà có lẽ sẽ không bao giờ bị phá vỡ, cho đến khi sự chết bắt giữ bạn.
Tôi đã từng chứng kiến một ví dụ về kiểu nô lệ tinh thần này. Người được nhắc đến, khi còn là một thanh niên, đã quen đọc những sách vô tín, và điều tệ hơn nữa, đã thường xuyên chịu ảnh hưởng của chính những kẻ vô tín. Bằng cách đó, chất độc đã phát tác, và dường như không thể trục xuất nó khỏi cơ thể. Mặc dù anh ta có thể thấy những điều xấu xa của chủ nghĩa hoài nghi, và dường như thật sự mong muốn thực hành đức tin nơi sự cứu rỗi của Đức Chúa Trời, những xiềng xích quá mạnh đến nỗi anh ta không thể bẻ gãy. Ít ai biết, nếu chưa từng trải qua thử thách ấy, những sợi dây do vô tín xe và xoắn lại bền chặt đến thế nào. Không gì ngoài ân điển toàn thắng của Đức Chúa Trời có thể đưa một người như vậy đến sự hiểu biết và công nhận chân lý.
Một lần nữa, vô tín không mang lại sự nâng đỡ chắc chắn nào trong ngày thử thách. Những kẻ hoài nghi, xét như một hạng người, thường là những người bất hạnh — bất an trong chính mình, và bất mãn với mọi thứ xung quanh. Họ hành động như những người bước đi trên mặt đất lún và không chắc chắn, không thể chịu nổi sức nặng của mình. Thật vậy, có gì có thể làm vui lòng và làm sáng sủa triển vọng của một người không có Kinh Thánh để nương cậy, không có Đức Chúa Trời để chạy đến, và không có Đấng Cứu Rỗi để tin cậy? Nếu anh ta có thể xoay xở để vui vẻ và sôi nổi trong thời thịnh vượng, thì hoàn toàn khác khi sức khỏe suy sụp, tài sản tiêu tan, và bạn bè qua đời. Lúc ấy chúng ta mới thấy nỗi buồn của những kẻ không có hy vọng, và không có Đức Chúa Trời trong thế gian.
Người Cơ Đốc rất có thể nói rằng, "Vì hòn đá của chúng nó chẳng giống như Hòn Đá của chúng ta; chính kẻ thù nghịch chúng ta cũng làm chứng về điều đó."
Bạn chưa bao giờ nghe nói về một tín hữu khiêm nhường và mộ đạo nào, trong ngày đau ốm hay trên giường chết, lại hối tiếc rằng mình đã quá tin cậy Kinh Thánh một cách tuyệt đối. Chúng ta có thể thách thức cả thế gian đưa ra một trường hợp duy nhất như vậy. Nhưng ai mà chưa nghe nói về vô số kẻ hoài nghi, đã tràn đầy đau đớn khi cõi đời đời đến gần, và sẵn sàng nguyền rủa giờ phút họ bắt đầu lìa bỏ con đường ngay thẳng? Những trường hợp như vậy rất quen thuộc ở hầu khắp mọi nơi trên đất nước. Trong số tất cả những kẻ thù của tôn giáo được mặc khải, trong những ngày đã qua, Hume đứng không có đối thủ trong số những người lập luận, và Voltaire trong số những người nhạo báng. Nhưng những người này là ai, họ đã sống đời sống như thế nào, và họ đã chết ra sao? Hãy để những câu hỏi này được trả lời một cách công bằng và trung thực, và sẽ thấy rằng chẳng có gì đáng khích lệ trong gương của họ. Một người trong số họ đã lìa đời với những lời đùa cợt về con thuyền sẽ chở ông qua dòng sông tối tăm, và người kia thì điên cuồng la hét với những kẻ đồng lõa trong tội ác của mình. Không cần phải nán lại với cảnh tượng của Paine nghèo khổ, say rượu, phù nề. Có những người ở đất nước chúng ta đủ mất tự trọng để giữ kỷ niệm ngày sinh của người này — nhưng cái chết của ông ta thật vô cùng kinh hoàng.
Nếu có một cảnh tượng nào trên đời thật sự đau lòng, thì đó là cảnh một kẻ hoài nghi già yếu và suy nhược, bị người đời bỏ rơi và bị Đức Chúa Trời lìa bỏ. Khi tinh thần ông ta còn vui vẻ và những mong đợi còn tươi sáng, ông ta có thể đùa cợt với Kinh Thánh và Đấng Cứu Rỗi. Nhưng bây giờ thì rất khác, khi sương giá của nhiều năm đã phủ trên đầu ông ta. Sức khỏe đã mất, tâm trí đã suy yếu, ngày đêm không còn an ủi, ông ta biết tìm đâu sự an ủi, và biết nương náu nơi nào? Bầu trời trên đầu ông ta đều tối tăm, và mặt đất quanh ông ta đều hoang tàn. Một chân ông ta đã ở trong mồ, và ông ta cảm thấy mình đang bị kéo không cưỡng lại được về phía một sự phán xét mà ông ta chưa sẵn sàng, và một thế gian nơi ông ta không thể hy vọng có được niềm vui nào. Thật là một bức tranh tuyệt vọng! Vô ích thay khi ông ta kêu lớn, "Hãy trở lại! hỡi những ngày đầu đời của tôi, hãy trở lại!" À, hỡi các thanh niên, sai lầm không có quyền năng nào để xua tan nỗi buồn của những giờ tối tăm trong đời. Giữa rượu, tiếng hát và niềm vui, người ta có thể cười nhạo Kinh Thánh và phủ nhận rằng có địa ngục. Nhưng đó là một nơi nương náu nghèo nàn cho những ngày đau đớn và những đêm trằn trọc. Khi lòng và thịt suy tàn, chỉ một mình Đức Chúa Trời mới có thể là sức mạnh của lòng, và là phần hưởng đời đời.
Rồi, cuối cùng, chủ nghĩa hoài nghi đủ mọi loại đều trực tiếp cản trở sự cứu rỗi. Đây là hiệu quả tồi tệ nhất trong tất cả, và đáng buồn thay, chúng ta có lý do để sợ rằng nó đang được thực hiện trong hàng ngàn trường hợp. Nếu chính nhờ Đức Chúa Trời, chân lý, chân lý đơn sơ của Kinh Thánh mới hoán cải con người, thì làm sao họ có thể được đưa ra khỏi bóng tối vào ánh sáng kỳ diệu của Phúc Âm, trong khi lòng họ đầy dẫy sự vô tín? Thật vậy, không có gì là quá khó đối với Đấng Toàn Năng, nhưng trạng thái như vậy dường như đối với tôi là vô vọng hơn mọi trạng thái khác. Một khi một người đã thấm nhuần một hệ thống sai lầm yêu thích nào đó, thì như một đám mây dày, nó chắc chắn sẽ che khuất ánh sáng thiên đàng khỏi tâm trí anh ta.
Đây là một điểm có thể được đưa ra thử nghiệm bằng kinh nghiệm hay sự quan sát của mỗi người. Hãy nói với một người rằng anh ta không bị hư mất và bại hoại vì tội lỗi, rằng anh ta không cần sự tái sinh để thích hợp cho vương quốc thiên đàng, rằng Đức Chúa Trời quá thương xót nên không bao giờ ruồng bỏ bất kỳ tạo vật nào của Ngài, và rằng không cần phải cầu nguyện và nỗ lực nhiều như vậy, và bạn đang làm tất cả những gì bạn có thể để khiến sự hư mất của anh ta trở nên chắc chắn. Nếu anh ta tin những gì bạn nói, mỗi quan điểm trong số này sẽ chứng tỏ như một rào chắn giữa anh ta và con đường sự sống. Làm sao anh ta có thể chạy trốn khỏi cơn thịnh nộ sắp đến, mà chính sự hiện hữu của nó anh ta phủ nhận, hay làm sao anh ta có thể ngã vào vòng tay của Đấng Christ như một Đấng Cứu Rỗi, khi anh ta không tin chắc rằng mình cần một Đấng Cứu Rỗi như vậy? Ít ai nghĩ đến những hậu quả mà việc chối bỏ các giáo lý này của Kinh Thánh chắc chắn sẽ kéo theo. Bạn sẽ không bao giờ thấy một người lo lắng về việc có được một tấm lòng mới, cho đến khi anh ta tin rằng một tấm lòng mới là cần thiết, hay mong muốn được trở nên thánh khiết, cho đến khi anh ta tin rằng "không có sự nên thánh thì chẳng ai được thấy Chúa." Trong những vấn đề thuộc bản chất này, hạnh kiểm bị chi phối bởi tín điều.
Vậy hãy cẩn thận kẻo bạn nhượng bộ trước những khởi đầu của điều ác này. Nếu bạn từ bỏ giáo lý về sự bại hoại toàn diện, hay sự đoán phạt cuối cùng của kẻ không tin kính, bạn có thể vì cùng một lý do mà từ bỏ bất kỳ chân lý nào khác và mọi chân lý khác mà bạn tình cờ không thích. Toàn thể được tạo thành từ các phần của nó, và xóa bỏ một chương là phủ nhận tính chất của toàn bộ quyển sách. Có một tiến trình trong tâm trí con người, trong việc tiếp nhận sai lầm, mà bạn nên lưu ý. Người bắt đầu bằng việc nghi ngờ về một số lời tuyên bố cụ thể nào đó, thường sẽ được thấy sau một thời gian chê bai chúng; và chẳng bao lâu, sự chối bỏ công khai và hoàn toàn chúng sẽ theo sau như một lẽ đương nhiên. Những điều này tự nhiên và gần như không thể tránh khỏi việc nối tiếp nhau. Những bước chân thường ngắn ngủi dẫn con người từ chủ nghĩa hoài nghi mới chớm — đến chủ nghĩa vô tín táo bạo và trơ trẽn.
Vậy làm sao tôi có thể làm gì khác hơn là cảnh báo bạn đừng nghe theo sự dạy dỗ khiến người ta lầm lạc khỏi lời tri thức. Hãy nói cho tôi biết, hỡi bạn trẻ của tôi, chủ nghĩa vô tín đã từng soi sáng, thanh tẩy hay ban phước cho một dân tộc, một bộ tộc hay một gia đình nào, khi nào và ở đâu? Nó đã từng ngự trị trong vòng gia đình để khiến cha mẹ tử tế hơn, hay con cái vâng lời hơn, hay anh chị em hạnh phúc hơn trong chính mình, hay trong nhau, ở đâu?
Nó đã từng bước vào một tấm lòng cá nhân để xoa dịu nỗi buồn của nó, củng cố hy vọng của nó, và xua tan những lo sợ của nó ở đâu? Đây là những thành tựu do Kinh Thánh thực hiện, và chỉ Kinh Thánh mà thôi.
Do đó, tôi phải thúc giục bạn đừng nghe theo bất kỳ ai, dù danh tiếng hay tài năng của ông ta có ra sao, là người muốn làm giảm sự tôn kính của bạn đối với lời của Đức Chúa Trời. Đừng bao giờ để vẻ đẹp của ngôn từ hay sự quyến rũ của hùng biện làm giảm sự coi trọng của bạn đối với chân lý đơn sơ, không pha tạp. Viên thuốc có thể được mạ vàng, nhưng vẫn chứa thạch tín. Nếu vị thầy còn sống hay trang sách in được thấy là mang đến cho bạn những quan điểm nhỏ bé về tội lỗi, hay che giấu vinh quang của Đấng Cứu Rỗi — bạn đã nghe và đọc đủ rồi. Đừng bước thêm một bước nào nữa theo hướng này. Dù viện cớ gì đi nữa, sự bình an trong tâm trí của bạn có ý nghĩa đối với bạn hơn mọi thứ khác; và thà đốt cuốn sách sẽ làm hại bạn, và từ bỏ người bạn sẽ dẫn bạn đi lạc, còn hơn là đánh mất phước hạnh này.
Nhưng tôi xin dừng lại. Chỉ có một biện pháp bảo vệ, và bạn sẽ tìm thấy nó trong việc nuôi dưỡng một sự tôn kính thường xuyên đối với Kinh Thánh như là sách của Đức Chúa Trời hằng sống và chân thật. Hãy giữ chặt điều này, dù điều gì có xảy ra, và bạn sẽ được bình an trong đời sống, bình an trong sự chết, và bình an trong cõi đời đời.
THẬN TRỌNG VÀ KHUYẾN KHÍCH
Tôi khó có thể làm cho bất kỳ thanh niên nào một việc tốt hơn, là giới thiệu cho anh ta việc học tập thường xuyên và cẩn thận sách Châm Ngôn. Về sự súc tích, sức mạnh và tính bao quát, Sa-lô-môn không có ai sánh bằng, trong bất kỳ thời đại hay đất nước nào. Đây là người mà Đức Chúa Trời ban cho "sự khôn ngoan, sự thông sáng rất lớn, và lòng rộng rãi như cát trên bờ biển."
Trong số nhiều lời nói của người khôn ngoan thích hợp với những người trong tuổi trẻ, xin cho tôi dừng lại một chút nơi một lời có tầm quan trọng hàng đầu. "Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, chớ nương cậy nơi sự thông sáng của con." Đây là một phương thuốc tuyệt vời chống lại hai điều ác mà thanh niên thường gặp phải — sự nhút nhát một bên, và sự tự phụ bên kia. Chỉ cần bạn theo đuổi đường lối của mình một cách an toàn giữa hai nguy hiểm này, và chúng ta sẽ thấy bạn đến lúc sẽ cập bến mong ước trong bình an.
Điều Sa-lô-môn muốn khắc sâu nơi thanh niên, trong đoạn văn nổi bật này, là sự nương cậy liên tục nơi lời và sự quan phòng của Đức Chúa Trời. Bạn có thể vận dụng năng lực của mình, và nỗ lực hết sức, nhưng bạn không được nương cậy nơi chúng. Sự vâng phục hoàn toàn ý muốn và đường lối của Đấng Chí Cao, cùng với sự nghi ngờ sâu sắc về sự khôn ngoan và thận trọng của chính mình, là điều mà hoàn cảnh của bạn đòi hỏi.
Những lời này áp dụng cho thực hành, cũng như đức tin — cho đường lối bạn nên theo đuổi, cũng như cho tín điều bạn nên chấp nhận. Trong cả hai phương diện này, bạn có nguy cơ hoặc tự tin, hoặc thất vọng. Mỗi thanh niên trong đất nước đều cần được khích lệ để nỗ lực tha thiết và bền bỉ, nhưng đồng thời anh ta cũng cần biết rằng đường lối của con người không nằm trong chính mình. Nếu anh ta có thể được chỉnh đúng, và giữ đúng trong hai điểm đặc biệt này, thì thành công cuối cùng gần như chắc chắn.
Nhưng tại sao việc nương cậy nơi sự hiểu biết của chính mình lại không an toàn đối với con người? Đó là vì những khả năng hạn chế của tâm trí con người. Tri thức mà những người khôn ngoan nhất đạt được, dù họ đã siêng năng và thành công đến đâu, cũng bị giới hạn trong một phạm vi tương đối nhỏ hẹp. Sau tất cả, họ hiểu được bao nhiêu về các hoạt động của thiên nhiên, hay những điều mầu nhiệm của sự quan phòng? Chỉ vài bước là đưa họ vượt quá khả năng của mình. Dù những khám phá của Ngài Isaac Newton kỳ diệu đến đâu, ông dường như đối với chính mình chỉ mới đi dọc bờ biển, và thỉnh thoảng nhặt lên một viên sỏi sáng bóng — trong khi những kho báu mênh mông của đại dương vẫn còn chưa được khám phá trước mặt ông. Một tâm tình như vậy từ môi miệng của một người như vậy, hẳn phải có trọng lượng. Dù những kẻ giả vờ có khoe khoang thế nào đi nữa, khoa học chân thật luôn khiêm tốn. Chỉ có nhà tư tưởng hời hợt, người chỉ có kiến thức sơ sài, người chỉ mới nếm thử dòng suối thanh khiết, mới tự cho mình là rất khôn ngoan.
Có cần bằng chứng cho điều này không? Bạn có thể tìm thấy nó trong sự thật đã được xác lập rõ ràng rằng những người có đầu óc sáng suốt nhất, và những thành tựu vững chắc nhất, thường là những người sẵn sàng nhất để thừa nhận sự yếu kém của sự hiểu biết của chính mình. Những học giả chín chắn và thấu đáo hiếm khi tự tin. Sự khiêm nhường luôn đi kèm với sự khôn ngoan thật sự. Hãy xem những người như vậy lắng nghe người khác cách kiên nhẫn biết bao, họ đưa ra ý kiến của mình cách khiêm tốn biết bao, và họ đi đến những kết luận cố định và rõ ràng cách chậm rãi biết bao. Đặc biệt, họ không vội vàng chối bỏ điều gì có sự chuẩn nhận của thời gian, và sự giới thiệu của tính hữu ích. Họ không bao giờ chấp nhận những ý niệm mới về bất kỳ chủ đề đáng quan tâm nào chỉ vì muốn khác biệt, hay với mục đích chứng tỏ mình vượt trội hơn những quyết định của những ngày đã qua. Họ có quá nhiều lẽ thường để thoát khỏi điều đã được xác lập, và chạy theo hàng ngàn điều kỳ quặc đang lan tràn trên thế gian. Việc nói với họ rằng điều lạ lùng này và điều lạ lùng khác đang thu hút sự chú ý, và đang tạo ra những người cải đạo, cũng vô ích, trừ khi nó phù hợp với những bài học của Kinh Thánh, và của kinh nghiệm. Bạn không thấy họ "bị cuốn theo mọi luồng gió đạo lý."
Họ biết rõ rằng việc tin cậy nơi những lý luận của chính mình, về những vấn đề lớn liên quan đến Đức Chúa Trời, sự tha thứ, và cõi đời đời, chỉ là đi theo một ánh sáng giả dối. Những người suy ngẫm sâu sắc, và thật sự có đầu óc logic không thể trở thành nạn nhân của sự kém cỏi của chính mình như vậy. Những gì họ đã đi qua trong các lĩnh vực tri thức mênh mông, chiếm một tỷ lệ quá nhỏ so với những gì vẫn còn ở trước mặt họ, đến nỗi họ cảm thấy mình giống người học hơn là người dạy.
Thật là một sự tương phản với cách hành xử của những người chỉ lướt qua bề mặt của sự việc! Không bao giờ xem xét bất kỳ chủ đề quan trọng nào với đủ sự cẩn thận để thấy những khó khăn thật sự của nó, hay đối mặt với chúng, họ tự nhiên trở nên lắm lời và cố chấp. Trong tâm trí họ có rất ít, và chút ít ấy lại nằm hoàn toàn trên bề mặt, đến nỗi nó trôi đi mà không cần cố gắng. Một chiếc bình đầy hơn sẽ ít tràn ra hơn. Thế gian đầy rẫy những người như vậy, và họ chính là những người sẵn sàng lật đổ những trụ cột mà xã hội đã dựa vào suốt nhiều thế kỷ. Phồng lên vì sự tự phụ hão huyền về sự khôn ngoan của chính mình, họ cảm thấy mình đủ sức cho bất kỳ nhiệm vụ nào. Thật dường như họ đủ khôn ngoan trong mắt mình để từ bỏ mọi lời dạy của quá khứ, và đúc lại mọi thứ theo một khuôn mới. Nhưng một đường lối như vậy không bao giờ kết thúc tốt đẹp. Đó là kiểu nương cậy nơi sự hiểu biết của chính mình mà gần như chắc chắn, sớm hay muộn, sẽ dẫn đến sự lìa bỏ hoàn toàn con đường ngay thẳng.
Một lần nữa, con người dễ bị thành kiến. Bạn có thể tìm thấy ở đâu một cá nhân mà những quan điểm về những chủ đề quan trọng nhất lại không phần nào bị ảnh hưởng bởi cảm xúc và ước muốn của mình? Ngay cả nơi những người thẳng thắn và chân thành nhất, cũng có một thứ thiên kiến nào đó trong tâm trí, mà nếu không chống lại, nó sẽ dẫn lạc. Dù bạn có cảnh giác đến đâu, bạn sẽ không ít lần phát hiện chính mình đang theo đuổi một đường lối nào đó, nhiều hơn vì nó làm vui lòng — hơn là vì nó đúng. Điều được cảm thấy là dễ chịu, hơn là điều được biết là phải lẽ, mới là điều quyết định trường hợp. Những quan điểm được ôm lấy, và những đường lối hành xử được kiên trì mỗi ngày, chỉ với lý do đơn giản rằng lòng yêu thích chúng — chứ không phải vì sự phán đoán chấp thuận chúng. Thật khó biết bao để nhìn sự việc dưới ánh sáng công chính, khi bổn phận dẫn về một hướng, và khuynh hướng dẫn về một hướng khác.
Xin cho phép tôi nói rằng đây là một lý do chính khiến Kinh Thánh thường bị chối bỏ. Nếu bạn có thể vượt qua những gì hiển nhiên và rõ ràng, và xem xét những động cơ thầm kín của hành động, bạn sẽ thấy rằng những quan điểm hoài nghi thường có nguồn gốc từ sự bại hoại bên trong. Trạng thái của lòng quyết định các quyết định của sự phán đoán. Tư tưởng tự do, trong đại đa số trường hợp, là kết quả của đời sống tự do. Vì con người khó có thể thực hành một điều mà tin một điều khác, nên chẳng bao lâu bạn sẽ thấy họ xoay xở để điều chỉnh các điều khoản trong tín điều của mình cho phù hợp với thói quen trong đời sống của họ. Điều này tự nhiên đến nỗi vô số người làm như vậy, gần như không ý thức được chính mình. Có gì đáng ngạc nhiên trong sự thật rằng những người yêu tội lỗi, chẳng bao lâu sẽ từ bỏ thẩm quyền của quyển sách chứa đựng bản án kết tội họ? Sẽ thật lạ nếu không phải như vậy. Hàng ngàn người không thích Kinh Thánh vì cùng một lý do mà A-háp không thích Mi-chê — nó "nói tiên tri điều dữ" chống lại họ. Một sự không thích hợp với thiên đàng đã được biết và cảm nhận, thật sự là lập luận lớn mà nhờ đó những người tội lỗi tự thuyết phục mình rằng không có địa ngục.
Việc viện dẫn các sự kiện khó có thể không đặt vấn đề này dưới ánh sáng thật sự của nó. Những người có quan điểm lỏng lẻo về chủ đề tôn giáo, có phải là những người tìm kiếm cách trang nghiêm và tha thiết; những người có tính khí thẳng thắn và chân thành; những người có đời sống hữu ích và đức hạnh không? Dù có thể nói gì về các cá nhân, cũng không khó để biết họ đứng ở đâu xét như một hạng người. Dù họ có giả vờ thế nào về sự rộng lượng và cởi mở với niềm tin, cũng không có người nào trên thế gian hoàn toàn bị bao bọc trong thành kiến như những người không thấy chân lý nào trong Kinh Thánh, và không thấy vinh quang nào trong nhân cách của Đấng Christ.
Dù lời tuyên bố như vậy thật buồn, nhưng tính chân thật của nó khó có thể bị đặt vấn đề. Lời của Đức Chúa Trời phải tìm đường đến tấm lòng con người, xuyên qua vô số thành kiến và thiên kiến có tính chất đáng sợ nhất. Sự đồng ý lạnh nhạt với nó như một tài liệu cổ quý giá, cũng vô ích, nếu bạn không đi xa hơn. Nếu được tiếp nhận cho bất kỳ mục đích cứu rỗi nào, nó phải được tiếp nhận để cai trị ý chí, và thanh tẩy tình cảm, và điều chỉnh tính khí, và định hình đời sống. Việc trang trí nó bằng bìa đẹp, và đặt nó trên bàn phòng khách, sẽ không đủ. Mục đích lớn của nó là chiếm hữu tấm lòng, và trừ khi quyền thống trị được trao cho nó ở đây, những tuyên bố cho rằng nó đến từ Đức Chúa Trời có lẽ sẽ bị chối bỏ.
Trong tâm trí có một thành kiến thúc đẩy nó nương cậy nơi sự hiểu biết của chính mình.
Một lần nữa, những tình cảm và mục đích của vô số người rất không ổn định. Không ít người đi qua thế gian, mà không bao giờ trở nên bám rễ hay vững vàng trong bất kỳ quan điểm được suy xét kỹ lưỡng nào, ngay cả về những điểm quan trọng nhất. Đường lối của họ từ đầu đến cuối hoàn toàn được định hình bởi hoàn cảnh. Còn về những nguyên tắc cố định và vững chắc, liên quan đến Đức Chúa Trời, tội lỗi, Đấng Christ, và đời sống mai sau — có thể nói họ hoàn toàn không có nguyên tắc nào cả. Những ý tưởng họ có về những chủ đề như vậy trôi nổi lỏng lẻo trong tâm trí. Không có gì được xác lập, không có gì vững vàng. Hôm nay họ là một đằng, ngày mai lại một nẻo; và nếu có bất kỳ nét tính cách nào được xác nhận nơi họ, thì đó là tình yêu thay đổi không ngừng. Chúng ta có thể ví họ như một con tàu trên biển không bánh lái hay vật dằn. Khi gió thổi từ một hướng, họ xuôi theo nó, và khi gió đổi hướng, họ chắc chắn cũng đổi hướng theo. Không ổn định như nước, làm sao họ có thể vượt trội?
Bạn đã thường gặp những người có trạng thái tâm trí dao động và chao đảo này. Mặc dù dường như họ luôn học hỏi, họ không bao giờ có thể đi đến sự hiểu biết về chân lý, hay yên ổn an định trên bất kỳ hệ thống nào. Tình yêu cái mới khiến họ mãi mãi chạy theo thầy này rồi thầy khác, và thử hệ thống này rồi hệ thống khác. Thay vì tin rằng thạch tín là thạch tín, dựa trên lời chứng của những thẩm phán có thẩm quyền, họ nhất định phải tự nếm thử, dù có nguy cơ bị đầu độc. Sẽ thật buồn cười, nếu những lợi ích liên quan không quá nghiêm trọng, khi đứng nhìn và chứng kiến hàng ngàn sắc thái tắc kè hoa mà những người như vậy khoác lên. Chỉ có một điều dường như chắc chắn, và đó là họ đang ở trên một sườn dốc, và đang đi xuống ngày càng thấp hơn. Giu-đe mô tả họ bằng ngôn ngữ chân thật, nhưng đáng báo động nhất — "họ là những đám mây không nước, bị gió cuốn đi, những cây mà quả héo úa, không quả, chết hai lần, bị nhổ lên tận gốc; những ngôi sao lang thang, mà sự tối tăm mờ mịt đời đời đã dành cho chúng." Thật là một mô tả về một con người, đã lìa khỏi chân lý, và bị cuốn đi theo lòng thương xót của mọi cơn gió?
Chính sự thiếu ổn định về tính cách đã làm hư hỏng vô số người. Sợ hãi những xiềng xích của một nền giáo dục ban đầu, họ lao ra biển lớn và rộng của những điều không chắc chắn của con người, như thể không có đá ngầm hay bãi cạn nào. Những gì cha mẹ họ đã dạy dường như nhạt nhẽo và vô hồn. Họ thích quay khỏi con đường đã mòn hơn, mặc dù khi làm như vậy họ bị đẩy ra một vùng hoang dã nơi không tia sáng nào chiếu rọi, và nơi không bản đồ chắc chắn nào chỉ ra đường lối phải theo. Than ôi, biết bao nhiêu đã mất đi về sự bình an trong tâm trí, và niềm tin nơi Đức Chúa Trời, bởi một tinh thần liều lĩnh như vậy! Thay cho những gì từng dường như cố định, và không còn tranh cãi, những người này giờ đây thấy mình bị giày vò bởi một thứ không chắc chắn phổ quát. Họ không còn có thể nói mình tin gì, hay mình nương cậy nơi đâu. Từ việc nương cậy nơi sự hiểu biết của chính mình, họ đã nhanh chóng đi xuống đến mức không có tín điều, không có hy vọng, không có thiên đàng, không có Đức Chúa Trời.
Hãy dừng lại ở đây, và suy xét những gì đã được nói như một lời thận trọng. Hãy suy ngẫm về những khả năng hạn chế của con người, những thành kiến cản trở họ, và sự không ổn định trong các quan điểm của họ, và bạn không thể không thấy những lý do tại sao bạn không nên tự tin.
Nhưng cũng có KHUYẾN KHÍCH cho bạn cũng như thận trọng. Bạn có điều này trong mệnh lệnh thiêng liêng, "Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va."
Bạn cần sự hướng dẫn từ trên cao. Nếu có điều gì được làm rõ, qua lịch sử của loài người, và của mỗi cá nhân trong loài người ấy, thì đó là sự mặc khải về ý muốn của Đức Chúa Trời là tuyệt đối không thể thiếu. Thiếu ánh sáng của Kinh Thánh, con người đã mãi mãi mò mẫm trong bóng tối, và sẽ mãi mãi tiếp tục mò mẫm trong bóng tối. Chính vì mục đích đáp ứng nhu cầu đã được cảm nhận này của tấm lòng con người, mà Đấng Chí Cao đã hạ mình phán ra tiếng Ngài, và ban ra các lời sấm của Ngài. Trên những trang phước hạnh này, đầy dẫy sự sống, và rực rỡ chân lý, chúng ta có một quy tắc hoàn hảo về hạnh kiểm. Những hướng dẫn được ban ra tại đây, và những nguyên tắc được đặt ra tại đây, áp dụng cho mọi trường hợp khác nhau, ngay cả khi chính trường hợp ấy không được nêu cụ thể. Không có gì thiết yếu cho một hệ thống đức tin đầy đủ, và một đường lối thực hành đúng đắn, bị bỏ sót. Chỉ một quyển sách này cho chúng ta biết tất cả những gì chúng ta cần tin về Đức Chúa Trời, và làm cho mọi bổn phận mà Đức Chúa Trời đòi hỏi nơi chúng ta trở nên đủ rõ ràng. Không ai có thể lạc khỏi con đường ngay thẳng, nếu người ấy khiêm nhường và thành thật lấy Kinh Thánh làm kim chỉ nam.
Người ta không giả vờ rằng mọi sự phản đối mà tấm lòng gian ác của con người có thể nêu lên, đều được trả lời tại đây bằng bấy nhiêu lời. Con người — nếu quyết tâm làm như vậy — có thể tiếp tục vấp ngã và sa ngã trước những câu hỏi như — Tại sao tội lỗi được phép xâm nhập vào thế gian của chúng ta? Tại sao dân ngoại đã bị bỏ mặc trong sự thờ thần tượng của họ? Tại sao rất ít người nghe Phúc Âm lại được cứu bởi nó? Họ có thể, nếu họ muốn, chê bai tính không thể hiểu được của giáo lý về Ba Ngôi, và sự kết hợp giữa thần tính và nhân tính trong một thân vị của Đấng Christ. Nhưng tất cả những điều này chỉ cho thấy rằng những tấm lòng kiêu ngạo của họ chưa bao giờ bị hạ thấp, và những ánh mắt cao ngạo của họ chưa bao giờ bị hạ xuống. Về mọi điểm liên quan đến sự kiện, nguyên tắc, và bổn phận thực tế, Kinh Thánh là quyển sách rõ ràng nhất, và dễ hiểu nhất trên thế gian. Chỉ cần sẵn sàng làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời, và bạn sẽ biết tất cả những gì cần biết về các giáo lý mà Ngài truyền dạy.
Bạn có khước từ ánh sáng của ngọn đèn sự sống này, chỉ vì bạn không thể giải quyết mọi thắc mắc về bản chất và cách thức chiếu sáng của nó không? Quyển sách về sự sáng tạo, về nhiều phương diện, rất giống Kinh Thánh. Không thể nghiên cứu chúng trong mối liên hệ với nhau, mà không nhận thấy rằng cây bút trong cả hai trường hợp đều do cùng một bàn tay cầm giữ, và rằng chúng đều là những sự phát xuất từ cùng một tâm trí vô hạn. Hai dòng chảy tuôn ra từ một nguồn lớn. Nếu dấu ấn của Thần Tính được khắc trên ngọn núi cao, và thung lũng màu mỡ, và đại dương cuồn cuộn, thì nó cũng được khắc trên Ngũ Kinh của Môi-se, các Châm Ngôn của Sa-lô-môn, và các khải tượng của Giăng. Cùng một Đấng đã tạo dựng trái đất và khoác lên nó vẻ đẹp, đã ban cho chúng ta các Lời Tiên Tri, các Thi Thiên, và các Phúc Âm. Nhưng hai quyển sách này, mặc dù cả hai đều là sản phẩm của một tâm trí bao quát mọi sự, và cả hai đều nhằm làm phương tiện qua đó một quyền năng và Thần Tính không phân chia sẽ được bày tỏ cho chúng ta, lại không được thích ứng như nhau để truyền dạy bổn phận đạo đức. Chính nơi Kinh Thánh, và chỉ nơi Kinh Thánh, bạn mới phải nương cậy để được hướng dẫn về mọi điểm như vậy. Chúng nói bằng những lời dễ hiểu và rõ ràng về những gì bạn nên tin, và đường lối bạn nên theo đuổi.
Chỉ cần đến với chúng với sự khiêm nhường và đơn sơ của một đứa trẻ nhỏ, và bạn sẽ thấy rằng chúng chiếu một ánh sáng làm tươi mới nhất trên toàn bộ đường đi của bạn.
Kinh Thánh, đối với những người cảm thấy mình cần sự hướng dẫn của nó, phần lớn là một sự truyền đạt rất rõ ràng và dễ hiểu. Việc những khó khăn sẽ gặp phải trong quyển sách thánh này, việc những điều mầu nhiệm sâu sắc được đưa ra trên những trang được linh cảm này, chính là điều có thể đã được mong đợi. Quyển sách sẽ thiếu một bằng chứng về nguồn gốc thiêng liêng của nó, nếu nó không chứa đựng điều gì mà chúng ta không thể "dò xét cho đến cùng." Nhưng xét về những điều thiết yếu, các chân lý của nó được khoác bằng ngôn ngữ rõ ràng nhất, và được hạ xuống tầm mức của trí tuệ ít học nhất. Nó nhấn mạnh là một quyển sách dành cho con người, đáp ứng nhu cầu của con người, và thích ứng với hoàn cảnh của con người. Ai đã từng lạc đường trong khi làm theo những hướng dẫn của nó? "Chỉ cho tôi," một người nói, "một quyển Kinh Thánh và một cây nến, và dù bị nhốt trong ngục tối sâu nhất, tôi cũng có thể nói cho bạn biết những gì đang diễn ra trên thế gian."
Ngoài ra, bạn cũng phải nương cậy nơi sự quan phòng tể trị của Đức Chúa Trời. Mỗi người đều có những câu hỏi về con đường mình sẽ đi, những kế hoạch mình sẽ theo đuổi, và những trách nhiệm mình sẽ gánh vác, mà không một con người nào có thể trả lời được. Tâm trí cần một điểm tựa rõ ràng hơn, vững chắc hơn, chắc chắn hơn để nương vào, mà thế gian không thể ban cho. Nếu chúng ta tìm đến những người bạn thân thiết và tốt nhất của mình, họ cũng lúng túng chẳng kém gì chúng ta. Nếu chúng ta tra cứu lịch sử đời sống của người khác, chúng ta cũng không tìm được lời giải cho những nghi ngờ của mình. Một con đường mở ra phía bên này, nhưng đó là con đường nên bước đi hay nên tránh, thì không một người phàm nào có thể nói cho chúng ta biết; và nó khép lại phía bên kia, nhưng nó khép lại để hướng chúng ta sang một hướng khác, hay để thử thách lòng kiên nhẫn của chúng ta, thì không ai đủ khôn ngoan để nói. Chúng ta cần một quyền năng cao hơn để vạch ra con đường cho mình.
Tính cấp bách thì lớn lao, nhưng, tạ ơn Đức Chúa Trời, nó không phải là không được chu cấp. Có một sự quan phòng định đoạt mọi sự đang hiện ra trước mắt chúng ta, như Ngôi Sao phương Đông; và nếu chúng ta đi theo sự hướng dẫn của nó, chúng ta sẽ được dẫn dắt an toàn trên con đường. Thật là một đặc ân khi có thể nhìn thấy ánh sáng như vậy trong lúc bước đi trong bóng tối. Đối với một tâm trí có thái độ đúng đắn, không gì khích lệ hơn ý nghĩ rằng cùng một Đức Chúa Trời, Đấng đã dựng nên các ngôi sao và điều khiển đạo binh trên trời, cũng để ý đến sự sa xuống của một con chim sẻ, và đếm những sợi tóc trên đầu chúng ta. Ai có thể nói rằng mình không có ai quan tâm đến mình? Nếu Đức Chúa Trời, Đấng mà trong Ngài chúng ta sống, động, và hiện hữu, quan tâm sâu sắc đến phúc lợi của chúng ta, thì chúng ta còn cần gì hơn nữa? Chỉ cần cảm nhận cho đúng và hành động cho đúng, thì mọi sự sẽ tốt đẹp. Những khó khăn tạm thời sẽ không gây hại gì về lâu dài cho chúng ta. Nếu sự nương cậy của chúng ta đặt nơi Đức Chúa Trời quyền năng của Gia-cốp, thì chim quạ sẽ mang thức ăn đến, và cá sẽ cung ứng tiền thuế, còn sớm hơn là những kỳ vọng của chúng ta bị cắt đứt.
Hãy tin chắc điều này: "Các bước của người ngay thẳng được Đức Giê-hô-va định liệu." Không có tiếng nói nào từ nơi cao và thánh vọng đến tai người ấy mà phán rằng: "Đây là con đường — hãy bước đi trong đó," nhưng người ấy có trong hàng ngàn sự sắp đặt được thực hiện mà không có sự can dự của mình, và thường là trái ngược với những kỳ vọng của mình, mọi bằng chứng cần thiết cho thấy có một Đấng cao hơn mình đang tô màu cho đời sống mình. Người ấy thấy hầu như không có điều gì như mình từng tha thiết tưởng tượng. Nơi người ấy đang sống không phải là nơi mà thuở thơ ấu người ấy từng mơ ước, và người ấy cũng không được bao quanh bởi những hoàn cảnh từng làm sáng lên những kỳ vọng của mình; thế mà người ấy có thể nói rằng: "Đức Chúa Trời đã làm mọi sự tốt đẹp." Dù mây mù và bóng tối đôi khi bao phủ người ấy, người ấy vẫn thấy sự hướng dẫn của bàn tay thiêng liêng rõ ràng gần như dân Y-sơ-ra-ên khi đang tiến về miền đất hứa.
Thêm vào tất cả những điều này, bạn phải tha thiết cầu nguyện xin được hướng dẫn. Nếu người ta chịu cầu xin sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời, họ sẽ không cầu xin vô ích. Để khích lệ họ làm điều này, Ngài đến gần họ qua lời Ngài và Đức Thánh Linh, và tìm đủ mọi cách để chiếm được lòng tin cậy của họ. Không có điều gì Ngài vui thích hơn là kẻ yếu đến với Ngài để xin sức mạnh — và kẻ mù nương cậy nơi Ngài để xin ánh sáng — và kẻ lang thang hướng mắt về Ngài để xin sự hướng dẫn. Nếu họ chịu tìm được lòng và tiếng để cầu nguyện — Ngài chắc chắn sẽ tìm được tai để nghe, và cánh tay để cứu. Bạn có thể đọc sử ký của Hội Thánh từ đầu đến cuối, và bạn sẽ không gặp một trường hợp nào, trong đó Đức Chúa Trời giấu mặt Ngài khỏi những lời cầu khẩn của dân Ngài. Khi mọi nguồn lực khác đều thất bại, đây là nơi ẩn náu mà họ có thể nương náu với lòng tin chắc.
"Sự mật nghị của Đức Giê-hô-va ở cùng những người kính sợ Ngài, và Ngài sẽ tỏ cho họ biết giao ước của Ngài." Thỉnh thoảng vẫn nảy sinh những khó khăn trong lịch sử đời sống của mỗi cá nhân, mà dường như Kinh Thánh không soi sáng thỏa đáng, và về những khó khăn ấy, những lời đáp của sự quan phòng dường như không cho phép một lời giải rõ ràng nào. Đây, dù là một trường hợp gây thử thách, vẫn được suy xét rõ ràng và chu cấp đầy đủ trong Kinh Thánh chân lý. "Nếu ai thiếu sự khôn ngoan" — đó là lời hướng dẫn bao quát, lời hứa rõ ràng — "nếu ai thiếu sự khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời, Đấng ban cho mọi người cách rộng rãi và không trách móc, thì sẽ được ban cho." Còn có thể mong muốn gì hơn nữa? Một lời tuyên bố như vậy có một giá trị mà bạc và vàng không có. Với điều kiện dễ dàng là đến với Đức Chúa Trời bằng một tấm lòng khiêm nhường và tin cậy, để tìm kiếm sự hướng dẫn của Ngài trong ngày bối rối, lời cam kết về một câu trả lời đầy ân điển đã được đưa ra; và trời đất có thể qua đi trước khi lời ấy thất bại. Vậy thì tại sao có ai lại sống hay chết trong nghi ngờ. Chính Đấng duy nhất có thể nói cho bạn biết điều gì là tốt cho con người, vừa với tư cách là một cư dân trên đất, vừa với tư cách là một người đang thử thách cho cõi đời đời, đã công khai cam kết chính Ngài về vấn đề này, và Ngài sẽ giữ trọn lời cam kết của Ngài. Lời đã ra khỏi miệng Ngài, và không thể thu lại được. Từ thời của Hê-nóc khi người ta bắt đầu cầu khẩn danh Ngài, cho đến giờ này, lời hứa vẫn đứng vững không hề suy suyển.
Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, và bạn sẽ không bao giờ hổ thẹn hay bối rối. Nếu bạn nghi ngờ điều này, hãy nhìn Gia-cốp trên đồng bằng Phê-nu-ên, Đa-vít trong hang A-đu-lam, E-xơ-ra bên sông A-ha-va, Phi-e-rơ trong nhà của Si-môn thợ thuộc da, và Phao-lô cùng Si-la trong tù lúc nửa đêm. Hãy nghĩ đến những lời cầu nguyện của Edwards giữa các cuộc phục hưng tại Northampton, của Brainerd giữa những người da đỏ nơi hoang mạc, và của Martyn trên những bãi cát của Ba Tư. Tất cả những trường hợp này đều công bố như tiếng kèn rằng "thà tin cậy Đức Giê-hô-va còn hơn tin cậy loài người" — phải, rằng "thà tin cậy Đức Giê-hô-va còn hơn tin cậy các vua chúa." Gắn bó sự nghiệp của mình bằng lời cầu nguyện với ngôi thương xót, tức là bảo đảm cho sự thành công tốt nhất có thể.
Vậy thì, hỡi các bạn trẻ của tôi, bạn còn có thể làm gì khác hơn là vâng theo bổn phận đã được nhấn mạnh như vậy? Hãy học cách nương cậy hoàn toàn nơi những lời dạy của chân lý thiêng liêng; hãy luôn để mắt đến sự quan phòng tốt lành của Đức Chúa Trời; và hãy trung tín trút đổ lòng mình trong lời cầu nguyện trước mặt Ngài, thì bạn sẽ được dẫn đi trong con đường ngay thẳng. Chính Đức Chúa Trời mời gọi bạn theo đường lối này, và khi theo đuổi nó, bạn sẽ không bao giờ thất vọng.
Tai họa và thuốc giải nay đã ở trước mắt bạn. Hãy nương cậy nơi sự hiểu biết của chính mình khi bạn đi qua thế gian, và không gì ngoài sự thất vọng và buồn khổ sẽ đeo bám bước chân bạn. Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, và mọi sự đều an toàn cho cả đất này lẫn thiên đàng. Và bạn chắc chắn sẽ làm một trong hai điều này. Bạn sẽ nhận lời khuyên của ai đó, và đó sẽ là của con người hay của Đức Chúa Trời, của chính bạn hay của Đấng Tạo Hóa của bạn. Bạn cần ánh sáng, và bạn sẽ tìm nó từ ngọn nến của chính mình, hay từ Mặt Trời công chính. Bạn còn có thể do dự sao?
Hỡi, hãy đến ngay bây giờ, trong buổi sáng tươi sáng của đời sống bạn, khi sương mai của tuổi trẻ còn tươi mát trên bạn, và đặt mình dưới sự hướng dẫn của lời và Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời. Đừng bước một bước nào, đừng kết giao nào, đừng theo đuổi công việc nào, mà trước hết không lánh riêng ra để cầu xin phước lành của Đức Chúa Trời quyền năng của Gia-cốp. Hãy khởi đầu đời sống theo kế hoạch này, và theo đuổi nó một cách bền bỉ từ ngày này qua ngày khác, và tôi bảo đảm rằng khi nhìn lại, bạn sẽ không có gì hối tiếc, trong giờ mà xác thịt và lòng phải suy tàn. Hãy đặt mình dưới sự chăm sóc của một Đức Chúa Trời giữ giao ước, và Ngài sẽ "dẫn dắt bạn bằng sự khuyên dạy của Ngài, và sau đó tiếp rước bạn vào vinh hiển."
SỰ THẬT giữa người với người.
Trước khi tôi gọi tên bất kỳ một nét tính cách nào, mà nét ấy hơn bất kỳ nét nào khác, có lẽ hơn tất cả các nét khác, khiến một người thật sự đáng được tôn trọng, tôi phải nói rằng — đó là tính chân thật. Đứa trẻ luôn nói sự thật, người thanh niên luôn nói sự thật, và người làm ăn luôn nói sự thật, chắc chắn sẽ được tin cậy. Ngay cả khi thiếu nhiều điều dễ mến trong phong cách và đáng yêu trong tính tình — một danh tiếng đã vững chắc về sự trung thực đơn sơ, thẳng thắn, không hề lay chuyển, không bao giờ không đem lại sự tôn trọng và tin cậy. Tình yêu chân lý, giống như tình yêu thương, dường như che phủ vô số tội lỗi.
Đối với những người, đặc biệt là những người vừa mới hình thành tính cách, thói quen trình bày mọi việc đúng y như chúng là, có tầm quan trọng hơn là điều có thể dễ dàng đánh giá. Hãy chỉ cho tôi một thanh niên, trong bất kỳ nghề nghiệp nào, có tính chân thật không hề lay chuyển — một tính chân thật không biết quên lãng, và không một cám dỗ nào có thể thắng hơn — và tôi dám tiên đoán cho anh ta một sự nghiệp an toàn và đáng kính qua thế gian. Không có nguy hiểm nào mà một người như vậy lại không tự mở cho mình một con đường đến với lòng tin cậy của những người khôn ngoan và tốt lành. Hãy để người ta thấy rằng tình yêu chân lý đơn sơ đã ăn sâu vào lòng anh ta đến nỗi cả sợ hãi lẫn thiên vị đều không thể làm anh ta xa rời nó — và anh ta sẽ được kính trọng, được tin cậy, và được trọng dụng.
Có những loại chân lý khác nhau; chân lý toán học, chân lý đạo đức, và chân lý Phúc Âm, và tất cả đều quan trọng. Cũng vậy, có những cách khác nhau để thốt ra sự giả dối. Có thể làm điều đó bằng sự nịnh hót, có thể làm điều đó bằng sự bội ước, và có thể làm điều đó bằng sự thề dối. Nhưng mục đích của tôi bây giờ là bàn về chân lý theo nghĩa thông thường của nó, trong sự giao tiếp giữa người với người.
Chúng ta có thể định nghĩa chân lý bằng cách nói rằng, nó là sự phù hợp với sự kiện, và nói sự thật, tức là nói ra điều mà chúng ta thành thật tin là phù hợp với sự kiện. Trong mỗi trường hợp như vậy, có một sự tương ứng trung thực giữa lòng và môi miệng, giữa cảm xúc và lời nói, giữa ý thức bên trong và sự bày tỏ bên ngoài. Một người thật sự chân thật không bao giờ có ý định tạo ra một niềm tin trong tâm trí của người khác, bằng ngôn ngữ hay dấu hiệu, khác với niềm tin đang có trong tâm trí của chính mình. Nếu bạn có thể đọc được chính những tư tưởng của anh ta, khi chúng nảy sinh và thành hình, bạn cũng không thể rút ra từ chúng những kết luận nào khác hơn những kết luận mà lời nói của anh ta có thể truyền đạt. Bản thân vô tội, anh ta không thể mong muốn lừa dối người khác, hay để họ nhận từ anh ta như là sự thật, điều mà anh ta biết là giả dối. Nếu anh ta nói hay hành động, anh ta phải nói và hành động theo lương tâm.
Hãy cẩn thận hiểu điều này. Không một ai đáng được gọi là người chân thật, nếu người ấy không thốt ra ý nghĩa thật sự của lòng mình. Bản chất của sự giả dối cốt ở ý định lừa dối, và điều này có thể được biểu lộ bằng một ánh mắt, một cử động của bàn tay, hay một giọng nói, hiệu quả không kém gì bằng những lời nói thốt ra rõ ràng. Bất cứ điều gì tạo ra một ấn tượng không phù hợp với sự kiện, khi ấn tượng ấy được tạo ra một cách cố ý, đều là một sự xa rời chân lý. Đó hoặc là một sự giả dối 'bằng lời nói' hoặc là một sự giả dối 'bằng hành động'.
Nhưng xa hơn nữa. Có thể trình bày các sự kiện và trình bày chúng đúng như chúng đã xảy ra, mà vẫn sắp xếp và kết hợp các sự kiện ấy lại với nhau, để cấu thành sự giả dối thật sự. Giả sử tôi nói về hai cậu bé, William và John, tại cùng một trường nội trú, rằng William rời khỏi phòng của John, và năm phút sau khi cậu rời khỏi đó, John bước vào và thấy rằng chiếc đồng hồ của mình đã biến mất. Điều này có thể truyền đạt một điều không thật, theo nghĩa xấu nhất của từ ấy, mặc dù những việc ấy đã xảy ra đúng như đã được trình bày. Tôi sẽ không vì thế mà buộc tội William là kẻ trộm bằng bấy nhiêu lời, nhưng cách kể chuyện của tôi sẽ truyền đạt ấn tượng ấy. Đây là một minh họa giản dị, nhưng chính vì vậy mà lại càng hay. Nó trình bày vấn đề dưới một ánh sáng mà người ta chưa suy xét đầy đủ, và dưới một hình thức mà người ta không thể không hiểu được. Nếu bạn muốn tránh phạm tội nghịch lại điều răn thứ chín, cần phải biết rằng sự lừa dối có thể được thực hành ngay cả khi không dùng lời nói không thật nào. Một lời nói dối có thể được thực hiện bằng hành động — cũng như bằng lời nói. Nó có thể là một lời nói dối trong thực tế, dù không có vẻ ngoài như vậy.
Khi bạn tiếp xúc gần gũi hơn với thế gian, bạn sẽ gặp những người sẵn sàng biện minh cho mình vì đã xa rời, trong một số trường hợp, các luật lệ của sự chân thật nghiêm ngặt. Hãy để tôi nêu một vài trường hợp thông thường hơn trong đó điều này được thực hiện. Đây là một người cha đang cố cho con mình uống thuốc, và để thắng được sự miễn cưỡng của đứa trẻ đối với liều thuốc đắng, ông nghiêm trang quả quyết rằng nó không có vị khó chịu. Đằng kia là một mệnh phụ thời thượng, muốn dùng thời gian của mình cho những mục đích khác, và sai một người đầy tớ ra cửa nói rằng bà không có ở nhà. Đây là một vòng bạn bè tử tế, cứ khăng khăng nói với người nằm trên giường bệnh rằng trường hợp của ông không hề được xem là nguy hiểm chút nào. Nhưng chẳng phải tất cả những điều này đều phải được ghi vào danh mục những sự lừa dối sao? Nói cho cùng, chúng là làm điều ác để điều thiện có thể đến.
Những hành động như vậy thường tự đánh bại mục đích của chính chúng. Sự lừa dối sẽ bị phát hiện. Sẽ xảy ra điều gì đó làm cho sự ngụy trang trở nên rõ ràng. Tốt hơn biết bao khi cởi mở và thành thật, và nếu chúng ta không nói toàn bộ sự thật, thì đừng nói gì ngoài sự thật. Hãy để người cha ấy hành động một cách quả quyết, và nói với đứa con đang bệnh bằng bấy nhiêu lời — Thuốc này đắng, nhưng con có thể uống trong một lát, và chúng ta tin rằng nó sẽ giúp ích cho con. Hãy để bà chủ gia đình ấy nói ra một cách thẳng thắn, và nói với khách của bà rằng thời gian của bà hiện nay đang bận với những bổn phận khác không thể thiếu được. Hãy để nhóm bạn bè lo lắng ấy, nếu họ phải bày tỏ một ý kiến với người đang đau khổ, hãy bày tỏ một cách chân thật, và cố gắng hướng suy nghĩ của người ấy về Đấng, trong tay Ngài là những vấn đề của sự sống. Đây là đường lối duy nhất phù hợp với luân lý lành mạnh, và ở đây, như trong mọi việc khác, người ta sẽ thấy rằng sự trung thực là chính sách tốt nhất.
Nhưng điều ác đang nói đến mang một ngàn hình thức. Có những lời nói dối vì ác ý thuần túy — những sự bịa đặt thuần túy của sự gian ác được thốt ra và lan truyền để đánh bại một đối thủ nguy hiểm nào đó, và làm mờ danh tiếng tốt đẹp của một ứng cử viên chính trị nào đó. Cũng có những lời nói dối vì tư lợi, như khi người bán hàng ca ngợi hàng hóa của mình quá mức những gì anh ta biết là giá trị thật của chúng, hay người mua nói về chúng rằng: "Chẳng ra gì, chẳng ra gì." Và có những lời nói dối vì hư vinh, do những người thích thu hút sự chú ý kể ra, và không bao giờ để một câu chuyện đi qua tay mình mà không thêm thắt đôi chút. Nhưng tất cả đều là những lời nói dối, và nếu không đều ác độc như nhau về bản chất, thì tất cả đều phải tránh một cách cẩn thận.
Vậy thì SỰ THẬT có thể được củng cố bằng những ĐỘNG CƠ nào? Những động cơ này nhiều đến nỗi thật khó chọn lựa. Những lý do để nói sự thật, lý do này nối tiếp lý do kia, dấy lên từ mọi phía, và được rút ra từ thời gian và cõi đời đời, từ mối quan hệ của bạn với Đức Chúa Trời và với đồng loại. Hãy để tôi gợi ý một vài lý do trong số đó.
Sự giả dối dưới mọi tên gọi và hình thức đều là tội lỗi, một tội lỗi nghịch lại Đức Chúa Trời là Đấng đã dựng nên bạn, trong tay Ngài là hơi thở của bạn, và mọi đường lối của bạn đều thuộc về Ngài. Nếu bạn có bao giờ bị cám dỗ phạm tội trong điểm này, hãy mở Kinh Thánh của bạn ra và đọc, như từ miệng của chính Đức Giê-hô-va mà rằng: "Các ngươi chớ ăn gian, cũng đừng nói dối nhau." Hãy lật đến đoạn này: "Còn những kẻ nói dối sẽ có phần trong hồ lửa và diêm sinh cháy bừng bừng, đó là sự chết thứ hai." Như vậy là đủ. Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời của chân lý; Kinh Thánh là sách của chân lý; Chúa Giê-xu là Đấng làm chứng trung tín và chân thật; Hội Thánh là trụ và nền của chân lý, và mọi điều răn của Đấng Chí Cao đều chân thật và công chính trọn vẹn. Vậy thì một lời nói dối phải hiện ra trước mắt Ngài như thế nào!
Do đó, bạn thấy những sự phán xét đáng sợ nhất đã giáng xuống vì phạm tội này. Bạn biết đầy tớ của Ê-li-sê đã bị phong cùi như thế nào, bệnh ấy chỉ chấm dứt khi chết, vì sự giả dối của ông về những ta-lâng bạc và những bộ quần áo mà Na-a-man người Sy-ri đã ban cho ông. Lòng bạn đã run sợ trong bạn, khi đọc thảm kịch khủng khiếp đã xảy đến cho A-na-nia và Sa-phi-ra, vì đã nói dối Đức Thánh Linh về giá tiền đất của họ. Nhưng đây chỉ là những trường hợp riêng lẻ. Lịch sử của thế gian chứng minh rằng nói dối là một tội lỗi, mà trong sự quan phòng thánh khiết của Đức Chúa Trời, hiếm khi được phép thoát khỏi hình phạt.
Ngay cả sự sống cũng không được mua bằng giá của sự giả dối. Nếu các vị tử đạo chịu bằng một lời hay một cái gật đầu, chối bỏ Chúa là Đấng đã chuộc họ — nếu họ có thể bị thuyết phục để bỏ một hạt hương duy nhất lên bàn thờ thần tượng — họ có thể đã thoát khỏi giá tra tấn, đoạn đầu đài và cọc thiêu. Nhưng giả dối thì họ không thể, dù bằng lời nói hay bằng việc làm, mặc dù sự sống là cái giá phải trả cho sự trung tín. Theo quan điểm của họ, thà đi vào tù và đi đến cái chết, với một lương tâm trong sạch, còn hơn ngàn lần là chấp nhận sự giải thoát với điều kiện lừa dối; và việc họ phán đoán khôn ngoan được chứng minh bằng những mão triều thiên mà nay họ đang đội, và những cây đàn hạc mà nay họ đang gảy.
Cũng hãy suy xét xem, việc đứng vững vì chân lý trong những tình huống khẩn cấp nhất đã nâng cao và tôn vinh con người như thế nào. Còn có điều gì khác hơn là tình yêu chân lý, đã nâng đỡ ba thanh niên Hê-bơ-rơ khi lò lửa đã được đốt nóng gấp bảy lần; đã giúp Đa-ni-ên trả lời vua một cách bình thản khi đang ngồi giữa bầy sư tử trong hang của chúng; và đã ban cho Đấng Cứu Rỗi đáng chúc tụng sự điềm tĩnh như vậy trước mặt Phi-lát? Chân lý thường đứng lên, đơn độc không người đồng hành, để quở trách sự điên rồ của dân chúng, vén màn khỏi những mưu đồ của các bạo chúa, và luận về sự công chính, sự tiết độ và sự phán xét sẽ đến, trước mặt sự huy hoàng và quyền lực. Dù bạn thất bại trong bất cứ điều gì khác, đừng bao giờ, đừng bao giờ xa rời chân lý. Ngay cả một người xấu, nếu được biết là không bao giờ nói dối, cũng sẽ nhận được một mức độ tôn trọng. Nhưng kẻ nói dối thì bị khinh miệt ở khắp mọi nơi. Buộc tội một người nói dối được xem là sự sỉ nhục lớn nhất mà sự thô tục và ác ý có thể đưa ra.
Toàn bộ khung của xã hội được duy trì và giữ trong trật tự nhờ chân lý, và chỉ nhờ chân lý mà thôi. Hãy để sự lừa dối trở nên phổ biến khắp nơi, thì các cộng đồng với tư cách như vậy khó có thể tồn tại, huống chi là thịnh vượng và hạnh phúc. Nếu tình yêu là dòng máu lưu thông qua hệ thống, đem lại cho nó sự sống và hơi ấm — thì chân lý là những khớp xương và dây chằng giữ mọi thứ lại với nhau. Tình trạng của một gia đình, một trường học, một Hội Thánh, hay một thành phố, trong đó lời nói của không ai có thể tin cậy được, sẽ ra sao. Trong trường hợp như vậy, dòng chảy của niềm vui xã hội sẽ bị đầu độc ngay tại nguồn của nó. Những thói xấu khác chỉ có ảnh hưởng một phần và giới hạn, nhưng thói xấu này chạm đến mọi thứ và làm ô uế mọi thứ. Sự nghi ngờ nay thế chỗ của lòng tin cậy, và những nơi ở của con người trở thành những hang ổ của thú dữ tham ăn. Chính ý nghĩ ấy đã đáng sợ. Hãy tưởng tượng trong một lát kết quả không thể tránh khỏi sẽ là gì, nếu người chồng không còn có thể tin vào lời nói của vợ mình — đứa con tin vào lời của cha mình — người mẹ tin vào lời của con gái mình — hay người chị tin vào lời của em mình. Lòng tin cậy và hạnh phúc sẽ không còn chỗ đứng. Ngay cả Hy Vọng cũng sẽ không được để lại phía sau.
Không có gì lạ khi kẻ nói dối được xem là một nhân vật sa đọa đến vậy. Từ lâu hắn đã bắt đầu đi lạc bằng cách không giữ sự phân biệt giữa chân lý và sự giả dối, đến nỗi hắn sớm trở nên không những không thể kể lại cùng một câu chuyện hai lần theo cùng một cách, mà còn sẵn sàng thêm thắt tình tiết này đến tình tiết khác, cho đến nay hắn có thể nói một lời nói dối trắng trợn mà không đỏ mặt. Nếu có sự sa đọa sâu hơn thế này, tôi hầu như không biết tìm nó ở đâu. Thật là một quá trình đã diễn ra suốt thời gian ấy trong tâm trí của chính người đàn ông này. Việc sự thoải mái của hắn bị phá hủy, và ánh sáng thiên đàng bị đóng kín khỏi lòng hắn, chỉ là một phần của điều ác. Một sự vi phạm nối tiếp một sự vi phạm khác, cho đến dần dần hắn bị phát hiện rõ ràng, và được biết đến và nhận diện là một kẻ nói dối. Mọi người trung thực và chân thật đều loại hắn khỏi sự giao tiếp của họ như một thứ phiền toái và một vết nhơ.
Hắn phải làm gì và đi đâu trong hoàn cảnh như vậy? Tôi không nói bây giờ về nỗi buồn mà đứa trẻ lui về giường ngủ, hay nỗi u ám mà người học sinh mở sách ra, hay nỗi sợ hãi tràn ngập lòng người thư ký sau khi phạm lỗi đầu tiên thuộc loại này. Điều này, nếu không đi xa hơn, đã là đáng sợ rồi. Đã có một mũi tên trong linh hồn, mà chất độc của nó hút cạn tinh thần. Nhưng hãy để hành động đơn độc ấy trở thành thói quen, và dù lương tâm dần dần trở nên chai lì đến nỗi cuối cùng không còn cảm giác, thì sự ô nhục công khai từ nay và mãi mãi đeo bám bước chân hắn, là điều hoàn toàn choáng ngợp. Tất cả, tất cả những gì thuộc về đức hạnh thật sự nay đã mất hết.
Chúng ta kể một câu chuyện buồn về một thanh niên, khi chúng ta nói rằng thỉnh thoảng anh ta bị rượu thắng hơn, hay đôi khi anh ta thề thốt một cách tục tĩu. Đức Chúa Trời cấm tôi nói về những thói quen như vậy, bằng bất kỳ lời lẽ nào khác hơn là những lời lên án quyết liệt. Nhưng vì một số lý do, và liên quan đến một số khía cạnh nào đó của tính cách, việc buộc phải nói về anh ta rằng, anh ta không còn cảm nhận trong lòng mình những bổn phận thiêng liêng của chân lý nữa, là tệ hơn và chứa đựng mọi thành phần của sự tuyệt vọng hoàn toàn, hơn là khi nói về anh ta bằng từ đáng sợ 'sự hủy hoại'.
Ôi, vậy thì, hãy cho tôi sự bảo đảm rằng bạn sẽ không bao giờ nghĩ ra hay thốt ra những lời giả dối, và "lòng tôi sẽ vui mừng, chính lòng tôi vậy." Hãy để những đứa con nhỏ của chúng ta, lớn lên như những cây ô-liu quanh bàn ăn của chúng ta; những con trai và con gái của chúng ta ở trường học; những thư ký và học việc của chúng ta, yêu mến chân lý và nói sự thật, trong mọi lúc và dưới mọi hoàn cảnh; và mọi người mong muốn phúc lợi của họ, sẽ tràn đầy vui mừng. Còn việc trở nên giàu có, hay đạt được học vấn cao, hay đứng cao trong đền đài danh vọng — đó là điều hơn bất kỳ ai có thể bảo đảm cho bạn. Nhưng tất cả các bạn đều có thể đạt đến phẩm giá và vinh dự của việc có một tính cách hoàn toàn trong sáng, và điều này chắc chắn sẽ tỏa một ánh sáng thánh khiết trên con đường tương lai của bạn, dù nó là gì, và dẫn đến đâu.
Bạn không bao giờ có thể là Cơ Đốc nhân thật sự, nếu không có sự tôn kính thiêng liêng đối với chân lý. Người ta có thể thành tâm tin kính, mà vẫn có nhiều sai lầm trong sự hiểu biết và nhiều sự bại hoại trong lòng, nhưng họ không thể tin kính nếu liên minh với kẻ "ưa thích và làm ra sự giả dối." Một đời sống như vậy là một sự giả dối triền miên — một sự lừa dối lớn lao và chết người.
Dù tình huống cấp bách là gì, hãy đối mặt nó một cách dũng cảm và chịu đựng kết quả. Có thể đó là một thử thách nặng nề đối với cậu bé mười tuổi, khi bước ra và nói, dù với trái tim đập mạnh và đôi môi run rẩy — Tôi đã làm điều sai trái. Có thể đó là một sự đòi hỏi nặng nề đối với lòng can đảm và sự kiên định của thanh niên, khi thẳng thắn nói rằng — Điều ác ở trên tôi, vì tôi là tác giả của nó. Có thể nó đòi hỏi một sức mạnh của nguyên tắc bên trong lớn hơn sức mạnh mà nhiều thành viên trong cộng đồng sở hữu, để nói một cách thành thật rằng — Sai lầm ấy là của tôi. Nhưng một khi vươn lên đến tầm cao của việc nói như vậy, một chiến thắng vĩ đại đã đạt được. Một lời thú nhận cởi mở và thẳng thắn như vậy đáng giá hơn lời nói có thể diễn tả.
Việc tuân thủ chân lý một cách nghiêm ngặt và không lay chuyển sẽ không bao giờ gây cho bạn sự bất tiện tạm thời, đó là điều hơn tôi dám hứa. Nhưng điều đó thì có sao? Nếu tình yêu chân lý đe dọa bạn bằng sự nghèo khó và mất bạn bè, hay nếu nó đuổi bạn ra ngoài lạnh lẽo và không được an ủi trên thế gian, thì cũng đừng bận tâm. Cái được sẽ lớn hơn cái mất. Hãy ngồi trong tro bụi với Gióp và ăn như nhà tiên tri bằng nước mắt, còn hơn là ở trong các cung điện và dự các yến tiệc của sự giả dối.
"Hãy mua chân lý và đừng bán nó đi." Hãy biết ơn người cha mẹ, là người canh giữ bạn với sự tỉnh thức không ngủ và ghi nhận sự lệch lạc nhỏ nhất khỏi chân lý. Hãy quý trọng người thầy, người mà, dù có bỏ qua những lỗi lầm khác nào đi nữa, cũng không bao giờ cảm thấy được tự do để bạn đùa giỡn với chân lý. Hãy kính trọng vị Mục Sư là người đứng lên trên bục giảng và nói với bạn rằng, không ai có thể vào thiên đàng nếu không nói sự thật.
Nhưng hãy nhượng bộ trong vấn đề này trước những khởi đầu của điều ác, và một trái tim yếu đuối và hèn nhát sẽ sớm cảm thấy cần phải duy trì một lời nói sai bằng một lời nói sai khác còn sai hơn nữa, cho đến cuối cùng sợi xích trở nên nặng đến nỗi tự gãy vì sức nặng của chính nó, và điều đã được che giấu cẩn thận bỗng nhiên bị phơi bày thành tội lỗi công khai, ô nhục và không bao giờ bị lãng quên.
Chẳng phải khôn ngoan và tốt lành sao khi dâng lời cầu nguyện rằng, Lạy Đức Giê-hô-va, "xin tẩy sạch con khỏi những lỗi lầm kín giấu, xin giữ đầy tớ Ngài khỏi những tội kiêu ngạo."
SỰ TRUNG THỰC THEO KINH THÁNH
Tôn giáo không phải, như một số người cho rằng, là một hệ thống những giáo lý khô khan, khó hiểu. Nó bao gồm thực hành cũng như đức tin; sự điều chỉnh đời sống cũng như sự sửa chữa tấm lòng; một cách cư xử đúng đắn trong thế gian, cũng như một tín điều lành mạnh trong Hội Thánh. Nếu một trang của Kinh Thánh cho chúng ta biết con người phải tin gì về Đức Chúa Trời, thì trang tiếp theo chắc chắn sẽ cho chúng ta biết những bổn phận nào Đức Chúa Trời đòi hỏi nơi con người. Như vậy, con đường được chuẩn bị để kết hợp quyền công dân tốt với lòng tin kính thật sự, sự chính trực nghiêm ngặt nhất với lòng sùng kính thuần khiết nhất.
Hành động công chính, bạn sẽ dễ dàng thấy, không kém cần thiết hơn việc yêu mến sự thương xót và bước đi khiêm nhường với Đức Chúa Trời. Không một hệ thống luân lý lành mạnh hay lòng tin kính Cơ Đốc nào có thể được xem là đầy đủ, nếu nó không nêu bật rõ ràng nguyên tắc về sự trung thực hoàn hảo giữa người với người. Cần phải có một điều gì đó để điều chỉnh sự giao tiếp kinh doanh phức tạp của thế gian, điều đó không thể thiếu được đối với phúc lợi của các cá nhân, và của xã hội nói chung. Sách Giáo Lý của Vua Edward giải thích điều răn thứ chín của Mười Điều Răn như sau — "Nó truyền cho chúng ta đừng lừa gạt ai, đừng buôn bán những hàng hóa bất hợp pháp, đừng ganh tị với sự giàu có của ai, và đừng xem điều gì là có lợi mà hoặc là không công chính, hoặc là khác với lẽ phải và sự trung thực." Điều này dường như bao quát toàn bộ vấn đề.
Nhưng chúng ta quay sang Bài Giảng trên Núi của Đấng Cứu Rỗi, và thấy có điều gì đó đầy đủ và bao quát hơn nữa. Lời răn dạy của Thầy Vĩ Đại là: "Ấy vậy, hễ điều chi mà các ngươi muốn người ta làm cho mình, thì cũng hãy làm điều đó cho họ, vì ấy là luật pháp và lời tiên tri." (Ma-thi-ơ 7:12) Những lời này "như trái táo bằng vàng, trong hình chạm bằng bạc." Người ta nói rằng một trong các Hoàng Đế La Mã đã cho khắc chúng lên tường phòng riêng của mình, và thường nhắc đến chúng trong các hành động công khai của mình; và sẽ thật đáng buồn nếu chúng nhận được ít sự tôn trọng hơn tại tay các Cơ Đốc nhân.
Chúng ta có thể xem điều này như là định nghĩa chân chính và thích đáng của từ SỰ TRUNG THỰC, và tôi không thể lấp đầy chương hiện tại này tốt hơn bằng cách giải thích điều răn ấy, và chỉ rõ một số trường hợp mà nó đặc biệt áp dụng.
Nhiều điều được bao hàm ở đây trong một câu ngắn gọn và dễ nhớ. Nó đòi hỏi chúng ta đối xử với những người lân cận, trong mọi việc thuộc về những nhu yếu phẩm của đời sống, đúng như chúng ta nghĩ là thích hợp cho họ đối xử với chúng ta trong một sự hoán đổi hoàn cảnh. Nếu chúng ta muốn người khác hành động công bằng và chính trực đối với chúng ta, thì vì cùng một lý do, chúng ta bị ràng buộc phải hành động công bằng và chính trực đối với họ. Thước đo cho những kỳ vọng công chính của chúng ta từ những người mà chúng ta có giao tiếp kinh doanh, chính là thước đo chính xác cho bổn phận của chính chúng ta. Đó là nội dung của mọi lời dạy của cả luật pháp lẫn các tiên tri, về điểm quan trọng này. Không có gì hơn được đòi hỏi từ con người đối với đồng loại. Không có gì hơn được đòi hỏi bởi những yêu sách của sự chính trực thuần khiết nhất. Đối với bất kỳ ai, chỉ cần làm cho người khác những gì bạn muốn họ làm cho bạn, là đủ.
Vẻ đẹp đạo đức của điều răn trước mắt chúng ta không thể không được nhìn thấy ngay lập tức. Nó không chỉ đặt một lệnh cấm tuyệt đối đối với mọi thứ dưới hình thức trộm cắp trực tiếp, mà còn đi sâu vào đằng sau hành động, và đánh vào ước muốn chiếm đoạt tài sản của người khác, mà hành động ấy bắt nguồn từ đó. Một người trung thực theo lời dạy của Đấng Cứu Rỗi, là người luôn có ý định làm điều phải, dù điều đó có lợi cho anh ta hay chống lại anh ta. Ngoài việc xem cái cân giả và quả cân gian dối là một điều gớm ghiếc, anh ta còn vượt lên trên mọi sự quanh co và lẩn tránh, mà nhờ đó vô số người tìm cách thúc đẩy lợi ích của mình trong thế gian. Những ý định của anh ta ngay thẳng trước mặt Đức Chúa Trời, và do đó việc giao dịch của anh ta một cách tự nhiên cũng ngay thẳng trước mặt người ta. Trong mỗi giao dịch liên quan đến tài sản, anh ta là đúng như người ta nghĩ về anh ta; cách cư xử của anh ta là một bản sao trung thực của những nguyên tắc của anh ta. Không có ý định làm điều sai trái, anh ta không có gì để che giấu, và không có gì để tô vẽ. Hãy thử thách anh ta bao nhiêu lần tùy ý, và hãy để anh ta bị phơi bày bao nhiêu lần cũng được, sự chính trực không lay chuyển của anh ta vẫn tỏa sáng, như vàng ra khỏi lửa lò.
Một người như vậy trung thực chỉ vì anh ta làm cho người khác như anh ta muốn người khác làm cho mình. Anh ta có phải là người buôn bán những mặt hàng cần thiết cho việc tiêu dùng hằng ngày trong gia đình không, thì việc sai một đứa trẻ tám tuổi đi mua hàng cũng an toàn như việc tự mình đi. Anh ta có thuê một người lao động nào đó thu hoạch mùa màng của mình không, thì tiền công khó nhọc kiếm được cũng không bị giữ lại một lát nào không cần thiết. Anh ta có tiền mà bản thân không cần dùng ngay không, thì không có lợi thế nào được lấy từ tình cảnh cấp bách của một người lân cận kém may mắn hơn. Trong mọi việc thuộc loại này, anh ta hành động theo một kế hoạch cố định và rõ ràng, và do đó lòng anh ta không trách anh ta về sự bất công.
Một người thật sự trung thực sẽ không bao giờ lợi dụng sự yếu đuối hay kém năng lực của người mua, để làm đầy túi tiền của mình. Những gì anh ta đưa ra trong các mặt hàng thực phẩm, chất đốt hay quần áo, anh ta có ý định sẽ là một sự tương đương công bằng và chính đáng cho những gì anh ta nhận được bằng nông sản hay tiền bạc. Nếu mặt hàng có bất kỳ khuyết điểm nào, mà anh ta biết nhưng khách hàng của anh ta không biết, anh ta cảm thấy bị ràng buộc phải tiết lộ nó, dù điều đó có gây thiệt hại về tiền bạc cho anh ta đến đâu. Anh ta không bao giờ bán một thước vải bị hư hỏng, bất kể kết cấu hay vẻ ngoài của nó, với giá đầy đủ. Anh ta không bao giờ gán một con ngựa là khỏe mạnh, khi chính anh ta có bằng chứng ngược lại. Trong những trường hợp như vậy, mọi thiệt hại gây ra cho một cá nhân do sự thiếu hiểu biết, đều là lợi lộc bất hợp pháp cho người kia. Xét về nguyên tắc, việc đi không ai để ý vào nhà của người lân cận, và lấy đi từ đó một số bạc hay vàng tương đương, cũng chính đáng y như vậy. Nói rằng những việc như vậy là phổ biến trong thế giới kinh doanh, cũng chẳng có ích gì, trừ khi bạn có thể chứng minh rằng chúng là đúng.
Việc lệch khỏi sự công bằng hoàn hảo, trong cách buôn bán, tự nó chỉ là nhỏ, hoàn toàn không chứng minh rằng nó là thích hợp. Châm ngôn của Đấng Cứu Rỗi đáng chúc tụng là: "Ai trung tín trong việc rất nhỏ, cũng trung tín trong việc lớn; ai bất nghĩa trong việc rất nhỏ, cũng bất nghĩa trong việc lớn." Vấn đề không phải là lớn hay nhỏ, mà là nó công bằng hay không công bằng, trung thực hay không trung thực. Hãy tìm một người cố ý lừa gạt người lân cận của mình trong hạng mục nhỏ nhất, và người ấy, nếu cám dỗ tăng lên, sẽ lừa gạt người ấy trên quy mô rộng nhất. Đường thẳng của bổn phận có thể thật sự bị vượt qua, bởi sự xa rời lẽ phải nhỏ nhất, cũng như bởi sự bất công rõ ràng nhất.
Đừng bao giờ quên, các bạn trẻ của tôi ơi, rằng một đồng xu lén lấy từ ngăn kéo, một đồng sáu xu của người khác mà chiếm làm của riêng, một lời trình bày sai sự thật về một cuộn băng vải, cũng là sự bất lương thật sự trước mặt Đức Chúa Trời, và xét về tình trạng của tấm lòng, cũng chẳng khác gì việc sửa mặt của một tờ trái phiếu từ năm mươi đô-la thành năm trăm đô-la. Không phải giá trị của trái cây đã làm nên tính tội lỗi của tổ phụ đầu tiên của chúng ta. Hành động của họ là tội lỗi vì nó là sự bất tuân, và sự nhỏ bé của việc đã làm, nếu có ảnh hưởng gì đến mức đáng trách của nó, thì chỉ làm cho mức đáng trách ấy càng lớn hơn, vì nó chứng tỏ một khuynh hướng mạnh mẽ hơn muốn phạm giới.
Những lời nhận xét này cần được cân nhắc kỹ lưỡng bởi những ai vừa mới bắt đầu sự nghiệp kinh doanh của mình. Việc không trông đợi được bao nhiêu lợi nhuận từ những sự sai lệch khỏi đường ngay thẳng như thế, không phải là lời bào chữa cho lời khai gian dối hay cho khoản ghi sổ không chính xác, mà là một tình tiết tăng nặng rất lớn cho cả hai. Vậy thì chúng ta phải nghĩ sao về hàng ngàn mánh khóe nhỏ nhặt và những sự bất lương vụn vặt vẫn thường làm xấu đi các giao dịch của người ta với đồng loại mình? Dường như sự bất lương thật sự của tấm lòng, trong những trường hợp như thế, hẳn phải lớn hơn, vì sự cám dỗ thì ít hơn. Hơn nữa, điều nhỏ ở đây dẫn đến điều lớn, và đụng chạm đến điều ác dù chỉ một chút cũng là bước đầu tiên tiến tới việc theo đuổi nó một cách công khai và trọn vẹn. Hành động khiến một người phải vào tù thường không phải là hành động duy nhất cùng loại mà người ấy đã phạm. Trước đó đã có một sự khởi đầu, mà hành động này là kết quả tự nhiên và thích đáng của nó.
Bản chất dò xét thấu đáo của điều răn đang xét là như thế, và những trường hợp mà nó đặc biệt áp dụng thì dễ dàng chỉ ra được.
Rằng mọi sự gian lận, theo nghĩa thông thường của từ này, đều bị cấm ở đây, thì quá rõ ràng đến nỗi không cần một lời chứng minh nào. Đây là một tội ác đã được hiểu rõ và bị khinh bỉ khắp nơi, đến nỗi không cần phải tốn một chút thời gian nào để phơi bày nó trước sự ghê tởm của các bạn. Trộm cắp trực tiếp và cướp bóc trắng trợn không phải là những tội lỗi mà các thanh niên có chút tiếng tăm dễ có nguy cơ sa vào. Ít nhất, đó thường không phải là điểm khởi đầu của sự sai lạc. Sẽ có ích hơn nếu đặt các bạn vào thế đề phòng trước cùng một điều ác chung ấy, trong những hình thức ít rõ rệt và ít đáng chê trách hơn của nó.
Nhưng để tránh mọi sự hiểu lầm, xin cho tôi nói một lời nhận xét mở đầu duy nhất. Các bạn đừng bao giờ kết luận rằng trong quy tắc vàng này của Đấng Cứu Rỗi có điều gì khiến một người trở nên thờ ơ với việc nhận lấy những gì rõ ràng và chính đáng thuộc về mình. Một số người lương thiện hoàn toàn nhất mà tôi từng biết đã rất cẩn thận đòi hỏi, đúng thời hạn và đủ số lượng, những gì thật sự thuộc về họ. Bản thân họ đúng giờ, nên họ tự nhiên trông đợi người khác cũng đúng giờ, và nếu họ đòi hỏi điều gì là phải lẽ, thì họ không bao giờ đòi hỏi quá điều phải lẽ. Sự chính trực nghiêm ngặt là luật lệ trong các giao dịch của chính họ, và là luật lệ mà họ mong thấy được thi hành khắp nơi. Những người ấy, cũng xin lưu ý ở bất cứ nơi nào, thường là những người có tấm lòng và bàn tay rộng mở nhất để giúp đỡ các công việc Cơ Đốc và nhân ái trong thời nay. Với họ, tiết kiệm là một nguyên tắc để có thể ban cho; và vì cẩn thận giữ các khoản chi tiêu rõ ràng trong giới hạn thu nhập của mình, nên họ hiếm khi không có chút gì để bố thí.
Khi tìm cách gắn sự lương thiện vào công việc kinh doanh hằng ngày của đời sống, điểm trọng yếu là đừng tham muốn "bạc, vàng, hay áo xống" của bất cứ người nào. Đó là cách chặn đứng điều ác ngay từ lúc còn phôi thai; và khi mọi ước muốn lợi lộc bất chính đã bị trục xuất khỏi tấm lòng như thế, người ta sẽ thấy giữ đôi tay khỏi bị ô uế là điều dễ dàng. Một người thật sự chính trực thì chính trực trên nguyên tắc, và sẽ vẫn như thế bất kể mọi luật lệ và hình phạt về vấn đề này. Tuy vậy, nên nói cho cụ thể, và xem quy tắc chung về bổn phận phải tác động đến từng trường hợp riêng như thế nào.
Lời truyền dạy: "Trong mọi sự, hãy làm cho người khác điều mà các bạn muốn người khác làm cho mình," có hai cách áp dụng. Nó nói với những người có đôi tay để lao động, cũng như với những người có tài sản để sinh sống — với những người muốn vươn lên, cũng như với những người đã vươn lên trong đời. Đối với hạng người đầu tiên trong hai hạng này, lời chỉ dẫn là: hãy đối xử công bằng và ngay thẳng với chủ của các bạn. Vốn liếng mà các bạn khởi sự kinh doanh là sức lực, kỹ năng và sự kiên trì của các bạn; và hãy coi chừng sử dụng chúng theo đúng các điều khoản của hợp đồng rõ ràng hay hợp đồng ngầm. Trong thời gian ấy, chúng thuộc về người khác, và không siêng năng sử dụng chúng như thế là gian lận. Đừng hứa điều gì mà ngay lúc đó các bạn không cảm thấy mình có thể thực hiện; nhưng một khi đã hứa, hãy giữ đúng lời mình, dù phải dậy khi các vì sao còn đang tỏa sáng. Hãy thực hiện mọi lời cam kết thuộc loại này, trừ khi bị sự quan phòng của Đức Chúa Trời ngăn trở. Thà nhịn ăn hay nhịn ngủ còn hơn phạm tội giữ lại của người khác những gì thuộc về họ.
Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả. Điều răn của Đấng Cứu Rỗi cũng nói với những người xây nhà, mở cửa hàng, và cho khai thác đất đai rằng họ cũng có bổn phận phải chu toàn. Ngay khi công việc đã được thực hiện, số tiền hay hàng hóa tương đương với công việc ấy không còn thuộc về các bạn nữa, và các bạn không thể giữ lại mà vẫn hoàn toàn lương thiện. Trên nguyên tắc nào mà các bạn có quyền bắt người thợ, người thư ký, hay người lao động ngày phải chờ đợi cho tiện các bạn? Ai đã cho phép các bạn tiêu phí thời gian của người ấy — thời gian mà có lẽ người ấy cần để kiếm bánh cho con cái mình — bằng cách bắt người ấy phải đến gọi lại hết lần này đến lần khác? Thế gian có thể không gọi đó là gian lận, nhưng đó là gian lận, và là sự gian lận mà Đức Chúa Trời đã hứa sẽ báo trả.
Theo thời gian, một số bạn có thể đạt đến sự giàu có và danh vọng, và thấy việc hợp sức với người khác để tiến hành những công việc quan trọng là thích hợp. Nếu quả như thế, hãy coi chừng. Người ta thường cho rằng, và chắc chắn nhiều khi là đúng, các công ty được cấp phép sẽ tự cho phép mình làm những điều mà, với tư cách cá nhân, họ không bao giờ có thể làm mà vẫn giữ được chút tiếng tăm nào về sự lương thiện. Dường như người ta nghĩ rằng, tuy một người riêng lẻ không được lợi dụng người lân cận mình, nhưng mười hay hai mươi người hợp lại thì có thể làm điều đó mà không bị trừng phạt. Mỗi người dường như hòa tan cá tính của mình vào tập thể, đến nỗi tội lỗi của giao dịch sai trái có thể được phân tán ra khắp cả tập thể, và như thế không bị nhận ra.
Các bạn có sẵn sàng nói rằng: Chỉ có một tâm trí đã bị hư hỏng một cách đáng buồn mới có thể tự lừa dối mình như thế chăng? Điều đó là đúng, nhưng chúng ta có lý do để tin rằng sự gian ác ấy thường được thực hành, và những tai họa do nó gây ra được cảm nhận khắp nơi. Biết bao góa phụ và từng nhóm trẻ mồ côi cha đã bị tước đoạt như thế hết thảy chút tài sản nhỏ bé của mình. Tôi buộc các bạn phải khinh miệt mọi sự thông đồng như thế trong gian ác. Đừng bao giờ làm một việc đáng hổ thẹn, chỉ vì trong đó có sự chia sẻ trách nhiệm. Sự bất lương là thuộc về cá nhân, dù hành động là của một công ty.
Vẫn còn một trường hợp nữa có thể thử thách sức mạnh của sự ngay thẳng nơi các bạn. Sau khi vươn lên nắm giữ sự giàu có, các bạn có thể mất sự giàu có ấy, và bị đưa đến tình cảnh khó khăn phải khất nợ các chủ nợ của mình với năm mươi xu trên một đô-la. Không có gì thông thường hơn trong những biến động của thế giới kinh doanh. Người giàu hôm nay có thể trở thành người nghèo ngày mai. Nhưng con đường rốt cuộc vẫn sẽ mở ra trước mặt các bạn, và vận may có thể lại chảy về phía nhà các bạn. Và trong những hoàn cảnh như thế, bổn phận của các bạn, với tư cách là những người lương thiện, sẽ là gì? Đó là phải trả từng xu mà các bạn còn nợ trên đời này. Không quan trọng các bạn có được xóa nợ theo pháp luật hay không. Không quan trọng không còn gì có thể đòi hỏi nơi các bạn được nữa. Không một luật phá sản nào có thể gạt bỏ các điều răn của Đấng Cứu Rỗi.
Xin cho tôi kể một ví dụ. Một người từng là bạn đồng hành với Franklin trên chuyến tàu sang Anh, đã từng kinh doanh ở nước ấy, không thành công, đã dàn xếp với các chủ nợ, và đến Hoa Kỳ. Tại đây, nhờ sự siêng năng không ngừng và tính tiết kiệm cẩn thận, ông đã tích lũy được một tài sản đáng kể chỉ trong vài năm. Khi trở lại Anh, ông mời tất cả các chủ nợ cũ đến dự một buổi tiệc, và sau khi cảm ơn họ về sự khoan dung của họ, ông trao cho mỗi người một lệnh chi trả toàn bộ số tiền trong đơn yêu cầu của họ, cả vốn lẫn lãi. Người cao thượng thay! Ông đã làm như ông muốn người ta làm cho mình. Và nếu các bạn có bao giờ rơi vào hoàn cảnh tương tự, hãy đi và làm y như vậy.
Vậy hãy khắc ghi trong tâm trí các bạn từ giờ phút này rằng các bạn sẽ luôn hành động theo quy tắc này của Đấng Cứu Rỗi. Hãy tin chắc rằng "lương thiện là chính sách tốt nhất." Các bạn có thể gặp bất hạnh, nhưng bao lâu các bạn còn ý thức rằng không ai có thể chỉ ra một hành động bất công nào trong tất cả các giao dịch kinh doanh của mình, các bạn có thể ngồi yên lặng giữa những hy vọng tan vỡ và những triển vọng u ám. Nhưng, như Milton đã nói rất đúng: "Đức Chúa Trời và những người tốt sẽ không để cho một danh thơm phải chết." Thường có ngày người có sự chính trực không lay chuyển được phép trở lại ngôi nhà, nơi trước đây người ấy từng gặp những nụ cười của tình bạn vui vẻ và tin cậy. Hãy giữ vững điều phải, và kết quả sẽ tốt đẹp. Các bạn có thể chết nghèo, nhưng các bạn sẽ chết lương thiện. Giường các bạn nằm có thể cứng, nhưng giấc ngủ của các bạn sẽ ngọt ngào.
Và xét về phúc lợi của xã hội, sự lương thiện có tầm quan trọng vượt trội. Nếu tước khỏi thế giới thương mại sợi dây mạnh mẽ này, vốn nay đang giữ mọi bộ phận của nó lại với nhau trong hòa hợp, thì nó sẽ tan rã một cách chắc chắn và đột ngột, chẳng khác gì thế giới vật chất sẽ tan rã nếu bị tước mất định luật vĩ đại về trọng lực. Nhưng cảm tạ Đức Chúa Trời, trong các giao dịch kinh doanh vẫn còn đủ sự công bằng và ngay thẳng để đặt nền tảng cho lòng tin cậy chung. Còn điều gì khác có thể khiến một thương gia hay một nhà sản xuất để cho tất cả những gì mình có rời khỏi tầm mắt của mình, và đi sang phía bên kia của địa cầu, để được giao phó cho những người mà mình chưa từng gặp? Dù thế gian xấu xa, nhưng nó không xấu xa đến mức có thể xấu xa. Đây là một người ở New York, đang ngủ ngon trên gối của mình, trong khi mọi thành quả của nhiều năm lao động thành công đang được cất giữ trong các kho hàng ở Luân Đôn hay Liverpool. Điều này kể một câu chuyện tốt đẹp về sự chính trực thương mại của thế giới. Mọi thứ đều được ủy thác cho các đại lý ở nước ngoài, với sự bảo đảm gần như chắc chắn rằng chúng sẽ trở về với một luồng thịnh vượng gấp đôi đến tận cửa nhà của người ấy.
Tôi buộc các bạn, các bạn trẻ của tôi ơi, đừng tự mình làm gì để phá vỡ nền tảng của lòng tin cậy chung này. Hãy sống trong một căn nhà thấp bé, mặc một chiếc áo đã sờn, ngồi ăn một bữa cơm rau cỏ, còn hơn là tạo ra sự cám dỗ dẫn đến bất lương, bằng cách để cho các khoản chi tiêu vượt quá thu nhập của mình. Người ta có thể kể những câu chuyện đau lòng về vấn đề này. Nếu các bạn bắt đầu đi lạc, các bạn sẽ thấy, trước khi kịp nhận ra, rằng mình đã dệt một tấm lưới quanh bước chân mình, mà không có cách nào thoát ra được. Hãy quyết định ngay từ đầu rằng, dù các bạn có thể nghèo, các bạn sẽ không thiếu lương thiện. Dù xảy ra điều gì, lên hay xuống, có bạn bè hay bị bỏ lại một mình, hãy quyết tâm, như Đức Chúa Trời giúp đỡ các bạn, rằng không một người nào sẽ có thể nói rằng các bạn đã cố ý làm điều sai trái với người ấy.
SỰ SIÊNG NĂNG, con đường dẫn đến thành công.
Xuyên suốt toàn bộ hệ thống của thiên nhiên, sự quan phòng và ân điển, có một mối liên hệ rất chặt chẽ giữa phương tiện và mục đích. Không thể đạt được thành công — không thể leo lên đồi — không thể giành được mão triều — mà không nỗ lực. Không ai cần trông đợi mình sẽ được đưa đến giải thưởng, dù trong vấn đề tôn giáo hay thế tục, một cách độc lập với những cố gắng của chính mình. Dù cuộc đua không phải lúc nào cũng thuộc về kẻ nhanh nhẹn, cũng không phải trận chiến lúc nào cũng thuộc về kẻ mạnh, thế nhưng kẻ làm việc với bàn tay lười biếng sẽ trở nên nghèo khó. Người siêng năng trong công việc có thể thất bại, nhưng sự buồn ngủ chắc chắn sẽ khoác lên người ta tấm áo rách rưới.
Đây là một sự sắp đặt khôn ngoan và nhân từ, vừa ban phước cho con người vừa khiến họ trở nên phước hạnh cho người khác. Chính dòng suối đang chảy, chứ không phải vũng nước tù đọng, mới trong sạch, và lan tỏa sức khỏe cùng sự phì nhiêu khắp xứ; và chính người siêng năng bền bỉ mới hạnh phúc trong lòng mình, và góp phần vào hạnh phúc của người khác. Hãy để sự lười biếng thắng thế, thì tiếng vo ve vui vẻ của công việc kinh doanh sẽ bị thay thế bằng những âm thanh chói tai của thói xấu và cuộc ăn chơi. Hơn nữa, không bao giờ nên quên rằng việc sử dụng các năng lực của mình, cả thể chất lẫn tinh thần, là cần thiết cho sự phát triển đầy đủ và đúng đắn của chúng. Nếu không có sự vận động thân thể, cánh tay cơ bắp của người lao động hẳn đã không bao giờ có được sức mạnh như hiện nay. Nếu không có sự hoạt động của trí óc, Bacon, Locke và Newton hẳn đã yếu đuối như những người khác.
Hãy nghĩ đến điều này, khi các bạn nay đang khởi hành hướng tới đích, và hãy thắt lưng mình cho một đời lao động suốt đời. Nếu các bạn có nhìn quanh thế giới chút nào, các bạn hẳn phải thấy rằng sự tiện nghi và đủ đầy thường không thể trông đợi, ngoại trừ với giá của sự siêng năng lương thiện. Kinh Thánh linh cảm dạy như thế, và lời chứng của sự quan sát cùng kinh nghiệm cũng như thế. Các bạn muốn vươn lên trong đời, và chúng tôi không trách các bạn về điều đó. Ước muốn ấy là tự nhiên và đáng khen. Nhưng hãy nhớ rằng cái giá của sự đạt được này là nỗ lực bền bỉ và có định hướng đúng đắn. Xin cho tôi nói với các bạn,
1. Sự siêng năng thật sự HÀM Ý điều gì.
Các bạn phải dấn thân vào một nghề nghiệp hữu ích nào đó. Lao động là điều kiện đã định cho con người. Trong vườn Ê-đen đã như thế, và nay lại càng nhấn mạnh hơn. Con người phải ăn bánh bằng mồ hôi trán mình. Sự gắng sức tích cực là điều con người đã được tạo dựng để làm. Mọi nét trên khuôn mặt, mọi khả năng của trí óc, mọi xương trong thân thể, mọi bắp thịt trong tay chân của con người đều chỉ rõ điều này. Người ta nói rằng mọi người đều bẩm sinh lười biếng, nhưng sự lười biếng là bằng chứng của sự bại hoại. Người hoang dã ghét làm việc. Người man rợ ở mọi xứ và mọi khí hậu đều lười biếng. Chỉ ở các nước Cơ Đốc mới tìm thấy những thói quen siêng năng, và những thói quen này thường được hình thành khi tấm lòng còn non nớt và tính cách đang định hình. Các bạn khó có thể tìm thấy một người siêng năng nào, ở bất cứ nơi đâu, mà buổi sáng của cuộc đời người ấy đã trôi qua trong sự nhàn rỗi. Người Do Thái hiểu rõ điều này đến nỗi nó đã trở thành một câu tục ngữ — người nào không dạy con mình siêng năng, thì dạy nó trở thành kẻ ăn xin.
Tuy nhiên, lao động bằng đôi tay không phải là điều cần thiết trong mọi trường hợp để chứng tỏ con người đang chu toàn điều kiện đã định cho mình ở đây trên đất. Ai làm việc vất vả hơn vị mục sư của Phúc Âm, với những lo lắng và trách nhiệm của một hội chúng đông đảo đè nặng trên mình — hay vị thầy thuốc, có thể bị gọi đến giường bệnh ngày cũng như đêm — hay vị luật sư, bị bao quanh bởi các thân chủ mà quyền lợi của họ người ấy buộc phải coi như quyền lợi của chính mình — hay vị quan tòa, thi hành công lý từ trên ghế xử án — hay vị lập pháp, trông nom phúc lợi của muôn dân. Chalmers, John Mason, Emmet và Sir Matthew Hale cùng Wilberforce đều là những người siêng năng. Thật là một sai lầm lớn khi cho rằng lao động chỉ giới hạn trong nông dân, thợ thủ công và thương gia. Bản chất của sự phục vụ dâng lên Đức Chúa Trời và thế hệ mình của các hạng người này có khác nhau, nhưng không có công việc nào nặng nhọc hơn công việc đòi hỏi trí óc, tâm trí và tấm lòng. Công việc này thường làm nhăn mặt và bạc tóc sớm hơn việc cày cuốc và đào bới.
Không được miễn trừ cho những người đang sống trong cảnh giàu sang. Về phương diện siêng năng, không có hạng người nào được ưu đãi. Các bậc cha mẹ, vốn là những tấm gương hạnh phúc của sự siêng năng thành công, không được để con cái mình lớn lên trong những thói quen nhàn rỗi. Con trai con gái nên khinh miệt ý tưởng để cha mẹ mình phải lao nhọc từ lúc mặt trời mọc cho đến khi các vì sao xuất hiện, trong khi chính mình chẳng có việc gì để làm. Loại công việc thì phần lớn được để cho các bạn tự chọn, nhưng bổn phận phải làm việc là điều được Đức Chúa Trời dạy dỗ. Chúng ta phải lao động sáu ngày trong tuần, cũng như nghỉ ngơi vào ngày Sa-bát.
Hơn nữa, các bạn phải làm việc một cách mạnh mẽ và kiên trì. Không phải là phải lao nhọc không ngừng, không có sự thư giãn hay nghỉ ngơi. Thiên nhiên đòi hỏi sự nghỉ ngơi thích đáng, và không có gì bị mất mát cho trí óc, thân thể hay tài sản khi lắng nghe tiếng nói của thiên nhiên. Người lao nhọc từ sáng sớm đến tối khuya, và hầu như không dành thời gian để ngủ, thăm một người bạn, hay giữ ngày của Chúa, sớm muộn gì cũng sẽ thấy rằng mình không lo liệu cho lợi ích tốt nhất của chính mình. Con người không thể cải thiện các sự sắp đặt của Đức Chúa Trời. "Tội nghiệp Castlereagh," một trong những người bạn sớm nhất và tốt nhất của ông đã kêu lên khi nghe tin vị chính khách vĩ đại tự sát, "Tội nghiệp Castlereagh! ông ấy đã không có ngày Sa-bát." Sự thư giãn cũng giống như việc dừng lại để mài lưỡi hái, giũa hay cưa, hay tra dầu vào bánh xe cỗ xe. Thời gian dành cho việc ấy được bù đắp hơn cả nhờ sự dễ dàng của những chuyển động sau đó.
Thật dễ mắc phải những tính toán sai lầm nghiêm trọng ở đây. Dù sinh viên, thư ký hay người học việc thỉnh thoảng có thể năng nổ, người ấy sẽ thấy không thể thực hiện được việc trút gánh nặng của một giai đoạn này sang một giai đoạn khác. Điều gì không được làm đúng lúc, dù trong việc thiêng liêng hay thế tục, thì thường không bao giờ được làm, và chắc chắn không bao giờ được làm tốt. Nhưng người ta có thể bận rộn mỗi ngày và mỗi giờ trong ngày, mà kết quả dường như không tương xứng với nỗ lực đã bỏ ra. Hàng ngàn người, như câu tục ngữ xưa nói, vội vàng hơn là tiến nhanh. Điều này nhắc chúng ta nhớ lời thốt lên của một người bận rộn trên giường bệnh: "Tôi đã phí hoài cuộc đời bằng cách vất vả làm những việc không đâu." Có những người vội vã mà vẫn không tiến lên được. Có hai lý do — người ta hoặc bận rộn với những chuyện vụn vặt, hoặc không kiên trì theo đuổi đến cùng những gì mình đã bắt đầu. Không phải dòng sông sâu và hùng vĩ, mà là dòng suối cạn mới gây ra tiếng ồn. Điều chúng ta cần, cả trong Hội Thánh lẫn trong thế gian, là một tinh thần bình tĩnh, vững vàng. Chạy tốt một thời gian thì chưa đủ. Phải có sự bền bỉ và kiên trì đến cùng, bằng không giải thưởng sẽ không được bảo đảm.
Lại nữa, các bạn phải hành động theo một kế hoạch đều đặn và đã được suy xét kỹ lưỡng. Hệ thống là tất cả. Có lần người ta hỏi một nhân vật lỗi lạc rằng làm sao ông có thể hoàn thành một khối lượng công việc lớn như thế. Câu trả lời của ông đáng được ghi nhớ. "Tôi làm một việc trong một lúc." Tướng Washington nổi tiếng về trật tự và đều đặn trong việc lo liệu các công việc lớn lao được giao phó cho ông. Mỗi tờ giấy đều có ngày tháng và vị trí của nó. Không có thời gian nào bị mất để tìm kiếm những gì đã bị thất lạc. Sự xuất chúng của Henry Martyn, cả với tư cách một con người lẫn một nhà truyền giáo, phụ thuộc không ít vào những thói quen đều đặn của ông. Ông đã thực hiện những thói quen này đến mức ông được biết đến trong trường Đại học như là sinh viên không bao giờ phí một giờ nào. Chẳng có gì lạ khi ông vươn lên đến vị thế xuất sắc như một học giả và một Cơ Đốc nhân.
Trong điều này còn có nhiều điều hơn các bạn có lẽ nhận ra. Biết bao lần người ta mang xuống mồ một thứ tính cách không ổn định và thất thường đã nhiễm phải trong thời niên thiếu. Họ không bao giờ trở nên, trên bục giảng, tại tòa án dành cho luật sư, hay trên ghế quan tòa, những gì họ đáng lẽ phải trở nên. Nếu họ có một cửa hàng, mọi thứ đều lộn xộn; và nếu họ có một nông trại, trông nó như thể không có chủ. Sự thiếu chú ý trong mười lăm hay hai mươi năm đầu đời cứ đeo bám họ như một bóng ma u ám cho đến tận cuối đời. Khi nào người ta mới học được rằng sự xuất chúng không giành được bằng những cơn bốc đồng từng lúc. Một xung động đột ngột thỉnh thoảng, dù cao thượng đến đâu, cũng không đủ để nâng một người lên đến sự xuất sắc bền vững và sự đáng kính. "Sự bền đỗ trong việc lành" là điều cần thiết.
Một kế hoạch tốt cho đời sống cũng giống như việc đóng gói hàng hóa một cách khéo léo; các bạn chứa được nhiều hơn rất nhiều trong cùng một khoảng không gian. Một người không có giờ giấc đều đặn để thức dậy, cầu nguyện, ăn uống hay nghỉ ngơi thì có thể làm được gì. Trong trường hợp như thế, mọi thứ nhất thiết phải lỏng lẻo và không hiệu quả. Lấy ví dụ những giờ buổi sáng tươi sáng và tràn đầy sức sống mà hàng ngàn người phí hoài trên gối nằm, và thử xem chúng tạo ra một khoảng trống lớn biết bao trong đời sống. Đạo đức, sức khỏe và thành công đều chịu thiệt hại vì sự nuông chiều như thế. Tính ngày làm việc là mười giờ lao động tích cực, và một giờ bị mất trên giường, trong mỗi hai mươi bốn giờ, sẽ tạo ra sự khác biệt sáu năm trong sáu mươi năm. Trong số những kẻ ngủ nướng nặng nề chúng ta, ai nghĩ đến điều này? Nhà tự nhiên học nổi tiếng Buffon đã hứa với người đầy tớ của mình nửa đồng crown cho mỗi lần người ấy gọi ông dậy vào một giờ nhất định. Và chính nhờ điều này, như ông cho chúng ta biết, thế giới đã có được bộ Lịch Sử Tự Nhiên của ông.
Nhưng đã đến lúc chúng ta tiến tới câu hỏi: siêng năng là con đường dẫn đến thành công như thế nào.
Điều ấy đúng, một phần vì siêng năng giữ con người khỏi con đường cám dỗ. Bận rộn tự nó là một sự bảo vệ chống lại ngàn điều xấu, và là tấm hộ chiếu dẫn đến ngàn phước hạnh. Nếu vị mục sư trẻ chưa có hội chúng để chăm sóc, hãy để ông đọc, suy nghĩ và viết, rồi lời mời gọi sẽ đến đúng lúc. Nếu vị luật sư trẻ chỉ có ít vụ kiện để xét xử, hãy để ông lo liệu văn phòng và sách vở của mình, rồi thân chủ dần dần sẽ xuất hiện. Nếu vị thầy thuốc trẻ chỉ thỉnh thoảng mới có bệnh nhân, hãy để ông tiếp tục làm việc để đạt được sự thích hợp cho bổn phận, rồi người ta sẽ tìm đến dịch vụ của ông. Nếu vị thương gia hay thợ thủ công trẻ lúc đầu chỉ có ít khách hàng, hãy để ông bám trụ tại quầy hàng hay cửa tiệm của mình, rồi khách hàng dần dần sẽ đến. Kết quả của đường lối như thế có hai mặt — nó giữ người ấy khỏi điều ác, và nó chuẩn bị người ấy cho bổn phận.
Chúng ta có một lời mô tả cảm động về một thanh niên nhàn rỗi, lang thang, trong chương thứ bảy của sách Châm Ngôn. Phần lớn chi tiết không thể trình bày một cách thích hợp ở đây. Nhưng chỉ cần nói rằng một thanh niên thiếu sự hiểu biết đã bị trông thấy lúc chạng vạng tối, đi lang thang quanh thành phố, nơi chàng bị một người đàn bà trơ trẽn đón gặp, người này với nhiều lời nói ngon ngọt đã khiến chàng nhượng bộ, đến nỗi chàng đi theo nàng ngay lập tức, như con bò đi đến lò mổ, hay như kẻ dại đi đến chỗ sửa phạt bằng cùm. Nhưng điều đó hóa ra như một mũi tên đâm xuyên qua gan chàng, và cuối cùng chàng thấy rằng nhà của nàng là đường đi xuống âm phủ, dẫn xuống các buồng của sự chết. Nếu không có lúc nhàn rỗi của Vua Đa-vít, câu chuyện về vụ giết U-ri đã không bao giờ được kể lại. Đó là một lời nhận xét theo tục ngữ, được đặt trên kinh nghiệm và lẽ thường, rằng Sa-tan sẽ dùng người nào không tự tìm việc làm cho chính mình. Khi không có việc gì làm, người ấy chắc chắn sẽ rơi vào một dòng chảy dần dần cuốn người ấy càng ngày càng xa khỏi Đức Chúa Trời, khỏi hy vọng và khỏi thiên đàng.
Sự siêng năng sẽ bảo đảm lòng tin cậy và sự khích lệ của những người tốt. Chúng ta tìm hỏi điều gì trước tiên về một người vừa bước ra trên đấu trường của đời sống công cộng? Tài năng rực rỡ có thể là điều đáng mong muốn; những mối quan hệ đáng kính có thể có ảnh hưởng; tài sản có thể dùng làm vốn liếng ban đầu; nhưng xét cho cùng, sự phán đoán thật sự của chúng ta về con người ấy, và sự sẵn lòng giao phó những trách nhiệm quan trọng cho người ấy giữ gìn, sẽ tùy thuộc vào điều gì đó sâu xa và thuộc về bản chất hơn. Chúng ta phải biết rằng người ấy siêng năng và trung tín. Nếu thiếu những phẩm chất bền vững này, tài năng, gia thế và gia tài sẽ dường như nhẹ như không khí và rỗng như bong bóng.
Thật là bổ ích khi hỏi xem họ là ai, những người vươn lên đến những địa vị cao nhất cả trong Hội Thánh lẫn trong nhà nước. Những tia chớp thiên tài và những bùng nổ nỗ lực thường ít đạt được gì. Chúng ta nghe nhiều về những khởi đầu tốt đẹp và những triển vọng may mắn, nhưng trong đại đa số trường hợp, những người siêng năng bền bỉ giành được vòng nguyệt quế. Tài năng tốt nhất trên đời là tài năng chuyên cần áp dụng. Pha-ra-ôn hiểu rõ vấn đề này, khi ông nói với Giô-sép: "Nếu ngươi biết có người nào tài giỏi" trong số anh em ngươi, "hãy đặt họ cai quản các bầy súc vật của ta." Chúng ta biết mình có thể trông cậy vào điều gì khi thuê mướn những người như thế. Nhưng hãy chỉ cho tôi một thanh niên hòa mình vào mọi nhóm nhỏ tụ tập ở các góc phố, và sẵn sàng lo việc của bất cứ ai trừ việc của chính mình, thì không cần con mắt tiên tri cũng có thể tiên đoán được đường lối của người ấy. Không ai đặt lòng tin nơi người ấy. Người ấy tự kết án mình phải chiếm một vị trí thấp kém suốt cả đời mình.
Hơn nữa, sự siêng năng bền bỉ thường bảo đảm một mức đủ đầy về của cải thế gian. Đức Chúa Trời không ở đâu ràng buộc chính Ngài bằng một lời hứa tuyệt đối, rằng sẽ làm đầy kho lẫm của mọi người siêng năng bằng sự dư dật, và khiến các máy ép nho của họ tràn ra rượu mới. Điều đó sẽ khiến sự cai trị của Đức Chúa Trời mang một vẻ tạm thời và trần tục, không xứng với những mục đích cao cả của nó. Sẽ có những trường hợp mà những cố gắng tốt nhất của con người và sự khôn ngoan lớn nhất của con người không đạt được thành công. Một cơn gió từ đồng vắng có thể đánh sập nhà ở, lửa từ trời có thể thiêu rụi bầy chiên, và những kẻ cướp từ sa mạc có thể đuổi bầy gia súc đi mất. Cả sự siêng năng lẫn lòng tin kính đều không được coi là sự bảo vệ khỏi bệnh tật, mất mát và thất vọng. Tuy vậy, nói chung, sẽ thấy đúng rằng "bàn tay của kẻ siêng năng" thật sự "làm cho giàu có." Đây là một định luật của sự quan phòng, và nó vận hành với sức mạnh và sự đều đặn hơn nhiều so với điều nhiều người dường như nhận biết. Nếu sự siêng năng và tính tiết kiệm đôi khi đứng tách rời với những tiện nghi của đời sống, thì phải thừa nhận rằng những trường hợp như thế thật hiếm hoi.
Của cải có thể "tự mọc cánh mà bay đi;" nhưng ai mà không biết rằng sự nghèo khó và khốn khổ tồn tại trong xứ, thường là do sự lười biếng, tính không tiết độ và tính thiếu lo xa mà ra. Nói rằng sự nghèo khó nhơ nhuốc và áp bức, trong đất nước hạnh phúc của chúng ta, nói chung là đáng tội, thì không phải là thiếu lòng nhân ái. Hãy nghe Sa-lô-môn nói với ngôn ngữ rực rỡ biết bao — "Tôi đi ngang qua ruộng của kẻ biếng nhác, vườn nho của người thiếu trí hiểu. Tôi thấy ruộng ấy mọc đầy gai gốc. Nó bị cỏ dại phủ kín, và các vách tường của nó đã sụp đổ. Bấy giờ, khi tôi nhìn xem và suy nghĩ về điều đó, tôi rút ra bài học này: Ngủ một chút, chợp mắt một chút, khoanh tay nằm nghỉ một chút — thì sự nghèo khó sẽ xông vào ngươi như kẻ cướp; sự thiếu thốn sẽ tấn công ngươi như người mang binh khí." (Châm Ngôn 24:30-34). Thật là một lời mô tả nổi bật, và đúng với thực tế.
Nhưng ai lại không vui mừng khi thấy sự siêng năng lương thiện dẫn đến những kết quả tốt đẹp? Trong mọi thành phố, thị trấn và làng mạc của xứ, chúng ta thấy những người bắt đầu cuộc đời với hai bàn tay trắng, nay đang sống trong sự đáng kính lớn lao, và đang gây ảnh hưởng rộng khắp trên mọi người chung quanh. Họ có một số phận được ưu đãi. Thật dễ chịu khi thấy lao động được thưởng như thế. Những người như thế có thể mượn lời của vị tổ phụ biết ơn mà nói: "Tôi chỉ có cây gậy này mà qua sông Giô-đanh, mà nay tôi đã trở nên hai đội quân." Nếu lòng tin kính được thêm vào các ơn phước khác của họ, thì quả thật họ có đủ mọi sự và dư dật.
Vậy hãy vui lên, hỡi các thanh niên, và hãy để đôi tay các bạn mạnh mẽ. Các bạn đang sống trong một xứ sở của sự siêng năng và tinh thần doanh nghiệp. Người ta đã nói một cách nổi bật rằng: "ở đây, như không nơi nào khác, chúng ta chinh phục và làm cho đất đai thêm đông đúc — chúng ta gieo bắp ngay trên con đường mà con trâu rừng của đồng vắng mới đi qua — chúng ta gặt lúa mì tại nơi mà đống lửa hội đồng của người da đỏ mới cháy cách đây không lâu — chúng ta xây dựng các thành phố gần như bằng phép thuật phương Đông — chúng ta quyên góp hàng triệu tiền cho mục đích giáo dục phổ thông — chúng ta tự nguyện nuôi dưỡng hàng ngàn Hội Thánh và mục sư, và hơn nữa, chúng ta gửi các nhà truyền giáo, máy in và Kinh Thánh đến cho những người sống ở các xứ xa xôi." Thật là một bức tranh! Vâng, và tất cả những điều này đều do một dân tộc mà hai thế kỷ rưỡi trước đây còn chưa hiện hữu.
Những ví dụ về sự siêng năng thành công đang ở ngay trong tầm tay. Sẽ thật vui khi nói về những người thuộc mọi ngành nghề và mọi bước đường đời, từ người tiên phong của đồng vắng, đến ông hoàng thương mại, tất cả những người ấy, nhờ phước hạnh của Đức Chúa Trời, đã trở nên những gì họ đã từng là và đang là, nhờ cánh tay mạnh mẽ và tấm lòng quả quyết của chính mình. Nhưng có một trường hợp rất đúng với vấn đề, và đúng theo nghĩa đen là một minh họa cho chủ đề của chúng ta, đến nỗi xứng đáng được chú ý riêng. Nếu các bạn đã ở Philadelphia cách đây một trăm hai mươi năm và gặp một cậu bé nghèo, không bạn bè và cô độc, với một cuộn bánh mì kẹp dưới cánh tay, đang hỏi xin việc trong một xưởng in, các bạn khó có thể tưởng tượng rằng một cậu bé khốn khổ như thế lại có thể trở nên một trong những Triết Gia của thời đại, trở thành đại sứ tại một nước ngoài, và thật sự đứng trước mặt các vua. Thế nhưng tất cả những điều này đã đạt được nhờ Benjamin Franklin. Thật là một lời chứng về giá trị của sự siêng năng trong công việc!
GIÁ TRỊ CỦA NHỮNG NGUYÊN TẮC TỐT
Rằng trên thế gian có rất nhiều điều ác, thì ai cũng thừa nhận. Người ta than phiền khắp nơi về sự phát triển sớm của những khuynh hướng xấu — như thấy trong sự thiếu kiên nhẫn đối với sự kiềm chế của cha mẹ, sự coi thường lời khuyên của kinh nghiệm, và sự khinh miệt các định chế của Đức Chúa Trời. Nhưng câu hỏi đặt ra là: sự vô đạo sớm sủa này từ đâu mà đến. Chắc chắn phải có một lý do; và có lẽ lý do có thể tìm thấy một phần trong sự kiện là, trong thời đại chúng ta, người ta chú ý quá nhiều đến bề ngoài của tính cách. Chúng ta quên rằng cách để làm sạch bên ngoài là làm cho bên trong được sạch. Người ta không suy xét đúng đắn rằng con người không bao giờ an toàn, và không bao giờ có thể thật sự hạnh phúc, cho đến khi họ trở thành luật lệ cho chính mình. Các thanh niên phải bước vào đời với những nguyên tắc tốt.
Các bạn không thể không quan tâm khi thấy Kinh Thánh trình bày vấn đề này dưới ánh sáng nào.
Không có cuốn sách nào dạy dỗ đầy đủ hơn về giá trị của những nguyên tắc đúng đắn và đã được thiết lập vững chắc. Chúng ta khó mà đi quá xa khi khẳng định rằng ý định lớn lao của sự thông truyền này từ Đức Chúa Trời, trong mọi bài học nó truyền dạy và mọi bổn phận nó đòi hỏi, là chuẩn bị con người trở thành luật lệ cho chính mình. Những đòi hỏi của Kinh Thánh chỉ được tuân giữ một cách thật sự và chân thật khi chúng ta yêu mến Chúa là Đức Chúa Trời chúng ta hết lòng, và yêu người lân cận như chính mình. Điều này bao quát toàn bộ vấn đề. Hãy để hai đòi hỏi ngắn gọn, rõ ràng, dễ nhớ này được vâng theo, thì nó sẽ khôi phục thế giới bất hòa, lộn xộn của chúng ta trở lại với sự bình an và thanh thản của chính vườn Ê-đen.
Thật là bổ ích khi ghi nhận Kinh Thánh luôn coi trọng sự ngay thẳng nội tâm biết bao. Hãy mở cuốn sách này tại bất cứ trang nào, Ngũ Kinh của Môi-se, các Thi Thiên của Đa-vít, các Châm Ngôn của Sa-lô-môn, các Thư Tín của Phao-lô, hay Bài Giảng trên Núi của Chúa chúng ta, và các bạn sẽ thấy rằng nó tiến hành trên một ý tưởng duy nhất là mọi người đều sẽ bị xét xử theo các nguyên tắc của mình. Dù bề ngoài người ấy ra sao, nếu không đúng đắn về phương diện này, người ấy chẳng tốt hơn một ngôi mộ tô trắng, đẹp đẽ bên ngoài nhưng bên trong đầy dẫy mọi sự ô uế. Phải có sự đổi mới tấm lòng, trước khi đời sống có thể trở nên đúng đắn.
Không có gì vững chắc hơn về mặt triết lý, cũng không chính thống hơn về mặt đạo đức, bằng việc làm cho cây tốt, vì đó là phương pháp duy nhất để bảo đảm trái tốt. Toàn bộ chương trình của tôn giáo được mặc khải đều hàm ý sự cần thiết của một sự đổi mới bên trong. Đức Chúa Trời phải trước hết đặt Thánh Linh của Ngài trong con người và tạo dựng trong họ một tấm lòng trong sạch, trước khi họ bước đi trong các luật lệ của Ngài hay giữ các điều răn của Ngài mà làm theo. Một khẩu vị đạo đức mới phải được tạo dựng, một động lực mới phải được cung cấp, một nguyên tắc mới phải được gieo vào. "Chớ lấy làm lạ," vị Thầy Vĩ Đại kêu lên bên tai Ni-cô-đem đang kinh ngạc, "Chớ lấy làm lạ rằng Ta đã phán cùng các ngươi rằng các ngươi phải được sinh lại." Điều này khiến một con người, theo nghĩa cao nhất và tốt nhất của những lời ấy, trở thành luật cho chính mình.
Đây là con đường của Kinh Thánh để cải cách thế giới. Hãy làm cho một người trở nên một tạo vật mới, theo cách nói của Kinh Thánh, hay, cũng là một điều, đưa người ấy đến chỗ yêu mến Đức Chúa Trời trên hết, tin cậy nơi Đấng Christ một cách chân thành, và vui thích trong luật pháp của Đức Chúa Trời một cách hết lòng — thì bạn bảo đảm ngay được cách cư xử đúng đắn của người ấy, trong mọi nơi và mọi hoàn cảnh. Không một tôn giáo nào khác tìm cách thay đổi các nguyên tắc của đời sống nội tâm như thế. Chính vinh quang của hệ thống chân lý vĩ đại, được bao chứa giữa hai bìa của cuốn sách đáng kính này, là nó tìm cách thiết lập chính nó trong tình yêu, sự khiêm nhường và lòng tôn kính của tấm lòng, như phương pháp duy nhất chân thật, và chắc chắn cũng là phương pháp duy nhất thành công, để kiểm soát đời sống.
Những nhận xét này soi sáng nhiều phong trào hiện đại nhằm sửa chữa các tệ nạn của xã hội. Nhìn chung, không có điều tốt lành thật sự, bền vững nào đạt được chỉ bằng cách lợi dụng sự thôi thúc nhất thời để khiến người ta hứa rằng họ sẽ tránh lối sống tai hại này hay lối sống tai hại khác. Sự sửa đổi tự nó có thể rất quý giá, và rất được hoàn cảnh đòi hỏi; nhưng lời cam kết sửa đổi, được đưa ra mà không có sự dạy dỗ nào, và được chấp nhận mà không có sự xác tín nào, thì khó mà sống lâu hơn sự phấn khích đã sinh ra nó. Không có gì nâng đỡ nó; hạt giống không có rễ, không có tua cuốn nào đâm xuống đất.
Xin đừng hiểu lầm ý tôi. Những lời cam kết cụ thể đôi khi hữu ích, nhưng sự hữu ích của chúng phải tùy thuộc vào những động cơ sáng suốt và đã được suy xét kỹ lưỡng thúc đẩy chúng. Dù có thể thích hợp để dùng chúng nhằm củng cố những quyết tâm cải cách thực sự, chúng không bao giờ được phép thay thế những quyết tâm như thế. Đối với kẻ vô tư lự, kẻ thiếu suy xét và kẻ vô nguyên tắc, chúng hầu như chắc chắn sẽ trở nên như đám mây buổi sáng hay sương sớm, rồi tan biến đi.
Chương trình của Đức Chúa Trời tốt hơn vô cùng, vì nó dựa trên giả định rằng tình trạng của tấm lòng điều chỉnh các thói quen của đời sống. Bạn làm được tương đối ít cho một người, khi bạn đặt cuốn sách luật pháp vào tay người ấy, trừ khi đồng thời bạn có thể bảo đảm việc đặt tinh thần của luật pháp vào tâm trí người ấy. Ngoài các điều răn của một sự mặc khải bên ngoài, được viết bằng bút và mực trên trang giấy trước mặt người ấy, còn phải có sự viết những điều răn ấy trên tấm bảng của tâm hồn bên trong người ấy. Khi đó người ấy trở nên, bởi một thứ nhu cầu hạnh phúc, luật lệ cư xử của chính mình. Dù không có nhà giảng đạo nào khác, người ấy vẫn sẽ yêu thương người lân cận, sống lương thiện trong giao dịch, và kính sợ Đức Chúa Trời. Kinh Thánh điều chỉnh những nguồn lớn của cảm xúc và hành động. Chỉ cần bảo đảm các nguyên tắc Kinh Thánh trong lòng cộng đồng, thì sự chính trực trong thương mại sẽ thắng thế, những thói quen thận trọng sẽ được hình thành, sự siêng năng trong công việc sẽ được thực hành, và mọi ân tứ của sự Quan Phòng sẽ được dùng một cách khôn ngoan nhất. Cuốn sách này cất lên tiếng nói khiến sự ồn ào náo động của thế gian phải lặng yên. Rải nó khắp nơi trên đất nước thật sự là gieo những hạt giống của sự vững vàng trong tính cách và sự độc lập bền lâu, và bảo đảm cho mọi thời gian về sau cảnh tượng của một xã hội hùng mạnh, thịnh vượng, trật tự tốt đẹp.
Đây là một điểm thiết yếu, và thật hạnh phúc nếu bạn hiểu thấu nó. Thế gian đầy những phương kế để khiến các cá nhân, gia đình và cộng đồng trở nên đức hạnh và hạnh phúc. Vô số người đang đứng ở đầu mỗi con phố, kêu lên: "Kìa, ở đây!" hay "kìa, ở đó!" Mỗi người đều có một phương thuốc nào đó, một thứ thuốc chữa bách bệnh cho vô số nỗi khổ làm đắng cay cuộc đời. Nhưng bao giờ những kẻ tự xưng là ân nhân này mới biết được rằng mọi sự thay đổi theo hướng tốt hơn đều phải là sản phẩm của nguyên tắc nội tâm? Không còn cách nào khác để công việc được thực hiện; không còn hy vọng nào khác cho kẻ cờ bạc, kẻ say rượu, hay kẻ dâm đãng.
Hỡi các thanh niên, trên hết mọi người khác, các bạn cần hiểu rằng sách của Đức Chúa Trời không nhắm vào một hình thức gian ác cụ thể nào trong đời sống, cho bằng nhắm vào sự nuông chiều gian ác trong tấm lòng. Các phương tiện của nó ít nhắm đến vết đốm trên má, hơn là nhắm đến vết loét ẩn kín trong phổi. Nó không quá chăm chú vào việc hái và hủy diệt trái khi trái chín, cho bằng việc đặt rìu vào gốc của cây upas vĩ đại. Mục đích của nó là đập nát quả trứng trước khi nó nở ra con rắn độc. Để sửa chữa cách cư xử của con người bề ngoài, nó tác động ngay vào tâm hồn.
Điều các bạn cần là bước ra thế gian với một tấm lòng vững chắc và được phòng thủ kiên cố. Điều này sẽ giúp các bạn, nhờ sự vững vàng nó đem lại cho cảm xúc của các bạn, sự đúng đắn nó đem lại cho sự phán đoán của các bạn, và sự chừng mực nó phủ lên những mong đợi của các bạn, để tiến bước an toàn trên các đại lộ và đường mòn của cuộc đời. Nó sẽ đóng vai trò kiềm chế mọi dục vọng ngỗ ngược.
Nó sẽ làm nguội ngọn lửa cuồng nhiệt của tham vọng. Nó sẽ làm giảm cú sốc của hy vọng thất vọng. Chỉ cần trở nên, theo cách này, luật cho chính mình, thì các bạn sẽ thấy không khó khăn gì trong việc vâng phục luật pháp của Đức Chúa Trời và của con người.
Không, tôi còn đi xa hơn. Hãy xây dựng trên nền tảng này, và các bạn sẽ có lời hứa về đời sống sẽ đến, cũng như về đời sống hiện tại; vì các nguyên tắc tốt tự bản chất là vĩnh cửu. Những quy tắc ước lệ mà người ta thường áp dụng để điều chỉnh sự giao tiếp với người khác, thì không phù hợp với mọi giai đoạn của cuộc sống. Sau một thời gian chúng trở nên lỗi thời, già cỗi, và tan biến đi. Nhưng các nguyên tắc của sự ngay thẳng được linh cảm thì không như vậy. Người nào nhờ học Kinh Thánh, tương giao với Đức Chúa Trời, và nương cậy nơi Đấng Cứu Rỗi, mà trở nên luật cho chính mình, sẽ hành xử đúng đắn trong mọi trạng thái và hoàn cảnh. Hoàn cảnh bên ngoài không ảnh hưởng đến người ấy. Dù người ấy có đổi khí hậu, thậm chí đổi cả thế giới, người ấy vẫn là cùng một con người trong mọi yếu tố thiết yếu của tính cách mình.
Nhưng giá trị của các nguyên tắc tốt được minh họa trong đời sống thực tế như thế nào.
Các bạn chỉ cần ít hiểu biết về con người cũng đủ thấy cách cư xử bên ngoài của một người tùy thuộc vào cảm xúc nội tâm của người ấy như thế nào. Chỉ cần những quan điểm mà lời của Đức Chúa Trời đưa ra về chân lý và bổn phận được tiếp nhận một cách hết lòng, và trở thành nền tảng của tính cách, thì chúng sẽ tạo ra sự kiên định trong mục đích, mà không sự hay thay đổi nào của thời trang, quan điểm hay nghề nghiệp có thể ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này sẽ giúp một người đứng thẳng trong khó khăn và nguy hiểm. Một tính cách được hình thành như thế và được nâng đỡ như thế sẽ đứng vững trong ngày thử thách, bất kể ngày ấy mang đến bóng tối hay hoạn nạn nào.
Chỉ cần lo sao cho lương tâm được soi sáng, dục vọng được kiềm chế, và tình yêu chân lý cùng tình yêu điều phải được khắc sâu trong tâm hồn, thì các bạn không có gì phải sợ. Không thể đưa ra những quy tắc cụ thể cho việc kiểm soát từng cảm xúc riêng lẻ và hướng dẫn từng hành động riêng lẻ; và dù có đưa ra được thì chúng cũng sẽ không được đọc. Cả thế gian cũng không chứa nổi những cuốn sách phải viết ra để đáp ứng một nhu cầu như thế. Không cần gì hơn, ngoài những nguyên tắc chung được nông dân ngoài đồng, thợ máy trong xưởng, nhân viên sau quầy, và học sinh bên bàn học tiếp nhận một cách hết lòng — và áp dụng vào các trường hợp khi chúng xảy ra. Hãy để tâm trí thấm nhuần chúng, thì các bạn sẽ hầu như không cảm thấy cần một lời răn trực tiếp chống lại chén rượu, bàn cờ bạc, hay ngôi nhà nằm trên con đường dẫn xuống âm phủ. Điều này sẽ rút hết hơi ẩm khỏi rễ của những cây độc, để chúng tự chết đi.
Thật phấn khởi khi thấy những người có cùng dục vọng như các bạn, cảm nhận cùng những yếu đuối và chịu cùng những cám dỗ, đã giữ vững sự chính trực trong những hoàn cảnh hiểm nghèo lớn lao, và giữ áo mình không hoen ố. Những minh họa thú vị về sức nâng đỡ của nguyên tắc nội tâm chân thật xuất hiện ở khắp mọi nơi. Ngay cả nỗi sợ chết cũng không thể khiến Đa-vít đang kiệt sức uống nước giếng Bết-lê-hem, hay ngăn Đa-ni-ên cầu nguyện hằng ngày, hay khiến Sa-đơ-rắc cùng các bạn ông sấp mình trước các thần tượng. Những con người được nâng đỡ bởi chính mình như thế có thể tránh xa khoái lạc, khinh thường đau đớn, và dũng cảm đối mặt với hang sư tử và lò lửa hừng hực. Chừng nào lòng họ không lên án họ, họ không có gì phải sợ.
Hãy rẽ sang một bên trong chốc lát và ngắm nhìn tính cách của Giô-sép yêu dấu. Ít có câu chuyện nào dạy dỗ hơn câu chuyện về chàng thanh niên này, khi chàng mơ về sự thăng tiến tương lai, đi tìm các anh mình trên cánh đồng Đô-than, bị người Ma-đi-an đưa sang Ê-díp-tô, trở thành đầy tớ của Phô-ti-pha, bị ném vào ngục, giải mộng cho Pha-ra-ôn, được mặc áo vương giả, và cưỡi trên cỗ xe thứ hai của vương quốc. Biết bao cảnh đời biến đổi mà một người phải trải qua, vào thời tuổi trẻ của mình! Chưa bao giờ đức hạnh bị thử thách nghiêm khắc hơn, và chưa bao giờ chiến thắng của nó trọn vẹn hơn. Hãy để ý chàng thanh niên cao quý ấy tại bất cứ điểm nào, bạn cũng thấy cùng một nguyên tắc cao thượng, không lay chuyển. Đó là lý do vì sao chàng không trở nên chán nản trong cảnh nô lệ, không đầu hàng trước sự quyến rũ của một người đàn bà xảo quyệt, không buông xuôi tất cả trong bốn bức tường ngục tù, hay cảm thấy say men quyền lực khi sợi dây chuyền vàng được đeo lên cổ chàng. Chúa ở cùng chàng, và theo nghĩa tốt nhất của từ ấy, chàng là luật cho chính mình.
Cách cư xử như thế càng sáng chói hơn khi đối chiếu. Vậy hãy nhìn một chút vào đường lối của một người vô nguyên tắc, hay gần như cùng một điều, một người không có nguyên tắc cố định nào. Hãy xem người ấy chao đảo theo mỗi lần thay đổi vận mệnh — hôm nay một đằng, ngày mai một nẻo. Chỉ cần của cải, danh vọng, hay chức quyền đưa ra mồi nhử, thì không có sự hy sinh nào về tình cảm hay lương tâm mà người ấy sẽ không thực hiện để giành lấy phần thưởng. Tin cậy một người như thế ư? Không bao giờ! Không bao giờ! Trong một thời gian người ấy có thể cư xử với vẻ đoan chính rõ rệt và tiến bước vững vàng đến nỗi dường như thật thiếu bác ái khi nghi ngờ người ấy. Nhưng hãy tin chắc rằng, chỉ thiếu cơ hội mà thôi, và người ấy sẽ phản bội lòng tin của bạn. Trong bất cứ trường hợp nào cũng không an toàn khi dựa vào một người không lành mạnh trong lòng. Chính khi những tình huống cấp bách phát sinh và sự kiên định được đòi hỏi nhất, bạn sẽ thấy người ấy nao núng, và nếu người ấy không trở thành một Giu-đa, thì chỉ vì người ấy thiếu một dịp thuận tiện.
Để làm cho trường hợp rõ ràng hơn, xin để tôi chọn hai cá nhân, nổi tiếng khắp nước, và trong vài năm qua đã được kể vào số những người đã qua đời. Cả hai đều có tổ tiên đáng kính, cả hai đều sở hữu tài năng xuất sắc, cả hai đều được giáo dục cao, và cả hai đều được kêu gọi trong sự Quan Phòng của Đức Chúa Trời để đóng một vai trò nổi bật trong đời. Mọi sự đều hứa hẹn một đường lối hữu ích và đáng tôn trọng như nhau cho mỗi người. Danh tiếng của họ rộng hơn cả vùng đất đã sinh ra họ. Kề vai nhau, họ vươn lên từ vị trí danh dự và tín nhiệm này đến vị trí khác, cho đến khi dường như không còn vinh quang trần thế nào mà con người có thể mong muốn mà nằm ngoài tầm với của họ. Nhưng đến đây sự tương đồng chấm dứt. Một trong hai nhân vật nổi tiếng này có nguyên tắc tốt, người kia thì vô nguyên tắc.
Người đầu tiên trong hai người này, ngay từ đầu đời đã vứt bỏ sự kính sợ Đức Chúa Trời của tổ phụ mình, khước từ Kinh Thánh như ánh sáng từ trời, khoe khoang về những chiến lợi phẩm cướp được từ đức hạnh của phụ nữ, giết trong một cuộc đấu súng một người tốt hơn mình rất nhiều, bị nghi ngờ phản quốc chống lại đất nước mình, dần dần lẩn tránh khỏi mọi xã hội đứng đắn, và khi chết đã được đưa đến mồ và đặt dưới những nắm đất của thung lũng trong lặng lẽ và buồn rầu. Không có lời than khóc nào cho ông. Không ai rơi một giọt lệ, ngoại trừ vì thương xót rằng một mặt trời như thế lại lặn trong những đám mây tối tăm và rối ren đến vậy.
Người kia thì không như vậy. Sống một đời sống trong sạch không ai nghi ngờ, trau dồi những thói quen tiết độ nghiêm ngặt nhất, lấy Kinh Thánh làm bài học hằng ngày, không bao giờ vắng mặt khỏi ghế nhà thờ của mình vào ngày Sa-bát, và tận tâm với bổn phận bằng một nghị lực không bao giờ cạn, ông đã vươn lên từ đỉnh cao này đến đỉnh cao khác, cho đến khi ông không còn gì để ước mong, và đất nước ông không còn gì lớn lao hơn để ban tặng. Trong nhiều năm dài ông đã kiên trì giữ vững đường lối của mình. Nhưng cuối cùng ông đã qua đời. Và khi tin được loan báo rằng ông già hùng biện — hay nói đúng hơn, ông già trung thực — đã ngã xuống tại vị trí của mình, thốt lên tiếng kêu đầy ý nghĩa "Đây là điều cuối cùng của trần gian," một cảm xúc đã được tạo ra, không chỉ lan đến những ngọn đồi New England quê hương ông, mà còn được cảm nhận trong mọi thành phố của miền Nam đầy nắng, và trên khắp các thảo nguyên của miền Tây hùng vĩ. Các chính khách trong nước đã đua nhau bày tỏ vinh dự cho ký ức về ông.
Tên tuổi đã không được nêu ra, và tên tuổi cũng không cần thiết. Những việc như thế không thể làm trong góc khuất. Nhưng hỡi các bạn trẻ của tôi, các bạn có thể nhìn những con người này khi họ bước đi từng bước, cho đến khi ngày của một người kết thúc trong nghèo khó, bị bỏ rơi, và tuyệt vọng — trong khi một vầng hào quang hơn cả vinh quang trần thế bao quanh giường hấp hối của người kia, mà không có được một ấn tượng sâu sắc hơn về tầm quan trọng của việc trở thành luật cho chính mình sao? Đây quả thật là một minh họa thuyết phục về giá trị của các nguyên tắc tốt.
Há những tấm gương như thế lại bị mất đi đối với giới trẻ trong nước sao? Họ có thể học ở đây quyền năng của một tính cách tốt trong việc đưa con người vượt qua chuyến hải trình gập ghềnh của cuộc đời một cách an toàn; trong khi sự thiếu vắng một tính cách như thế chắc chắn sẽ đưa những người sáng chói và rực rỡ nhất đến một nấm mồ ô nhục.
Vậy thì sự huấn luyện nào có thể sánh được với việc chuẩn bị con người trở thành luật cho chính mình? Bạn có thể đặt một cuốn Kinh Thánh vào tay một thanh niên và dặn chàng đọc nó, bạn có thể đặt ra những quy tắc cho việc cai quản cách cư xử của chàng và nài xin chàng tuân theo chúng, bạn có thể đặt trước mặt chàng tấm gương của những người tốt, và khuyên chàng noi theo; nhưng tất cả sẽ không có kết quả trừ khi nguyên tắc làm điều phải được thấm nhuần. Sẽ có những giờ phút lãng quên khi cuốn Kinh Thánh ấy sẽ không được đọc; sẽ có những đợt tấn công của cám dỗ, khi những quy tắc ấy sẽ bị bỏ qua; và sẽ có những sự quyến rũ của điều ác, khi tấm gương của người khác sẽ trở nên vô hiệu. Không gì, không gì, có thể đạt được mục đích, nếu thiếu những nguyên tắc cố định và vững chắc.
Con mắt của tình bạn không thể theo các bạn, khi các bạn ra đi để dấn thân vào công việc kinh doanh, chao đảo trên tàu thuyền, và du hành trên xe lửa, khắp nơi đều gặp nguy hiểm, khắp nơi đều cần được bảo vệ. Nếu Đức Chúa Trời và những nguyên tắc tốt của chính các bạn không đứng về phía các bạn một cách hữu hiệu, các bạn sẽ ngã. Các bạn phải là luật cho chính mình, trong chợ buôn bán, trong cabin tàu hơi nước, và trong quán trọ đông đúc, nếu không các bạn sẽ sớm làm đắm tàu đức tin và lương tâm tốt. Không tấm khiên nào kém vững chắc hơn có thể dập tắt những tên lửa của Sa-tan và những kẻ xấu.
Đây là sự bảo vệ vĩ đại. Hãy trang bị đầy đủ cho một người nguồn lực này, và người ấy sẽ tiến bước một cách bình tĩnh và vững vàng, đương đầu với cơn bão muốn cản trở bước tiến của người ấy, và đánh lui những đợt sóng đe dọa nhấn chìm người ấy.
Hãy nghĩ đến Sa-mu-ên, đầu đã bạc trong công việc phục vụ Đức Chúa Trời và đất nước. "Này," ông nói, "tôi đây; hãy làm chứng nghịch cùng tôi trước mặt Đức Giê-hô-va — tôi đã lấy bò của ai? hay tôi đã lấy lừa của ai? hay tôi đã lừa dối ai?" Hãy nhìn Phao-lô khi ông đứng bị cáo trước Tòa Công luận Do Thái. Vươn mình lên trong sự ngay thẳng tự ý thức và tự nâng đỡ, ông kêu lên: "Hỡi các anh em, tôi đã sống với lương tâm tốt lành trước mặt Đức Chúa Trời cho đến ngày nay." Hãy đối chiếu những trường hợp này với lời than thở khủng khiếp của Wolsey suy đồi — "Giá như tôi đã phục vụ Đức Chúa Trời của tôi với một nửa lòng sốt sắng mà tôi đã phục vụ vua tôi, thì Ngài đã không lìa bỏ tôi trong tuổi già của tôi."
Vấn đề đã được trình bày đầy đủ trước mặt các bạn, và các bạn sẽ không đứng dậy và thắt lưng mình cho bổn phận theo cách tốt nhất có thể sao?
Nếu tôi đúng trong những quan điểm vừa trình bày, thì điều các bạn cần trên hết mọi sự là chân lý trong các phần sâu kín nhất. Còn việc có một người cha nhân hậu luôn ở gần để nâng đỡ tâm trí các bạn giữa những đổi thay và may rủi của đời sống tạm này, hay một người mẹ yêu dấu ở bên để trông nom các bạn trong những lúc "thăng trầm" của hành trình như một thiên sứ hộ vệ, hay một người chị ngọt ngào để xua tan nỗi buồn của các bạn, và khích lệ các bạn đương đầu một cách dũng cảm với những đợt sóng của thế gian, thì điều đó là không thể. Những giờ phút vội vã trôi qua, khi các bạn phải một mình với chỉ Đức Chúa Trời và những nguyên tắc tốt làm kim chỉ nam cho mình.
Không! Đối với một số bạn, giờ phút này có lẽ đã đến rồi. Cha mẹ yêu thương, mái ấm vui vẻ, và ngôi nhà dễ chịu, là những điều thuộc về ký ức hơn là niềm vui hiện tại. Nếu quả thật như vậy, các bạn có sự cảm thông và lời cầu nguyện của tôi. Giờ đây ai sẽ nói những lời an ủi với các bạn khi má các bạn đẫm nước mắt và mí mắt các bạn nặng trĩu vì đau đớn? Nhưng chớ ngã lòng. Chỉ cần tin cậy nơi Đức Chúa Trời, và chấp nhận những nguyên tắc tốt, thì các bạn có thể tiến bước mà không cần sự giúp đỡ nào khác.
Đại văn hào Milton đã đặt vào miệng một thần linh sa ngã một chân lý trọng đại — "Tâm trí là nơi chốn của chính nó, và tự nó có thể biến địa ngục thành thiên đàng, thiên đàng thành địa ngục." Nói cách khác, chính các bạn hãy ngay thẳng, thì điều này sẽ khiến mọi sự đều ngay thẳng.
Các bạn có biết ai là người ký Tuyên Ngôn Độc Lập, thành viên của Quốc Hội đầu tiên, mà Thomas Jefferson đã nhận xét rằng: "Ông chưa bao giờ nói một điều dại dột nào trong đời"? Đó là Roger Sherman, một thanh niên nghèo, được nuôi dạy để làm một nghề khiêm tốn. Nhưng ông là một con người, mà cấu trúc thượng tầng của tính cách được đặt trên những nguyên tắc rộng lớn của lời Đức Chúa Trời; và điều này kết hợp với sức mạnh và nghị lực bẩm sinh đã giúp ông vươn lên ngày càng cao, cho đến khi ông có thể đương đầu thành công với những con người mạnh mẽ và hùng mạnh trong nước.
Các bạn hãy tin chắc, đây là điểm then chốt mà mọi sự sẽ xoay quanh. Khó khăn trong việc tiến bước trong thế gian có lẽ không nằm ở chỗ các bạn tưởng. Dù sự cạnh tranh có gay gắt, và mỗi giải thưởng đều được tranh giành quyết liệt; thì điều này đúng như nó phải thế. Trong vùng đất rộng lớn của các thể chế tự do này, với núi cao, sông sâu, và những tấm lòng nồng ấm, chúng ta không nên trông đợi sự bằng phẳng chết chóc của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Thật tốt hơn nhiều, khi các bạn bị đẩy ra đấu trường, nơi các bạn phải thử sức mình, và đo sức với những thanh niên đầy sức sống và nhiệt huyết như chính các bạn. Nhưng chỉ cần thành tâm, thì một cánh cửa nào đó sẽ mở ra mà cả thế gian không thể đóng lại. Nếu các bạn không thể là một thứ này, thì hãy là một thứ khác. Con người thật của một người không tùy thuộc vào chiếc áo người ấy mặc, hay ngôi nhà người ấy ở.
Hỡi các bạn trẻ của tôi, nếu có bao giờ lâm vào hoàn cảnh mà tổn thất phải gánh chịu để giữ cho con tàu nổi, hãy chặt bỏ cột buồm, quăng hàng hóa xuống biển, để toàn bộ hàng hóa ra đi, còn hơn là buông tay lái. Hay nói không dùng hình ảnh, hãy từ bỏ sự ưu ái của người giàu và người quyền thế, hy sinh sức khỏe, và thậm chí cả mạng sống, còn hơn là từ bỏ một chút nào của nguyên tắc đúng, hay nhượng bộ một sự xâm phạm nào đối với lương tâm trong sạch. Dù điều gì xảy ra, chỉ cần giữ vững sự chính trực của các bạn, thì các bạn sẽ không bao giờ bị bỏ lại mà không có nguồn lực. "Đạt được sự khôn ngoan là điều quan trọng nhất các bạn có thể làm! Và bất cứ điều gì khác các bạn làm, hãy đạt được sự phán đoán tốt. Nếu các bạn quý trọng sự khôn ngoan, nàng sẽ tôn cao các bạn. Hãy ôm lấy nàng thì nàng sẽ tôn vinh các bạn." Châm Ngôn 4:7-8
LÒNG LỊCH SỰ
Không có gì thú vị hơn khi thấy điều dễ chịu và đáng mến hòa quyện với điều công chính và chân thật. Nếu những phép lịch sự nhỏ nhặt và những quy tắc ứng xử hằng ngày của cuộc sống không thiết yếu cho một tính cách đức hạnh, thì chúng cần thiết để đem lại sự hoàn thiện và trọn vẹn cho một tính cách như thế. Con người phải lịch sự cũng như trong sạch — đáng mến cũng như lương thiện — tử tế cũng như trung tín. Việc đúng trong những vấn đề trọng hơn của luật pháp, dù được thừa nhận là điểm lớn, cũng không phải là lý do để sai trong những việc có hậu quả nhỏ hơn.
Trong thiên nhiên, điều tao nhã và trang trí chắc chắn sẽ được thấy hòa quyện với điều hữu ích và cần thiết. Khi chúng ta nhìn khắp mặt đất của tạo vật, chúng ta thấy vẻ đẹp cũng như sự tiện ích — cây kim ngân cũng như cây sồi vững chắc — hoa huệ trong thung lũng cũng như cây bá hương Li-ban. Đức Chúa Trời không chỉ ban cho chúng ta cây cối để làm nhiên liệu, nước để uống, và bánh để ăn. Sự rộng rãi của Ngài còn thêm hoa để tỏa hương thơm, phong cảnh để làm vui mắt, gió mát để phe phẩy trên má, trái ngọt cho vị giác, và giường để nằm nghỉ. Thế gian được thiết kế để làm chúng ta vui vẻ và hài lòng, chứ không chỉ để cho chúng ta một nơi cư trú.
Vậy tại sao không nhóm lại trong tính cách con người bất cứ điều gì đáng mến trong tâm tính — với bất cứ điều gì vững chắc trong nguyên tắc? Những con người chân thật, những con người công chính, những con người lương thiện và những con người tin kính, chúng tôi hy vọng tất cả các bạn sẽ là như thế; nhưng điều này không cần ngăn cản các bạn bày tỏ mọi điều dễ chịu trong tâm tính — và đáng yêu trong cách cư xử — và tử tế trong giao tiếp — và hòa nhã trong phong cách. Hãy hành động như thế, thì các bạn sẽ làm trọn lời răn của sứ đồ: "Hãy lịch sự." Hãy theo đuổi đường lối như thế, thì chính các bạn sẽ hạnh phúc và làm tăng thêm hạnh phúc của người khác.
Chúng ta phải hiểu sự lịch sự, như một bổn phận thuộc trách nhiệm Kinh Thánh, là gì?
Thuật ngữ này hàm ý lòng tử tế và sự lễ độ trong giao tiếp xã hội mà sự hưởng thụ cuộc sống tùy thuộc rất nhiều vào đó. Chúng ta nói về nó như một vật trang sức của tính cách, vì nó không bao giờ không khiến một người trở nên dễ mến hơn như một người bạn đồng hành, được kính trọng hơn như một người bề trên, và thu hút hơn như một người bạn. Cicero đã nhận xét một cách tuyệt vời rằng: "Thuộc tính của công lý là không làm hại con người — và thuộc tính của sự lịch thiệp là không xúc phạm họ." Lòng lịch sự Cơ Đốc chân thật kết hợp và hoàn thiện cả hai phẩm chất này, và do đó xây dựng một danh tiếng vững chắc như nó đáng mến, và hữu ích như nó duyên dáng. Phải có những nét chấm phá tinh tế và những chỗ tô điểm duyên dáng — cũng như những đường nét đậm và mạnh mẽ — để tạo thành một bức chân dung tốt. Những sắc thái nhạt hơn tự chúng sẽ không tạo nên một bức tranh có giá trị, nhưng nếu không có chúng thì không thể có sự trọn vẹn và vẻ đẹp.
Các bạn sẽ hầu như không sai lầm khi xếp sự lịch sự, theo nghĩa cao nhất và tốt nhất của nó, vào số các ân tứ của Đức Thánh Linh. Nếu nó ít thiết yếu hơn cho sự tồn tại của lòng tin kính chân thật trong lòng, so với sự ăn năn, đức tin, hay sự khiêm nhường; thì nó vẫn xuất phát từ cùng một nguồn, và phải được xem như một chị em trong cùng một gia đình. Hãy để Phúc Âm được tự do lưu hành, thì nó sẽ khiến con người trở nên nhu mì và nhẫn nại, và đổ đầy lòng họ sự tử tế và khiêm nhường. Sẽ rất sai lầm nếu cho rằng cuốn sách này của Đức Chúa Trời chỉ liên quan đến những thói xấu thô thiển hơn và những đức hạnh rực rỡ hơn. Trái lại, mục đích của nó là uốn nắn và đúc nên toàn thể con người, cả bên ngoài lẫn bên trong; bằng cách hạ thấp lòng kiêu ngạo của người ấy, và do đó khiến người ấy có khuynh hướng tử tế, hòa nhã và khiêm nhường. Chúng ta không đi quá xa một bước nào khi gọi nó là một hệ thống của sự lịch thiệp chân thật nhất. Nó làm điều mà không gì khác làm tốt bằng; nó dẫn con người không chỉ nhìn vào những điều của riêng mình một cách tối thượng và độc quyền, mà còn nhìn vào những điều của người khác. Hiếm khi những chiến thắng của nó trọn vẹn hơn những chiến thắng được chứng kiến trong một sự dịu dàng thường xuyên trong cảm xúc — và sự tử tế trong cách cư xử.
Có thể cho rằng đây là một vấn đề mà Cơ Đốc giáo bỏ qua sao? Còn về thứ lịch sự rỗng tuếch có vị trí và mục đích của nó trong thế giới thời thượng, tôi tin rằng các bạn sẽ biết cách đánh giá nó đúng với giá trị của nó. Các bạn cũng không nên tưởng tượng rằng, ngay cả trong hình thức tốt đẹp hơn của nó, nó có thể thay thế cho một tinh thần ngay thẳng và một đời sống thánh khiết. Nhưng sẽ thật buồn cho lợi ích của xã hội, nếu chúng ta đan những mắt lưới của tấm lưới đạo đức mình rộng đến nỗi để lọt kẻ thô lỗ và kẻ kiêu ngạo. Khi điều này được thực hiện, hãy tin chắc rằng, chúng ta làm cho các mắt lưới rộng hơn những lời dạy của Đấng Christ và các sứ đồ.
Tôi không ngần ngại nói rằng cách sẵn sàng nhất để một thanh niên trở nên thật sự lịch sự là thấm nhuần tinh thần, và hành động theo các nguyên tắc của Phúc Âm. Ngoài việc dạy những điều kiện để được Đức Chúa Trời chấp nhận, và do đó bảo đảm cho các bạn một cơ nghiệp trên trời, mục đích của toàn bộ chương trình thương xót này là làm dịu đi bất cứ điều gì gay gắt trong tính khí, và làm phẳng đi bất cứ điều gì gồ ghề trong cách cư xử. Một sự thay đổi bên ngoài trong mọi trường hợp như thế sẽ đạt được qua ảnh hưởng của một sự thay đổi nội tâm trước đó. Sau khi đã thực hiện sự đổi mới ẩn kín và nội tâm của nó, chân lý được tiếp nhận trong tình yêu thương sẽ biểu lộ quyền năng biến đổi của nó trong những gì bên ngoài và hữu hình. Hãy tin chắc rằng, tôn giáo của Đấng Christ không bao giờ đạt được những chiến thắng trọn vẹn của nó trong khi đối tượng của nó vẫn tiếp tục chua chát và thô lỗ. Các bạn có thể thật sự tin kính mà không có sự lịch thiệp hào nhoáng và rỗng tuếch của một Chesterfield, nhưng các bạn không thể tin kính mà không có một phần nào đó của tâm trí Đấng Christ.
Phải, hỡi các bạn trẻ của tôi, lịch sự là một đức hạnh của Kinh Thánh, và chính trong Kinh Thánh chúng ta tìm thấy những tấm gương đẹp nhất về sự hiện diện và quyền năng của nó. Hãy nhìn Áp-ra-ham khi ông nhường cho Lót, dù Lót là cháu ông và là người ít tuổi hơn ông rất nhiều, quyền lựa chọn mọi vùng đất trước mặt họ, còn hơn là để xảy ra tranh chấp giữa những người chăn bầy của họ. Hãy xem ông khi ông chào đón ba vị khách trong cái nóng ban ngày, đến với lòng hiếu khách của lều ông, và vội vàng giết con bê béo cho họ. Hãy quan sát cách cư xử của ông khi ông cúi mình trước các con trai của Hết để thương lượng với họ về một hang đá, nơi đặt di hài của Sa-ra yêu dấu của ông. Con người đáng kính và đáng mến! Đã từng có tấm gương nào tốt hơn về người quân tử chân thật chưa? Tổ phụ ấy quả thật biết rõ điều gì là phải đối với con người đối với đồng loại mình.
Chúng ta thấy cùng một điều nơi sứ đồ mạnh mẽ, không khoan nhượng đối với dân Ngoại. Dù vững như đá nơi chân lý và bổn phận có liên quan, cũng dễ dàng ghi nhận những trường hợp mà sự lịch sự của ông rõ ràng nổi bật. Hãy đọc lời biện hộ của ông trước mặt Phê-lít. Hãy nghiên cứu bài diễn văn của ông trước mặt Ạc-ríp-ba; hãy để ý câu trả lời của ông trước những lời ngắt ngang của Phê-tu; hay hãy xem ông trong thư gửi cho Phi-lê-môn, hay trong những lời chào thăm ở cuối thư gửi cho người Rô-ma. Mọi sự đều chứng minh rằng trong lòng sốt sắng của ông đối với những điểm quan trọng hơn, ông đã không sao lãng những ân tứ và phép tắc của giao tiếp xã hội. Con người của Đức Chúa Trời đã không lấn át con người nhân loại.
Nhưng còn có một Đấng vĩ đại hơn tổ phụ và sứ đồ ở đây. Đối với những người trong các bạn chưa nghĩ về vấn đề này dưới ánh sáng này, có lẽ dường như gần như lạ lùng khi được bảo rằng, chưa từng có minh họa nào hoàn hảo hơn về lòng lịch sự chân thật như minh họa được ban bởi Đấng Cứu Rỗi đầy phước hạnh. Nếu tôi phải cung cấp mọi trường hợp mà đức hạnh này xuất hiện, tôi phải chép lại cả cuộc đời của Ngài. Ánh sáng dịu dàng và tuyệt đẹp nào mà sự hạ mình vô song của Ngài đã tỏa ra trên mọi cách cư xử của Ngài! Hãy để ý Ngài khi Ngài cầm lấy một chiếc khăn, thắt lưng mình, và rửa chân các môn đồ, phán rằng: "Các ngươi gọi Ta là Thầy và là Chúa, các ngươi nói phải, vì Ta thật vậy." Hãy đến gần và để ý Ngài khôi phục chàng thanh niên vừa được sống lại cho người mẹ góa bụa của chàng một cách tử tế như thế nào. Hãy nghe Ngài kêu lên, trong lòng nhân từ của Ngài: "Hỡi những kẻ mệt mỏi và gánh nặng, hãy đến cùng Ta, và Ta sẽ cho các ngươi được yên nghỉ."
Đã từng có lòng lịch sự nào như thế này chưa? Bất kể những người xin ơn của Ngài nghèo khổ và khốn cùng đến đâu; bất kể con cái của hoạn nạn có bao vây nơi ẩn náu của Ngài, và xông vào những giờ phút Ngài cần cho ăn uống và nghỉ ngơi; bất kể những người thu thuế và những người đàn bà từng là tội nhân có vây quanh Ngài, Đấng Cứu Rỗi đầy phước hạnh vẫn có một ánh mắt tử tế và một lời khích lệ cho tất cả bọn họ. Dù mệt mỏi và kiệt sức như Ngài thường xuyên, Ngài vẫn sẵn sàng lắng nghe tiếng thở than của tù nhân, và nâng kẻ cầu xin khỏi bụi đất.
Lòng lịch sự chân thật là như thế. Và chúng ta có thể đánh giá quá cao giá trị của nó đối với thế gian sao?
Tôi đã nói với các bạn rằng các bạn không được nâng sự lịch sự và lễ độ lên ngang hàng với những đặc tính thiết yếu hơn của chân lý và sự chính trực. Càng không được phép trong một khoảnh khắc nào để bất cứ sự tô điểm nào của con người bề ngoài như thế, thay thế cho lòng tin kính chân thật, xuất phát từ lòng đối với Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, trong khi điều này được thừa nhận, hãy cẩn thận đừng kết luận rằng các bạn có thể lạnh lùng, xa cách, và hống hách, mà không bị trừng phạt. Điều này không chỉ làm giảm đi rất nhiều ảnh hưởng của các bạn đối với bạn bè, hàng xóm, và những người lệ thuộc, mà còn chắc chắn gây ra những ảnh hưởng xấu cho chính tâm trí các bạn.
Các bạn đã thấy đủ về thế gian để biết rằng nhiều người tốt và đáng tin cậy thất bại một cách đáng buồn ngay tại điểm này. Không ai nghi ngờ sự chân thành của lời xưng đạo của họ. Không ai cảm thấy thiếu tin tưởng vào sự ngay thẳng trong giao dịch của họ. Nhưng sau khi nói điều này, chúng ta không còn gì hơn để nói. Có sự thiếu hụt lòng tử tế trong tính khí của họ, và sự hòa giải trong cách cư xử của họ, đến nỗi điều tốt mà họ thật sự có, đang có nguy cơ bị nói xấu. Những tính cách như thế có thể được ví như một viên kim cương ở trạng thái thô, chưa mài giũa. Nó vẫn có giá trị ngay cả khi đó, nhưng bạn phải mài giũa nó trước khi ánh sáng nội tại của nó có thể hiện ra đầy đủ. Robert Hall đã từng nói về một người bạn tin kính rằng: "ông ta không thể biết hành vi như thế xúc phạm đến đâu, nếu không, với tư cách là một người tin kính, ông ta sẽ cố gắng sửa chữa nó." Đây là khuyết điểm lớn của vô số người.
Không một người nào, bất kể địa vị của mình trong những việc thiết yếu hơn, có thể bỏ qua một cách cư xử lịch sự. Hãy lấy đi những gì biểu lộ của đức hạnh này khỏi Môi-se và Đa-ni-ên của Cựu Ước — Phao-lô và Giăng của Tân Ước — Washington và Wilberforce trong thế gian, và Leighton và Richmond trong Hội Thánh — thì bạn đã gây ra một sự xâm phạm nghiêm trọng đến danh tiếng của họ biết bao? Có lẽ họ đã có thể là những người tốt và chân thật trong lòng, mà không có sự tô điểm như thế. Nhưng hãy nghĩ về bất cứ ai trong số họ như cứng nhắc hay chua chát hay kiêu ngạo, thì bạn sẽ làm giảm đi đáng kể giá trị của họ, và quyền năng hữu ích mà họ sở hữu.
Tôi tin chắc, hỡi các bạn trẻ của tôi, rằng có tầm quan trọng lớn hơn cần gắn với những nhận xét này so với những gì thường được cho là thế. Không phải ai cũng nhìn xuống dưới bề mặt của sự việc. Demetrius có thể đã có một lời chứng tốt của mọi người, vì những đức hạnh nhỏ hơn tụ họp quanh tên ông, dù sự gắn bó của ông với chân lý, vì chính chân lý, chỉ có thể được một số rất ít người đánh giá. Việc một người không tự xưng là tin kính cũng không phải là lý do bào chữa cho việc người ấy không hòa nhã, tử tế, hay dễ mến. Chúng ta có thể ước rằng người ấy không chỉ gần như mà hoàn toàn là một Cơ Đốc nhân chân thành, và tuy nhiên việc người ấy không phải như thế cũng không phải là lý do tốt để người ấy đối xử với bạn bè và hàng xóm của mình một cách khinh thường. Sự lịch sự hữu ích ngay cả khi nó không có nền tảng trong sự kính sợ và yêu mến Đức Chúa Trời. Chính nó khiến một người bề trên trở nên đáng mến, một người ngang hàng trở nên dễ chịu, hay một người dưới quyền trở nên dễ chấp nhận. Nó khích lệ kẻ nhút nhát, xoa dịu kẻ hung hăng, làm dịu kẻ dữ tợn, và phân biệt một xã hội của những người văn minh với một bầy man rợ. Nếu chúng ta có thể nhìn vào những rắc rối thầm kín của cuộc đời, chúng ta sẽ thấy rằng không ít phần trong chúng bắt nguồn từ những cái cau mày và những biểu hiện của lòng kiêu ngạo và kiêu căng.
Xin đừng hiểu lầm tôi. Lòng nhân hậu và sự lịch thiệp, như tồn tại trong lòng con người, không phải là một dòng suối vô tận, mà là một hồ chứa có hạn, cần được bổ sung từ nguồn ân điển thiêng liêng, bằng không nó sẽ thường xuyên cạn khô. Ngoài các nguyên tắc của Phúc Âm, không thể tìm thấy động cơ đầy đủ nào cho tình yêu bền bỉ và không gián đoạn đối với người khác, dù nơi chính chúng ta hay nơi họ. Nhà thơ có thể ví von một cách đẹp đẽ lòng nhân ái chân thành với những gợn sóng trên mặt hồ bị khuấy động bởi viên sỏi rơi xuống, chắc chắn sẽ tạo thành những vòng tròn lan rộng mãi, cho đến khi chạm tới bờ xa nhất, nhưng vấn đề là, điều gì sẽ bảo đảm sự tiếp diễn của chuyển động lành mạnh ấy? Trong thế giới lạnh lẽo nơi bạn bè qua đời, tuổi già làm buồn lòng, và thất vọng làm tê liệt cảm xúc, thật khó để khởi đầu chuyển động của dòng nước chung quanh. Chúng ta phải yêu thương con người vì cớ Đấng Christ, bằng không chúng ta sẽ có nguy cơ không yêu thương họ một cách bền lâu và hiệu quả.
Việc thực hành tinh thần lịch thiệp là hữu ích, ngay cả khi nó không bao giờ vươn tới phẩm giá của một ân điển Cơ Đốc. Những lời nói tử tế, những ánh nhìn dễ chịu, và một thái độ nhún nhường tốn rất ít, thế mà không ai có thể lường được hiệu quả tốt đẹp của chúng đối với mọi mối quan hệ và hoàn cảnh của đời sống. Nhờ đó mà một sức hấp dẫn được tỏa ra quanh sự sum họp bên bếp lửa, nơi cửa tiệm, nơi sàn giao dịch và phòng nghị viện. Đây là cách rẻ tiền để giữ được sự tôn trọng, và mở rộng vòng hữu ích của một người. Chỉ cần một người có tâm tình đúng đắn, thì việc gật đầu chào thân thiện với người khiêm tốn nhất mà anh ta gặp trên đường sẽ chẳng phải là việc khó. Chi phí ở đây rất nhỏ so với sự lớn lao của lợi ích thu về.
Đường lối như vậy chắc chắn sẽ làm tăng sự thoải mái của những người chung quanh bạn. Thật phấn khởi khi thường thấy một nụ cười tán thưởng, hay một lời chia buồn, đi thấu vào lòng những người bị nghèo khổ đè nặng và bị buồn rầu dìm xuống đất. Lẽ nào thứ dầu xoa dịu ấy lại bị giữ lại? Nếu những người ở tầng lớp cao hơn trong đời sống nhận ra họ có thể ban phát biết bao ánh sáng và bình an bằng cách ấy, chúng ta sẽ thấy họ lịch thiệp vì lòng bác ái thuần túy. Khắp mọi nơi đều có những người mà số phận trong đời sống còn xa mới dễ dàng. Lao nhọc không ngừng, thức ăn đạm bạc, và ít hoặc không có triển vọng vươn lên một hoàn cảnh đủ đầy, là gánh nặng đè lên tinh thần họ, mà họ hầu như không đủ sức mang nổi. Lẽ nào những người ở hoàn cảnh tốt hơn không bao giờ nói với họ bằng giọng điệu nhân hậu? Điều đó quả thật tàn nhẫn.
Chỉ cần một người bao bọc mình trong bầu không khí lịch thiệp, thì chính bằng cách ấy anh ta sẽ tăng gấp mười lần sự hữu ích của mình. Không phải công việc anh ta làm—cho bằng tâm tình anh ta bày tỏ; không phải số tiền anh ta cho—cho bằng sự khiêm nhường anh ta tỏ ra; không phải những lời anh ta dùng—cho bằng giọng điệu anh ta sử dụng, mới đem lại cho anh ta danh hiệu đáng kính là bạn của người nghèo.
Và như đường lối này làm ích cho người khác, nó cũng chắc chắn đem lại ích cho chính mình. Không ai nuôi dưỡng tinh thần lịch thiệp chân thật và cẩn thận bày tỏ nó, mà lại không thấy nó góp phần vào niềm vui của chính mình. Việc chuẩn bị bữa ăn cho các vị khách, rồi đứng bên xem họ ăn dưới bóng cây, có lẽ đã đem lại ích lợi cho Áp-ra-ham không kém gì cho chính các vị khách. Một cụ già yếu ớt nhận được niềm vui, khi tuổi trẻ, tài năng và giàu sang đứng dậy nhường chỗ cho cụ, nhưng niềm vui ấy luôn luôn có đi có lại. Nếu một đứa trẻ được an ủi bằng những lời nhân hậu, thì người thốt ra những lời ấy cũng chẳng kém phần được an ủi. Điều được gửi đi dưới hình thức hạ mình chắc chắn sẽ trở lại dưới hình thức bình an và lòng tự trọng được gia tăng. Nhưng ngược lại, hãy kiêu ngạo và hống hách, thì bạn cũng chắc chắn gieo gai góc vào chính gối của mình, như bạn làm giảm sự thoải mái của người khác. Một người như vậy luôn luôn và tất yếu là một người bất hạnh.
Người ta kể về cha của cố ông Lyon, Hiệu trưởng Trường Mount Holyoke, rằng ông chưa bao giờ được biết là đã nói một lời không tử tế. Chẳng có gì lạ khi chúng ta thấy có thêm rằng: "ông được mọi người quen biết yêu mến sâu sắc, và thường được mời đến thăm viếng những người đau khổ và buồn rầu." Một người như vậy rất thích hợp để đi lại như một thiên sứ của lòng thương xót, giữa những nơi ở của bệnh tật và những túp lều của nghèo khổ.
Xét những điều như vậy, các bạn há chẳng quyết tâm ngay từ hôm nay để trở nên lịch thiệp sao?
Có hai cách để các bạn đi qua thế gian này. Các bạn có thể đối xử tử tế với mọi người, cao cũng như thấp, giàu cũng như nghèo, nô lệ cũng như tự do, và cảm nhận rằng tất cả đều là anh em trong một gia đình chung, dù một số người trong họ thô kệch, thiếu học thức và đầy lo âu; hoặc các bạn có thể giam kín lòng cảm thông trong chính lòng mình, và sống như thể các bạn chẳng quan tâm gì đến phúc lợi của hai phần ba nhân loại. Nhưng xét về sự thoải mái, sự hữu ích và một danh tiếng tốt, sự khác biệt giữa hai đường lối trái ngược này sẽ là gì? Đường lối đầu tiên sẽ đổ đầy bình an vào lòng các bạn và bao quanh các bạn bằng những dấu hiệu của sự quý trọng, trong khi đường lối sau sẽ khiến các bạn khốn khổ đúng như các bạn đã khiến người khác khốn khổ, dù có thể là vô tình.
Đối với một thanh niên vừa mới bắt đầu sự nghiệp, một tâm tình tử tế và lịch thiệp đáng giá hơn hồng ngọc. Một số bạn sẽ là thợ thủ công, tiếp xúc trong công việc với những người có tàu cần đóng và dinh thự cần xây. Một số bạn sẽ là thương nhân, gặp hàng trăm khuôn mặt trong một ngày, và trong số đó có đủ mọi tính khí và thể chất. Một số bạn sẽ là luật sư, thầy thuốc, và mục sư, phải làm việc với mọi tầng lớp và mọi nẻo đường của đời sống. Một thái độ tử tế và hòa nhã một cách đều đặn sẽ mở ra một con đường trước mặt các bạn. Nó sẽ giành được lòng tin cậy và sự thành công. Thái độ ngược lại sẽ bỏ các bạn lại một mình và trong nghèo khổ.
Vấn đề này có thể chưa hiện ra với các bạn bây giờ đúng như nó sẽ hiện ra, khi nhiều năm nữa đã trôi qua trên đầu các bạn. Nhưng nếu kinh nghiệm của những người đã sống lâu hơn và đã thấy nhiều hơn về thế gian có giá trị gì, thì họ có thể cho các bạn lời chứng mà các bạn nên hết sức trân trọng. Không cần phải giả dối, hay bày tỏ lòng cảm thông mà các bạn không thật sự cảm thấy. Tất cả những gì các bạn phải làm là hành động theo các nguyên tắc Kinh Thánh lớn lao về thiện chí đối với mọi người, thì các bạn sẽ lịch thiệp một cách chân thành và tự nguyện. Các bạn bị ràng buộc phải làm điều này bởi những lý do mà các bạn không thể bỏ qua mà không làm hại chính mình.
Có một giai thoại được ghi lại về Zachariah Fox, một trong những thương gia vương giả của Liverpool, mà các bạn nên ghi nhớ trong trí. Một người bạn hỏi vị lão thành ấy một ngày kia, bằng cách nào ông đã đạt được một gia tài dồi dào như vậy? Câu trả lời đơn giản và súc tích của ông là, "Chỉ bằng một mặt hàng duy nhất, mà bạn cũng có thể buôn bán nếu bạn muốn—sự lịch thiệp." Đừng quên lời khuyên ấy, và trong khi nhớ lấy lời ấy, hãy chắc chắn thực hành điều ấy. Chàng thanh niên luôn lịch thiệp một cách đều đặn sẽ gần như chắc chắn vượt qua các bạn đồng trang lứa trong cuộc đua lớn của đời sống.
Hãy bắt đầu đúng ngay trong điểm này. Hãy để đứa trẻ trong nhà cha mình luôn tử tế và dễ mến. Hãy để cậu bé ở trường biết quan tâm đến quyền lợi và cảm xúc của bạn bè. Hãy để người học việc, người thư ký và sinh viên học cách đối xử với mọi người bằng sự lịch thiệp. Hãy để người vừa mới bắt đầu kinh doanh có ánh nhìn và lời nói dễ chịu cho mọi người; và trong khi họ lan tỏa hạnh phúc ra mọi phía như vậy, họ chắc chắn sẽ gia tăng niềm vui của chính mình.
Nhưng NHỮNG LỢI ÍCH nào có thể sẽ phát sinh từ loại tự chủ này? Những lợi ích ấy rất nhiều. Xin để tôi liệt kê một vài trong số đó.
NGƯỜI BỊ TỔN THƯƠNG chắc chắn sẽ được ích lợi nhờ thực hành sự tự chủ này. Thay vì bị thiệt hại vì chậm giận và cai trị tâm linh mình, người ấy được lợi—được lợi về danh tiếng, về ảnh hưởng, và về sự bình an trong tâm trí. Điều này sẽ nâng người ấy lên trên những cuộc cãi vã nhỏ nhặt của thế gian, như đỉnh núi được nâng lên trên những đám mây chung quanh. Không ai có thể thật sự và lâu dài bị hại, bất kể những lời sỉ nhục chất chồng lên người ấy, hay người ấy phải trải qua những sự khiêu khích nào—nếu người ấy có thể giữ mình bình tĩnh và yên lặng. Những người bồn chồn chỉ có thể gây cho chúng ta chút ít phiền nhiễu, miễn là sự bồn chồn của họ không truyền sang cảm xúc của chúng ta. Gai trong hàng rào chúng ta thường có thể tránh được, nhưng gai trong thịt thì luôn luôn châm chích và làm phiền chúng ta không ngừng.
Mọi sự độc ác của một cái lưỡi không được kiềm chế có thể làm hại gì một người điềm tĩnh, tự chủ? Cùng lắm, nó giống như một miệng đầy khói, thổi lên một viên kim cương, tuy có thể làm mờ ánh sáng của nó trong chốc lát, nhưng dễ dàng lau sạch, và rồi viên ngọc được phục hồi sáng hơn cả trước kia. Nhưng ngay khi chúng ta bắt đầu buông mình theo sự kích động, và đáp trả những ánh nhìn giận dữ và những lời lẽ gay gắt bằng cùng một thứ tiền, chúng ta tự hạ mình xuống ngang hàng với bất cứ ai muốn quấy rầy chúng ta. Không ai có thể làm suy đồi phẩm cách của chúng ta như chính chúng ta làm suy đồi nó, mỗi khi chúng ta buông thả một tính khí không được kiềm chế.
Nỗi đau đớn và thống khổ thật sự phát sinh từ một tâm trạng như vậy, nằm trong số những điều ác chính của nó. Thà cho tôi một chiếc giường cứng và một bàn ăn đạm bạc—thà cho tôi bệnh tật và mất mát người thân—thà cho tôi hầu như bất cứ điều gì trong danh mục dài những nỗi khổ của con người—còn hơn biến tôi thành nạn nhân của một tính khí giận dữ. Một người hay cáu kỉnh, khó tính, thật sự không biết hạnh phúc là gì. Mỗi chén mà anh ta đưa lên môi dường như đều pha ngải đắng—và mỗi con đường anh ta bước đi đều trồng dày đặc gai góc. Tâm lòng anh ta thường tan vỡ, bởi điều lẽ ra không nên làm gián đoạn giấc ngủ của anh ta. Một người như vậy khác biết bao, xét về sự thoải mái và danh tiếng, với người đã học được bài học lớn lao là kiềm chế tính khí và lưỡi của mình! Người ấy ở đó, như một con tàu cao quý neo đậu an toàn trong một cơn bão dữ dội; những thanh gỗ có thể kêu răng rắc, và dây buồm run rẩy, dưới sức mạnh khủng khiếp của cơn bão, nhưng không gì tách nó khỏi nơi neo đậu.
Vinh quang của người khôn ngoan là bỏ qua một việc làm sai trái. Một vị hoàng đế nổi tiếng được nghe nói rằng, trên giường hấp hối, "Trong tất cả các cuộc chinh phục của ta, chỉ có một cuộc chinh phục đem lại cho ta sự an ủi nào bây giờ, và đó là cuộc chinh phục ta đã giành được đối với kẻ thù tệ hại nhất của ta—tính khí hỗn loạn của chính ta." Đây là một chiến thắng đáng được mừng. Alexander và Caesar thấy việc chinh phục cả một thế giới còn dễ hơn chinh phục chính mình. Sau khi chinh phục hết dân tộc này đến dân tộc khác, họ ngã xuống—một người là nạn nhân của sự say sưa thú tính, người kia của tham vọng điên cuồng.
Giữ mình mát mẻ và yên lặng cũng là phương pháp chắc chắn nhất để đem lại ích cho KẺ GÂY TỔN THƯƠNG. Hãy nhớ, chính lời đáp êm dịu mới có quyền năng làm nguôi cơn giận. Than lửa không được đưa không khí vào, nếu chúng ta muốn thấy chúng tắt đi, và đam mê không được đối đầu bằng đam mê, nếu chúng ta muốn nó bị khuất phục. Ý tưởng đưa một người đã làm tổn thương tôi về một tâm trạng đúng đắn, bằng cách gây cho người ấy một tổn thương lớn bằng hoặc lớn hơn, là vô lý đến tột độ. Điều này cho thấy sự thiếu hiểu biết trẻ con về những nguyên tắc lớn lao của bản tính con người. Ngay khi chúng ta đòi hỏi sự thỏa mãn, chúng ta đặt đối thủ của mình vào tư thế phòng thủ, và người ấy gần như tất yếu bị dẫn dắt—không phải để nghĩ đến việc quay lại—mà là để đẩy lùi cuộc tấn công của chúng ta. Sự trả thù chưa bao giờ chinh phục được một kẻ thù, để biến người ấy thành bạn; nhưng sự tha thứ thì đã làm được với hàng ngàn người. Kế hoạch của Kinh Thánh là, "Nếu kẻ thù ngươi đói, hãy cho nó ăn; hoặc nếu nó khát, hãy cho nó uống—vì làm như vậy, ngươi sẽ chất than lửa đỏ trên đầu nó."
Với điều này, mọi quan sát và mọi kinh nghiệm đều phù hợp. Ngay cả chính Sau-lơ—Sau-lơ đố kỵ, tàn nhẫn, hay báo thù—cũng đã hơn một lần hoàn toàn bị khuất phục bởi cách cư xử vị tha và quảng đại của Đa-vít. Lòng ông không thể không mềm lại, khi ông lắng nghe người bị tổn thương sâu sắc ấy, kêu lên rằng, "Đức Chúa Trời cấm tôi giơ tay chống lại người được xức dầu của Chúa." Chẳng có gì lạ khi vị vua ấy bị tước mất cơn thịnh nộ, và buộc phải thốt lên, "Ngươi công chính hơn ta." Cũng hãy để ý, Gia-cốp đã tiếp cận mọi tình cảm tốt đẹp hơn trong lòng Ê-sau như thế nào, bằng một thái độ nhu mì và hòa nhã. Nếu người đàn ông có khí chất cao ấy bị đón tiếp bằng những ánh nhìn thách thức và những lời đe dọa, chúng ta sẽ chẳng bao giờ nghe nói về việc ông chạy đến với anh mình, ôm cổ anh và hôn anh. Sự nhường nhịn, trong trường hợp này, đã xoa dịu một sự xúc phạm lớn, và cơn giận đã bị khuất phục bởi lòng nhân hậu.
Một điều cần được lưu ý; người làm điều sai thường do dự hơn nhiều trong việc nhường nhịn, so với người chịu điều sai. Nếu bao giờ các bạn được gọi đến để hòa giải hai người đang bất hòa, các bạn sẽ thấy việc đối xử với người đã bị tổn thương dễ dàng hơn nhiều—so với người đã gây ra tổn thương. Sự khó khăn của việc hòa giải thường rất tương xứng với mức độ tội lỗi. Điều này có vẻ lạ lùng, nhưng không gì không thể chối cãi hơn xét như một sự thật. Chính người đã làm điều sai với người lân cận mình, là người đã phàn nàn về Môi-se như kẻ tiếm quyền của một vương công và một quan xét. Cảm giác mình đang sai lầm, thường khiến một người mất kiên nhẫn khi bị quở trách.
Việc bày tỏ một tính khí được điều chỉnh tốt cũng gây ảnh hưởng tốt cho mọi người chung quanh. Khi một người tự chủ, người ấy giành được hai cuộc chinh phục—một đối với lòng mình, và một đối với kẻ chống đối mình—và điều này sẽ bảo đảm cho người ấy sự tôn trọng và tin cậy của xã hội nói chung. Không có cách nào để giành được thiện chí của cộng đồng lại chắc chắn, an toàn, và đáng kính đến thế. Người không có quyền cai trị tâm linh mình giống như một thành phố bị phá đổ và không có tường thành—trong khi sự trang sức của một tâm linh nhu mì và yên lặng có giá trị lớn trước mặt cả Đức Chúa Trời lẫn loài người. Sự khoe khoang trống rỗng, ồn ào có thể giành được sự nổi tiếng chóng tàn—giữa những kẻ suy đồi và vô giá trị như chính mình. Nhưng không ai có thể không cảm thấy một sự kính trọng chân thành đối với lòng can đảm cao quý ấy, vốn thà chịu khổ còn hơn phạm tội, và thà bị dán nhãn là kẻ hèn nhát còn hơn phạm một hành động sai trái.
Một người như vậy là một phước lành lớn cho công chúng. Không tài sản nào có thể nêu tên lại hiệu quả cho điều thiện như quyền năng đối với chính mình—quyền năng chịu đựng thử thách, mang lấy sỉ nhục, và đối mặt nguy hiểm—quyền năng tuân theo những sự xác tín của lương tâm giữa lời chế nhạo và khinh miệt—quyền năng tự chủ bình tĩnh, khi bị làm mục tiêu của sự ghen tị và gièm pha. Đây là sự cao quý thật sự—một cái tên được ghi trong cuốn sách huy hiệu tốt nhất.
Không thể đánh thức lòng cảm thông của những người khôn ngoan và tốt lành, bằng những cử chỉ dữ dội và ngôn ngữ ồn ào. Nếu chính nghĩa của chúng ta là chính đáng và đúng đắn—nó không cần sự bênh vực của một tính khí bị kích động; và nếu nó xấu—bênh vực nó bằng một tinh thần xấu chỉ làm cho nó tệ hơn gấp mười lần. Đây là ý kiến chung, và nó không phải là không có lý do. Dù một cuộc tranh luận xảy ra bất cứ khi nào và bất cứ nơi nào, chúng ta tự nhiên, và tôi gần như có thể nói, theo bản năng, đứng về phía người bình tĩnh và tự chủ nhất. Không phải lời cuối cùng cũng không phải lời lớn nhất thuyết phục chúng ta.
Một người như vậy mang theo một bầu không khí dễ chịu với mình bất cứ nơi nào người ấy đi. Khi chúng ta ngắm nhìn khuôn mặt bình thản và điềm tĩnh của người ấy, và thấy người ấy đứng bất động giữa những yếu tố xung đột chung quanh mình, chúng ta khó mà không mong ước được đặc ân gắn thêm một vòng nguyệt quế nữa lên trán người ấy. Những chiến thắng như người ấy đạt được không làm vợ thành góa phụ, không làm con thành mồ côi. Chúng không làm tóc bạc của cha hay mẹ xuống mồ trong buồn rầu. Không ai bị gọi ra chiến trường đấu tay đôi, để đánh bóng danh dự đã hoen ố của mình và thử lòng can đảm hay sự hèn nhát của mình, bởi một người có thể tự chủ.
Ngược lại, không ít phần những phiền toái của đời sống—những sự nóng lòng hằng ngày, những sự khó chịu liên tục—xuất phát từ một tính khí không được kiềm chế. Tại sao sự bình an của vòng gia đình đằng kia lại thường xuyên bị phá vỡ? Điều gì đã tách rời những người bạn thân thiết một thời, đến nỗi họ đi ngang qua nhau mà không một nụ cười vui vẻ hay một lời chào hỏi? Ai đã gieo rắc sự bất hòa đây đó, trong các khu phố, làng mạc và Hội Thánh? À! Phần lớn tất cả những điều này đã đến từ việc thiếu một chút nhu mì hơn, một chút tự chủ hơn.
Tại sao lại như vậy? Có những thử thách mà chúng ta không thể thoát khỏi, vì chúng đến trực tiếp từ tay Đức Chúa Trời. Những thử thách như vậy thường là những bệnh tật mà xác thịt phải gánh chịu—những thất vọng trong công việc—những sự mất mát do sự quan phòng—và những bước đến gần của sự chết. Những điều này chúng ta không thể tránh được, dù chúng ta đi theo đường lối nào. Nhưng tại sao chúng ta lại tự chuốc lấy quá nhiều phiền toái không đáng có? Tại sao lại đổ thêm cay đắng vào chén của đời sống? Tại sao lại thêm vào danh mục những nỗi khổ bằng cách nuông chiều một tính khí xấu?
Chính phủ tốt nhất trên thế giới là chính phủ của chính mình. Hãy để mỗi cá nhân mặc lấy sự trang sức của một tâm linh nhu mì và yên lặng, thì các gia đình sẽ hạnh phúc, các hội chúng sẽ hạnh phúc, các thị trấn sẽ hạnh phúc, đất nước sẽ hạnh phúc, và thế giới sẽ hạnh phúc. Tất cả đều bắt đầu từ các cá nhân. Công việc hòa giải chung phải bắt đầu trong từng tấm lòng riêng biệt.
Đừng bao giờ bào chữa cho mình bằng cách viện cớ rằng tính khí của các bạn vốn nóng nảy. Đây chỉ là một cớ mỏng manh, không có quyền năng nào để sửa chữa tổn thương do những lời nói và việc làm thiếu thận trọng gây ra. Đánh một người rồi bảo với người ấy rằng các bạn dễ bị kích động thì không được. Một số người, không nghi ngờ gì, nhanh nhạy và nồng nhiệt trong cảm xúc hơn những người khác—nhưng không tính khí nào lại dễ cáu kỉnh đến mức vượt khỏi sự kiểm soát của lý trí và tôn giáo. Thí nghiệm ấy đã được thực hiện hết lần này đến lần khác, và với thành công đáng ngạc nhiên. Dù khó chinh phục hình thức suy đồi này của con người đến đâu, hãy nhớ để được khích lệ rằng không có việc gì là không thể đối với Đức Chúa Trời. Nhờ ân điển giúp đỡ của Ngài, tính khí của các bạn có thể trở nên thanh thản như một buổi tối mùa hè.
Xin cho tôi nêu một trường hợp tự chủ kỳ diệu, từ cuộc đời của vị Thống chế vĩ đại Turenne. Một thanh niên quý tộc nào đó, tưởng rằng mình bị vị thống chế xúc phạm, đã áp dụng biện pháp thời thượng để trả thù, và gửi cho ông một lời thách đấu tay đôi. Người tốt bụng ấy đã từ chối, vì như ông nói, điều đó trái với bổn phận của ông đối với Đức Chúa Trời, đối với đất nước, và đối với chính mình. Nhưng điều này chỉ càng chọc giận chàng thanh niên nóng nảy, dại dột ấy hơn, và anh ta quyết tâm, bằng mọi giá, rằng một cuộc đấu tay đôi phải diễn ra. Theo đó, trong một dịp công cộng nào đó, anh ta cố ý tiến đến gần vị thống chế và nhổ vào mặt ông. Trong một lúc, người lính già bị kích động, và trước khi kịp suy nghĩ, ông thấy tay mình nắm chặt chuôi kiếm. Tuy nhiên, đám mây lập tức tan đi. Dừng lại, ông nhu mì đáp, "Hỡi chàng trai trẻ, nếu tôi có thể rửa máu của anh khỏi lương tâm tôi dễ dàng như tôi lau mặt mình, thì tôi sẽ bắt anh trả giá cho hành động trơ tráo này bằng mạng sống của anh."
Người cao thượng thay! Danh tiếng của ông hẳn đã đáng kính ngay cả khi ông chưa bao giờ mang một tước hiệu. Điều đó nhắc chúng ta nhớ đến vị Washington yêu dấu của chúng ta. Các bạn biết ông đã ngẩng đầu lên thanh thản như thế nào, giữa mọi cơn bão và xáo trộn của cuộc Cách mạng. Ông hiếm khi được biết là nổi giận trong suốt cuộc đời mình.
Vậy hãy đi, hỡi các bạn trẻ của tôi, và học bài học cao quý này ở khắp mọi nơi. Hãy học nơi Môi-se, mà sự nhu mì giữa những sự khiêu khích tạo thành nét sáng nhất trong phẩm cách của ông. Hãy học nơi Đa-ni-ên, người dù bị bao quanh bởi sự ngờ vực và nghi kỵ, vẫn giữ một lòng tin cậy thanh thản và vui vẻ nơi Đức Chúa Trời. Trên hết, hãy học nơi Đấng Christ, Đấng khi bị rủa sả thì không rủa sả lại, và khi chịu khổ thì không hề hăm dọa. Các bạn phải học điều này, nếu các bạn muốn tôn vinh Đức Chúa Trời, làm ích cho con người, hay chính mình được hạnh phúc.
TỰ CHỦ
Ít điều gì cần thiết hơn cho sự thoải mái và thành công của một thanh niên, hơn là sự cai quản đúng đắn tính khí của chính mình. Các bạn không thể tham gia bất cứ phần nào vào các công việc của thế gian, mà không gặp nhiều điều làm xáo trộn cảm xúc và thử thách tâm tình của các bạn một cách nghiêm trọng. Nhưng dù những thử thách thuộc loại này của các bạn có là gì đi nữa, có thể đặt ra như một châm ngôn rằng—không gì có thể gây hại nghiêm trọng cho các bạn, nếu các bạn giữ được quyền làm chủ chính mình. Những nơi khác có thể bị mây che phủ và rung chuyển vì bão tố, nhưng nơi mà người tự chủ đứng sẽ được ánh nắng chiếu tới.
Sa-lô-môn đặt sự tự chủ của một người lên trên những chiến công của những anh hùng dũng cảm và thành công nhất. Và lời tuyên bố ấy không hề phóng đại. Có một vẻ đẹp đạo đức và sự cao thượng trong việc bình tĩnh giữa cảnh náo động, và kiên nhẫn khi bị khiêu khích, điều mà khó có thể tìm thấy trong bất cứ hoàn cảnh nào khác. "Kẻ chậm nóng giận thắng hơn người dũng sĩ, và ai cai trị lòng mình thắng hơn kẻ chiếm lấy thành." Đáng ghi công hơn biết bao nhiêu cho người có thể kiềm chế những sự bùng lên của đam mê báo thù, và luôn giữ sự cân bằng của tâm trí mình, so với vị tướng lừng danh nhất từng dẫn quân ra trận và đến chiến thắng. Tường thành có thể bị trèo qua và cờ xí có thể được giương lên trong những thành phố đã bị chinh phục, bởi những người có phẩm cách thật sự rất ít giá trị; nhưng người có thể tự chủ thì xứng đáng nhận lấy nhành cọ chiến thắng hơn mọi đối thủ khác.
Hỡi các bạn trẻ của tôi, các bạn không thể không mong muốn biến vinh dự như vậy thành của riêng mình; và giải thưởng ấy, xin để tôi nói với các bạn, không nằm ngoài tầm với của các bạn. Dù đời sống của các bạn còn ngắn ngủi, các bạn đã thấy đủ và cảm đủ những điều ác của một tính khí bị kích động để dẫn các bạn cân nhắc một cách ngay thẳng những gì tôi sắp nói về bản chất và những lợi ích của sự tự chủ đúng đắn. Đây là một trong những bài học mà các bạn nên bắt đầu sớm, và mà các bạn sẽ cần phải học suốt đời mình.
Về BẢN CHẤT của sự tự chủ, cần lưu ý rằng chính thuật ngữ ấy đã hàm ý khó khăn, đấu tranh, chinh phục. Nó giống như con ngựa hăng hái mà miệng phải được giữ bằng hàm thiếc và dây cương. Nó giống như dòng suối sống động, chảy xiết cần được giữ lại bởi những đê chắn vững chắc. Nếu không có gì hỗn loạn, bốc đồng và khó trị trong tính khí con người, thì việc tự chủ sẽ chẳng tốn công sức nào. Không có gì là tội lỗi trong cảm xúc phẫn nộ, khi được đánh thức bởi một nguyên nhân thỏa đáng, hoặc được giữ trong những giới hạn thích hợp. Chính lời cảnh báo của Kinh Thánh, phải chậm giận, đã hàm ý không còn nghi ngờ gì rằng đôi khi có những dịp mà cơn giận không chỉ có thể được cảm thấy một cách đúng đắn, mà còn được bày tỏ một cách đúng đắn. Có một sự phẫn nộ không phải trong mọi trường hợp đều sai. Cơn giận có thể, vì những nguyên nhân hợp lệ và đầy đủ, bùng lên trong lòng người khôn ngoan; nhưng nó chỉ "ngự", hay trú ngụ, trong lòng kẻ ngu dại. Giống như lửa, nó là một đầy tớ tốt dù là một ông chủ xấu; có giá trị nếu được giữ trên lò sưởi, nhưng tàn phá nếu nó chạm tới mái nhà.
Điều chúng ta đặc biệt cần là đề phòng sự kích động đột ngột và quá mức. Việc luôn bình tĩnh và tự chủ đến mức chúng ta có thể nhìn sự việc đúng như chúng là, và nếu chúng ta phải nổi giận, vẫn cố gắng điều chỉnh cơn giận của mình, là một việc lớn lao. Đây là một nhiệm vụ khó khăn, đòi hỏi một bàn tay mạnh mẽ và vững vàng hơn hầu hết mọi người có được. Thỉnh thoảng chúng ta quả thật gặp một cá nhân có tính khí ngọt ngào và dễ mến bẩm sinh đến mức sự tự chủ, trong trường hợp của người ấy, dường như là một việc dễ dàng. Tuy nhiên, nói chung, sự kiên nhẫn khi bị khiêu khích là kết quả của sự nỗ lực thường xuyên, cầu nguyện, và bền bỉ. Để đạt tới một đỉnh cao hạnh phúc như vậy phải tốn nhiều cuộc đấu tranh đau đớn và tự phủ nhận.
Một trong những hiệu quả rõ ràng nhất của sự sa ngã ban đầu, là làm đảo lộn sự tự chủ của con người. Khi ấy con người không chỉ phá vỡ những dây trói buộc mình với Đấng Tạo Hóa, mà còn làm rối loạn và lung lay mọi luật lệ của cấu tạo đạo đức của chính mình. Từ lúc đó đam mê chiếm ưu thế trên lý trí, và lòng người trở thành nơi cư ngụ của tính khí bị kích động và lầm lạc. Cảm xúc của con người trở nên bất trung với sự phán đoán tốt hơn của mình đến nỗi người ấy cần được phục hồi lại chính mình, gần như cũng nhiều như người ấy cần được phục hồi lại với Đấng Tạo Hóa của mình. Thật vậy, sự phục hồi này ở một mức độ nào đó luôn gắn liền với sự phục hồi kia, và là bằng chứng về tính chân thật của nó.
Lời răn dạy của chân lý được cảm thúc là, "Hãy mau nghe, chậm nói, chậm giận." Cơn giận gây ra cơn giận. Một lời lẽ gay gắt gọi ra một lời lẽ khác, giống như lửa nhóm lên lửa, cho đến khi điều ban đầu chỉ là một tia lửa nhỏ, dường như không đáng để ý, bùng lên thành một ngọn lửa không thể kiểm soát. Có lần nó có thể đã bị dập tắt bằng một ly nước duy nhất hay bằng bước chân nhẹ nhất; nhưng bây giờ nó hoành hành, say sưa với quyền năng của chính mình, và rừng, kho thóc và nhà cửa bị cuốn đi trong tiến trình tàn phá của nó.
Chúng ta cũng nên khắc sâu vào tâm trí mình, rằng có điều gì đó thật sự cao quý trong sự tự chủ Cơ Đốc. Không phải ai cũng có đủ sức mạnh của nguyên tắc tốt để vượt lên trên những phong tục của một thế gian vô đạo, và chịu đựng sỉ nhục với phẩm giá thanh thản và không phàn nàn. Hiếm khi chúng ta có thể tìm thấy một minh họa như vậy về sự cao thượng thật sự, chân chính. Chúng ta đã từng thấy ở đâu đó một lời nói rất ấn tượng, rằng làm một người tử đạo còn dễ hơn giành chiến thắng trên một tính khí xấu! Đây là ngôn ngữ mạnh mẽ, nhưng có lẽ không mạnh hơn những gì chân lý sẽ biện minh. Bình tĩnh giữa cảnh náo động, giữ mát mẻ khi chịu sự khiêu khích, và kìm nén cơn giận thay vì buông thả nó, là bằng chứng chắc chắn hơn về nguyên tắc tôn giáo lành mạnh so với việc bước lên đoạn đầu đài hay ôm lấy cọc thiêu!
Không có gì yếu đuối hay hèn hạ trong việc theo đuổi một đường lối như vậy. Thật là một tấm gương về sự tự chủ khôn ngoan, nhân đức và cao thượng được ban cho chúng ta trong cách cư xử của vị Nê-hê-mi dũng cảm và vị tha. Có nhiều điều làm ông bực bội và khó chịu; và quả thật ông nói với chúng ta rằng ông đã "rất giận." Nhưng cơn giận của ông không dẫn ông đến những lời lẽ dại dột nào, và không bao giờ làm giảm sự tôn trọng của ông đối với chính mình. Phẩm giá thật sự của phẩm cách ông được bảo toàn, và ông không quên những gì xứng đáng với địa vị của Quan Tổng trấn của Y-sơ-ra-ên.
Người tự chủ suy nghĩ trước khi nói, và cân nhắc trước khi hành động. Cơn giận đã được gọi là sự điên rồ tạm thời—và gọi như vậy là đúng, vì trong lúc ấy, nó truất ngôi lý trí và bỏ mặc tâm lòng làm mồi cho mọi cảm xúc không thể kiềm chế. Hầu hết tội lỗi lúc đầu đều yếu ớt, và trưởng thành dần dần. Nhưng cơn giận sinh ra đã đầy đủ sức mạnh, và vội vàng thúc đẩy cá nhân đi đến việc phạm phải sự thiệt hại không thể cứu vãn—không suy nghĩ, không phản tỉnh hay cầu nguyện. Trước khi nhận ra, người ấy đã bước một bước mà một giờ sau, người ấy đã không bước dù vì cả thế gian. Lời lẽ tai hại đã được thốt ra, và không thể thu lại—tổn thương đã gây ra, và không thể sửa chữa. "Khởi đầu tranh cãi giống như mở cống nước," và do đó chúng ta được khuyên nhủ—"hãy bỏ việc ấy đi trước khi cuộc tranh chấp bùng nổ." Sự thoải mái và an toàn của chúng ta, dưới Đức Chúa Trời, hệ tại việc luôn làm chủ chính mình.
Chúng ta phải học cách giải thích theo cách tốt nhất có thể về cách cư xử đáng ngờ của người khác. Chúng ta không nên coi mọi người là kẻ thù chỉ vì người ấy không đón tiếp chúng ta bằng một nụ cười, hay xô người ấy khỏi lối đi chỉ vì người ấy chọn một phía đặc biệt. Chính sự thật rằng chúng ta luôn nghi ngờ điều ác, sẽ góp phần lớn tạo ra điều ác mà chúng ta cho phép mình nghi ngờ như vậy. Tốt hơn biết bao nhiêu khi nghĩ rằng mọi sự đều đúng, và tiến bước một cách bình tĩnh và không sợ hãi.
Không có gì phổ biến hơn việc bị lầm lẫn, khi chúng ta cố gắng phán đoán động cơ của con người. Những gì chúng ta sẵn sàng coi và oán giận như bao nhiêu dấu hiệu của ác ý, có thể là kết quả của sự vô ý thuần túy, và của chính sự vô ý mà mỗi ngày chúng ta đều mắc phải. Những thảm họa khủng khiếp nhất thường phát sinh từ ngôn ngữ vốn không có ý truyền đạt chút hại nào. Trong khi thế gian vẫn tiếp tục như hiện nay, chúng ta sẽ thấy không thể tiến bước mà đôi khi cảm xúc của mình không bị làm xáo trộn và tính khí của mình không bị thử thách. Nhưng được gì khi nghi ngờ và đòi hỏi lời giải thích? Khi hai con dê, trong truyện ngụ ngôn của Luther, gặp nhau trên một cây cầu hẹp, chúng đã thoát khỏi sự hủy diệt lẫn nhau nhờ một con nằm xuống để con kia bước qua nó.
Những mùa kích động giận dữ là những mùa lầm lạc, trong đó ý kiến của chúng ta thường sai lầm, và quyết định của chúng ta cực đoan. Khi ấy chúng ta bị cám dỗ làm dịu sự xáo trộn mà chính cảm xúc xấu của mình đã gây ra. Nhưng đây không phải là lúc để nói hay hành động. Điều chúng ta cần, là chờ đợi cho đến khi bụi lắng xuống và sương mù tan đi, để chúng ta có thể thấy rõ hơn con đường của sự thoải mái và phẩm giá thật sự ở đâu. Lòng tốt được tỏ ra với chúng ta thường giống như những đường kẻ vẽ trên cát, mà làn sóng tiếp theo chắc chắn sẽ xóa đi; trong khi bất cứ điều gì mang hình thức của một tổn thương, thật hay tưởng tượng, đều để lại một dấu vết dường như không bao giờ phai mờ.
Còn việc dừng lại ở mọi góc phố để bênh vực danh tiếng của mình, thì tất cả đều là một sai lầm. "Lưỡi nói dối chỉ còn một lúc mà thôi," và nếu chúng ta đối xử với những lời đồn vô căn cứ bằng sự thờ ơ, thì người khác thường cũng sẽ làm như vậy. Cách tốt nhất để xây dựng một danh tiếng công bằng, là chắc chắn hành động đúng—và phó danh tiếng của mình cho Đức Chúa Trời. Lời vu khống thường có thể bị sống qua, nhưng hiếm khi, nếu có bao giờ, có thể bị nói qua.
KINH THÁNH—CUỐN SÁCH CỦA NGƯỜI TRẺ
Mục đích của tôi trong chương này là đề cao Kinh Thánh, như một cuốn sách cho sự học tập và suy ngẫm hằng ngày của các bạn. Không có cuốn sách nào trên đất giống như cuốn sách của sự cảm thúc. Hãy tích trữ những lời khôn ngoan thiên thượng này trong lòng các bạn, gắn chúng như những tấm thẻ trán giữa mắt các bạn, thì mọi sự sẽ an toàn cho hiện tại và đời đời. Không gì có thể hại các bạn, miễn là các bạn lấy Kinh Thánh làm "ánh sáng cho chân các bạn và ngọn đèn cho đường lối các bạn."
Tôi chắc chắn có thể xin các bạn chú ý cách nghiêm túc, trong khi tôi trò chuyện với các bạn về cuốn sách của Đức Chúa Trời. Các bạn sẽ không quay đi khi tôi đến với các bạn bằng một sứ điệp như vậy. Kinh Thánh, Kinh Thánh phước hạnh, như một cuốn sách cho tuổi trẻ, là chủ đề của tôi, và là một chủ đề xứng đáng với ngòi bút của một thiên sứ. Các bạn cần một sự mặc khải như vậy để soi sáng sự hiểu biết của mình, và thánh hóa tấm lòng mình. Xin để tôi liệt kê một vài đặc điểm của Kinh Thánh mà các bạn nên trân trọng.
1. Kinh Thánh được cảm thúc—những tư tưởng của nó là tư tưởng của Đức Chúa Trời, và những lời của nó đã được Đức Thánh Linh lựa chọn.
Không người nào, trẻ hay già, sẽ đọc Kinh Thánh đúng đắn, trong khi người ấy phủ nhận nguồn gốc thật sự của nó. Bí mật về quyền năng của nó nằm ở sự thật rằng nó là thiêng liêng. Trong khi, về hình thức và vẻ ngoài, cuốn sách giống như những cuốn sách khác, nó mang trên các trang của mình dấu ấn của thế giới thiên thượng. Mỗi chương và mỗi câu của nó là một sự thông truyền từ Đức Chúa Trời.
Hiện nay tôi không thể trình bày một luận chứng dài dòng để chứng minh tính thần linh của Kinh Thánh. Chỉ một phác thảo sơ lược nhất về bằng chứng cũng đủ. Hãy nhìn vào các phép lạ chứng thực cho những tuyên bố của Kinh Thánh — những phép lạ được thực hiện giữa ban ngày, trước mặt hàng ngàn nhân chứng đáng tin cậy và có đủ khả năng. Hãy nhớ lại vô số lời tiên tri đã được ứng nghiệm và đang được ứng nghiệm cho đến giờ này. Hãy nghĩ xem các định luật của thiên nhiên đã bị đình chỉ như thế nào, và các biến cố của bao thời đại đã được điều khiển ra sao để xác nhận bản chất của Kinh Thánh. Rồi hãy mở chính cuốn sách ấy ra, và lưu ý sự trong sạch trong các tư tưởng của nó, sự huy hoàng trong văn phong của nó, và sự hòa hợp giữa các phần của nó. Nếu bạn cân nhắc kỹ những điểm này, bạn không thể không tin chắc rằng Kinh Thánh thật sự và đích thực là sách của Đức Chúa Trời.
Nhưng còn có một nguồn bằng chứng khác, càng làm thỏa mãn hơn đối với đại đa số độc giả Kinh Thánh; tôi muốn nói đến cái gọi là bằng chứng nội tại. Hàng ngàn người tuy không có điều kiện nắm vững luận chứng rút ra từ các phép lạ và lời tiên tri, nhưng vẫn hoàn toàn tin chắc rằng Kinh Thánh là lời của Đức Chúa Trời. Bằng chứng của họ cũng giống như bằng chứng của cậu bé chăn chiên, khi nói về mặt trời: "Tôi thấy ánh sáng của nó, và tôi cảm nhận hơi nóng của nó." Họ biết Kinh Thánh bắt nguồn từ đâu, qua ảnh hưởng không thể nhầm lẫn mà việc đọc Kinh Thánh tác động trên chính tấm lòng họ. Đây là luận chứng của kinh nghiệm, và nó có sức mạnh lớn lao đối với những tâm trí có thiện chí. Đây là một nơi nương náu, mà không một khẩu pháo nào của chủ nghĩa vô thần có thể làm cho tín hữu khiêm nhường phải khiếp sợ mà rời bỏ. "Tôi đã nói với ông ta," một Cơ Đốc nhân ít học mới đây kể lại về cuộc trò chuyện của mình với một giảng viên theo chủ nghĩa xã hội — "Tôi đã nói với ông ta rằng tôi không đủ học thức để tranh luận với ông ta về khoa học, nhưng tôi biết, qua kinh nghiệm của chính mình, rằng Kinh Thánh là thật, và ông ta có thể thuyết phục tôi rằng thức ăn tôi ăn không phải là thức ăn, cũng dễ như thuyết phục tôi rằng những gì tôi đọc trong Kinh Thánh không phải là lời được linh cảm vậy."
Vậy hãy nhớ, hỡi các bạn trẻ yêu dấu, khi bạn đọc Kinh Thánh, rằng bạn đang tương giao với chính Đức Chúa Trời. Những tư tưởng này, những điều răn này, những giáo lý này, đều thuộc về Ngài. Mọi điều về Cuốn Sách này, lịch sử của nó và sự thờ phượng của nó, các luật lệ và các lễ nghi của nó, những lời cảnh cáo và những lời hứa của nó, đều chỉ rõ nguồn gốc thần linh của nó. Nó không cần người mở đường để giới thiệu nó với loài người, cũng không cần sứ giả để loan báo sự xuất hiện của nó. Ánh sáng chiếu rọi qua các trang sách của nó là ánh sáng từ ngai đời đời, và chân lý mà nó công bố là chân lý đến từ Shekinah. Tiếng của nó giống như tiếng mà ông bà tổ tiên đầu tiên của chúng ta đã nghe giữa những cây cối trong vườn. Chính Đức Chúa Trời đang phán với bạn khi bạn mở những trang sách này ra và đọc những lời này.
2. Cuốn sách này đáng chú ý vì tuổi đời của nó, và vì sự bảo tồn siêu nhiên của nó.
Nếu chúng ta còn một tia lòng tôn kính đối với cổ vật, thì lòng tôn kính của chúng ta ắt phải được khơi dậy khi nhìn thấy Kinh Thánh. Đó là văn bản cổ xưa nhất còn tồn tại. Các trang sách của nó nhìn xuống chúng ta, không phải từ các kim tự tháp của Ai Cập, mà từ núi Hô-rếp, xứ Út-xơ, và bờ sông Giô-đanh. Nó phán với chúng ta từ A-ra-rát, từ Cạt-mên, và từ Ô-li-ve. Cuốn sách này đã tồn tại lâu hơn mọi thứ đồng thời với nó. Ba-by-lôn đã bị lật đổ, Tơ-roa đã bị cướp phá, Giê-ru-sa-lem đã bị hủy diệt, nhưng Kinh Thánh vẫn còn nguyên vẹn và không hề thay đổi. Thư viện của Ptolemy đã bị tiêu hủy, nhưng lịch sử về cảnh nô lệ tại Ai Cập vẫn còn. Chúng ta có thể ví nó như một đài kỷ niệm đứng sừng sững trong vẻ hùng vĩ đơn độc trên những hoang mạc mênh mông của thời gian, được khắc từ chân đến đỉnh bằng những bằng chứng về nguồn gốc của nó.
Với Kinh Thánh trong tay, chúng ta dường như đang đứng bên chính chiếc nôi của thế gian, và nhìn nó tiến lên từ tuổi thơ ấu đến tuổi trưởng thành. Từ Kinh Thánh, chúng ta biết được nguồn gốc của các dân tộc và các đế quốc. Một số phần của nó được soạn ra khi chưa có bất kỳ văn bản nào khác tồn tại, và nó cho chúng ta biết những điều mà nếu không có các chương sách của nó, chúng ta sẽ không bao giờ biết được. Những chủ đề lớn lao của cuốn sách kỳ diệu này là sự vô tội ban đầu, sự sa ngã đáng buồn, và sự cứu chuộc cuối cùng của nhân loại. Đó là toàn bộ nội dung của cuốn sách, và các tác giả được linh cảm ưa thích suy ngẫm về những điều ấy. Nhưng còn có vô vàn tư tưởng phong phú để làm đầy phác thảo cô đọng này — những tư tưởng được nhóm lên bằng lửa từ bàn thờ của Đức Chúa Trời. Không có tác phẩm nào khác đầy đủ, hoàn chỉnh, và gợi mở đến thế. Ở đây có một năng lực cô đọng kỳ diệu.
Kinh Thánh kể cho chúng ta về Ê-đen, về cây tri thức, về con tàu, và về Biển Đỏ. Kinh Thánh có những chương về đồng vắng Si-na-i, và về cuộc chinh phục Ca-na-an. Khi lật giở các trang sách của nó, chúng ta đọc về sự phân tán của các dân tộc, sự khai phá các xứ sở, và lời hứa về một Đấng Cứu Rỗi. Các luật lệ được ghi lại ở đây cổ xưa như chính thế gian, và các điều luật được ban ra cùng thời với nhân loại. Các tác giả của nó có sáu mươi người — những người chăn chiên, các vua, các nhà tiên kiến, các thầy tế lễ và các ngư phủ. Bắt đầu từ con người đầu tiên, chỉ một cuốn sách này đã thuật lại lịch sử của gia đình nhân loại trải qua thời kỳ dài bốn mươi thế kỷ, liên tục không gián đoạn. Không một trang nào từng bị bỏ sót — không một đoạn nào từng bị xóa bỏ.
Chúng ta gần như có thể nói về Kinh Thánh, như nói về tác giả của nó, rằng nó có sự sống trong chính mình. Các vua đã nổi lên, và các nhà cai trị đã bàn mưu chống lại nó một cách vô ích. Dùng những tư tưởng tuyệt đẹp của một người khác, "Nếu đôi khi bị bắt buộc phải nói tiên tri trong áo gai và bị giết giữa đường phố, thì chắc chắn, giống như các nhân chứng trong khải tượng tiên tri, nó sẽ đứng dậy trên chân mình. Nếu bị phó cho ngọn lửa, nó sẽ bước ra như ba thanh niên Hê-bơ-rơ, mà không hề có mùi lửa trên mình. Dù có bị chôn trong mồ, nó cũng sẽ, không sai chạy, giống như Đấng mà sứ mạng của Ngài là điều nó thuật lại, sống lại vào ngày thứ ba, ngày đã định." Hỡi các bạn trẻ của tôi, đừng sợ rằng Kinh Thánh sẽ bị dẹp bỏ bằng vũ lực hay gian dối. Không một vũ khí nào của trí tuệ, sự khinh miệt, hay sự tàn ác được rèn nên để chống lại Kinh Thánh có thể thành công.
3. Trong chính văn phong của Kinh Thánh đã có một vẻ đẹp và sự cao cả không gì sánh được.
Đây là một vấn đề không thể không thu hút sự chú ý của mọi người có thị hiếu và sự tinh tế. Ở đây không còn chỗ cho sự bất đồng ý kiến. Ngôn ngữ của Kinh Thánh, hình ảnh ngọt ngào của nó, những lời nài xin đầy yêu thương của nó, những quan niệm cao cả của nó, những lời kêu gọi táo bạo của nó, và nỗi xúc động cảm động của nó, không bao giờ có thể được ngưỡng mộ cho đủ. Nó kết hợp ở mức độ hoàn hảo nhất cả sự dịu dàng lẫn sự đáng sợ, cả sự ôn hòa lẫn sự uy nghi. Về những phương diện này, tất cả các hiền triết và hùng biện gia thời cổ đều bị bỏ lại phía sau. Chúng ta phải tìm đến các tác phẩm của những người chăn chiên, ngư phủ và thợ làm lều, để có được những mẫu mực cao nhất và trong sáng nhất của hùng biện chân chính. Xin cho tôi giới thiệu với các bạn một vài đoạn làm ví dụ.
Hỡi các bạn trẻ yêu dấu, các bạn có đang tìm kiếm điều gì dịu dàng trong tình tiết, sôi nổi trong cốt truyện, và tinh tế trong cách kể chuyện chăng? Chúng ta có điều ấy trong Kinh Thánh. Hãy đọc câu chuyện về Giô-sép và các anh em ông, về Đa-vít và Gô-li-át, về Đa-ni-ên trong hang sư tử, về Na-ô-mi và Ru-tơ, và về người con hoang đàng và cha mình. Không thể tưởng tượng được điều gì ấn tượng hơn. Không một tâm trí chân chất nào có thể chán ngán khi đọc những câu chuyện mộc mạc đến thế, những biến cố được sắp đặt khéo léo đến thế, những lời dạy dỗ được ban cho một cách khiêm nhường đến thế. Những lịch sử này sẽ không bao giờ cũ mòn. Chừng nào tấm lòng con người còn giữ được chút tươi mới và sức sống, nó sẽ còn thích thú với chiếc áo nhiều màu, với cái ná và hòn đá, với những lời cầu nguyện ba lần mỗi ngày, với việc mót lúa sau lưng các thợ gặt, và với con bê béo. Đó là một dấu hiệu xấu khi những biến cố như thế mất đi sức mạnh của chúng.
Hay đó là điều hùng vĩ và uy nghi mà các bạn muốn chiêm ngưỡng? Chúng ta có điều ấy trong những trang thánh này. Có gì sánh được với lời mô tả của tác giả Thi Thiên về Đấng Chí Cao, khi ông miêu tả Ngài như "cưỡi trên một chê-ru-bim và bay trên cánh gió." Ha-ba-cúc cho chúng ta biết, "Đấng Thánh đã đứng và đo lường trái đất, Ngài nhìn xem và phân tán các dân tộc, các núi đời đời bị tan tác, các đồi vĩnh cửu phải cúi xuống." Phao-lô kêu lên, gần như thể ông đã ở trên thiên đàng, "Hỡi sự chết, nanh vuốt của ngươi ở đâu, hỡi mồ mả, sự chiến thắng của ngươi ở đâu!" Đây là sự cao cả đích thực, sự cao cả không chỉ của ngôn từ, mà của cảm xúc, quan niệm và tư tưởng. So với những chuyến bay cao nhất của thiên tài không được linh cảm, nó vươn cao như một ngọn núi hùng vĩ trên những ngọn đồi kề bên.
Nếu các bạn đang tìm kiếm văn chương hay, các bạn sẽ không tìm kiếm vô ích, nếu các bạn có Ngũ Kinh, Thi Thiên, các sách Phúc Âm, và Khải Huyền để nghiên cứu. Trong câu chuyện về vị tổng trấn Ai Cập tự tỏ mình cho các anh em mình, hay trong sách Ru-tơ, có nhiều vẻ đẹp chân thật hơn bất kỳ tác phẩm hư cấu nào mà thế gian từng thấy. Ở đâu có một bài ca như Nhã Ca, hay những châm ngôn cô đọng như Châm Ngôn, hay một lời mô tả như cảnh tượng tại Si-na-i, hay một ẩn dụ như người giàu và La-xa-rơ, hay một hình ảnh như thiên sứ thề rằng sẽ không còn thời gian nữa? Những điều này thu hút người nông dân cũng như nhà triết học. Đứa trẻ mười tuổi thích thú với chúng không kém gì học giả lão luyện.
Hỡi các bạn trẻ của tôi, các bạn có muốn có được một văn phong hùng hồn khi nói hay viết chăng, hãy học cách kín múc từ những giếng nước Anglo-Saxon tốt lành này. Hãy làm quen với các lời phán của Đức Chúa Trời. Mọi điều ở đây đều trang nhã và tinh tế, trong khi đồng thời, mọi điều đều mạnh mẽ và đầy sức sống. Luật sư nên nghiên cứu Kinh Thánh, và chính khách cũng vậy, cũng như người giảng Phúc Âm. Kinh Thánh nên được cậu bé nghiên cứu trong những nỗ lực tập viết thư, và chàng thanh niên chuẩn bị giành lấy vinh dự của trường đại học cũng nên nghiên cứu. Chỉ xét riêng về văn phong, Kinh Thánh đáng được coi là một mẫu mực.
4. Đây là cuốn sách cho chúng ta biết tội nhân có thể làm thế nào để được ơn của Đức Chúa Trời, Đấng mà họ đã xúc phạm.
Ở đây chúng ta học biết, điều mà nếu không có Kinh Thánh chúng ta sẽ không bao giờ biết được, chúng ta từ đâu đến và chúng ta đang đi về đâu. Kinh Thánh cho chúng ta biết con người đã như thế nào khi được tạo dựng, con người đã trở nên như thế nào vì tội lỗi, và con người phải được trở nên như thế nào bởi ân điển. Ngay khi tổ phụ đầu tiên của chúng ta sa ngã khỏi Đức Chúa Trời, họ liền được nghe nói về một Đấng sẽ xuất hiện đúng thời điểm như một Đấng giải cứu. Ngay sau sự sa ngã, toàn thể nhân loại được đặt dưới một chế độ thương xót. Đức Chúa Trời bắt đầu ngay lập tức bày tỏ chính Ngài cho loài người, trong thân vị của một Đấng Trung Bảo, qua Đấng ấy sự phục hồi của họ sẽ được thực hiện.
Kinh Thánh không để chúng ta nghi ngờ gì về sự thật rằng tất cả chúng ta đều là tội nhân trước mặt Đức Chúa Trời. Những lời dạy của Kinh Thánh về chủ đề sự bại hoại toàn diện của con người quá rõ ràng để có thể bị hiểu lầm, và quá minh bạch để có thể bị giải thích cho qua. Các bạn có thể thấy câu chuyện buồn ấy được kể dưới hình thức này hay hình thức khác bởi các tổ phụ, các tiên tri, các sứ đồ, và chính Đấng Christ. Với cùng một sự rõ ràng, lời tuyên bố được đưa ra rằng, nếu không có sự tái sinh, không ai có thể thấy Nước Thiên Đàng. Và tạ ơn Đức Chúa Trời, Kinh Thánh không để chúng ta bị bao phủ trong bóng tối về con đường cứu rỗi. Kinh Thánh chỉ cho chúng ta sự chuộc tội của Chúa Giê-xu Christ, mở ra con đường cho tội nhân được hòa giải với Đấng Tạo Hóa của mình. Và Kinh Thánh bày tỏ cho chúng ta ân điển diệu kỳ của Đức Thánh Linh để đổi mới tấm lòng. Phương thuốc hoàn toàn đủ để chữa căn bệnh. Chúng ta chỉ cần nhìn lên "Chiên Con của Đức Chúa Trời, Đấng cất tội lỗi của thế gian đi," để chúng ta khỏi bị hư mất, nhưng được sự sống đời đời.
Chắc chắn các bạn không thể dửng dưng về những mối quan hệ mà các bạn đang có với Đấng Tạo Hóa của mình. Câu hỏi sẽ nảy sinh trong tâm trí các bạn trong lúc đi dạo một mình, trong những giờ mất ngủ ban đêm, và khi đứng bên giường của một người bạn đang hấp hối, "Tôi sẽ đem gì đến trước mặt Đức Giê-hô-va, hay cúi mình trước mặt Đức Chúa Trời Chí Cao?" Các bạn hẳn muốn biết làm thế nào những tội nhân nghèo khổ, có tội, như các bạn cảm thấy mình là, có thể được tha thứ và được cứu. Vậy hãy đi, nghiên cứu Thi Thiên 51 — suy ngẫm cuộc trò chuyện của Đấng Christ với Ni-cô-đem — đọc xem người cha đã đón đứa con hoang đàng trở về như thế nào — lắng nghe Đức Thánh Linh và nàng dâu nói với sự dịu dàng biết bao: "Hãy đến." Đây là những chủ đề mà, mặc cho kẻ kiêu ngạo, kẻ hoài nghi và kẻ vô đạo nghĩ thế nào, vẫn đầy dẫy sự quan tâm sâu sắc và đầy uy quyền. Vua Alfred, giữa danh vọng, quyền lực và thịnh vượng, đã thú nhận rằng ông cần được tha tội, cần hy vọng trong sự chết, và cần một mái nhà trong thế giới đời đời. Đây là những ước muốn mà chỉ Kinh Thánh mới đáp ứng được.
Hỡi các bạn trẻ yêu dấu, các bạn không cần phải không chắc chắn về vấn đề phúc lợi tương lai của mình. Cuốn Kinh Thánh mà các bạn đang cầm trong tay đã dẫn dắt hàng triệu người, gian ác như chính các bạn, đến những dinh thự của sự an nghỉ đời đời. Trong vô số trường hợp, Kinh Thánh đã xua tan bóng tối của quan tài, của mồ mả, và của sự hư nát. Và các bạn còn có thể mong muốn gì hơn nữa? Nếu các bạn bị ô uế, cuốn sách thánh này nói về một nguồn suối tẩy sạch; nếu có tội, nó chỉ cho các bạn một của lễ xóa bỏ lời nguyền rủa; và nếu sợ hãi, nó thốt ra những lời bảo đảm. Sự tuyệt vời lớn lao của nó là, nó vạch rõ con đường lên thiên đàng.
5. Kinh Thánh đầy dẫy sự an ủi cho những người mệt mỏi và gánh nặng.
Các bạn biết rằng phần gia tài đau buồn chắc chắn thuộc về người phàm, cũng như các định luật của thiên nhiên là bất khả xâm phạm. "Người ta sinh ra để chịu hoạn nạn như tia lửa bay lên cao." Một số chặng đường của cuộc hành trình này dường như sáng sủa và vui vẻ hơn những chặng khác; nhưng, dù chúng ta có nhượng bộ đến đâu, cuộc sống vẫn là một cuộc chiến, và trần gian là một thung lũng nước mắt. Không cần nhiều kinh nghiệm cũng đủ thuyết phục chúng ta rằng chính những tiện nghi của chúng ta cũng chứa đựng những yếu tố của nỗi buồn. Những niềm vui thân thương nhất mà chúng ta hưởng ở đây chỉ càng khiến chúng ta dễ thất vọng hơn, và mở ra những lối đi cho nỗi đau xâm nhập. Đây là điều kiện khắc nghiệt mà chúng ta nắm giữ mọi điều tốt đẹp trên trần gian.
Xin cho tôi nhắc nhở các bạn rằng các bạn không thể tránh khỏi việc chịu đựng điều ác. Hoạn nạn sẽ đến — nó sẽ đến từ những sai lầm của chính các bạn, nó sẽ đến từ những người bạn các bạn yêu thương, và nó sẽ đến từ tay Đức Chúa Trời. Nhưng các bạn sẽ chạy trốn đến đâu để tìm nơi nương náu khi cả thế gian đều chìm trong tang tóc? Trong phần đời tươi đẹp và đầy sức sống này, "các bạn giống như những con chim," một người đã nói, "làm tổ trong những tháng mùa xuân ngọt ngào, trong khi tán lá xòe ra che chở chung quanh chúng. Tuy nhiên, chẳng bao lâu, mùa đông lạnh lẽo đến, lá rụng xuống, và tổ ấm nhỏ bé chẳng còn lại gì ngoài những cành cây trơ trụi và rơm rạ." Một bức tranh như thế thật đúng với đời sống biết bao! Nó nhắc nhở chúng ta về sự thay đổi thường xảy đến với những người vui vẻ và yêu đời, khi bệnh tật đến gần, và tuổi già vươn bàn tay run rẩy của nó ra. Mọi điều trong chúng ta và chung quanh chúng ta đều góp phần khắc sâu bài học: "Kẻ xây dựng quá thấp, là kẻ xây dựng dưới các vì sao."
Vâng, xin cho tôi quả quyết với các bạn, các bạn ắt phải gặp thử thách, như một phần trong số phận của mình. Nhưng hãy mở Kinh Thánh ra, và đọc: "Kẻ nào Chúa yêu thì Ngài sửa phạt, và đánh đòn mọi người con mà Ngài nhận làm con." Hãy nhìn vào kinh nghiệm của các thánh đồ, và xem làm thế nào mà qua nhiều hoạn nạn họ bước vào Nước Thiên Đàng. Hãy nghĩ đến đám mây chứng nhân đông đảo, những người, giống như Thầy thiên thượng của họ, đã được "trở nên trọn vẹn qua sự chịu khổ." Hãy nghe lời phán này, để khích lệ các bạn: "Khi ngươi đi qua các dòng nước, Ta sẽ ở cùng ngươi, và khi ngươi đi qua các sông, chúng sẽ không làm ngươi ngập lụt."
Kinh Thánh há chẳng phải là cuốn sách tốt nhất cho những người than khóc sao? Ngôn ngữ của Kinh Thánh là: "Như người mà mẹ mình an ủi, Ta cũng sẽ an ủi các ngươi như vậy." Hỡi các bạn trẻ yêu dấu, hãy nghĩ đến điều này, khi những hy vọng thân yêu của các bạn bị đập tan xuống đất, và nỗi đau xâm chiếm các bạn, và bạn bè ở xa. Có nguồn trợ giúp nào khác cho một giờ phút như thế này chăng? "Hãy đem cuốn sách đến cho tôi," Sir Walter Scott vĩ đại đã nói trong những giờ cuối đời. "Cuốn sách nào?" con rể của ông là Lockhart hỏi. "Ông còn hỏi sao?" người sắp chết đáp; "chỉ có một cuốn sách mà thôi, đó là Kinh Thánh." Đúng vậy, không có cuốn sách nào cho giờ lâm chung ngoài Kinh Thánh.
Giờ đây, hỡi các bạn trẻ yêu dấu, xin cho tôi hỏi, các bạn có chịu khó và cầu nguyện mà nghiên cứu Kinh Thánh chăng? Tôi không thể nói cho các bạn biết tấm lòng tôi tha thiết biết bao trong việc đạt được mục tiêu lớn lao này. Hãy cầm lấy cuốn sách phước hạnh này, áp nó vào lòng các bạn mỗi ngày, lấy nó làm người cố vấn cho các bạn, và tôi dám hứa rằng nó sẽ dẫn dắt các bạn an toàn giữa mọi đá ngầm và bãi cạn cản trở hành trình của các bạn. Ở đây có sự khôn ngoan mà trong tay phải nàng có sự sống lâu dài, và trong tay trái nàng có sự giàu sang và tôn trọng. Những đường lối mà Cuốn Sách Thánh này bày tỏ, "là những đường lối khoan khoái," và mọi nẻo đường mà nó bày tỏ "đều là bình an." Tôi sẽ không bao giờ tuyệt vọng về bất kỳ ai trong các bạn, bất kể những hiểm nguy của vị trí các bạn đang giữ, nếu các bạn mang Kinh Thánh theo mình, và thường dừng lại để cầu hỏi Đấng Chí Cao. Điều này sẽ chứng tỏ là một sự phòng thủ an toàn hơn những kho vũ khí bằng đá. Với một cuốn sách như thế làm bạn đồng hành, tôi sẽ mong thấy các bạn ngẩng cao đầu, một cách dũng cảm, và tiến bước trên con đường cao cả của bổn phận.
Tôi có thể nói gì để làm tăng giá trị của sách Đức Chúa Trời trong mắt các bạn? Xin cho tôi nài xin các bạn mang nó theo đến nơi học nghề của mình, giữ nó trong phòng ngủ của mình khi làm thư ký, và đặt nó giữa những cuốn sách quý nhất của mình khi làm sinh viên. Có một điều tôi dám hứa với mọi thanh niên, các bạn càng đọc Kinh Thánh thường xuyên và lâu dài bao nhiêu, các bạn sẽ càng yêu thích việc đọc nó bấy nhiêu. Các trang sách của nó sẽ ngọt ngào với các bạn ở tuổi bốn mươi hơn ở tuổi hai mươi, và ở tuổi bảy mươi hơn ở tuổi năm mươi. Những sự an ủi nó ban cho, những lời hứa nó ban tặng, những viễn cảnh nó mở ra, và những vinh quang nó bày tỏ, sẽ tăng thêm sự phong phú và đầy đủ cho đến tận cùng. Chương cuối cùng được đọc cho các bạn nghe trước khi các bạn về nhà trên trời, sẽ dường như thú vị nhất trong tất cả.
Tôi sẽ không bao giờ quên những cảm xúc mà nó đã khơi dậy trong lòng tôi, cách đây vài tháng, khi nghe một vị mục sư cao tuổi nói: "Mắt tôi đã mờ đến nỗi tôi sẽ không bao giờ còn đọc được một chương nào nữa trong Kinh Thánh." Vị thánh đồ đáng kính ấy từ đó đã được đưa về nơi an nghỉ, nhưng ông đã sẵn lòng trả giá biết bao, trong vài ngày còn lại của đời ông, để được đặc ân tìm kiếm lại những trang sách quý báu đã thường xuyên xoa dịu và khích lệ tấm lòng ông trong xứ khách hành hương của mình. Với cùng một sự quan tâm, tôi đã lắng nghe cách đây vài ngày một thiếu nữ, trong khi mồ hôi lạnh của sự chết còn đọng trên trán nàng, đã giới thiệu, bằng giọng nói gần như ngọt ngào như thiên sứ, cho các bạn đồng học của mình việc đọc Kinh Thánh mỗi ngày một cách sốt sắng. Thật thú vị khi thấy tuổi trẻ, trong trường hợp này, cũng như tuổi già trong trường hợp kia, làm chứng về giá trị của lời Đức Chúa Trời. Wilberforce, ít lâu trước khi qua đời, đã nói với một người bạn tin kính: "Hãy đọc Kinh Thánh — hãy đọc Kinh Thánh — đừng để bất kỳ cuốn sách tôn giáo nào chiếm chỗ của nó. Nó đã là bài học hằng giờ của tôi." Những cuốn sách về tôn giáo có thể hữu ích, nhưng chúng không thể thay thế cho những chân lý đơn sơ của Kinh Thánh.
Xin cho tôi kết thúc bằng một lời khuyên, và tôi đưa ra lời khuyên này cho mọi thanh niên đọc những trang này — đó là, các bạn đừng bao giờ để một ngày nào trong đời mình trôi qua mà không đọc ít nhất một chương Kinh Thánh. Hãy làm điều này khi còn sống yên tĩnh trong nhà cha mình; hãy làm điều này khi bị đẩy ra ngoài thế gian để đương đầu với những khó khăn của nó và vật lộn với những cơn bão của nó. Hãy giữ Kinh Thánh phước hạnh bên cạnh mình, và để những giáo lý và điều răn quý báu của nó cư ngụ trong các bạn một cách dư dật trong mọi sự khôn ngoan. Tôi sẽ mong đợi các bạn nhờ đó trở thành những người hữu ích và đáng kính, cũng như những Cơ Đốc nhân chân thành và sốt sắng. Dưới sự dẫn dắt của ánh sáng thần linh này, các bạn sẽ bước đi an toàn trên đường lối.
ĐẤNG CHRIST — TẤM GƯƠNG CHO THANH NIÊN
Chỉ có một nhân cách mẫu mực an toàn. Không cần phải châm chước gì cho Đấng mà tôi cho là đặc ân cao cả của mình khi phác họa cuộc đời thơ ấu của Ngài. Về Chúa Giê-xu phước hạnh, Đấng được sinh ra bởi một người nữ, và cư ngụ giữa loài người, có thể khẳng định một cách chân thật rằng Ngài không bao giờ bộc lộ một tính khí xấu, không bao giờ nói một lời vô ích, và không bao giờ làm một việc sai trái. Ngay từ đầu, nhân cách của Ngài là một nhân cách hoàn hảo, và cuộc đời của Ngài là một cuộc đời hoàn hảo. Trong sự dịu dàng của tuổi thơ, trong vẻ rực rỡ của tuổi thanh xuân, trong sự trưởng thành của những năm tháng chín chắn hơn, "Ngài chẳng hề phạm tội, trong miệng Ngài không có sự dối trá."
Một bức tranh như thế đẹp biết bao! Chúng ta yêu thích được quả quyết rằng cuộc đời của Con Đức Chúa Trời trên đất cũng hoàn toàn trọn vẹn như một mẫu mực, như sự chết của Ngài trên thập tự giá cũng hoàn toàn trọn vẹn như một của lễ. Không phải mọi chi tiết đều được ban cho như chúng ta có lẽ mong muốn; nhưng đã có đủ điều được bày tỏ để cho thấy rằng cách cư xử của Ngài khi còn trẻ xứng đáng được mọi người noi theo. Ngài giống với mọi người biết bao trong những thử thách mà Ngài được kêu gọi phải chịu đựng, và trong những bổn phận mà Ngài được chỉ định phải thực hiện, đến nỗi các bạn hoàn toàn có thể được mời gọi bước đi trong dấu chân Ngài. Hãy trở nên giống như Đấng Cứu Rỗi đã từng là, và các bạn sẽ trở nên tất cả những gì mà cha mẹ yêu thương và bạn bè tử tế có thể mong muốn. Không một mục tiêu cao cả hơn nào có thể khơi dậy khát vọng của các bạn.
1. Hãy suy ngẫm về sự PHÙ HỢP hoàn hảo của Đấng Christ để làm gương cho người trẻ. Đây là một điểm mà tôi tin chắc rằng không ai trong chúng ta suy ngẫm đúng mức. Chúng ta quá quen với việc nghĩ về Con Đức Chúa Trời như một hữu thể hoàn toàn thuộc một trật tự khác và một thế giới khác, đến nỗi Ngài khó có thể cảm thông một cách thực nghiệm với những cảm xúc của chúng ta, hay có sự đồng cảm hữu hiệu với chúng ta trong những nỗi buồn của chúng ta. Thật khó để có được một ấn tượng đầy đủ về sự hiệp một của Ngài với con cái loài người, và về sự quan tâm mà nhờ đó Ngài chăm lo đến phúc lợi của chúng ta. Nhưng đây là một sai lầm gây hại cho chính chúng ta không kém gì việc nó làm giảm vinh quang của danh Ngài, với tư cách là Đấng Trung Bảo. Xin cho tôi sửa lại cho các bạn ở đây.
Nhân cách không tì vết mà tôi đang trình bày cho các bạn, là nhân cách của một Đấng mang chính bản tính của các bạn. Nhân tính thật sự của Đấng mà mọi thiên sứ của Đức Chúa Trời đều thờ phượng, các bạn hầu như không cần phải được nhắc nhở, là một tín điều căn bản trong đức tin của Cơ Đốc nhân, cũng như thần tính đích thực của Ngài vậy. Dù có vẻ mâu thuẫn nào giữa hai điều ấy, các bạn vẫn phải đặt hai nhân cách ấy lại với nhau; Đấng Tạo Hóa, và Anh Cả; hiện hữu từ đời đời, nhưng lại sinh ra trong thời vua Hê-rốt; Ngôi Lời đã trở nên xác thịt và cư ngụ giữa chúng ta. Việc chứng minh rằng Chúa Giê-xu không thật sự và trên thực tế là một con người, cũng sẽ phá hoại tôn giáo của Phúc Âm một cách hiệu quả, và cất đi nền tảng hy vọng của tội nhân, chẳng khác gì việc chứng minh rằng Ngài không thật sự và trên thực tế là Đức Chúa Trời. Có thể có khó khăn trong việc hình dung Ngài dưới cả hai ánh sáng cùng một lúc. Làm sao Đấng sẽ được gọi là Con của Đấng Chí Cao, và Đấng mà Chúa là Đức Chúa Trời sẽ ban cho ngôi Đa-vít, và Đấng sẽ trị vì nhà Gia-cốp đời đời, lại cũng có thể là hài nhi tại Bết-lê-hem, cậu bé trong đền thờ, và thanh niên tại Na-xa-rét, chúng ta không thể nói được. Chỉ cần nói rằng "mọi sự đã được chép như vậy." Kinh Thánh bày tỏ điều ấy như một sự thật.
Các bạn cứ gọi lời tuyên bố ấy là huyền nhiệm, nếu muốn, rằng hài nhi trong máng cỏ lại là Đấng Tạo Hóa của thế gian, và đứa trẻ đặt câu hỏi với các thầy dạy lại là "Sự Khôn Ngoan của Đức Chúa Trời," và con người là Chúa Giê-xu Christ lại là "Đức Giê-hô-va, sự công chính của chúng ta" — điều ấy cũng không huyền nhiệm hơn sự kết hợp giữa linh hồn và thể xác của chính các bạn, và cũng không khó hiểu hơn.
Tôi không cố gắng, khi nêu lên cho các bạn tấm gương sáng ngời này, để giải thích giáo lý về hai bản tính trong một thân vị của Đấng Christ. Chỉ cần, đối với mọi mục đích hữu ích, rằng giáo lý ấy được bày tỏ như một chân lý mà chúng ta phải tiếp nhận, và trong đó chúng ta phải đứng vững; và rằng chúng ta có thể thấy mối liên hệ của chân lý quý báu này với mọi điều sống động trong kinh nghiệm, và mọi điều đúng đắn trong cách cư xử. Với tư cách là Đức Chúa Trời, Chúa Giê-xu đã tạo dựng thế gian, dò xét tấm lòng, hiện diện nơi nào hai ba người nhóm họp nhân danh Ngài, cai trị vũ trụ, sẽ khiến kẻ chết sống lại, và tiến hành sự phán xét cuối cùng; trong khi với tư cách là con người, Ngài đã nghỉ ngơi bên giếng nước Sa-ma-ri, khóc tại mộ La-xa-rơ, rửa chân cho các môn đồ, và ăn cá nướng cùng mật ong. Các bạn phải giữ vững điều này, như giữ chính sự sống mình. Đừng bao giờ quên rằng Chúa Giê-xu là bà con của các bạn, cũng như là Đấng Phán Xét của các bạn. Ngài đã thật sự là một đứa trẻ trong vòng tay mẹ mình, và thật sự đã lớn lên trong nhà của cha mẹ mình, và thật sự đã đương đầu với những cám dỗ của cuộc đời, như bất kỳ người con nào khác của loài người. Chỉ bằng cách này Ngài mới có thể trở thành một tấm gương hoàn hảo cho các bạn noi theo.
Tôi cũng trình bày cho các bạn nhân cách của một Đấng đã tự đặt mình vào hoàn cảnh của các bạn. Không phải chỉ bề ngoài, mà thật sự và trong lẽ thật, Đấng Christ đã mang lấy những sự yếu đuối, và gánh chịu những nỗi buồn của một con cháu A-đam. Xét về những sự cảm nhận, cả về tinh thần lẫn thể xác, Ngài đã được "làm giống như anh em mình;" sống như họ sống, và cảm nhận cả niềm vui lẫn nỗi buồn như họ cảm nhận. Về mọi phương diện này, Ngài cũng giống như các bạn. Thân thể Ngài, giống như thân thể các bạn, cần thức ăn, quần áo và giấc ngủ; tay Ngài, giống như tay các bạn, có thể chai sạn vì lao nhọc; thịt Ngài, giống như thịt các bạn, có thể bị rách nát vì đòn roi, và tâm trí Ngài, giống như tâm trí các bạn, có thể bị quấy rầy và bối rối. Nếu các bạn có những cuộc tranh đấu, Ngài cũng đã có. Nếu các bạn cần được khích lệ, Ngài cũng đã cần. Sa-tan có thể cám dỗ Ngài. Kẻ thù của Ngài có thể gây phiền phức cho Ngài. Quân lính có thể đóng đinh Ngài. Nét mặt của Cha Ngài có thể làm Ngài tràn đầy niềm vui. Ngài có thể được khích lệ bởi hy vọng.
Xét về việc thi hành bổn phận, chịu đựng đau khổ, đối mặt với gian khổ, và tranh đấu với cám dỗ, hoàn cảnh mà Đấng Christ đã hạ mình xuống không khác biệt về điểm cốt yếu nào so với hoàn cảnh của con người đơn thuần. Dù Ngài có thể mang gánh nặng của mình tốt hơn, vì Ngài có thể mang nó mà không nóng nảy, không vô tín, không oán trách, điều này không hề chứng tỏ rằng Ngài cảm nhận nó ít hơn, hay đã rơi ít giọt nước mắt hơn vì nó.
Hãy loại bỏ tội lỗi, cùng với nỗi sợ hãi về tương lai đi kèm với nó, thì tình trạng của Đấng Cứu Rỗi cũng giống như tình trạng của các bạn. Ngoại trừ điều này, các bạn không có một khó khăn nào mà Ngài không phải chịu với cùng một sức nặng, cũng không có một nỗi buồn nào mà tấm lòng Ngài không phải chịu đựng như vậy. Cảm xúc của Ngài có thể bị tổn thương bởi sự đối xử tệ bạc dễ dàng như cảm xúc của các bạn, và Ngài có thể khóc về sự bỏ bê của những người bạn tự xưng cũng chân thành như các bạn. Con đường của các bạn có gập ghềnh chăng? Con đường của Đấng Christ còn gập ghềnh hơn. Các bạn đôi khi có đau buồn chăng? Ngài cũng đã từng như vậy. Những nỗi sợ hãi khuấy động lòng các bạn, lòng Ngài cũng không xa lạ với chúng, và những hy vọng có thể tô điểm cho giờ phút cuối cùng của các bạn, cũng là những hy vọng đã tỏa ảnh hưởng trên sự chết của Ngài. Ngài thật phù hợp biết bao để làm gương!
Một lần nữa, Chúa Giê-xu đã từng ở đúng độ tuổi mà các bạn hiện nay đã đạt tới. Ba mươi năm Ngài sống trên đất trước khi bước vào công tác của chức vụ công khai, bao gồm thời kỳ thơ ấu và thanh niên. Có một lý do cho điều này. Nếu đó là một thời kỳ tương đối âm thầm, thì đó không phải là một thời kỳ bị lãng phí. Nó đã cho Ngài một kinh nghiệm đầy đủ hơn về đời sống con người trong niềm vui ban đầu cũng như nỗi buồn, và nó giúp Ngài cung cấp một mẫu mực cho những người cần nó nhất. Những gì Ngài đã cảm nhận về nỗi đau và sự yếu đuối khi còn là một đứa trẻ, và những gì Ngài đã biết về sự lo lắng và lao nhọc khi còn là một thanh niên, giúp cho tấm gương của Ngài càng thêm hữu ích.
Không phải với tư cách là một người già, còng lưng dưới những sự yếu đuối của tuổi tác, mà Chúa Giê-xu được thấy vượt qua những ngọn đồi và đi khắp các thung lũng xứ Giu-đê. Ngài được thấy tại Na-xa-rét, không phải như một người mà đầu đã phủ sương giá của nhiều mùa đông, mà như một đứa trẻ bên cạnh mẹ mình, như một cậu bé trong xưởng của cha mình, và như một thanh niên làm công việc được giao cho mình. Thời kỳ trong đời Ngài chính là thời kỳ mà chúng ta chiêm ngưỡng với sự quan tâm sâu sắc nhất.
Các bạn có thể nghĩ một cách dửng dưng về sự thật rằng Chúa Giê-xu đã từng đứng, xét về tuổi tác, đúng ngay nơi các bạn hiện nay đang đứng chăng? Số tuần, số tháng, và số năm chính xác đã trôi qua trên đầu các bạn, cũng đã trôi qua trên đầu Ngài. Hoàn cảnh của các bạn trong thời kỳ quan trọng này, Ngài không thể bỏ qua; Ngài nhớ lại hoàn cảnh của chính Ngài trong cùng thời kỳ của đời sống.
2. Xin cho tôi nêu lên một số ĐỨC TÍNH mà tấm gương của Đấng Christ dạy dỗ cho người trẻ. Một cánh đồng rộng mở ra ở đây, mời gọi chúng ta bước vào, và hứa hẹn sẽ thưởng cho việc khảo sát của chúng ta một cách phong phú. Nhân cách của Chúa Giê-xu là một chòm sao vĩ đại gồm những điều xuất sắc, bao gồm mọi điều trong sạch, chân thật, đáng yêu, và có tiếng tốt. Nó thích hợp với mọi người, mọi quốc gia, và mọi khí hậu. Tôi chỉ có thể dừng lại ở một vài điểm.
Đấng Christ nổi bật vì sự tiến bộ mà Ngài đã đạt được trong buổi sáng của cuộc đời. Tuổi trẻ của Ngài không bị lãng phí trong sự lười biếng, hay bị đánh mất trong sự buông thả bản thân, hay bị phung phí vào những điều vô ích. Không một giờ nào của thời thơ ấu thánh khiết của Chúa Giê-xu bị dùng sai, không một giờ nào bị dùng sai mục đích. Đó là lời chứng minh bạch của các lời tiên tri được linh cảm, rằng Ngài đã tăng trưởng "trong sự khôn ngoan, vóc dáng, và được đẹp lòng Đức Chúa Trời và loài người." Khi Ngài lớn lên theo năm tháng, Ngài cũng lớn lên trong tri thức. Có một thân thể thật và một linh hồn có lý trí, những điều này có thể được mở rộng và phát triển như thân thể và linh hồn của những đứa trẻ và thanh niên khác. Lời Đức Chúa Trời hẳn là điều Ngài nghiên cứu, và chúng ta hoàn toàn có thể kết luận rằng Ngài đã suy ngẫm lời ấy ngày và đêm. Ngài yêu thích các buổi thờ phượng đã định trong nhà Đức Chúa Trời. Những lời cầu nguyện và ca ngợi ở đó là niềm vui của Ngài.
Dù Đấng Christ có thể thiếu thốn những lợi thế văn chương hiện nay được coi trọng một cách chính đáng đến đâu, có một điều chúng ta được quả quyết, Ngài đã được phước với sự chăm sóc tận tụy của một người mẹ khôn ngoan và tốt lành — một người mẹ đã nhận con mình như một món quà đặc biệt của Đức Chúa Trời, và đã nhìn con với tình yêu thương dịu dàng xen lẫn sự tôn kính. Chưa từng có người nữ nào, trước hay sau đó, thực hiện một nhiệm vụ thú vị đến thế. Các bạn có thể tưởng tượng được điều gì cảm động hơn chăng? Ma-ri đang ngồi với Chúa Giê-xu thánh khiết lúc còn thơ bên cạnh mình, và họ cùng nhau đọc sách luật pháp. Tấm lòng bà tràn đầy tình yêu thương dịu dàng, và tấm lòng Ngài tràn đầy lòng biết ơn. Mỗi ngày bà chứng kiến sự tiến bộ của Ngài, và mỗi ngày Ngài đền đáp sự chăm sóc của bà bằng những cử chỉ yêu thương dịu dàng.
Tôi ý thức rõ rằng đây là đang bước đi trên mảnh đất mà trí tưởng tượng không được phép chạy hoang. Chúng ta không được quên sự thật rằng Chúa Giê-xu là "Đức Chúa Trời quyền năng," cũng như là hài nhi tại Bết-lê-hem; rằng Ngài không chỉ là cậu bé mười hai tuổi lắng nghe và đặt câu hỏi, mà còn sở hữu mọi thuộc tính của thần tính. Điểm này, tôi tin, đã được bảo vệ đầy đủ. Thần tính không được quên lãng, trong khi chúng ta đang chiêm ngưỡng nhân tính của Ngài. Tuy nhiên, để nhận được lợi ích đầy đủ từ tấm gương của Ngài, chúng ta nên xem xét nó dưới mọi khía cạnh được trình bày trong Kinh Thánh.
Chúa Giê-xu cũng đã vâng lời cha mẹ mình.
Đây là một trong những nét đáng yêu nhất trong bức tranh trước mắt chúng ta. Các tác giả Kinh Thánh cẩn thận ghi lại rằng Ngài đã phục tùng Giô-sép và Ma-ri, tham khảo ý muốn của họ, vâng theo thẩm quyền của họ, và tuân theo các mệnh lệnh của họ. Ngài không bao giờ gây cho họ một giây phút đau đớn nào bởi sự nóng nảy hay lãng quên, hay thiếu tôn trọng. Ngài không bao giờ không làm thỏa mãn mọi kỳ vọng chính đáng của họ. Đó là lời chứng nhất trí của mọi lịch sử Hội Thánh đầu tiên, rằng Chúa Giê-xu đã học nghề mà người cha được cho là cha của Ngài đã làm, và nhờ đó vui vẻ đóng góp vào sự tiện nghi và nuôi dưỡng của gia đình mà Ngài là một thành viên. Ngài không để cha mẹ mình lao nhọc trong khi Ngài chơi đùa, hay để họ kiệt sức, trong khi Ngài ăn bánh của sự lười biếng. Một cảnh tượng như thế luôn luôn buồn thảm, và chúng ta có thể quả quyết rằng cảnh tượng ấy đã không được chứng kiến trong gia đình mà Chúa Giê-xu thánh khiết lúc còn thơ là một thành viên.
Tôi thích nghĩ về Đấng Christ như một người con vâng lời, hiếu thảo, con của cha mẹ nghèo khó, được dạy dỗ từ sớm để lao động bằng đôi tay mình, và nhờ sự vui vẻ trong tâm hồn cùng sự đoan chính trong cách ăn ở, đã làm cho căn nhà đơn sơ nơi họ sinh sống tràn đầy ánh sáng, niềm vui và sự bình an. Khác biết bao với cách cư xử của nhiều đứa trẻ lười biếng, bồn chồn, ngang bướng, làm xáo trộn sự yên tĩnh bên bếp lửa của cha mình và đâm thủng lòng mẹ bằng những nỗi đau cay đắng! Một đứa trẻ như vậy, dù có tài năng hay lợi thế nào đi nữa, cũng không có tâm trí như tâm trí vốn có trong Đấng Christ.
Hãy suy ngẫm, các bạn trẻ thân mến, về cách cư xử của Con Đức Chúa Trời, nếu bao giờ các bạn bị cám dỗ lìa khỏi các mệnh lệnh của đấng đã sinh ra các bạn, và coi thường lời nài xin của người đã mang nặng các bạn. Khi bịt tai trước những đòi hỏi của họ, các bạn chắc chắn sẽ làm hại chính linh hồn mình. Chúa Giê-xu vui thích tôn kính cha mẹ Ngài, và các bạn cũng phải như vậy, nếu "những ngày của các bạn được dài lâu trên đất mà Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của các bạn, ban cho các bạn." Than ôi, đứa con thờ ơ không biết mình làm cho gia đình vui hay buồn khổ thì ít giống Đấng Christ biết bao! Dù có dung mạo xinh đẹp, dáng vẻ đáng yêu hay tài năng sáng chói đến đâu, nó cũng chẳng giống chút nào với Chúa Giê-xu thơ ấu thánh khiết.
Lại nữa, ngoài sự siêng năng và hiếu thảo, Đấng Christ còn thật sự và hết sức tin kính. Tình yêu đối với Đức Chúa Trời cai trị lòng Ngài, không chỉ kiểm soát mọi cảm xúc bên trong, mà còn bày tỏ ra trong mọi hành động bên ngoài thích hợp. Ngài đã hết lòng tham gia sự thờ phượng công cộng trong nhà của Đức Chúa Trời, và cùng lên với đoàn dân giữ ngày lễ thánh biết bao! Ngài đã vui thích biết bao khi hiệp cùng sự cầu nguyện hằng ngày của gia đình thánh tại Na-xa-rét! Ngài yêu thích sự cầu nguyện đến nỗi chúng ta thấy Ngài chuyên tâm vào công việc thánh này lúc chiều muộn, khi trời còn chưa sáng hẳn, và thậm chí suốt cả đêm. Nơi Ngài không có sự quên lãng, không có sự thờ ơ, không có sự sa sút. Dù ở đâu—bên giếng Sa-ma-ri, trong nhà Ma-thê, hay khi dùng bữa với người Pha-ri-si—Ngài cũng bày tỏ cùng một tâm trạng tin kính. Lòng sốt sắng của Ngài không hề giảm sút, đức tin của Ngài không hề thay đổi, và sự bình an của Ngài không hề bị gián đoạn.
Thế nhưng trong sự tin kính của Đấng Cứu Rỗi chẳng có gì khắc khổ, chẳng có gì xa cách xã hội. Chúng ta có lý do chính đáng để kết luận rằng Ngài xa cách sự nghiêm khắc và ẩn dật một mặt, cũng như xa cách sự chạy theo thế gian mặt khác. Một vẻ vừa vui tươi vừa nghiêm trang dường như thường ngự trên nét mặt Ngài. Như Ngài có thể khóc với kẻ khóc, Ngài cũng có thể vui với kẻ vui. Chưa bao giờ Ngài sống một ngày mà không có sự tương giao thiêng liêng và chân thành với Đức Chúa Trời, và cũng chưa bao giờ thiếu một hành động nhân từ dịu dàng và chu đáo.
Hãy xét cách cư xử của Đấng Cứu Rỗi phước hạnh suốt ba mươi ba năm liền, thì thấy đó là tấm gương về sự tin kính chân thành và cao thượng biết bao! Tâm trạng của Ngài nghiêm trang biết bao, mà vẫn dễ mến biết bao! Tin kính biết bao, mà vẫn vui tươi biết bao! Vững vàng biết bao, mà vẫn dịu dàng biết bao! Can đảm biết bao, mà vẫn khiêm nhường biết bao! Trong mọi lúc và mọi hoàn cảnh, Ngài đúng là mẫu người mà mọi đứa trẻ, mọi thanh niên và mọi người trưởng thành đều nên trở thành.
Giờ đây, tôi còn có thể làm gì tốt hơn là thúc giục các bạn, các bạn trẻ thân mến, hãy lấy Chúa Giê-xu thơ ấu thánh khiết làm mẫu mực và bước đi theo bước chân Ngài? Hãy làm điều này, và các bạn sẽ không bao giờ làm đau lòng cha hay mẹ. Hãy làm điều này, và các bạn sẽ không bao giờ làm cho anh hay em mình phải xấu hổ. Hãy làm điều này, và các bạn sẽ không bao giờ làm thất vọng những hy vọng của Hội Thánh Đức Chúa Trời. Hãy làm điều này, và các bạn sẽ không bỏ lỡ việc trở nên phước hạnh cho thế gian. Các bạn sẽ trở nên tất cả những gì mà lòng nhân ái khôn ngoan nhất có thể mong muốn, nếu về tính tình và cách ăn ở, các bạn giống như Đấng Cứu Rỗi thuở thanh niên.
Hãy kiên nhẫn với tôi trong khi tôi nhấn mạnh gợi ý này. Những tên tuổi khác đáng được tôn trọng và yêu mến, nhưng đây là một danh vượt trội đơn độc và duy nhất. Giô-sép, hay Giô-si-a, hay Giăng, có là gì so với Chúa Giê-xu thơ ấu thánh khiết. Họ hiếu thảo, nhưng đôi khi họ đã để cho những cảm xúc và tính khí xấu lấn át. Họ tin kính, nhưng lòng họ đôi khi đã lang thang xa cách Đức Chúa Trời. Họ là những tấm gương về sự tốt lành, thế nhưng không phải lúc nào cũng an toàn khi noi theo họ. Nhưng nơi Chúa Giê-xu thì không có khiếm khuyết, không có thiếu sót, không có pha tạp. Tôi mong người nhỏ tuổi nhất trong các bạn nhớ rằng đã từng có một người trên thế gian này, đúng bằng tuổi các bạn, chưa bao giờ có một cảm xúc xấu, chưa bao giờ thốt ra một lời gian ác, và chưa bao giờ làm một việc sai trái. Hãy nghĩ xem Đấng Cứu Rỗi phước hạnh đã sống một cuộc đời như thế nào, đúng vào mùa đời mà các bạn đang trải qua. Hãy học cách chiêm ngưỡng Ngài khi Ngài nằm trong máng cỏ, hay nghỉ ngơi trong vòng tay mẹ, hay bước vào xưởng thợ mộc, hay đặt câu hỏi trong đền thờ, với lòng tôn thờ và yêu mến. Nếu Ngài là Đấng Cứu Chuộc của các bạn, thì đồng thời Ngài cũng là tấm gương của các bạn, và các bạn phải bước đi theo bước chân Ngài.
Đây là một chủ đề mà không ai có thể khai thác hết. Tôi vui lòng muốn gắn tâm trí của mọi người đọc những trang này vào một mẫu mực về sự siêng năng thành công, lòng hiếu thảo không lay chuyển, và sự tin kính theo Kinh Thánh, như được trình bày trước chúng ta nơi đây.
Nơi Chúa Giê-xu không có sự lơ là bổn phận, không có sự thiếu kiên nhẫn trước kỷ luật, không có sự quên lãng Đức Chúa Trời. Hãy nghĩ xem Ngài đã cảm nhận và hành động như thế nào, nếu bao giờ các bạn bị cám dỗ chán ghét việc học, bỏ bê cha mẹ, hay từ bỏ các bổn phận thờ phượng. Chúa Giê-xu thơ ấu thánh khiết đã không lớn lên mạnh mẽ trong tâm linh và đầy dẫy sự khôn ngoan theo cách như vậy.
Đặc biệt hãy hướng về Ngài trong mọi giờ phút buồn rầu. Các bạn có cảm thấy mình nghèo khó và có nguy cơ bị bỏ rơi chăng? Hãy đi, bày tỏ nỗi khó khăn của mình cho Đấng đã phải uống chén sầu khổ ngay từ khi mới sinh ra. Các bạn có đôi khi kinh hãi trước một đời lao nhọc và vất vả chăng? Hãy đi, làm cho tinh thần mình tươi mới lại bằng cách nhìn xem những gì đang diễn ra trong xưởng thợ mộc tại Na-xa-rét. Một đời tin kính nghiêm túc có lúc dường như không thể thực hiện được chăng? Hãy đi, thu thập sức mạnh và can đảm từ Đấng vui thích trong sự tương giao với Cha trên trời hơn bất cứ điều gì khác. Không có lý do gì để các bạn ngã lòng hay nản chí.
TÔN GIÁO—ĐIỀU CHÍNH YẾU
Chúng ta đã đến chương cuối cùng của một loạt các chương mà tôi tin rằng các bạn đã không đọc một cách vô ích. Trong quá trình trình bày, một phạm vi rộng đã được bao quát, và nhiều chủ đề khác nhau; một số chủ đề không thường được thảo luận công khai, đã được xem xét. Tôi đã có thẩm quyền cao để nhấn mạnh, với tất cả sự tha thiết, các điều răn trong bảng luật thứ hai; nhưng các bạn không cần ai nhắc rằng có một thứ gọi là giữ gìn danh tiếng tốt đẹp, theo đánh giá của thế gian, mà trong đó sự kính sợ và yêu mến Đức Chúa Trời không chiếm phần nào. Đây là điểm mà những lo lắng dịu dàng nhất của tôi được đánh thức, và tôi không thể kết thúc các chương này mà không truyền dạy điều ấy cho sự chú ý nghiêm túc và tức thì của các bạn. Hãy kết bạn với Đấng Toàn Năng, và các bạn sẽ không bao giờ phải xấu hổ hay bối rối.
Kính sợ Đức Chúa Trời và giữ các điều răn của Ngài là toàn bộ bổn phận, và tôi có thể thêm rằng là toàn bộ hạnh phúc của con người. Điều này "có lời hứa về đời này và đời sẽ đến." Đó là "sự kết luận của mọi việc." Tôn giáo, tôn giáo thuần khiết và không ô uế, như nó hiện hữu trước mặt Đức Chúa Trời, là Cha, là sự hoàn hảo của tính cách và thành tựu con người. Nó phù hợp với bản tính con người, và nó không thể thiếu cho phúc lợi của con người.
1. Tôn giáo phù hợp với bản tính con người.
Tôn giáo là gì? Chúng ta nói về nó như tình yêu đối với Đức Chúa Trời, như sự ăn năn về tội lỗi, như đức tin nơi Đấng Christ, như sự tiếp nhận các giáo lý của Kinh Thánh, và như sự vâng theo các mệnh lệnh thiêng liêng. Tất cả những điều này đều bao hàm trong từ ngữ bao quát ấy. Một tôn giáo như vậy, phát sinh từ chính những mối quan hệ mà con người có với Đấng Tạo Hóa của mình, không chỉ như một tạo vật mà thôi, mà còn như một tội nhân, và có mục đích là khôi phục con người về sự thánh khiết và hạnh phúc, thì hẳn phải phù hợp với bản tính của con người.
Điều này sẽ trở nên rõ ràng, nếu các bạn xét xem nó tác động mạnh mẽ biết bao đến các năng lực lý trí của con người. Xét như một tập hợp các chân lý được mặc khải, không có gì thích hợp hơn để đem lại sự nâng cao và mở rộng cho tâm trí, và kêu gọi các năng lực của nó vào sự vận dụng mạnh mẽ nhất. Tôn giáo trình bày trước sự suy xét của con người những sự kiện và biến cố vĩ đại nhất mà con người có thể hình dung. Sự sáng tạo thế gian, sự quan phòng đặc biệt của Đức Chúa Trời, sự sa ngã của nhân loại, sự cứu chuộc bởi Đấng Christ, sự bất diệt của linh hồn, sự sống lại của kẻ chết, và sự phán xét cuối cùng—là những chủ đề lớn mà con người hằng ngày được kêu gọi suy ngẫm. Có nguồn nào của sự cao cả về trí tuệ và đạo đức có thể sánh được với những điều này chăng? Có loại chủ đề nào khác nắm giữ các năng lực suy nghĩ mạnh mẽ đến thế, và nâng chúng lên cao đến thế chăng? Bằng cách này, lòng tin kính thật luôn đem lại sức mạnh và sự sáng suốt gia tăng cho hoạt động của trí tuệ. Xét về những tư tưởng rõ ràng, nhất quán về Đức Chúa Trời, về trách nhiệm của con người, về những phần thưởng của thế giới tương lai, tôn giáo không chỉ "nhấc kẻ nghèo khỏi đống tro," mà còn đặt người ấy trên các "vua chúa và bậc quyền quý của đất." Tôn giáo đã đem lại sức bật nào cho tâm trí của cô con gái nhà vắt sữa, và người chăn chiên trên đồng Salisbury! Nó tạo nên ngôi trường tốt nhất cho sự nâng cao trí tuệ.
Tâm trí sẽ yếu đuối—chừng nào nó chỉ được rèn luyện với những điều nhỏ nhặt. Để mở rộng phạm vi suy nghĩ của mình, con người phải học cách thoát khỏi nếp sống đơn điệu buồn tẻ của bổn phận hằng ngày, và đem các năng lực của mình tiếp xúc mạnh mẽ với những điều vốn vĩ đại và cao cả. Một sức sống mới được ban cho các năng lực trí tuệ của con người, ngay khi con người bắt đầu đo lường những chân lý cao cả và cao thượng. Toàn bộ con người bên trong của con người giờ đây thấy mình được đối diện với một đối tượng xứng đáng, và lập tức tập trung sức lực cho nhiệm vụ bơi lội trong vùng nước không có đáy.
Hãy tin chắc điều này, các bạn trẻ thân mến, trong tôn giáo theo Kinh Thánh, sống động, có mọi điều để mở rộng phạm vi và kích thích hoạt động của sự hiểu biết con người. Tất cả những bài học mà tôn giáo dạy chúng ta về sự bại hoại sâu xa và đáng sợ của con người, trách nhiệm của con người trước Đức Chúa Trời về mọi cảm xúc trong lòng và mọi hành động trong đời sống, sự hoàn toàn thiếu vắng điều gì tốt lành trước mắt Đức Chúa Trời, sự nương cậy vào huyết của Đấng Christ để được tha thứ, và vào Thánh Linh của Đấng Christ để được nên thánh, cùng nhu cầu được giúp đỡ từ trên cao trong mỗi bước đi trên hành trình về thiên đàng, đều thích hợp, hơn bất cứ điều gì khác, để đánh thức suy nghĩ, gợi lên sự tìm tòi, và thúc đẩy nỗ lực. Nếu Phúc Âm hạ thấp sự kiêu ngạo của con người và đặt sự tự cao của con người xuống thấp, để chỉ một mình Đức Chúa Trời được tôn cao, thì Phúc Âm làm điều này, không phải bằng cách làm tối tăm sự hiểu biết của con người, mà bằng cách đổi mới lòng con người; không phải bằng cách bó hẹp hoạt động của trí tuệ con người, mà bằng cách thay đổi tính chất của các tình cảm con người. Quả thật, khuynh hướng của tôn giáo thật, thuộc linh là mở ra và kêu gọi mọi năng lực tinh thần, đến nỗi không ai có thể trải qua sự nhận biết tội lỗi và từ bỏ chính mình, cùng sự tin cậy vào sự chuộc tội, mà Kinh Thánh gọi là "vượt khỏi sự chết mà đến sự sống," mà lại không trở nên một con người suy nghĩ, trầm tư, trí tuệ hơn trước. Đối với đa số quần chúng, tác dụng của sự cải đạo chân thật trong việc lay động và mở rộng tâm trí quả thật đáng ngạc nhiên. Không có trường học nào khác dạy những bài học gây ấn tượng mạnh mẽ như vậy, hay bảo đảm sự phát triển trí tuệ như vậy.
Đừng bao giờ sợ rằng có ai sẽ trở nên yếu kém về trí tuệ, vì đã chú ý đúng đắn đến vấn đề tôn giáo. Thốt ra một quan điểm như vậy là một lời vu khống thô thiển, như cuộc đời của Hale, Boyle, Newton, Owen, Edwards, Davies, Chalmers, và cả ngàn tên tuổi khác cũng được tôn vinh gần như ngang bằng, đã minh chứng rõ ràng. Không phải việc nghiên cứu về một Đức Chúa Trời tự hữu, một Đấng Thần Linh nhập thể, một ngôi phán xét, và một thế giới báo ứng, làm cho tâm trí còi cọc. Không phải một sự nhận biết tội lỗi như đã khiến Luther phải kêu lên từ tận đáy lòng: "Ôi! tội lỗi của tôi! tội lỗi của tôi!" Không phải một cái nhìn về Đấng Christ trên thập tự giá như đã phá vỡ những sợi dây trói chặt gánh nặng của Người Hành Hương của Bunyan; cũng không phải một sự bảo đảm không chút nghi ngờ về tình yêu của Đức Chúa Trời như đã làm giảm bớt cơn vật lộn với sự chết của Martyn anh hùng—có thể làm suy yếu năng lực của tâm trí. Điều đó là không thể. Giả vờ như vậy là bày tỏ sự dốt nát thô thiển nhất. Nhưng chưa hết đâu.
Tôn giáo còn hơn một sự rèn luyện trí tuệ, nó phù hợp với những cảm xúc đạo đức của con người. Chúng ta có một tấm lòng cũng như một trí tuệ, và các tình cảm của chúng ta cần được điều chỉnh, thậm chí còn hơn trí tuệ cần được mở rộng.
Chính tại đây, sự sa ngã đã đặc biệt gây ra điều ác, và chính tại đây, sự cứu chuộc đặc biệt áp dụng phương thuốc của nó. Kinh Thánh bày tỏ cho chúng ta các thuộc tính của Đức Chúa Trời, không chỉ để khơi dậy những cảm xúc kính sợ, vĩ đại và hùng vĩ—mà còn để đánh thức tình yêu, sự ngưỡng mộ và lòng tin cậy. Kinh Thánh mặc khải một Đấng Cứu Rỗi chết trên thập tự giá, không chỉ để thu hút sự chú ý—mà còn để tạo ra ảnh hưởng bền vững trên tấm lòng. Kinh Thánh nói về tội lỗi, sự tha thứ, thiên đàng và địa ngục, không chỉ để khuấy động các năng lực trí tuệ—mà còn để nắm giữ lương tâm một cách chắc chắn và mạnh mẽ. Đức Chúa Trời mà Kinh Thánh làm cho chúng ta biết, là Đức Chúa Trời mà chúng ta phải đặt lòng tin cậy như một người Cha. Đấng Cứu Chuộc mà Kinh Thánh mặc khải là Đấng Cứu Chuộc ban cho chúng ta nơi nương náu khỏi cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời. Phước hạnh mà Kinh Thánh công bố, và tai họa mà Kinh Thánh đe dọa—là phước hạnh để chúng ta tìm kiếm, và tai họa để chúng ta tránh xa.
Phải, các thanh niên yêu dấu, tôn giáo được giới thiệu cho các bạn đó là điều mà nếu không có nó, bản tính đạo đức và thuộc linh của các bạn không bao giờ có thể phát triển đúng đắn. Khi trở nên người tốt, các bạn không chỉ sẽ đạt được sự hiểu biết rộng hơn, sự phán đoán vững vàng hơn, và tầm trí tuệ cao hơn, mà các bạn sẽ đạt được điều mà các bạn cần một cách nhấn mạnh hơn nhiều, đó là một trạng thái tốt hơn về cảm xúc tôn giáo. Không ai, dù thử nghiệm nào đi nữa, có thể thành công trong việc tự thuyết phục mình rằng mình không phải là kẻ vi phạm, và không cần một sự chuộc tội. Cố gắng làm điều này là tự lừa dối chính mình. Do đó, giáo lý lớn về sự cứu rỗi bởi huyết của thập tự giá, mặc dù thích hợp để đem lại chiều rộng và tầm vóc cho sự hiểu biết, vẫn trực tiếp thích hợp hơn để đem lại sự bình an và yên tĩnh cho lương tâm. Nếu nó là công cụ mở rộng tâm trí, thì nó chính là phương thuốc chữa lành các bệnh tật của tấm lòng.
Hãy để bất kỳ người thành thật nào đọc câu chuyện về sự sáng tạo, sự cám dỗ và sa ngã, sự thiết lập các sinh tế, những lời hứa về một Đấng Cứu Rỗi, sự nhập thể của Con Đức Chúa Trời, sự chết của Ngài thay cho tội nhân, sự cầu thay mà Ngài đang thực hiện bên phải Đức Chúa Trời là Cha, những lời mời gọi của lòng thương xót được gửi đi khắp nơi trong danh Ngài, và vinh quang sẽ được bày tỏ sau này, và so sánh tất cả những điều này với những gì người ấy cảm nhận trong lòng mình và nhìn thấy trong thế gian xung quanh, thì dù người ấy nghĩ hay nói gì khác, người ấy cũng không thể tránh khỏi kết luận—rằng trong tôn giáo của Kinh Thánh có điều đáp ứng những nhu cầu của tấm lòng như không có gì khác từng làm, hay từng có thể làm. Nó lấp đầy nhu cầu lớn lao của lòng người. Không có nó, con người không bao giờ có thể trở nên như mình nên trở nên—hay làm những gì mình nên làm—hay hưởng những gì mình có thể hưởng.
Đây là một phước hạnh mà không ai có thể thiếu—mà vẫn hy vọng vươn tới phẩm giá của hạnh phúc thật. "Mọi người suy ngẫm," một tác giả lỗi lạc nói, "khi nghĩ về hoàn cảnh của mình trên thế gian, sẽ thường tự hỏi: Tôi có thể thỏa lòng với điều gì? Tôi nhìn những người giàu có, và thấy A-háp khao khát một vườn rau, và người giàu dại dột chết đi trong khi nhà kho của mình đang xây, và người giàu nọ xin một giọt nước. Tôi nghĩ đến những người khôn ngoan, và thấy A-hi-tô-phe treo cổ tự vẫn, và A-rôn làm một con bò vàng, và Sa-lô-môn bị mê hoặc bởi những người vợ thờ thần tượng. Tôi hướng về những người ham mê thú vui thế gian, và thấy rằng thú vui như vậy chẳng khác gì chiếc giường mà Sa-tan ném những Ê-sau và Áp-sa-lôm thời nay vào. Tôi chiêm ngưỡng danh vọng, và thấy trong Tu viện Westminster nổi tiếng xa gần, rằng những người chết vĩ đại nhất cũng chẳng còn lại gì ngoài một lời khắc bia khoe khoang. Tôi phải chết. Tôi phải gặp Đức Chúa Trời. Tôi phải bước vào cõi đời đời, và những điều như thế này làm sao có thể phù hợp với trường hợp của tôi?" Điều đó không bao giờ có thể xảy ra. Mơ tưởng hạnh phúc từ những đối tượng hư không và chóng tàn như vậy—là tiêu tiền "cho những điều chẳng phải là bánh."
Vậy chúng ta chẳng nên nói rằng tôn giáo phù hợp với bản tính con người, cả về trí tuệ lẫn đạo đức sao? Nếu không, tại sao con người lại có khả năng mở rộng trí tuệ như vậy, và nhạy cảm với ảnh hưởng của hy vọng và sợ hãi như vậy? Tại sao con người lại cảm thấy một khát khao không thể dập tắt về sự bất diệt? Tại sao toàn bộ thế gian mà con người đang sống lại không thể đem đến một giọt an ủi thật sự nào cho môi con người? Tại sao con người lại nghèo khó, lệ thuộc, và không thể tự lo liệu cho mình như vậy? Những sự thật đơn giản này nói với chúng ta, như bằng lời hùng biện của thiên sứ, con người là gì, và con người cần gì. Nhưng,
2. Tôn giáo cần thiết cho phúc lợi của con người.
Chắc chắn tôn giáo đem lại lời hứa tốt nhất có thể về sự thịnh vượng thế gian. Không ai có thể tìm được cách sẵn sàng hơn để thiết lập mình trong sự tôn trọng và tin cậy của những người tốt, và để thu thập quanh mình những phương tiện hưởng thụ thật sự, hơn là thành tâm tin các giáo lý, và trung tín thực hành các điều răn của Cơ Đốc giáo. Chỉ cần suy xét qua loa về vấn đề này cũng cho chúng ta thấy rằng hẳn phải như vậy. Các nguyên tắc của Kinh Thánh có bao giờ dẫn đến sự hoang phí và phung phí chăng? Quán rượu và bàn cờ bạc thường ngốn hết tài sản của một người—nhưng sự cầu nguyện và việc đi thờ phượng thì không bao giờ. Lòng tin kính có đem sự bất hòa và xáo trộn vào vòng gia đình chăng? Nhiều người chồng đã khiến gia đình mình trở nên rách rưới và khốn khổ, vì lui tới câu lạc bộ buổi tối và các sảnh vui chơi—nhưng không bao giờ vì sự thờ phượng và yêu mến Đức Chúa Trời. Sức khỏe của con người có bị suy yếu vì tuân theo các quy tắc của Phúc Âm chăng? Sự lo lắng thái quá về thế gian đưa vô số người đến nấm mồ không đúng lúc, nhưng một tâm tính Cơ Đốc cân bằng tốt không bao giờ rút ngắn ngày sống của con người.
Không thể có cơ sở nào để do dự về vấn đề này. Nếu "con đường của kẻ vi phạm thật khó khăn," nếu "mật đắng" gắn liền với "xiềng xích của sự bất công," và nếu "sự rủa sả của Đức Giê-hô-va ở trong nhà kẻ ác," thì chúng ta không thể mong thấy các cá nhân hay gia đình thịnh vượng lâu dài—nếu Đức Chúa Trời bị lãng quên, Kinh Thánh bị bỏ bê, và nơi thánh bị lìa bỏ. Tôi không muốn các bạn bị ảnh hưởng bởi những động cơ chỉ vì tiền bạc; nhưng có một mối liên hệ tự nhiên và rõ ràng giữa lòng tin kính thật và sự thành công tạm thời, và việc chỉ ra mối liên hệ này không thể là sai. Những cảm xúc đúng đắn đối với Đức Chúa Trời hầu như chắc chắn sẽ tạo ra những thói quen siêng năng và tiết kiệm bao quanh con người bằng sự thoải mái và đầy đủ. Đây là những phước hạnh của Tân Ước cũng như của Cựu Ước; và có thể nói trong thời đại chúng ta, cũng nhấn mạnh như bao giờ hết: "Chớ lìa bỏ sự khôn ngoan, thì sự khôn ngoan sẽ gìn giữ con; hãy yêu mến sự khôn ngoan, thì sự khôn ngoan sẽ phù hộ con; hãy tôn trọng sự khôn ngoan, thì sự khôn ngoan sẽ thăng con lên; sự khôn ngoan sẽ đem con tới sự vinh hiển, khi con ôm ấp nó." Nếu sự thịnh vượng các bạn mong muốn bao hàm một mức sống đầy đủ về của cải trần gian, một gia đình được điều hành tốt đẹp, và một tâm trạng bình an—thì tình yêu đối với Đức Chúa Trời, đức tin nơi Đấng Christ, và lòng tin cậy nơi các lời hứa, về bản chất, đều được tính để bảo đảm tất cả những phước hạnh này. Các bạn không thường thấy sự thiếu thốn khốn khổ nơi những người đọc Kinh Thánh, giữ sự cầu nguyện sáng và tối, đi nhà thờ đều đặn, và tương giao với Đức Chúa Trời.
Các bạn còn nghi ngờ chăng? vậy hãy hỏi các bậc cha ông, họ sẽ dạy dỗ các bạn, và các bậc trưởng lão, họ sẽ bảo cho các bạn biết. Lời chứng của họ là lời chứng của những người đã từng trẻ tuổi nhưng nay đã già, và tất cả đều cho thấy rằng người công bình không bị bỏ rơi, và dòng dõi người cũng không đi ăn mày. Về vấn đề lớn lao này, không thể có tranh cãi. Trời và đất cùng nhau nhấn mạnh lời khuyên răn—Hãy nắm chặt Tôn Giáo thật; "hãy nắm lấy sự khuyên dạy, chớ buông ra; khá gìn giữ nó, vì nó là sự sống của con." Không người bạn nào khác sẽ chứng tỏ quan tâm đến phúc lợi của các bạn như vậy. Nàng sẽ ở cùng các bạn ban đêm, làm việc cùng các bạn ban ngày, cư ngụ cùng các bạn trong thành phố, đồng hành cùng các bạn trong đồng vắng, và cùng các bạn dong buồm trên biển cả. Các bạn sẽ tìm thấy sự hiện diện của nàng trên tảng đá nơi Gia-cốp nằm ngủ, trong hang nơi Đa-ni-ên bị bao quanh bởi những con sư tử đói, bên cột trụ nơi An-ne thầm thì cầu nguyện trong im lặng, trong ngục tù nơi Phao-lô và Si-la hát ngợi khen, và trên sườn đồi nơi Đấng Chịu Thương Khó trút lòng mình ra với Đức Chúa Trời. Nàng đã khắc tên mình trên nhiều bếp lửa gia đình, nhiều hang động mới mở, và nhiều nền ngục tối. Công việc của nàng là làm cho con người hạnh phúc hơn cũng như thánh khiết hơn. Thà một chiếc tàu ra biển không có bánh lái—còn hơn một thanh niên bước vào đời mà không có lòng tin kính. Nếu giờ phút đến, khi người ấy sẵn sàng quyết tâm không tìm kiếm Chúa, thì người ấy có thể mong đợi rằng Đức Chúa Trời sẽ từ bỏ người ấy mãi mãi.
Việc tất cả những điều này được hiểu rõ và thấu đáo là vô cùng quan trọng. Hàng ngàn người xem tôn giáo là quý giá vì nó gắn liền với một cái chết an toàn và bình an, nhưng lại không thấy gì khiến nó trở nên đáng yêu đối với họ như một phương tiện đem lại điều tốt lành cho đời này. Đây là một trong những sai lầm lớn nhất mà đám đông thiếu suy nghĩ có thể mắc phải. Lòng tin kính thật là một phước hạnh hiện tại phong phú. Ảnh hưởng của nó được cảm nhận một cách có lợi trên mọi mối quan hệ và liên hệ của con người trong đời sống. Hãy để nó phổ biến khắp nơi, thì "các con trai chúng ta sẽ như cây trồng lớn lên trong tuổi đang thì, và các con gái chúng ta như đá góc nhà, chạm trổ theo hình dáng một cung điện."
Tuy nhiên, có những giờ phút tăm tối trong mọi cuộc đời, và điều này dẫn tôi đến việc thêm rằng—tôn giáo là sự nâng đỡ chắc chắn duy nhất trong hoạn nạn. Sớm hay muộn, ngày hoạn nạn chắc chắn sẽ đến. Sự thất vọng, bất hạnh, bạc bẽo và thay lòng đổi dạ đều sẽ vây quanh bước đường của các bạn, khi các bạn hành trình qua thung lũng nước mắt này. Bất cứ lúc nào, sức khỏe cũng có thể suy tàn, bạn bè có thể trở nên phản bội, và một đám mây đen như nửa đêm có thể che phủ triển vọng của các bạn. Ngoài ra, còn có những nỗi đau của tấm lòng—mà không thuốc men nào của con người có thể chữa lành; và những thử thách của tâm linh—mà không âm nhạc nào có quyền năng xoa dịu. Đứa con của nỗi buồn như vậy sẽ làm gì, khi cây bầu của mình héo tàn, và mặt trời chiếu gay gắt trên đầu trần của mình? Không phải bài hát ồn ào, điệu nhảy vui vẻ, hay chén rượu đầy—có thể làm cho tâm trí phấn chấn trong một giờ phút như thế. À! Sir John Mason đã nói; mọi sự đều lìa bỏ tôi trong cơn hoạn nạn—nhưng Đức Chúa Trời của tôi, Kinh Thánh của tôi, và những lời cầu nguyện của tôi. Chỉ "người ngay thẳng" mới có "ánh sáng soi trong tối tăm."
Chalmers kể một câu chuyện, mà câu chuyện ấy nên truyền đạt một bài học bổ ích. Một người chìm sâu trong nỗi buồn đã từng đến gặp một vị thầy thuốc nổi tiếng để xin lời khuyên; và các bạn nghĩ ông ta đã nhận được câu trả lời gì? Ông ta được bảo một cách nghiêm túc, như phương thuốc tốt nhất trong trường hợp của mình, hãy đến xem buổi trình diễn của một diễn viên sân khấu nổi tiếng. Đó là thứ dầu xoa duy nhất mà vị thầy thuốc uyên bác ấy biết để chữa lành một tâm hồn bị thương. Nhưng hóa ra, làm mất uy tín cho đơn thuốc của ông ta, chính bệnh nhân ấy lại là diễn viên đó, và trong khi đêm này qua đêm khác, ông ta khơi dậy tiếng vỗ tay của một nhà hát đông nghẹt, thì chính lòng ông ta lại lạnh lẽo và buồn bã như nấm mồ. Thật là một cảnh tượng! Người khốn khổ này đã đi khơi dậy một niềm vui mà chính mình không thể tham dự, và đứng như một kẻ than khóc ủ rũ giữa niềm vui ồn ào mà chính giọng nói của mình đã đánh thức. Ước gì mọi thanh niên ham mê thú vui đều nhớ bài học này! Nó dạy chúng ta bằng những lời không thể chối cãi, rằng tấm lòng có thể bị xé nát vì đau đớn, trong khi những nụ cười gượng gạo dường như chiếu sáng khuôn mặt.
Hume đã tuyên bố mình là một người hạnh phúc, việc ông ta thành thật đến đâu thì không khó xác định lắm. Các bạn đều đã nghe với những lời đùa cợt ngu xuẩn và khiếm nhã nào ông ta đã trải qua những giờ phút của đêm cuối cùng mà ông ta được phép sống. Điều này chắc chắn được thực hiện, để giữ ấn tượng rằng các nguyên tắc của ông ta đã nâng đỡ ông ta đến cùng. Nhưng tấm lòng có lời chứng riêng của nó về những vấn đề như vậy, và có những lúc trong đời mỗi người, tiếng nói của nó sẽ được nghe thấy. Người đàn ông này, sau nhiều đau đớn và lao nhọc, đã thành công một phần trong việc biến chính mẹ mình thành một kẻ vô thần; nhưng khi ông ta vắng nhà, bà lâm bệnh, và tràn đầy nỗi thống khổ trong tâm trí. Trong cơn cấp bách này, bà đã viết thư cho con trai, nài xin ông ta trở về, hoặc gửi qua thư những lời an ủi cần thiết. Hume nhận được tin ấy với nỗi buồn lớn, và lập tức lên đường; nhưng trước khi ông ta đến nơi thì người mẹ đã qua đời. Chủ nghĩa vô thần thất bại trong giờ phút buồn rầu.
Các bạn phải cho phép tôi nói cụ thể ở đây. Tất cả chúng ta đều biết rằng việc bông hoa rực rỡ nhất héo tàn và chết đi, ngay khi nó bắt đầu tỏa hương thơm ngọt ngào nhất, là điều không phải hiếm. Kia là một thanh niên nhiệt thành, cao thượng, ngay từ lúc bắt đầu sự nghiệp, đã thất vọng về đối tượng mà mình đã đặt trọn lòng mình vào; và bây giờ điều gì có thể an ủi anh ta? Đây là một thiếu nữ đáng yêu, mà qua những niềm vui tươi mới của nàng, lưỡi cày tàn phá đã tàn nhẫn cày xới, và giờ đây đốm hồng bệnh tật đang xuất hiện trên má nàng. Trong ngôi nhà kế bên là một người mẹ trẻ, từ chối được an ủi, vì đứa con thơ mà nàng yêu thương biết bao, và trong một thời gian ngắn, đã ôm ấp nồng ấm vào lòng, nay đã bị giật khỏi vòng tay nàng, và đặt vào quan tài. Giờ hãy nói cho tôi biết các bạn sẽ cho những người buồn rầu như thế uống loại thuốc bổ nào? Các bạn có thể làm gì tốt hơn là giới thiệu những người buồn rầu như vậy với tình bạn của Đấng chẳng bẻ cây sậy đã gãy, cũng chẳng tắt tim đèn còn khói?
Chẳng phải có điều gì tàn nhẫn, tôi gần như đã nói là vô nhân đạo, khi gửi những đứa con của nỗi buồn này đi tìm sự an ủi trên những cánh đồng đầy gai góc của thế gian sao? Hãy tin chắc rằng, không sự an ủi nào ngoài những sự an ủi đến từ thập tự giá, không âm nhạc nào ngoài âm nhạc do cây đàn hạc của Con của Đa-vít tạo ra, có thể làm dịu những căn bệnh như thế này. Nhưng ngợi khen Đức Chúa Trời,
"Trên đất không có nỗi buồn nào mà thiên đàng không chữa lành được."
Ngay cả thung lũng bóng chết cũng thường được chiếu sáng bởi sự hiện diện của Đấng Cứu Rỗi. Đây là một biến cố có thể xảy đến với các bạn, khi nhịp đập của tuổi trẻ vẫn còn đập mạnh mẽ trong huyết quản các bạn, hoặc có thể bị trì hoãn cho đến khi tuổi già đã in dấu không thể nhầm lẫn lên trán các bạn. Nhưng dù sự xuất hiện của nó là khi nào, nó hẳn sẽ chứng tỏ là thời khắc quyết định của đời sống các bạn, và phó các bạn cho những niềm vui đời đời—hay những nỗi buồn đời đời. Trước giờ phút đáng sợ đó, có gì để khích lệ linh hồn, ngoài một niềm tin vững chắc vào Phúc Âm của Đấng Christ, và một sự nương cậy chân thành vào huyết của thập tự giá. Không ai, hãy tin chắc, được các thiên sứ đưa đến lòng Áp-ra-ham, chỉ vì những tính tình dễ mến của mình, hay vì mình không mắc những thói xấu công khai và đáng xấu hổ. Phải có sự đổi mới của tấm lòng hướng đến sự công chính, thì mão triều thiên vinh hiển không hề tàn phai mới có thể được đội.
Vậy hãy nói cho tôi biết, tôn giáo chẳng phải cần thiết cho phúc lợi con người sao? Hãy nhìn con người trong thịnh vượng và nghịch cảnh, trong sức khỏe và bệnh tật, trong sự sống và sự chết, và nói xem—con người chẳng cần một người hướng dẫn như Kinh Thánh, một nơi nương náu như Chúa Giê-xu, một người cha như Đức Chúa Trời sao? Trong mọi hoàn cảnh này, con người phải học cách thả neo trong bức màn, nếu muốn được an toàn khỏi cơn bão. Khi Đức Chúa Trời được nương cậy, Đấng Christ được tin tưởng, và Kinh Thánh được yêu mến, thì sẽ không có "phép phù chú nào hại Gia-cốp được," cũng không có "bói toán nào hại Y-sơ-ra-ên được."
Các bạn trẻ thân mến, nếu các bạn thừa nhận sự thật của những điều đã nói—và tôi biết các bạn thừa nhận—thì chúng tôi sẽ mong đợi các bạn đứng lên, trong mọi đoàn thể, và trong mọi dịp—những người bênh vực công khai, can đảm và nam tính cho Phúc Âm. Trong khả năng của các bạn, đừng bao giờ để cuốn sách đem lại những phước hạnh như vậy cho thế gian chúng ta bị đối xử khinh miệt. Hãy để mọi nơi hiểu rằng các bạn đứng về phía Hội Thánh của Đức Chúa Trời một cách không sợ hãi và không nao núng. Ít hơn điều này các bạn không thể làm, mà không chứng tỏ mình phản bội những lợi ích tốt nhất của đồng loại mình. Ít hơn điều này các bạn không thể làm, mà không gây ra một đám mây đen bao phủ bầu trời của chính mình. Ít hơn điều này các bạn không thể làm, mà không lơ là bổn phận của mình đối với Đức Chúa Trời. Đừng giống như Ê-sau, "người vì một miếng ăn đã bán quyền trưởng nam." Các bạn đang trải qua MÙA XUÂN của mình; hãy cẩn thận sử dụng nó như thế nào—để các bạn có thể có một mùa hè dễ chịu, một mùa thu phong phú, và một mùa đông vui vẻ.
Hãy trở nên thật sự và cá nhân tin kính ngay từ thuở thiếu thời. Các bạn cần điều này cho sự mở rộng tâm trí, và sự sửa chữa tấm lòng, như một sự giúp đỡ để thành công, và một sự nâng đỡ khi thất vọng. Không có gì thiết yếu cho phúc lợi của các bạn bằng một đức tin sống động nơi Đấng Christ, và sự vâng phục hằng ngày đối với các luật pháp của Ngài. Hãy trở nên những người tốt và chân thật, có một tín điều lành mạnh và một đời sống thánh khiết, những người kính sợ Đức Chúa Trời và giữ các điều răn của Ngài, thì các bạn sẽ được tốt lành cả về đất lẫn về trời.
Số phận của các bạn, tôi không cần nói với các bạn, đã được đặt vào những thời kỳ đầy biến động. Thế gian có lẽ đang ở trước thềm những thay đổi lớn lao. Trước khi sương giá mùa đông làm bạc đầu các bạn, những cuộc cách mạng to lớn sẽ xảy ra trong tình trạng xã hội. Ôi, hãy sẵn sàng đứng vững trong địa vị của mình, và thực hiện phần việc của mình một cách trung tín. Trong những thời kỳ thử thách linh hồn con người, không gì có hiệu quả bằng một lòng tin cậy vững vàng, vui vẻ nơi Đức Chúa Trời. Hãy lo sao cho mọi sự đều đúng đắn ở đây—và mọi sự sẽ đúng đắn ở khắp nơi. Đây là chỗ đứng vững chắc. Đây là nền đá vững chắc.
Chỉ cần đúng đắn với Đức Chúa Trời, thì dù niềm vui đến hay nỗi buồn đến—kết quả sẽ an toàn. Các bạn đừng sợ, nếu các bạn chỉ cầu nguyện tha thiết sáng và tối, xin được dẫn dắt trong con đường bình an và chân lý, bởi Đức Thánh Linh phước hạnh. Dưới sự dạy dỗ như vậy, chân các bạn sẽ không vấp ngã, và các bạn sẽ không bao giờ lạc khỏi con đường. Nếu bệnh tật xâm nhập thân thể các bạn, và sự chết đặt bàn tay lạnh giá của nó lên các bạn trong tuổi trẻ, các bạn có thể ngước mắt lên, và nói như một người bạn thân yêu của tôi đã nói: "Đấng Cứu Rỗi phước hạnh ơi, con đã gần về nhà rồi. Sa-tan đã cố gắng quấy rối con, nhưng con đã xem xét nền tảng hy vọng của mình, và thấy rằng con đang đứng trên vầng đá. Phải, con cảm thấy rằng con đang đứng trên vầng đá."
Những trang này đã tốn của tôi nhiều suy nghĩ, lao động và cầu nguyện; nhưng tôi không xin phần thưởng giàu có hơn là được trở nên công cụ trong tay Đức Chúa Trời, giúp các bạn trở nên những người hữu ích và Cơ Đốc nhân thật. "Nguyện Đức Giê-hô-va ban phước cho các bạn và phù hộ các bạn. Nguyện Đức Giê-hô-va chiếu sáng mặt Ngài trên các bạn, và làm ơn cho các bạn. Nguyện Đức Giê-hô-va đoái xem các bạn và ban bình an cho các bạn."
LƯU Ý CỦA NGƯỜI DỊCH: 6 khối gồm thông tin bản quyền ở đầu sách và dấu phân cách, thông tin nhà xuất bản, bản quyền ở cuối sách đã được lược bỏ khi tách file; mục lục đầu sách được giữ nguyên vị trí ở đầu thân sách.