Những Ghi Chú Về Việc Hát Thi Thiên

James A. Grier · Notes on Psalmody

Bản dịch do AI (Muse) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.

📖 Đọc trong trình đọc

Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.

Mục lục

  1. Những Ghi Chú Về Việc Hát Thi Thiên

Những Ghi Chú Về Việc Hát Thi Thiên

NHỮNG GHI CHÚ VỀ VIỆC HÁT THI THIÊN
James A. Grier

Những Ghi Chú Về Việc Hát Thi Thiên

Những Ghi Chú Về Việc Hát Thi Thiên

Những Ghi Chú Về Việc Hát Thi Thiên

I. Các Thi Thiên phải được dùng trong sự ngợi khen Đức Chúa Trời
II. Các Thi Thiên thích hợp và đầy đủ cho sự ngợi khen Đức Chúa Trời
III. Những sự phản đối đối với các Thi Thiên
IV. Những sự phản đối bổ sung đối với các thánh ca
Ghi chú thêm về luật của sự thờ phượng
Bìa
Mục lục

Những Ghi Chú Về Việc Hát Thi Thiên

Có một số điều không thật sự thuộc về cuộc thảo luận về chủ đề này nhưng thường được đưa vào. Kết quả chỉ là làm phân tán sự chú ý khỏi những vấn đề quan trọng thật sự có liên quan. Sau đây là một số điều như vậy:

1. Vấn đề đang tranh luận trong cuộc tranh cãi giữa các Hội Thánh hát Thi Thiên và những Hội Thánh hát thánh ca không phải là: Hát các Thi Thiên của Kinh Thánh có đúng không? Mọi người đều thừa nhận điều này. Chúng ta không được kêu gọi để bênh vực tính đúng đắn của việc hát Thi Thiên.

2. Vấn đề cũng không phải là: Chúng ta có nên hát bất kỳ bản dịch Thi Thiên nào đó không? Bất kỳ bản Thi Thiên theo thể thơ nào tốt đều thích hợp để hát. Các Hội Thánh hát Thi Thiên từ xưa đến nay vẫn luôn nghĩ và dạy như vậy. Bản dịch Genève của Marot và Beza (dưới thời Calvin, 1543), bản của Wyatt và những người khác, bản của Sternhold và Hopkins (1562), bản của Tate và Brady (1696), Sách Thi Thiên Vịnh của New England, bản của Francis Rouse (1649), và những bản thường dùng của hệ phái chúng ta cũng như của các hệ phái Cơ Đốc khác, đều chứng tỏ rằng vấn đề không phải là hát các bản dịch, mà là hát các Thi Thiên. Theo hệ phái của chúng ta, sự trung thành với nguyên bản được xem là điều thiết yếu cho một bản dịch có thể chấp nhận được. Phần lớn sự tấn công nhắm vào việc hát Thi Thiên được linh cảm xưa nay vẫn nhắm vào các bản dịch (sách của Annan thuộc loại này). Vì vậy, bạn thấy những lời chế nhạo nhắm vào “Rouse” và những người làm thơ khác, cùng những lời phê bình công việc của họ là “diễn ý” thay vì dịch sát; trong khi vấn đề trước hết không phải là vấn đề các bản dịch, mà là vấn đề về các Thi Thiên được linh cảm.

3. Vấn đề cũng không phải là phương pháp thể hiện các Thi Thiên. Một người có thể ưa thích lối xướng ca, một cách dùng bản văn xuôi theo âm nhạc, như cách thực hành tại Scotland trước bản Thi Thiên theo thể thơ đầu tiên. Toàn bộ vấn đề về phương pháp chính xác để trình dâng những sáng tác thiêng liêng này lên Đức Chúa Trời trong sự ngợi khen, dù bằng xướng ca hay bằng những giai điệu thích hợp với thể thơ hay với nhạc cụ phụ họa, đều nằm ngoài vấn đề thật sự. Xướng ca là điều không thể thực hiện được trong tình trạng hiện nay của âm nhạc phổ thông.

4. Chúng ta không được kêu gọi để xét câu hỏi liệu chúng ta có bao giờ được dùng những bài ca được linh cảm khác của Kinh Thánh trong sự ngợi khen hay không. Vấn đề không phải là giữa hai loại ngợi khen được linh cảm, mà là giữa những điều được linh cảm và những điều không được linh cảm — hoàn toàn thuộc về con người. Khi chúng ta đến chỗ phải xét liệu có nên gồm Nhã Ca của Sa-lô-môn và thơ ca khác của Kinh Thánh ngoài sách Thi Thiên vào Tập Thi Thiên của Hội Thánh hay không, thì sẽ không mấy khó khăn để đi đến kết luận. Câu hỏi về chất liệu của sự ngợi khen không xoay quanh điểm này. Trong lúc này, câu hỏi là: “Con người sẽ tự làm ra những lời ngợi khen của mình, hay sẽ dùng những lời ngợi khen Đức Chúa Trời đã ban cho mình để sử dụng?” Tuy nhiên, nhân tiện tôi có thể nói rằng phán đoán của các Hội Thánh hát Thi Thiên là chống lại việc dùng thơ ca được linh cảm nào khác ngoài sách Thi Thiên trong sự ngợi khen Đức Chúa Trời. Người ta không cho rằng thơ ca ấy được định để dùng cho sự ngợi khen.

5. Chúng ta không thừa nhận vào cuộc thảo luận này câu hỏi: “Chúng ta có thể hát Phúc Âm không?” Phúc Âm không phải là chất liệu của sự ngợi khen Đức Chúa Trời, mà là của sự dạy dỗ cho con người. Dĩ nhiên, một người hay một hội chúng có thể hát Phúc Âm nếu họ muốn. Tuy nhiên, điều đó sẽ không phải là sự ngợi khen Đức Chúa Trời, cũng giống như các lời tiên tri và lịch sử của Kinh Thánh sẽ không phải là sự ngợi khen nếu được hát lên. Câu hỏi là: “Điều gì sẽ được dùng trong sự ngợi khen Đức Chúa Trời?”

6. Câu hỏi không phải là: “Hát thánh ca có sai không?” mà là liệu điều đó có rõ ràng và thiêng liêng là đúng không? Người chỉ hỏi đơn giản: “Điều đó có sai không?” sẽ không bao giờ biết được điều đó có đúng không. Người ấy giữ một lập trường tiêu cực đối với lẽ thật. Có một sự khác biệt rộng lớn giữa việc có một quyền rõ ràng và không thể nhầm lẫn để làm một điều, và việc không có bất kỳ sự cho phép nào cho điều đó, và vì vậy ở trong sự không chắc chắn về đúng hay sai. Nhất là trong những vấn đề lớn của sự thờ phượng, thật khôn ngoan khi biết rằng chúng ta đúng. Không có vấn đề gì về việc các Thi Thiên là đúng, nhưng không một người nào dưới mặt trời có thể chứng tỏ rằng hát các thánh ca của con người trong sự thờ phượng Đức Chúa Trời là đúng. Kinh Thánh hoàn toàn không ban cho phép nào cho điều đó. Xu hướng của Kinh Thánh hoàn toàn chống lại điều đó.

7. Câu hỏi không phải là: “Hát thánh ca có hợp pháp không?” Câu hỏi là: “Hát thánh ca trong sự thờ phượng Đức Chúa Trời có đúng không?” Không ai tranh cãi rằng thánh ca không có chỗ của chúng. Chúng đem lại sự giải trí, đem lại sự dạy dỗ, và thậm chí có thể được dùng để khơi dậy lòng sùng kính. Không có vấn đề gì về những điều này. Vấn đề là: “Chúng có sẽ được dùng trong việc ngợi khen Đức Chúa Trời không?”

Khi thảo luận đầy đủ hơn về chủ đề này, hãy chú ý:

I. Các Thi Thiên phải được dùng trong sự ngợi khen Đức Chúa Trời

1. Sự ngợi khen trong sự thờ phượng là bổn phận con người mắc nợ Đức Chúa Trời. “Hỡi Đức Chúa Trời, nguyện mọi dân ngợi khen Ngài, nguyện mọi dân ngợi khen Ngài.” Thi Thiên 67:3. “Hãy hát cho Ngài, hãy hát Thi Thiên cho Ngài, hãy nói về mọi việc lạ lùng của Ngài.” Thi Thiên 105:2. “Hỡi cả trái đất, hãy cất tiếng reo mừng cho Đức Giê-hô-va.” Thi Thiên 100:1. “Hãy để lời của Đấng Christ ở trong anh em cách dư dật với mọi sự khôn ngoan; hãy dùng Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng mà dạy dỗ và khuyên bảo lẫn nhau, và hãy hát cho Chúa với ân điển ở trong lòng anh em.” Cô-lô-se 3:16. Đó là bổn phận của các thánh đồ thời Cựu Ước để ngợi khen Đức Chúa Trời như vậy, và điều đó vẫn còn, theo Kinh Thánh cũng như theo phán đoán chung của các Cơ Đốc nhân, là một nghĩa vụ ràng buộc.

2. Phương tiện của sự ngợi khen, tức chất liệu, phải được cung cấp trước khi thực hành. Theo bản chất của sự việc, chất liệu ấy không thể ứng tác ngay tại chỗ. Kỹ năng trong cả nghệ thuật thơ ca lẫn âm nhạc không thể được huy động ngay vào lúc cần đến. Vì vậy, chất liệu của sự ngợi khen phải có sẵn để dùng khi muốn. Vô số sách Thi Thiên và sách thánh ca chứng tỏ rằng điều này là như vậy.

3. Vì vậy, một sách ngợi khen đã được Đức Chúa Trời cung cấp. Đức Thánh Linh đã hiện diện trong lãnh vực này qua nhiều thế kỷ như đối thủ của mọi người tự xưng là chuẩn bị những lời ngợi khen cho Hội Thánh của Đức Chúa Trời hằng sống. Ngài đã gắn chặt Tập Thi Thiên vào vị trí của nó trong chính điển cho mọi thời đại sắp đến. Những thi sĩ mới, và những người tưởng mình là thi sĩ, sẽ xuất hiện để áp đặt sự phục vụ của họ như những người làm ra lời ngợi khen trên một Hội Thánh đã chịu đựng lâu dài, rồi sẽ biến mất và bị lãng quên; nhưng lời của Đức Chúa Trời chúng ta sẽ còn đời đời, và vì vậy những giai điệu của các Thi Thiên thiêng liêng sẽ vang lên ngay cả vượt qua thời kỳ của ngai phán xét.

(a) Ngài đã ban cho Hội Thánh một sách Thi Thiên vì Ngài biết điều gì thích hợp cho sự ngợi khen của chính Ngài. Đức Chúa Trời ban sách ấy chính là Đức Chúa Trời tiếp nhận sự ngợi khen. Người nào nói rằng một thi sĩ không được linh cảm biết rõ như Đức Thánh Linh, Đấng ban sự linh cảm, hay biết rõ hơn, điều gì sẽ làm đẹp lòng Đức Chúa Trời, thì sẽ là một người liều lĩnh. Vấn đề không phải là điều gì làm đẹp lòng tội nhân, hay ngay cả trước hết là điều gì gây dựng cho người hát, mà là điều gì được Đức Giê-hô-va chấp nhận. Mùi của sinh tế thiêu gây khó chịu cho nhiều người Y-sơ-ra-ên, nhưng đó là hương thơm cho Đức Chúa Trời của họ. Không có những yếu tố bất hòa về tình cảm và giáo lý trong các Thi Thiên. Những sự hiểu sai về lẽ thật của con người là điều không được biết đến. Ở đây không có điều gì thuộc Báp-tít, hay Giám Lý, hay Trưởng Lão Hiệp Nhất. Ở đây chỉ có sự ngợi khen được linh cảm của nơi thánh trên đất, và mọi lòng hát sự ngợi khen ấy cách phải lẽ đều làm nên giai điệu ngọt ngào trong tai Chúa của mình.

(b) Sách ấy đã tồn tại từ thời xa xưa, kể từ khi, trong tiến trình bổ nhiệm tiệm tiến các đặc ân cho Hội Thánh của Ngài, sự ngợi khen được ấn định làm một thánh lễ. Đúng là thỉnh thoảng trước đó đã có những Thi Thiên được ban cho. Có lẽ Môi-se đã viết Thi Thiên thứ 90 và đã có một bài ca khải hoàn tại Biển Đỏ, nhưng khi đến lúc phải có sự ngợi khen thường xuyên, trang trọng trong nơi thánh, thì một người làm Thi Thiên có đủ tư cách đã được ban cho, và cuối cùng là tuyển tập được gọi là “Sách Thi Thiên.” Vì vậy, chúng ta có sách ấy sớm nhất vào năm 280 trước Công Nguyên trong bản Bảy Mươi. Ở đó, sách cũng xuất hiện với những tựa đề gắn liền với các sáng tác của nó, cho thấy sách đã được dùng trong sự phục vụ nơi thánh. Chắc chắn sách đã được hoàn thành vào một thời điểm sớm hơn đáng kể. Việc tập hợp những thánh ca rời rạc vào một sách thánh ca cho thấy mục đích của Đức Chúa Trời là cung cấp chất liệu cho sự ngợi khen của chính Ngài, và chiếm cứ lãnh vực này đến nỗi con người sẽ không có lý do chính đáng cho công việc tương tự của riêng mình; trong khi việc dùng sách ấy sớm và độc quyền theo cách này cho thấy những xác tín của Hội Thánh ban đầu, cả Do Thái lẫn Cơ Đốc, về mục đích của sách.

(c) Tập Thi Thiên là chất liệu thờ phượng duy nhất được sắp xếp rõ ràng mà Đức Chúa Trời đã cung cấp. Ngài đã không ban cho một tuyển tập những lời cầu nguyện nào; ngay cả Bài Cầu Nguyện Chung cũng không có ý định dùng cho nghi thức thờ phượng, mà dùng làm khuôn mẫu. Ngài đã không linh cảm một sách cầu nguyện nào. Ngài đã không ban cho một nghi thức thờ phượng tổng hợp nào — không có những lời nguyện chung, không có kinh cầu nguyện tiếp nối. Ngài đã không chỉ định những chủ đề thờ phượng cho năm Cơ Đốc. Ngài đã không ban cho những bài giảng, càng không ban cho bất kỳ tập bài giảng nào, cho công việc trên tòa giảng. Tất cả những điều này đều ở trong sự sở hữu của Hội Thánh, nhưng chúng đã được con người làm ra. Chỉ một đặc điểm duy nhất của nghi thức thờ phượng thông thường đã được Đức Chúa Trời ban cho, đó là phần ngợi khen. Ngài đã nhận biết nhu cầu và đã đáp ứng nhu cầu ấy bằng sự cung cấp. Những điều khác Hội Thánh dùng đều nằm trong tầm sức của nỗ lực con người, được hỗ trợ bởi những ảnh hưởng ân điển thông thường của Đức Thánh Linh. Sự ngợi khen thì không.

(d) Không có lời hứa nào về sự giúp đỡ trong việc sáng tác thánh ca. Chúng ta sẽ mong đợi sự giúp đỡ thiêng liêng nếu chúng ta tìm cách phổ nhạc Phúc Âm, vì việc hát Phúc Âm sẽ là một loại rao giảng Phúc Âm. Điều đó sẽ không phải là sự ngợi khen, dù chúng ta có thường gọi nó như vậy đến đâu. Tuy nhiên, không có cơ sở nào để mong đợi sự trợ giúp trong việc chuẩn bị những của lễ bằng bài ca dâng lên Đức Chúa Trời. Có lời hứa về sự giúp đỡ trong sự cầu nguyện, trong sự rao giảng lẽ thật, trong sự tự bênh vực mình trước những kẻ cáo buộc, trong sự cố gắng giữ các điều răn, nhưng không có lời hứa nào khi chúng ta nhận lấy chức vụ người làm Thi Thiên ngọt ngào trong Y-sơ-ra-ên. Sự ngọt ngào chính yếu đến từ sự linh cảm của Đức Thánh Linh, và sự linh cảm ấy đã chấm dứt.

(e) Không có mệnh lệnh nào ở bất cứ đâu bảo phải làm thánh ca. Có mệnh lệnh bảo phải cầu nguyện, phải rao giảng Lời, phải tra xét Kinh Thánh, phải vâng theo luật pháp. Lý do thật rõ ràng. Sách thánh ca đã được làm xong rồi. Đa-vít và một vài người khác đã có mệnh lệnh chuẩn bị sự ngợi khen, và khi công việc đã hoàn tất, không có lời kêu gọi nào rằng những người khác sẽ được đặt dưới sự ủy nhiệm cho mục đích đó. Từ sự kiện công việc đã được làm xong rồi, không có mệnh lệnh nào đặt trên Hội Thánh đời sau cho việc ấy, cũng không có lời hứa của Đức Thánh Linh cho việc ấy.

Giờ đây chúng ta sẵn sàng khẳng định rằng

4. Sách Thi Thiên đã được chỉ định để hát trong sự thờ phượng. Điều này từ đầu đến giờ đã được ngụ ý; giờ đây điều đó được khẳng định rõ ràng là như vậy. Hành động ngợi khen và chất liệu của nó đã không bị để cho tùy ý chọn lựa. Một sách đã được cung cấp, và việc sử dụng sách ấy, không chỉ như một phương tiện dạy dỗ mang tính giáo huấn, mà như một phương tiện tôn vinh danh lớn lao và thánh khiết của Đức Chúa Trời trong sự thờ phượng, đã được truyền dạy.

(1) Sách được ban cho Hội Thánh dưới một tựa đề cho thấy nội dung và sứ mạng của nó: “Sepher Tehillim” — “sách những lời ngợi khen,” “sách Thi Thiên,” “sách thánh ca,” tùy theo cách chúng ta muốn dịch. Bạn cầm lên cuốn “Những Bài Ca Của Nơi Thánh” của Robinson, và bạn hiểu mục đích của cuốn sách ấy là gì? Có phải sách ấy được xem là một sách để đọc nhằm dạy dỗ không? Sách có thể được đọc như vậy, nhưng đọc như vậy thì sách không phục vụ đầy đủ mục đích của nó. Mục đích ấy là cung cấp chất liệu của sự ngợi khen. Tác giả của sách định cho sách được dùng theo cách ấy. Cũng vậy, bạn cầm lên sách thánh ca của Đức Chúa Trời, “Sepher Tehillim,” và hỏi về mục đích của nó. Câu trả lời thật dễ dàng và rõ ràng: Sách được dùng trong việc ngợi khen Đức Chúa Trời. Chủ yếu vì mục đích này, sách đã được ban cho Hội Thánh, và có một vị trí trong chính điển. Chúng ta không nắm được mục đích hay nhận được phước hạnh của sách khi chúng ta xem và dùng sách chỉ cho những mục đích dạy dỗ.

(2) Sự chỉ định sách cho sự ngợi khen được thấy từ danh hiệu của tác giả chính của nó: “Người làm Thi Thiên ngọt ngào của Y-sơ-ra-ên.” Đây không phải là tên của ông — tên ấy là Đa-vít. Đó là một danh xưng chỉ về chức vụ của ông. Giê-rê-mi đã viết thơ, và Ê-sai cũng vậy, nhưng họ không phải là “những người làm Thi Thiên ngọt ngào,” hay người làm Thi Thiên ở bất kỳ mức độ nào — họ không có chức vụ làm người làm Thi Thiên. Nhưng Đa-vít là một “người làm Thi Thiên ngọt ngào” cho Hội Thánh của Đức Chúa Trời, đó là một chức vụ; và sản phẩm của con người ấy trong chức vụ của mình được định để phục vụ như Việc Hát Thi Thiên của Hội Thánh mà ông có liên hệ với tư cách người làm Thi Thiên. Vị trí ấy không được ban cho để đội vương miện vinh dự cho Đa-vít, mà để lợi ích có thể đến với dân sự của Đức Chúa Trời và vinh hiển đến với danh của Đức Chúa Trời. Những người khác đã được liên kết với ông trong công việc với tư cách những người làm Thi Thiên, nhưng họ có cùng thiên tài thuộc linh và ở dưới cùng một sự ủy nhiệm, và vì vậy toàn bộ sách đều mang tên của ông. (2 Sa-mu-ên 23:1,2.) Nếu sách không được định để dùng trong Hội Thánh của Đức Chúa Trời, tại sao lại chỉ định và ban tư cách cho một người làm Thi Thiên? Tại sao lại linh cảm loại sáng tác đặc biệt ấy, thơ trữ tình, chủ yếu thích hợp cho sự ngợi khen? Công việc như vậy có lãnh vực của nó cũng thật như lời tiên tri có lãnh vực của nó, hay lịch sử, hay bản ghi chép luật pháp. Chính sự kiện các Thi Thiên ở đây bởi sự linh cảm cho thấy sự chỉ định của chúng cho mục đích mà chúng thích hợp nhất để phục vụ, đó là sự ngợi khen, và ngụ ý một mệnh lệnh phải dùng chúng. Trước thời Đa-vít, Việc Hát Thi Thiên chỉ thỉnh thoảng mới có, nhưng giờ đây một tuyển tập đã được chuẩn bị, thích hợp với sự mở rộng tiệm tiến của Hội Thánh. Sự ngợi khen trở thành một thánh lễ riêng biệt.

(3) Điều này đặc biệt được thấy khi chúng ta nhận rõ chất liệu của những sáng tác này là chất liệu của sự ngợi khen. Chúng có tính cách sùng kính. Chúng tuôn đổ linh hồn mình ra trước Đức Chúa Trời trong việc tôn vinh sự vinh hiển của danh Ngài và các công việc của Ngài. Ngay cả những Thi Thiên lịch sử và những Thi Thiên có bối cảnh lịch sử cũng có ý định là những lời ngợi khen. Thi Thiên 105 kể về những trải nghiệm ban đầu của Y-sơ-ra-ên, gồm cả Ai Cập, nhưng sách bắt đầu: “Hãy cảm tạ Đức Giê-hô-va, cầu khẩn danh Ngài; hãy rao truyền các việc làm của Ngài giữa các dân, hãy hát cho Ngài, hãy hát Thi Thiên cho Ngài.” Và kết thúc: “Hãy ngợi khen Đức Giê-hô-va.” Cũng vậy, Thi Thiên 106, phác họa lịch sử của đồng vắng, bắt đầu bằng: “Hãy ngợi khen Đức Giê-hô-va, hãy cảm tạ Đức Giê-hô-va: vì Ngài là thiện, vì sự nhân từ của Ngài còn đến đời đời,” và kết thúc như sau: “Đáng ngợi khen Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, từ đời đời cho đến đời đời; và nguyện mọi dân sự nói: A-men. Hãy ngợi khen Đức Giê-hô-va.” Thiên tài của sự ngợi khen ở khắp nơi chủ trì trong những bài thơ trữ tình thiêng liêng này. Vì vậy, tính cách và chất liệu của chúng chỉ về mục đích mà chúng sẽ phục vụ.

(4) Các Thi Thiên được nói đến rõ ràng là đã được dùng trong sự thờ phượng của Hội Thánh thời Cựu Ước. 2 Sử Ký 29:25-30; Nê-hê-mi 12:24. Ê-xê-chia và Nê-hê-mi là những nhà cải cách, và họ có sự ủy nhiệm thiêng liêng để sắp đặt nhà của Đức Chúa Trời vào trật tự. Trong số những điều khác, họ đã sắp xếp lại (Nê-hê-mi 12:24) phần ngợi khen, trong đó các Thi Thiên sẽ được dùng. Điểm cần thu thập từ tất cả điều này là các Thi Thiên đã được công nhận trong những ngày ấy là thích hợp và được định cho sự thờ phượng, và đã được trình dâng với sự chấp thuận thiêng liêng. Chúng đã được chỉ định làm một phần của sự thờ phượng thiêng liêng, và trong những thời kỳ cải cách, chúng đã được phục hồi vào vị trí của mình. Với những sự kiện lịch sử này phải kết hợp những mệnh lệnh trực tiếp của chính các Thi Thiên. Thi Thiên 69. “Hãy hát cho Ngài, hãy hát Thi Thiên cho Ngài.” Thi Thiên 105:2; cũng xem 1 Sử Ký 16:9. “Chúng ta hãy đến trước mặt Ngài với sự cảm tạ, và hãy cất tiếng reo mừng cho Ngài bằng Thi Thiên.” Thi Thiên 95 12. “Hãy hát một bài ca mới cho Đức Giê-hô-va, và hãy hát sự ngợi khen của Ngài trong hội của các thánh.” Thi Thiên 149:1. Vì vậy, bất cứ nơi nào sách ngợi khen này đến, sách mang theo mệnh lệnh phải dùng chất liệu của nó trong sự thờ phượng thiêng liêng. Sách nhấn mạnh sự chỉ định của chính mình.

(5) Chúa chúng ta đã dùng các Thi Thiên tại Bữa Tiệc Lễ Vượt Qua. Thi Thiên 113-118, bài Hallel lớn, — được gọi như vậy từ những lời đầu tiên của Thi Thiên 113. Ba sự kiện đáng quan tâm được trình bày ở đây: (a) Những Thi Thiên này được gọi trong các bản tường thuật về dịp ấy là một “thánh ca.” Điều này cho chúng ta thấy ý tưởng của Tân Ước về “thánh ca”: một Thi Thiên hay những Thi Thiên thời Cựu Ước.
(b) Hội Thánh thời Cựu Ước đã quen dùng các Thi Thiên trong sự ca ngợi — những Thi Thiên mà họ có được bởi ơn ban của Đức Chúa Trời. Dẫu có chút nghi ngờ nào về việc các Thi Thiên được chỉ định cho sự thờ phượng, thì việc Chúa chúng ta, là Vua và Đầu của Hội Thánh, sử dụng chúng cũng là một sự chỉ định thực tế. Điều Ngài phê chuẩn thì bởi đó được chỉ định. Vì vậy, cho đến tận cuối đời Ngài, Ngài vẫn cho phép dùng các Thi Thiên trong sự thờ phượng. Ngài không cho phép điều nào khác.

(c) Nội dung của các Thi Thiên đã được Chúa chúng ta xem là đầy đủ và thích hợp cho cảnh Tân Ước mà chúng được liên kết vào lúc đó với tư cách là sự ca ngợi — đỉnh cao của các thánh lễ Tân Ước, là Tiệc Thánh của Chúa. Chúng ta không bao giờ lên cao hơn trên núi của các thánh lễ so với đoàn sứ đồ ấy và chính Chúa phước hạnh của chúng ta trong đêm đó, thế mà Ngài vẫn xem điều mà một số người chế nhạo là “những Thi Thiên Do Thái này” là tất cả những gì linh hồn cần, để ca ngợi Đức Chúa Cha và nâng lòng lên trước ngai. Ngài không cung cấp bài hát mới nào. Như Lightfoot nói: “Đấng có thể đã cảm hứng cho mọi môn đồ trở thành một Đa-vít thì lại hát các Thi Thiên của Đa-vít.”

5. Sách này được nhìn nhận trong các sách Phúc Âm và sách Công Vụ là sách ca ngợi. Những sách này cho thấy tư tưởng của Hội Thánh ban đầu. Không chỉ bởi gương của Chúa chúng ta, mà bởi những chỗ nhắc đến sách này một cách đồng nhất, chúng ta mới thấy sách được đánh giá ra sao. Chúng ta đọc về “các Thi Thiên” và “Sách Thi Thiên”; không có sách ca ngợi nào khác — không có những sách Thi Thiên đối thủ nào. Vì vậy, hẳn phải dễ biết ý nghĩa khi Gia-cơ nói: “Có ai vui mừng chăng, hãy hát Thi Thiên”; và khi Phao-lô viết cho người Ê-phê-sô và người Cô-lô-se rằng họ phải hát “Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng”; hoặc cho người Cô-rinh-tô rằng một số người trong họ có thể có “một Thi Thiên” để gây dựng Hội Thánh. Không đâu có chút gợi ý nào về bất kỳ sách nào khác; trong khi theo bản chất của sự việc, những lời ca ngợi phải được chuẩn bị trước, và bởi những người có năng lực, là những người chắc chắn khó có thể tìm thấy trong một Hội Thánh mới được tổ chức và chưa thuộc linh. Lịch sử cho thấy văn hóa của những thế kỷ đầu trong tư tưởng Cơ Đốc đã không cung cấp thi sĩ cho Hội Thánh.

6. Nhiều tác giả thừa nhận rằng các Thi Thiên được định để được hát. Một người tranh luận thỉnh thoảng, bị lập luận dồn ép, đã nói rằng chúng hoàn thành sứ mạng của mình khi được đọc và dùng cho mục đích dạy dỗ. Ông ta sẽ không nói như vậy về sách thánh ca của chính mình, vì nó không phục vụ mục đích của nó, mục đích mà nó được thiết kế, trừ khi nội dung của nó được hát. Những chỗ ám chỉ đến sự hát xướng và nhạc khí trong các Thi Thiên và các sách khác của Kinh Thánh, cùng với tinh thần sùng mộ thấm nhuần khắp nơi, hẳn phải lấy đi cái lý sự nhỏ mọn ấy khỏi miệng ngay cả những anh em đối lập yếu đuối và thiếu lý luận của chúng ta. Tuy nhiên, những trí óc vĩ đại cùng đồng ý nói rằng những thánh ca này của Chúa được định cho việc hát ca ngợi, ví dụ, Jonathan Edwards: “Một điều nữa Đức Chúa Trời đã làm hướng đến công việc này [sự cứu chuộc] là Ngài cảm hứng cho Đa-vít bày tỏ Đấng Christ và sự cứu chuộc của Ngài trong những bài ca thiêng liêng sẽ dành cho Hội Thánh sử dụng qua mọi thời đại… Bởi đó Đức Chúa Trời đã ban cho Hội Thánh một sách các bài ca thiêng liêng để họ sử dụng trong phần thờ phượng công cộng ấy, tức là hát ca ngợi Ngài qua mọi thời đại cho đến tận thế.” Alexander, trong lời tựa cho sách Chú Giải Thi Thiên của ông, nói: “Chúng [các Thi Thiên] không chỉ có tính thi ca, mà còn có tính trữ tình, tức là những bài hát hay bài thơ được định để hát.” Albert Barnes cũng vậy: “Các Thi Thiên được định để hát, không phải để đọc.” Lightfoot và nhiều người khác cũng như vậy. Điểm cho rằng sách này dành cho mục đích ca ngợi là quá rõ ràng đến nỗi không cần triển khai thêm.

7. Nội dung của sách này có sự chỉ định rõ rệt trong thời Tân Ước là sách thánh ca của Cơ Đốc nhân. Ê-phê-sô 5:18, 19; Cô-lô-se 3:16. Xin lưu ý đến một bài phê bình cẩn thận, chi tiết và có năng lực về những câu này trong Khoa Văn Học và Giải Kinh Tân Ước. Nhưng trong mối liên hệ này, cần phải chú ý đôi chút đến những câu này. Vậy hãy quan sát:

A. Ở đây không có mệnh lệnh nào bảo làm thánh ca. Ấn tượng mà những độc giả thiếu chú ý thường rút ra từ các đoạn này là những sáng tác của con người được cho phép. Tuy nhiên, điều duy nhất được cho phép ở đây là hát “Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng.” Chúng đã được làm nên và đang sẵn có. Nếu những sáng tác của con người được cho phép bởi điều này, thì dĩ nhiên thẩm quyền để làm ra chúng về cơ bản cũng nằm trong đó. Nhưng hãy xem, theo giả thuyết ấy, sự việc đứng ra sao: (1) Người ta giả định rằng trong các Hội Thánh dân ngoại sẽ tìm thấy những người có khả năng làm thánh ca: rằng Cô-rinh-tô, với đạo đức bại hoại và tư tưởng thấp hèn; Cô-lô-se, với những quan điểm chưa thuộc linh về đạo mới, và một Hội Thánh khắp nơi còn phôi thai trong tính cách và yếu đuối trong đời sống thuộc linh, lại sở hữu cái nhìn cao trọng ấy về Đấng Cứu Thế, và sự gần gũi tương giao ấy với Ngài, là điều sẽ khiến họ đủ phẩm chất cho công việc khó khăn nhất này. Thật vô lý biết bao nếu đòi các hội thánh truyền giáo của chúng ta chuẩn bị những lời ca ngợi thích hợp theo tiêu chuẩn của lẽ thật và đời sống Cơ Đốc! (2) Trên thực tế, không có người được cảm hứng nào được dấy lên để thực hiện một công việc mà những Cơ Đốc nhân Do Thái và nửa dân ngoại này không thể hoàn thành. Không sứ đồ nào, hay bất kỳ ai khác, viết thánh ca dưới sự thúc đẩy của sự cảm hứng. (3) Trên thực tế, cũng không có thánh ca không được cảm hứng nào được chuẩn bị trong Hội Thánh cho đến khoảng cuối thế kỷ thứ hai, và bằng chứng mạnh mẽ cho thấy những gì chúng ta có dưới dạng những mảnh thơ không được định cho sự ca ngợi. Clemens Alexandrinus (mất năm 220) đã để lại một thánh ca, nhưng ngay cả Tiến sĩ Schaff cũng nói: “Nó hoàn toàn không thích hợp cho sự thờ phượng công cộng, và có lẽ chưa bao giờ được định cho việc dùng công cộng.” Bingham (trong sách “Antiquities”) khẳng định rằng những thánh ca ban đầu là để chống lại sai lầm, chứ không phải để ca ngợi. Một bức thư của Pliny gửi Trajan (năm 104-112 sau Công Nguyên) về các Cơ Đốc nhân ở Bithynia nói rằng “họ thường nhóm lại vào một ngày cố định trước khi trời sáng và luân phiên hát với nhau một thánh ca cho Đấng Christ như cho Đức Chúa Trời.” Tuy nhiên, không cần phải giả định, như người ta thường làm, rằng những thánh ca của con người được nhắc đến ở đây, vì trong các Thi Thiên, Đấng Christ được tôn vinh là Đức Chúa Trời. Người xưa hiểu điều này; vì vậy Tertullian nói (năm 150-220 sau Công Nguyên): “Nhưng ngay cả hầu hết các Thi Thiên đều bày tỏ thân vị của Đấng Christ.” Vậy chúng ta phải kết luận điều gì? Chỉ điều này: Vì không có thánh ca của con người nào được làm ra để ca ngợi, Hội Thánh ban đầu đã không hiểu các đoạn trong Ê-phê-sô và Cô-lô-se là thẩm quyền để làm lời ca ngợi, và bằng lòng với điều Đức Chúa Trời đã làm. Trong mọi cuộc tranh luận thần học, không có giả định thuần túy nào hơn giả định rằng Hội Thánh ban đầu đã làm và hát những thánh ca của riêng mình. Những thánh ca đầu tiên của con người được hát bởi những người theo thuyết Ngộ Đạo và những kẻ dị giáo khác. Bardesanes (năm 224 sau Công Nguyên) đã làm 150 Thi Thiên để thay thế Đa-vít. Paul xứ Samosata đã đưa những quan điểm thấp hèn của ông về Đấng Christ vào các hội thánh qua cùng một kênh đó. Để chống lại những dị giáo này, những người chính thống cũng đã dùng đến thơ ca.

Người ta nói, để phản đối quan điểm chung này, rằng những lời trong Cô-lô-se: “Hãy để lời của Đấng Christ ở trong anh em cách dư dật, dạy dỗ và khuyên răn lẫn nhau bằng Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng,” là thẩm quyền cho những thánh ca của con người trên hai cơ sở: Thứ nhất. “Lời của Đấng Christ” chỉ chỉ về Tân Ước, loại trừ Cựu Ước, và do đó loại trừ các Thi Thiên Cựu Ước với tư cách là chất liệu độc quyền của sự ca ngợi. Bằng cách có “lời của Đấng Christ,” hay Phúc Âm Tân Ước, ở trong họ cách dư dật, họ phải sáng tác những bài hát ca ngợi. Đáp lại. Đấng Christ là Đấng Tiên Tri của Hội Thánh dưới cả hai Ước, và toàn bộ Kinh Thánh đều là lời của Đấng Christ, phần này không hơn phần kia. Việc “hát” được nhắc đến như là phương tiện của “dạy dỗ và khuyên răn” cho thấy phần lời của Đấng Christ mà chúng ta phải mang trong lòng vào những lúc như vậy, tức là những lời ca ngợi Đức Chúa Trời mà Đấng Tiên Tri đã khiến cho được viết ra. Thứ hai. Sự phản đối còn lại là những lời “dạy dỗ và khuyên răn lẫn nhau” truyền đạt ý tưởng rằng bổn phận của người Cô-lô-se là sáng tác những bài thơ thích hợp để hát nhằm dạy dỗ lẫn nhau. Đáp lại, (a) Người ta thường chấp nhận rằng các Thi Thiên được nhắc đến ở đây là các Thi Thiên được cảm hứng. Mệnh lệnh dạy dỗ và khuyên răn bằng chúng khó có thể là một mệnh lệnh làm ra các Thi Thiên đã được Đức Chúa Trời làm nên rồi. Nếu ở đây không có mệnh lệnh nào bảo làm ra chúng, thì có lý do gì để nói đoạn này là thẩm quyền cho việc làm “thánh ca và bài hát thiêng liêng”? (b) Thư tín này được gửi đến hàng ngũ thường dân của các Cơ Đốc nhân. Tuy nhiên, không thể kỳ vọng rằng mọi Cơ Đốc nhân, hay ngay cả nhiều người trong họ, sẽ làm những bài hát ca ngợi. Ở đây không có sự cho phép đơn thuần để làm lời ca ngợi, mà một bổn phận được ấn định: “Hãy để lời của Đấng Christ ở trong anh em cách dư dật, dạy dỗ và khuyên răn,” v.v. Những người được gửi đến này là những người vừa được gọi là “người được chọn của Đức Chúa Trời, thánh và rất yêu dấu.” Toàn bộ văn cảnh đều chỉ về đại chúng của Hội Thánh. Nói rằng, khi Hội Thánh dấy lên thỉnh thoảng một vài người chuyên về thánh ca, Hội Thánh đã hoàn thành nhiệm vụ, thì cũng giống như nói Hội Thánh đã làm như vậy đối với mệnh lệnh cầu nguyện bằng cách dấy lên một vài người cầu nguyện, hoặc đối với việc làm phước khi tìm thấy một vài người rộng rãi dâng hiến cho Chúa. Sự thật là, trong khi nghĩa vụ hát ca ngợi được đặt trên mọi người, không ai có thẩm quyền làm ra chúng.

B. Hầu như không thể có chuyện một sứ đồ được cảm hứng lại đặt những sáng tác thiêng liêng và những sáng tác của con người trên cùng một mức độ ca ngợi như ông làm, trong trường hợp “Thi Thiên” là của Đức Chúa Trời và “thánh ca và bài hát thiêng liêng” là của con người. Không thể có chuyện ông lại làm cho cả hai đều là lời của Đấng Christ: “Hãy để lời của Đấng Christ ở trong anh em cách dư dật,” v.v. Không thể có chuyện ông lại làm cho sáng tác của con người ngang bằng với các Thi Thiên được cảm hứng trong việc dạy dỗ và khuyên răn, thế mà ông lại khuyên: “hãy dạy dỗ và khuyên răn lẫn nhau bằng Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng,” đặt tất cả chúng trên cùng một mức độ. Không còn nghi ngờ gì nữa, ông sẽ không làm cho tư tưởng của con người và tư tưởng thiêng liêng trở thành những thứ tương đương chính xác để làm cho người ta đầy dẫy Đức Thánh Linh. Thế mà ông lại làm chính điều này với những sáng tác ấy: “Hãy đầy dẫy Đức Thánh Linh, lấy Thi Thiên, thánh ca,” v.v. mà nói với nhau. Ê-phê-sô 5:18. Kết luận của tất cả điều này là gì? Đó là không có sáng tác nào trong những sáng tác được gọi tên như vậy là của con người.

C. Các từ “Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng” chỉ chỉ riêng về những sáng tác được cảm hứng của sách Thi Thiên, và không theo nghĩa nào chỉ về tác phẩm không được cảm hứng của con người. Tất cả những loại ca ngợi này đều được tìm thấy trong sách Thi Thiên. Sách ấy đầy dẫy “psalmois,” “humnois” và “hodais” theo chính những tên gọi hay tựa đề của các Thi Thiên trong sách Thi Thiên của Bản Bảy Mươi (LXX). Bạn cũng sẽ thấy ý tưởng này được trình bày phần nào trong sách Thi Thiên tiếng Anh của chúng ta. Thi Thiên 18, theo tựa đề, là một “bài Thi Thiên ca”; Thi Thiên 30, 45, 46, v.v., là những “bài hát.” Trong sách Thi Thiên tiếng Anh không có bài nào được gọi rõ rệt là “thánh ca,” nhưng vì toàn bộ sách trong tiếng Hê-bơ-rơ được gọi là “sách các thánh ca,” và những Thi Thiên như Thi Thiên 23 và Thi Thiên 100 [NEEDS REVIEW: source ambiguity — source reads 'loot', apparently a corrupt rendering of '100th'] trong các sách thánh ca của Trưởng Lão và các sách thánh ca khác được gọi là “thánh ca,” nên không nên có nghi ngờ gì về điểm này. Dù sao đi nữa, thẩm quyền ở đây không phải là bản dịch tiếng Anh, mà là Kinh Thánh đang được sử dụng khi Tân Ước được viết ra. Chúng dùng “Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng” khi chỉ về các Thi Thiên Cựu Ước. Bản Bảy Mươi, hay bản Hy Lạp của Kinh Thánh Cựu Ước, vào thời Phao-lô là bản đang được sử dụng trong vòng người Hê-bơ-rơ và các Cơ Đốc nhân Hê-bơ-rơ và Hy Lạp. Họ hầu như không dùng bản nào khác. Một sự thật ai cũng biết là sách Thi Thiên Hy Lạp gọi nội dung của nó bằng những tên này, ví dụ, Thi Thiên 6 được đặt tựa là “Trong các thánh ca theo quãng tám”; Thi Thiên 54, “Trong các thánh ca.” Cùng một từ ấy xuất hiện trong tựa đề của Thi Thiên 55, 67, 76 và những Thi Thiên khác. Một số tựa đề kết hợp hai trong những tên này, trong khi Thi Thiên 76 kết hợp cả ba. Không có sự khác biệt thật sự thiết yếu nào trong sáng tác. Thi Thiên 120-134, kể cả hai đầu, được gọi là “ô-đe” hay “bài hát.” Còn về “Thi Thiên,” có nhiều bài được tìm thấy. Việc Phao-lô, khi khen ngợi các Thi Thiên, làm điều đó bằng những từ ngữ mà mọi người đọc thư tín của ông đều hiểu rõ là điều tự nhiên. Xét những tựa đề này trong sách Thi Thiên của họ, không một người Do Thái nói tiếng Hy Lạp hay dân ngoại đã cải đạo nào trong số họ lại hiểu lầm Phao-lô; và đặc biệt vì họ không biết gì về bất kỳ thánh ca và bài hát thiêng liêng nào ngoài những bài trong sách Thi Thiên của họ. Không có sáng tác của con người nào được dùng để ca ngợi. Để hiểu vấn đề, chúng ta không nên đặt mình vào thời của chúng ta, khi Hội Thánh tràn ngập những sáng tác được gọi là thánh ca và bài hát thiêng liêng, mà vào thời khi không có bài nào như vậy trong Hội Thánh của Chúa, ngoại trừ những bài Chúa đã ban, và hỏi những Cơ Đốc nhân nói tiếng Hy Lạp ấy — với sách Thi Thiên của Bản Bảy Mươi trong tay, và không có Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng nào khác được họ biết đến và dùng trong sự ca ngợi Đức Chúa Trời — họ sẽ hiểu sứ đồ có ý gì? Khi chúng ta làm như vậy, chỉ có thể có một câu trả lời duy nhất. Tư tưởng này được củng cố bởi sự thật rằng những từ này chỉ là bản dịch của những từ mô tả các sáng tác khác nhau trong sách Thi Thiên nguyên bản tiếng Hê-bơ-rơ, tức là Mizmorim, Tehillim và Shirirn, ít nhiều quen thuộc với nhiều ca sĩ nói tiếng Hy Lạp này. Đã có khuynh hướng nào đó muốn chỉ các Thi Thiên được nhắc đến rõ rệt về sách Thi Thiên và đi nơi khác để tìm thánh ca và bài hát thiêng liêng. Tuy nhiên, theo hầu hết mọi thẩm quyền, một “Thi Thiên” cũng có thể là một “thánh ca” và một “bài hát thiêng liêng.” Việc cho rằng các Thi Thiên được ban bởi sự cảm hứng còn thánh ca và bài hát thiêng liêng là sản phẩm của thiên tài thơ ca đơn thuần của con người, là điều không có bất kỳ bảo chứng Kinh Thánh hay bằng chứng thuộc loại nào có thể đứng vững khi bị tra xét. Điều này đặc biệt được thấy bởi sự thật rằng tất cả những tựa đề sáng tác này đều ở trong sách Thi Thiên. Trong mối liên hệ này, đáng chú ý là các Hội Thánh hát thánh ca không thực tế phân biệt giữa Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng; mọi thứ đều được gọi chung là “thánh ca.” Từ “bài hát thiêng liêng” là một từ Tân Ước tự nhiên và thông thường để chỉ sản phẩm của sự cảm hứng. Trong Tân Ước, từ “thiêng liêng” không được áp dụng cho điều gì không phải là sản phẩm của Đức Thánh Linh, trừ ra trong một trường hợp. “Thiêng liêng” không chỉ là điều đối lập với “xác thịt” và “vật chất,” mà là điều gì đó được Đức Thánh Linh làm nên bên trong, được Đức Chúa Trời cảm hứng. Không khó để chứng minh điều này bằng nhiều thẩm quyền. Meyer, về Ê-phê-sô 5:19, khẳng định rõ rệt: “pneumatikais xác định các bài hát là xuất phát từ Đức Thánh Linh, là theopneustous.” Tuy nhiên, ông cho rằng tất cả “Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng” đều là sản phẩm của những ân tứ của Đức Thánh Linh được biết đến trong thời đại đầu tiên của Hội Thánh, nhưng nay tất cả đã qua đi. Ý tưởng sau cùng này có thể bị phản đối một cách dứt khoát, nhưng đáng chú ý là về từ “thiêng liêng,” ông rõ ràng gán nó cho những ảnh hưởng trực tiếp của Đức Thánh Linh. Theo quan điểm của ông, tất cả những bài hát như vậy đều được cảm hứng. Albert Barnes rõ ràng cũng có cùng quan điểm. Ông nói: “Từ này phải được dùng theo nghĩa thiêng liêng, hay điều được Đức Chúa Trời ban cho trực tiếp.” Giáo sư Warfield cũng vậy. Tôi trích dẫn dài dòng tư tưởng đã xuất bản của ông trong trường hợp này, như được người khác trích lại: “Tiến sĩ Warfield, Giáo sư Thần học tại Princeton, khi chỉ về cách dùng pneumatikos (thiêng liêng) trong Tân Ước, nói: ‘Pneumatikos ngay lập tức bước ra, không chỉ khỏi lĩnh vực thấp hơn, nơi nó có thể liên quan đến các lực của thiên nhiên vật chất, mà còn khỏi lĩnh vực cao hơn, nơi nó liên quan đến đỉnh cao của bản chất con người, vào một điều gì đó còn cao hơn và vượt xa hơn. Như vậy, trong hai mươi lăm trường hợp từ này xuất hiện trong Tân Ước, không một trường hợp nào nó chìm xuống thấp đến mức chỉ về linh của con người, và trong hai mươi bốn trường hợp trong số đó, nó bắt nguồn từ pneuma, Đức Thánh Linh. Theo nghĩa thuộc về hay được quyết định bởi Đức Thánh Linh, Tân Ước nhất quán với một ngoại lệ duy nhất là Ê-phê-sô 6:12, nơi nó dường như chỉ về những trí tuệ siêu nhân ở bậc cao hơn, dù đã sa ngã.’ ‘Hãy đánh trận chống lại sự gian ác thuộc linh ở những nơi cao.’ Điều này hẳn phải là dứt khoát về điểm này. ‘Bài hát thiêng liêng’ là những bài hát mà Đức Thánh Linh là tác giả.” Điều sau đây từ Encyclopedia Britannica có thể được xem là đến từ một thẩm quyền không thiên vị.
Tác giả là Huân tước Selborne, F. R. S., dưới tiêu đề “Thánh ca”: “Sự phân biệt hiện đại giữa thi thiên và thánh ca là tùy tiện. Từ trước được bản Bảy Mươi (LXX) dùng làm một danh xưng chung, có lẽ vì nó hàm ý sự phụ họa bằng đàn cầm (Eusebius nói rằng đàn này đã được dùng từ rất xưa ở phương Đông) hay các nhạc cụ khác. Động từ cùng gốc (psallere) đã không ngừng được áp dụng cho các thánh ca, cả trong Hội Thánh phương Đông lẫn phương Tây; và cùng những sáng tác mà họ mô tả ấy được bản Bảy Mươi (LXX) gọi là ‘ô-đê’ (bài ca) và ‘thánh ca’. Từ sau xuất hiện, chẳng hạn, trong Thi Thiên 72:20 (các thánh ca của Đa-vít, con trai Y-sai), trong Thi Thiên 65:1, và cũng trong các tiêu đề tiếng Hy Lạp của Thi Thiên thứ 6, 54, 55, 67 và 76 (cách đánh số Thi Thiên này là theo bản Anh ngữ, không phải của bản Bảy Mươi (LXX)). Chương 44 của sách Huấn Ca, ‘Bây giờ chúng ta hãy ca ngợi những người danh tiếng’, v.v., được đặt tựa trong tiếng Hy Lạp là Pateron Humnos, ‘Thánh Ca Của Các Tổ Phụ’. Bede nói rằng toàn bộ sách Thi Thiên được gọi là ‘liber hymnorum’ theo sự đồng thuận phổ quát của người Hê-bơ-rơ, người Hy Lạp và người La-tinh. Trong Tân Ước, chúng ta thấy Chúa của chúng ta và các sứ đồ của Ngài hát thánh ca (humnesantes exelthon) sau khi lập Tiệc Thánh; Phao-lô và Si-la cũng làm như vậy (humnoun ton theon) trong nhà tù của họ tại Phi-líp,” Gia-cơ khuyên nên hát Thi Thiên (psalleto), và Phao-lô nói đến ‘Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng’ (psalmois, kai humnois, kai hodais pneumatikais). Phao-lô cũng vậy, trong chương 14 của Thư thứ nhất gửi người Cô-rinh-tô, nói về sự hát (psallo), và về thi thiên của mỗi người (ekastos psalmon echei), trong một văn cảnh rõ ràng có liên quan đến các buổi nhóm họp của tín hữu Cô-rinh-tô để thờ phượng chung.” Tiếp theo là nhận xét đầy ý nghĩa này: “Tất cả các từ được dùng như vậy đều được bản Bảy Mươi (LXX) áp dụng cho các Thi Thiên của Đa-vít; vì vậy có thể là chỉ những thi thiên này mới được nhắm đến trong các chỗ khác nhau mà chúng ta đã đề cập.” “Ở đây chúng ta có lời chứng của Huân tước Selborne (trong tác phẩm tiêu chuẩn, Bách Khoa Toàn Thư Anh Quốc, là bộ sách chắc chắn không thiên vị về phía chúng ta) rằng tất cả các từ trong đoạn đang xét, tức là những từ được dịch là ‘Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng’, đều được bản Bảy Mươi (LXX) áp dụng cho các Thi Thiên của Đa-vít. Bản dịch tiếng Hy Lạp là bản dịch thường được Phao-lô sử dụng. Há kết luận tự nhiên, nếu không nói là không thể tránh khỏi, chẳng phải là Phao-lô đã chỉ về chính những Thi Thiên của Đa-vít ấy khi ông dùng chính những thuật ngữ này sao?” — Tiến sĩ Barr. Cuốn sách nhỏ có tựa đề “Thi Thiên Ca Đích Thực” (The True Psalmody), cùng với các thẩm quyền khác cho quan điểm này, đưa ra điều sau: “Trong một ấn bản Thi Thiên theo bản Westminster, xuất bản năm 1673, độc giả sẽ tìm thấy một lời tựa có chữ ký của Tiến sĩ Owen (John) lừng danh và hai mươi lăm vị khác, trong số đó có những nhà thần học lỗi lạc nhất từng làm vinh hiển cho Hội Thánh. Lời chứng của họ về điểm đang bàn được trình bày bằng những lời sau: ‘Đối với chúng tôi, các Thi Thiên của Đa-vít rõ ràng được nhắm đến bởi những thuật ngữ này, thi thiên và thánh ca và bài hát thiêng liêng, mà sứ đồ nói, Ê-phê-sô 5:19; Cô-lô-se 3:16.’ Với cùng ý đó, người ta trích dẫn Tiến sĩ Gill, người Báp-tít; Calvin và McKnight, cùng các tác giả khác thuộc thời quá khứ, nhưng thuộc về một thời kỳ mà đề tài ca ngợi được xem xét cẩn thận hơn thời nay nói chung. Ridgely, người Thanh Giáo (1734), trong Tập IV, trang 98, nói rằng vào thời ông, đó là ‘một ý tưởng phổ biến của những người uyên bác rằng Thi Thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng chẳng có nghĩa nào khác ngoài những Thi Thiên hay bài ca này được chứa trong Kinh Thánh’.” Các nhà từ điển học của Tân Ước cũng đưa ra cùng một ý nghĩa cho “bài hát thiêng liêng”. Robinson định nghĩa pneumatikos là “thiêng liêng, hay thuộc về hay xuất phát từ Đức Thánh Linh”, và trích Ê-phê-sô 5:19 và Cô-lô-se 3:16: “bài hát thiêng liêng” là những bài “được sáng tác trong Thánh Linh, về các đề tài thiêng liêng và tôn giáo”. Cremer nói: “Pneumatikos có nghĩa là ‘được Thánh Linh định đoạt’”, và chỉ về các bài hát thiêng liêng của Ê-phê-sô và Cô-lô-se như là “những ân tứ được tác động cách thiêng liêng”. Thayer mô tả các bài hát thiêng liêng của Cô-lô-se 3:16 là “được linh cảm cách thiêng liêng, và vì vậy thấm nhuần Đức Thánh Linh”. Chúng ta có thể xem quan điểm cho rằng thuật ngữ “pneumatikos hodais”, bài hát thiêng liêng, là để mô tả những sáng tác được Đức Thánh Linh linh cảm trực tiếp cho mục đích ca ngợi, là quan điểm đã được xác lập vững vàng. Có một sự phản đối được đưa ra chống lại ý tưởng rằng Kinh Thánh chỉ đơn giản chỉ về sách Thi Thiên trong Kinh Thánh khi dùng những thuật ngữ “thi thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng” này. Đó là việc chỉ về một sách Thi Thiên duy nhất bằng ba thuật ngữ, “thi thiên, thánh ca và bài hát thiêng liêng”, thay vì một thuật ngữ, “Psalmoi” hay “Biblos Psalmon”, không phải là một lối nói tự nhiên, và do đó cách dùng này không chỉ về sách Thi Thiên, mà còn chỉ về các sáng tác khác nữa. Điều đó chỉ cho thấy sự yếu kém của lập trường đối nghịch. Người phản đối há chưa bao giờ đọc trong 1 Các Vua 6:12 sao: “Nếu ngươi đi trong luật lệ Ta, làm theo các mạng lịnh Ta, và giữ theo các điều răn Ta đặng noi theo, thì Ta sẽ làm ứng nghiệm lời Ta đã hứa về ngươi”? Há luật lệ, mạng lịnh và điều răn chẳng phải đều chỉ về cùng một luật pháp thiêng liêng sao? Trong cả hai trường hợp, quý vị có gì ngoài sở thích của người Hê-bơ-rơ đối với lối song đối? Hay hãy xem 1 Ti-mô-thê 2:1 để có một ví dụ trong Tân Ước: “Vậy, trước hết mọi sự, ta dặn rằng phải khẩn nguyện, cầu xin, kêu van, tạ ơn cho mọi người.” Quý vị có gì ở đây ngoài một cách dùng những thuật ngữ có nghĩa gần như giống nhau và song song trong cách dùng với các câu trong Ê-phê-sô và Cô-lô-se đang được xét? Sứ đồ Phao-lô và Đức Thánh Linh không hề mắc sai lầm trong cách dùng thuật ngữ của các Ngài.
8. Sự chỉ định sách Thi Thiên làm Sách Ca Ngợi của Hội Thánh chưa bao giờ bị bãi bỏ, nhưng có sự công nhận trọn vẹn về sách ấy như một sách ca ngợi trong Tân Ước. Điều này đã rõ ràng qua sự xem xét của chúng ta về các đoạn từ những Kinh Thánh đó. Như những người khác đã nói, có ba cách mà sách Thi Thiên có thể đã bị gạt sang một bên: (a) Bởi sự bãi bỏ bởi chính Đức Chúa Trời, là điều không thể chứng minh được; (b) Bởi sự chỉ định có giới hạn. Thay vào đó, Tân Ước xác nhận sự chỉ định các Thi Thiên; (c) Bởi một vật thay thế được chỉ định, mà vật thay thế đó không thể đưa ra được. Không có lời hứa nào về một tinh thần Thi Thiên Ca. Không có những tuyển tập ca ngợi nào mà Đức Chúa Trời cho phép để thay thế sách Thi Thiên. Tinh thần linh cảm đã bị rút lại. Các Thi Thiên giữ vững vị thế cách chính đáng trước mọi kẻ đến sau, và theo như chúng ta có thể thấy, sẽ cứ như vậy cho đến khi những người được cứu chuộc hát bài ca mới trước ngai. Có một ngoại lệ dường như đối với ý tưởng về tính vĩnh cửu của sách Thi Thiên trong 1 Cô-rinh-tô 14:15-26: “Vậy thì, hỡi anh em, khi anh em nhóm lại, mỗi người trong anh em hoặc có một bài thi thiên, hoặc có một bài giảng dạy, hoặc có một thứ tiếng lạ, hoặc có một sự tỏ ra, hoặc có một bài giải thích” và, “Tôi sẽ hát bằng tâm thần”, và “Tôi cũng sẽ hát bằng trí khôn nữa. Tôi sẽ cầu nguyện bằng tâm thần, và tôi cũng sẽ cầu nguyện bằng trí khôn nữa.” Có hai cách giải thích những thuật ngữ này, cả hai đều không chống lại tính vĩnh cửu của việc sử dụng các Thi Thiên của Đa-vít, cũng không ủng hộ thánh ca học hiện nay. (1) Chúng có nghĩa là khi hội chúng nhóm họp, những người cảm thấy được kêu gọi để trình bày giáo lý hay giải thích Kinh Thánh hay công bố các Thi Thiên, thì nên làm như vậy cách trang nghiêm và thứ tự. Cách giải thích này sẽ phù hợp với cách dùng thông thường của “Thi Thiên” trong Tân Ước. Đó là một bài ca ngợi trong Cựu Ước. Chúng ta có thể thấy sự công bố như vậy có thể được đề cập như thế nào xét theo bản chất không chính thức của sự thờ phượng thời bấy giờ, rất giống một trong những buổi nhóm cầu nguyện tự do của chúng ta. Ngay cả bây giờ, người ta cũng có thể đến những buổi nhóm như vậy với Thi Thiên và bài nói đã chuẩn bị sẵn, và cần phải cẩn thận để tránh sự lộn xộn. Tiến sĩ Charles Hodge nói rằng ý nghĩa này khó có thể được chấp nhận. Đối với ông, vấn đề không rõ ràng; đối với những người khác thì rõ ràng. (2) Cách giải thích còn lại là việc thực hành các ân tứ siêu nhiên được đề cập đến, và các Thi Thiên là những lời ca ngợi ứng tác được ban cho bởi sự vận hành tức thì của Đức Thánh Linh. Tuy nhiên, chúng là những Thi Thiên được linh cảm. Nếu vậy, không thi thiên nào trong số chúng đã được bảo tồn, và chúng đã phục vụ mục đích của mình trong việc phục vụ dịp của chúng. Việc sử dụng chúng biến mất cùng với các ân tứ của Thánh Linh thường được cho là đặc biệt thuộc về thời đại đó. Giá trị của những lời ca ngợi thông thường của Y-sơ-ra-ên, của Hội Thánh, vẫn không bị đụng chạm bởi những sáng tác như vậy, cũng như chính điển của Kinh Thánh vẫn không bị đụng chạm bởi những sự mặc khải đặc biệt về giáo lý của thời đó mà nay đã bị mất. Sau khi đã trình bày như vậy luận cứ trực tiếp từ Kinh Thánh cho thấy sự chỉ định, dưới cả hai Giao Ước, của các Thi Thiên, và chỉ các Thi Thiên mà thôi, cho sự thờ phượng thiêng liêng, một câu hỏi nảy sinh về tính cần thiết của sự chỉ định thiêng liêng như vậy đối với sự ca ngợi. Vì vậy, tôi thêm một điểm nữa liên quan đến: 9. Sự chỉ định thiêng liêng về nội dung ca ngợi là cần thiết cho sự thờ phượng được chấp nhận chung. Đây là giáo huấn rõ ràng của các Tiêu Chuẩn Westminster và của Lời Đức Chúa Trời. Bản Tín Điều, chương 21, tiết 1: “Nhưng cách thờ phượng Đức Chúa Trời duy nhất được chấp nhận là do chính Ngài lập ra, và bị giới hạn như vậy bởi ý muốn đã mặc khải của chính Ngài, đến nỗi Ngài không thể được thờ phượng theo sự tưởng tượng và mưu kế của loài người.” Giáo Lý Vấn Đáp Lớn, câu hỏi 109: “Những tội bị cấm trong Điều Răn Thứ Hai là, mọi sự bày đặt, bàn bạc, ra lệnh, sử dụng, hay bằng bất cứ cách nào tán thành bất kỳ sự thờ phượng tôn giáo nào không do chính Đức Chúa Trời lập ra.” Có nhiều Kinh Thánh hỗ trợ dồi dào, chẳng hạn, Phục Truyền Luật Lệ Ký 12:32: “Các ngươi khá cẩn thận làm theo mọi điều ta dặn biểu các ngươi: chớ thêm hay bớt chi hết.” “Nhưng chúng thờ phượng Ta cách vô ích, lấy điều răn của loài người làm đạo lý mà dạy.” Không thể có nghi ngờ gì về sự rõ ràng của Kinh Thánh và Bản Tín Điều về tính cần thiết tuyệt đối của sự chỉ định thiêng liêng đối với các hành động thờ phượng thiết yếu, mà ca ngợi là một trong số đó. Điều đó đã được Đức Chúa Trời truyền định. Tuy nhiên, người ta đã cho thấy, tôi nghĩ cách ngay thẳng và rõ ràng, rằng chỉ các Thi Thiên trong Kinh Thánh mới sở hữu điều kiện cần thiết đó. Vì vậy, hệ quả là chỉ một mình các Thi Thiên, và không có sáng tác nào của con người, mới được sử dụng làm lời ca ngợi trước Đức Chúa Trời. Đúng là Bản Tín Điều cho phép (chương I, tiết 6): “Có một số hoàn cảnh liên quan đến sự thờ phượng Đức Chúa Trời và sự quản trị Hội Thánh, chung cho các hành động và xã hội của con người, cần được sắp xếp theo ánh sáng của tự nhiên và sự khôn ngoan Cơ Đốc, theo các quy tắc của Lời Đức Chúa Trời là những quy tắc luôn phải được tuân giữ.” Tuy nhiên, không ai sẽ tuyên bố rằng nội dung của sự ca ngợi là một hoàn cảnh hay một sự việc phụ. Trong những việc phụ thì có tự do, nhưng không phải trong những việc thiết yếu. Chính điều Đức Chúa Trời đòi hỏi phải được thực hiện. Sự vâng lời này là phép thử của lòng tin kính. Trong những việc thiết yếu, không có chỗ cho những phán đoán về tính tiện lợi hay sở thích tự nhiên. Chúng ta phải vâng lời và để trách nhiệm lại cho Đấng đề xuất sẽ hỗ trợ điều đó — Đức Chúa Trời của chúng ta! (Xem ghi chú ở cuối chương này về Luật Thờ Phượng.)

II. Các thi thiên thích hợp và đầy đủ cho sự ca ngợi Đức Chúa Trời. Điều này hệ quả nếu Ngài đã chỉ định chúng, và không để chỗ cho điều nào khác. Đức Chúa Trời phải là Đấng phán xét trong trường hợp này, vì Hội Thánh và sự thờ phượng là của Ngài. Đây không phải là câu hỏi về điều con người vui lòng dâng lên, mà là điều Đức Chúa Trời vui lòng tiếp nhận. Hãy quan sát: (1) Từ thời Đa-vít cho đến thời Đấng Christ, các Thi Thiên đã được sử dụng làm phương tiện duy nhất của sự ca ngợi. Ngay cả chính Chúa của chúng ta, Đấng có nhiều Phúc Âm hơn toàn thể Hội Thánh của Ngài cộng lại, cũng bằng lòng sử dụng chúng trên đỉnh cao mặc khải Tân Ước đó, thánh lễ Tiệc Thánh. (2) Từ khởi đầu của Hội Thánh Cơ Đốc, chúng đã là phương tiện chính của sự ca ngợi. Đây là một sự thật trước thực tế việc sử dụng thánh ca hiện nay. Sự lưu hành của thánh ca có nguồn gốc tương đối muộn. Rất ít thánh ca trên 300 tuổi. Vậy mà Hội Thánh đã hát qua nhiều thế kỷ, và phần chính nàng đã hát các Thi Thiên. Bardesanes và Harmonius, những người Ngộ Giáo và những kẻ dị giáo, quả thật đã hát thánh ca để phát triển những dị giáo của họ; và Phao-lô thành Samosata (năm 270 sau Công Nguyên) đã làm im bặt việc hát Thi Thiên để đưa vào những thánh ca phủ nhận thần tính của Đấng Christ, và những bài ca tụng chính ông, theo Neander, “gọi ông [Phao-lô] là một thiên sứ từ trời xuống”. Đối với những bài này, những người chính thống đối lại bằng những thánh ca dạy giáo lý chân thật, nhưng theo Bingham, một người rất uyên bác, nhiều sáng tác như vậy không được dự định cho sự thờ phượng Đức Chúa Trời. Nhiều việc “hát Phúc Âm” khi đó đã được thực hành mà không được tính là thờ phượng. Phần chính của việc đó là bởi sự hát các Thi Thiên. Sự tồn tại của các bài thơ và ô-đê tôn giáo cổ xưa không hề chứng minh rằng chúng được dự định cho sự thờ phượng. Như bằng chứng cho thấy, chúng chủ yếu dành cho các mục đích khác, chẳng hạn như sự hưởng thụ, sự hướng dẫn thuộc linh và sự gây dựng. Chắc chắn một số thánh ca đã bắt đầu được hát trong thế kỷ thứ ba như những lời ca ngợi thiêng liêng, nhưng phương tiện chính của sự ca ngợi là các Thi Thiên của Đa-vít. Tertullian chỉ ra việc sử dụng Thi Thiên phổ biến; Jerome cũng vậy, trong thế kỷ thứ tư, và Cyril thành Giê-ru-sa-lem, và Augustine cùng thời đại đó, ở Bắc Phi. Athanasius thành Alexandria đã sử dụng các Thi Thiên trong hội thánh của ông; và cùng một loại lời chứng đến bởi nhiều nhân chứng qua bốn thế kỷ đầu tiên. Rồi, theo Neander, việc đưa các thánh ca của con người vào sự thờ phượng của Hội Thánh phương Tây đã diễn ra trước nhiều sự phản đối, với yêu cầu rằng theo đúng tập tục cổ xưa, không điều gì được sử dụng trong sự ca ngợi của sự thờ phượng công cộng ngoài điều được lấy từ Kinh Thánh. (Lịch Sử, Tập I, 304.) Công đồng Laodicea, trong thế kỷ thứ tư, đã ra sắc lệnh chống lại các thi thiên của con người. Công đồng Braga (năm 561 sau Công Nguyên) đã ra sắc lệnh rằng không bài nào ngoài “những bài ca của Kinh Thánh chính điển” được hát. Tuy nhiên, sự đổi mới của thánh ca đã dần dần tiến triển, và vào năm 633 sau Công Nguyên, tại Toledo, Tây Ban Nha, một công đồng đã loại bỏ mọi hạn chế. Thời đại bại hoại đã bắt đầu từ một thời gian, và người tội ác đã nắm quyền. Bây giờ mục đích của bản phác thảo lịch sử này chỉ là điều này — để cho thấy rằng trong nhiều thế kỷ, toàn thể Hội Thánh cảm thấy không cần điều được gọi là “một Thi Thiên Ca thích hợp hơn và đầy đủ hơn”. Thời kỳ sử dụng thực tế độc quyền Thi Thiên Ca được linh cảm là một thời đại truyền giáo, và, ngoại trừ thời đại của chúng ta, là thời đại tốt nhất trong lịch sử. Khi thánh ca được đưa vào trọn vẹn, đó không phải vì những nhu cầu thuộc linh lớn hơn, hay quyền năng thuộc linh, vì bình minh trọn vẹn của thời đại của chúng ở trong sự tối tăm của sự bại hoại La Mã. Vội vã đi qua thời kỳ Thời Đại Tăm Tối, trong đó ánh sáng của những ngọn đèn của Đức Chúa Trời gần như tắt đi trong đền thờ của Ngài, chúng ta vẫn thoáng bắt gặp, khi chúng ta di chuyển, ánh sáng le lói của những ngọn đèn trên các ngọn núi. Đó là các hội thánh Piedmont. Người Waldenses là những người hát Thi Thiên. Người Albigenses vào năm 1210 sau Công Nguyên đã hát chúng theo thể thơ có vần điệu. Họ yêu Chúa bằng một tấm lòng trong sạch, và vì giáo lý của Ngài họ đã chết; và giữa những sự bại hoại của La Mã, họ duy trì một đức tin Phúc Âm đơn sơ và một sự thờ phượng theo Kinh Thánh, điều làm cho họ thành những nhân chứng trung tín của Ngài. Họ chiến đấu các trận chiến của họ chống lại những kẻ bắt bớ theo tiếng nhạc của các Thi Thiên, và hát những giai điệu của Si-ôn, họ đi đến sự tử đạo và phần thưởng của họ. “Xin báo thù, lạy Chúa, các thánh đồ bị giết của Ngài. Mà xương của họ nằm rải rác trên các dãy núi Alpine lạnh lẽo; Ngay cả những người đã giữ lẽ thật của Ngài thật tinh khiết xưa kia, Khi tất cả tổ phụ chúng ta thờ phượng các tượng gỗ và đá. Xin chớ quên họ.” Hỡi các anh em trẻ tuổi, những lời ca ngợi trên môi của những người tử đạo luôn luôn là các Thi Thiên! Trong những thời kỳ thử thách, khi sắt đã ở trong linh hồn họ và họ muốn sắt ở trong huyết quản họ, họ đã hát các Thi Thiên! Khi một người sắp chết, nếu người ấy biết bất cứ điều gì về những lời ca ngợi mà Chúa đã ban cho mình, người ấy có thể sẽ nương cậy trên sức mạnh của chúng. Wicklif đã hát các Thi Thiên theo thể thơ có vần điệu. Luther, ngay từ năm 1525 sau Công Nguyên, đã xuất bản một bản Thi Thiên theo thể thơ có vần điệu. Vào năm 1538, dưới sự giám sát của Calvin, Marot đã xuất bản một phần các Thi Thiên theo thể thơ có vần điệu; sau đó toàn bộ đã được Beza hoàn tất. Nhu cầu lớn đến nỗi nhà in không thể cung cấp đủ. Sự phổ biến của nó khiến phe giáo hoàng cấm đoán và chế nhạo nó. Ở Anh, Sternhold và Hopkins, Tate và Brady, Wyatt, Armstrong và Francis Rouse đã chuẩn bị các Thi Thiên theo thể thơ có vần điệu, và cả ở Anh lẫn Scotland chúng là phương tiện phổ biến của sự ca ngợi. Sách Thi Thiên của John Knox được sử dụng rộng rãi ở xứ sau. Cũng vậy ở Tân Anh Cát Lợi, một trong những cuốn sách đầu tiên ra khỏi nhà in là “Sách Thi Thiên Vịnh” (Bay Psalm Book). Trong một thời gian dài, phần lớn chủ yếu của buổi lễ ca ngợi của người Tin Lành trên lục địa, ở Anh và ở Mỹ là các Thi Thiên của Đa-vít. Bản Tín Điều Đức Tin không biết đến điều nào khác. Isaac Watts, đối diện với sự thật đó, và là một nhà thơ cũng như là một người có tâm trí không vững vàng, đã lấy làm phật ý về điều đó, và vì vậy đã đảm nhận, như lời tựa của ông cho chúng ta biết, “làm cho Đa-vít nói như một Cơ Đốc nhân”. Với ông, về phần chính, là khởi đầu của sự phục hưng việc hát thánh ca giữa các Hội Thánh Cải Chánh.
Nhưng điểm đang bàn trong tất cả các trích dẫn lịch sử này là Hội Thánh, trong thời trung cổ và ngay cả trong thời hiện đại, đã thấy sách Thi Thiên thích hợp dồi dào cho sự thờ phượng theo Phúc Âm, và đầy đủ cho sự ngợi khen. Trong mối liên hệ này, không có luận cứ nào bằng luận cứ từ lịch sử. Lịch sử chứng nhận cho chúng ta rằng các công cuộc truyền giáo có thể được mở rộng, lòng tin kính có thể hưng thịnh, các cuộc cải chánh có thể được thực hiện, sự tương giao với Đức Chúa Trời có thể được vun trồng, và những người tuận đạo có thể được thêm sức cho đến chết bởi việc chỉ dùng riêng các Thi Thiên mà Đức Thánh Linh đã thu thập từ chung quanh ngai và đặt vào môi miệng của các tác giả Thi Thiên, là những người đã nói khi được quyền năng của Ngài cảm động. Chính tại đây, vô số những lời phản đối sách Thi Thiên tập trung lại, và trong khi một số trong các lời phản đối ấy sẽ được xem xét chi tiết, xin quý vị vui lòng lưu ý, một lần cho tất cả, rằng những lời phản đối tính thích hợp, tính đầy đủ và tính thích ứng của sách Thi Thiên cho thời Tân Ước, theo kinh nghiệm của vô số thánh đồ của Hội Thánh, là không đúng chăng? (3) Phạm vi đề tài và tình cảm của chúng là tất cả những gì có thể mong muốn. Có những Thi Thiên bày tỏ nỗi buồn và tội lỗi của con người; sự đau khổ và sự ăn năn của con người; tấm lòng con người trong các tâm trạng và nhu cầu khác nhau của nó; lòng biết ơn và tinh thần phục vụ; sự thờ phượng Đức Chúa Trời duy nhất trong mọi thuộc tính của Ngài; sự ngợi khen Đức Chúa Trời duy nhất trong ba thân vị; sự nhận biết sự quan phòng của Đức Chúa Trời; lòng thương xót và lòng trắc ẩn của Đức Chúa Trời; tình yêu và sự cứu rỗi của Đức Chúa Trời; sự bày tỏ vẻ đẹp của Đấng Christ trong công việc cứu chuộc kỳ diệu của Ngài; sự trình bày Ngài trong sự quan phòng và trong sự phán xét; sự tôn Ngài lên trên thập tự giá cũng như trên ngai; sự đem con người đến với Đức Chúa Trời với tư cách cá nhân, và các gia đình và các dân tộc; sự bày tỏ lòng kính sợ và lòng trung thành và tình yêu và những quyết tâm cao trọng trước mặt Đấng Thánh; sự tiếp nhận sự cứu rỗi và sự nài xin tinh thần phục hưng đầy ân điển; sự vui mừng trong Hội Thánh và trong các luật lệ của luật pháp Đức Chúa Trời; sự thở ra tinh thần lệ thuộc và đức tin; sự dâng trào thành những bài ca ngợi khen; sự mô tả uy nghi và ân điển của Đức Chúa Trời; đường lối của những kẻ ác, và nơi ở cuối cùng nơi Đức Chúa Trời là phần cơ nghiệp đời đời; sự bày tỏ các công tác của Đức Thánh Linh; sự giải bày chức thầy tế lễ của Chúa chúng ta và ở khắp nơi tôn cao Đức Chúa Trời. Các Thi Thiên chủ quan thì nhiều và trải rộng trên một lãnh vực rộng lớn, ví dụ, để trích lời của một người khác: “Trong chúng, người ta có thể tìm thấy những lời xưng tội tan nát cõi lòng nhất về tội lỗi, lỗi lầm của nó, sự ô uế và quyền lực của nó (Thi Thiên 19, 32, 51, 130), và lời khẩn cầu tha thứ tha thiết nhất (Thi Thiên 30, 32, 51). Hy vọng được chấp nhận của chúng ở nơi một Đức Chúa Trời thương xót. Lời cầu xin tha thứ sùng kính và sâu sắc nhất trong bất cứ văn chương nào là Thi Thiên 51. Ở đây thường bày tỏ một ý thức sâu xa và bền lâu về nhu cầu được Đức Chúa Trời dạy dỗ và được Đức Thánh Linh của Đấng Christ giúp đỡ (9, 30, 143). Những khao khát và tình cảm thuộc linh nồng cháy (43, 44, 63). Đức tin mạnh mẽ mà vẫn có sự nghi ngờ xung đột (3, 4, 13). Lòng biết ơn và sự tạ ơn trên hầu như mọi trang; những hy vọng về phước hạnh thiên đàng; mối quan tâm sâu sắc đến phúc lợi của Hội Thánh, của bạn hữu, của nhân loại (122, 35, 95, 96).” Và cứ thế chúng ta có thể tiếp tục cho thấy các tâm trạng và hoàn cảnh khác nhau của tấm lòng Cơ Đốc nhân tìm được lối bày tỏ như thế nào. Thêm vào đó, chúng ta có thể nói rằng ở đây thường bày tỏ, qua sự tương phản, sự xuất sắc tối thượng của sự thánh khiết và lòng kính trọng luật pháp Đức Chúa Trời hơn tội lỗi, sự giàu có, quyền lực, sự khôn ngoan và học thức, trong khi ở khắp nơi đều có những nốt cao của sự ngợi khen Giê-hô-va. Tôi không thể dừng lại để trích các phân đoạn chi tiết hay liệt kê các đề tài; chỉ cần nói rằng sách Thi Thiên, trong tay một người hát Thi Thiên khéo léo và trong một bản dịch như bản dịch của chúng ta, là tất cả những gì bất cứ linh hồn nào cũng có thể dùng cách ích lợi ở phía bên này của các cổng bằng ngọc trai. Ngay cả ở bên kia, thay vì cần đến tình cảm Phúc Âm “được thích ứng đặc biệt”, chúng ta sẽ được kêu gọi hát bài ca của Môi-se cũng như bài ca của Chiên Con. Người ta đã nói nhiều về sự vắng mặt của Đấng Christ trong các Thi Thiên, và do đó về nhu cầu phải có những bài ca trình bày về Ngài. Xin cho tôi trình bày trước quý vị một phần những gì chúng ta tìm thấy ở đây liên quan đến Đấng Cứu Chuộc. Nói chung, xin chỉ lưu ý vô số những chỗ nhắc đến Chúa chúng ta. Ngài được gọi là Giê-hô-va, Đức Chúa Trời, Đấng Chịu Xức Dầu, Vua, Thầy Tế Lễ, Vầng Đá, Đấng Chăn Chiên, (1) Đặc biệt, thân vị uy nghi của Ngài được bày tỏ. “Con là Con trai Ta, ngày nay Ta đã sanh Con.” Thi Thiên 2. “Ta sẽ làm Cha người, người sẽ làm Con Ta.” Thi Thiên 89. “Hết thảy các thần hãy thờ lạy Ngài.” Thi Thiên 97. “Ngài phán cùng Con rằng: Ngôi Con, ôi Đức Chúa Trời, còn mãi mãi đời đời.” Thi Thiên 45. “Hãy ngồi bên hữu Ta, cho đến chừng Ta đặt kẻ thù nghịch Con làm bệ chân cho Con.” Thi Thiên 110. Chỉ cần lấy danh sách các Thi Thiên về Đấng Mê-si, 2, 8, 16, 22, 40, 45, 69, 72, 110, là quý vị đã có ở đây một sự bày tỏ về thân vị và công việc của Đấng Cứu Thế đầy đủ và chi tiết đến nỗi khiến chúng ta tự hỏi liệu những người phản đối các Thi Thiên về điểm này đã bao giờ đọc chúng chưa. Thêm vào đó còn có nhiều chỗ ám chỉ trong các Thi Thiên không rõ ràng là về Đấng Mê-si. (2) Chức vụ ba mặt của Đấng Christ được bày tỏ. Với tư cách Tiên Tri. “Tôi sẽ rao truyền danh Chúa cho anh em tôi.” Thi Thiên 22. “Chúa đẹp đẽ hơn con cái loài người; ân điển tràn ra trên môi Chúa.” Thi Thiên 45. “Tôi đã rao truyền sự công chính trong hội lớn. … Tôi đã tuyên bố sự thành tín và sự cứu rỗi của Chúa. Tôi không giấu sự nhân từ và sự chân thật của Chúa khỏi hội lớn,” Thi Thiên 40. Với tư cách Thầy Tế Lễ. “Con là thầy tế lễ đời đời, theo ban Mên-chi-xê-đéc.” Thi Thiên 110. Công việc của thầy tế lễ được bày tỏ đầy đủ trong Thi Thiên 22:16-22, và cũng trong Thi Thiên 40. “Chúa không thích sinh tế và lễ vật; Chúa đã mở tai tôi; Chúa không đòi lễ thiêu và lễ chuộc tội. Bấy giờ tôi nói: Này, tôi đến. Tôi vui lòng làm theo ý Chúa, ôi Đức Chúa Trời tôi.” Với tư cách Vua. “Dầu vậy, Ta đã lập Vua Ta trên Si-ôn, là núi thánh Ta.” Thi Thiên 2. “Ngôi Chúa, ôi Đức Chúa Trời, còn mãi mãi đời đời: cây phủ việt của nước Chúa là cây phủ việt công bình.” Thi Thiên 45. Sự Vua lên ngôi của Ngài được chép trong Thi Thiên 47: “Đức Chúa Trời ngự lên với tiếng reo mừng, Đức Giê-hô-va ngự lên với tiếng kèn thổi.” Thi Thiên 68 trình bày sự thăng thiên đến nơi quyền năng: “Chúa đã ngự lên cao, dẫn theo những kẻ bị cầm tù.” Thi Thiên 24 mô tả sự Ngài đến thiên đàng để hưởng vinh quang trọn vẹn với tư cách Đấng Trung Gian: “Hỡi các cửa, hãy cất đầu lên; hỡi các cửa đời đời, hãy mở ra, thì Vua vinh hiển sẽ vào.” Sách này đầy dẫy về Vua và vương quốc của Ngài. Vô số những trích dẫn từ các Thi Thiên, vượt xa những trích dẫn đã nêu, được tìm thấy trong Tân Ước liên quan đến Chúa Giê-xu của chúng ta. Đức Thánh Linh không gặp khó khăn gì trong việc tìm thấy Đấng Christ trong các Thi Thiên, khi Ngài lấy những điều của Ngài và bày tỏ cho các tác giả Tân Ước. (3) Thêm vào những chỗ ám chỉ Chúa chúng ta trong các chức vụ riêng biệt của Ngài, còn có những chỗ bày tỏ sự dịu dàng và lòng thương xót của Ngài, ví dụ: “Đức Giê-hô-va là Đấng chăn giữ tôi.” Thi Thiên 22. “Ôi, Ngài là Đấng Chăn của Y-sơ-ra-ên.” Thi Thiên 80. “Đức Giê-hô-va sẽ gìn giữ ngươi, Đức Giê-hô-va là bóng che ngươi ở bên hữu ngươi.” Sự quan phòng chăm sóc của Ngài trên dân sự Ngài. Thi Thiên 121. Ngay cả ở bên kia, Ngài cũng sẽ không lìa bỏ dân sự Ngài: “Chúa sẽ chỉ cho tôi biết con đường sự sống; trước mặt Chúa có trọn sự khoái lạc, tại bên hữu Chúa có điều vui sướng vô cùng.” Thi Thiên 16. “Ở trên trời, tôi có ai trừ Chúa ra?” Thi Thiên 73. Ân điển của Ngài được bày tỏ. Trong những sự đau đớn của Ngài: “Một lũ hung ác đã vây phủ tôi; chúng nó đâm thủng tay và chân tôi.” Thi Thiên 22:1-21. Trong sự cứu chuộc: “Nơi Đức Giê-hô-va có sự cứu chuộc dồi dào.” Thi Thiên 130:8. Trong sự tha thứ: “Ngài tha thứ mọi tội ác ngươi. Thi Thiên 103. Trong sự tương giao: “Để tôi được ở trong nhà Đức Giê-hô-va trọn đời sống tôi.” Thi Thiên 27:4. (4) Hầu hết các sự kiện chính trong đời sống của Đấng Christ đều được bày tỏ trong các Thi Thiên. Sự giáng sinh của Ngài: “Chúa là Đức Chúa Trời tôi từ trong lòng mẹ tôi.” Thi Thiên 22. Sự Ngài bị người Do Thái chối bỏ: “Hòn đá mà thợ xây loại ra đã trở nên đá đầu góc nhà.” Thi Thiên 118. Sự vào thành Giê-ru-sa-lem công khai: “Chúa đã được sự ngợi khen bởi miệng con trẻ và con bú.” Thi Thiên 8 như chính Ngài đã trích dẫn trong Ma-thi-ơ 21:18. Không chỉ quyền cai trị của Ngài giữa các dân tộc được dạy cho chúng ta, mà cả âm mưu dẫn đến cái chết của Ngài cũng được Phi-e-rơ nhắc đến khi ông trích dẫn trong Công Vụ 4:25-28. Sự dạy dỗ và giảng dạy của Ngài được nhắc đến trong Thi Thiên 40 và 45 và những chỗ khác. Sự chia áo xống của Ngài, sự xương cốt Ngài không hề bị gãy, tiếng la hét của đám đông, vẻ tiều tụy, hao mòn của thân thể Ngài, sự tan vỡ của trái tim Ngài đã gây ra cái chết của Ngài, hiệu quả của công việc Ngài, lòng sốt sắng trong chức vụ thiêu đốt của Ngài, giấm và mật đắng, sự phục sinh của Ngài, sự thăng thiên của Ngài, sự quan phòng của Ngài, sự kêu gọi dân ngoại, và sự đến cuối cùng của Ngài để phán xét. Chúa chúng ta đã tìm thấy chính mình ở khắp nơi trong các Thi Thiên, và trước khi ra đi, Ngài đã mở trí cho các môn đồ để họ cũng có thể khám phá Ngài. Lu-ca 24:44. Tiến sĩ Cook, ở Belfast, đã nói rất đúng: “Thật sự tôi tin rằng có một cái nhìn về Đấng Christ chỉ có thể khám phá được trong các Thi Thiên. Tôi muốn nói đến đời sống nội tâm của Ngài. Đức Thánh Linh đã ở đó phơi bày những tư tưởng, những nỗi buồn và những xung đột sâu kín nhất của Chúa chúng ta.” Oxenham mô tả các yếu tố về Đấng Christ trong sách Thi Thiên như sau: “Sự cảm thông được linh cảm của chúng với mọi giai đoạn của sự đau khổ suốt đời của Đấng Cứu Chuộc … đã khiến các bài ca của Y-sơ-ra-ên trở thành cơ nghiệp chính đáng và nghi lễ chung của toàn thể Cơ Đốc giáo.” Chúng ta không thể tìm thấy ở nơi nào khác một sự mặc khải đầy đủ như vậy về cảm xúc của Chúa chúng ta, những kinh nghiệm tâm trí của Ngài khi thực hiện sự cứu rỗi loài người, như trong các Thi Thiên Hê-bơ-rơ. Các Thi Thiên này là những ghi chép về linh hồn Ngài cũng đầy đủ như các sách Phúc Âm là những ghi chép về đời sống bên ngoài của Đấng Cứu Thế. Việc bất cứ tấm lòng thuộc linh nào không khám phá được sự đầy đủ của Chúa chúng ta ở đây chỉ có thể là vì cơ nghiệp quý báu ấy bị để sang một bên mà không được dùng nhiều. Hội Thánh thời xưa quý trọng chiếc chìa khóa này, là chiếc mở ra những chiều sâu thẳm nhất của sự cứu rỗi trong những kinh nghiệm chủ quan của cả Chúa chúng ta lẫn con cái Ngài, đến nỗi sách Thi Thiên là sách tay chính của Hội Thánh trong Kinh Thánh; những ứng viên cho chức vụ mục sư bị đòi hỏi phải thuộc lòng sách ấy và, ít nhất đôi khi, bị từ chối phong chức, dù có những tài năng khác nào đi nữa, khi không làm được điều đó. Thỉnh thoảng chúng ta nghe nói về một người giảng đạo nào đó cảm thấy mình sẽ không thể kết thúc các buổi thờ phượng Phúc Âm của mình cách thích hợp bằng một trong các Thi Thiên của Đa-vít. Điều ít nhất có thể nói là ông ta không thấm nhuần tinh thần của sách Thi Thiên như những người xưa. Hơn nữa, tôi xin kêu gọi chính sự quan sát của quý vị trong những trường hợp như vậy, rằng thông thường một Thi Thiên được chọn khéo không thêm vào sự trang trọng và quyền năng và một sứ điệp ân điển cho các buổi thờ phượng kết thúc, là điều quý vị chưa bao giờ thấy đến từ một bài thánh ca của con người, hay sao. Hỡi quý ông, với tư cách là những người phục vụ Lời Đức Chúa Trời, hãy dùng các sách Thi Thiên của mình với sự hiểu biết cẩn thận và yêu thương, và quý vị sẽ không bao giờ cần và không bao giờ muốn bất cứ điều gì có nguồn gốc thuần túy của con người, dù nhiều người cho rằng các bài thánh ca của con người tốt hơn bất cứ sự ngợi khen nào Đức Chúa Trời đã ban cho đến nay. III. Những lời phản đối các Thi Thiên Đối với một số lời phản đối này, những lời đáp riêng biệt trên thực tế đã được đưa ra rồi, ví dụ: 1. Sự chỉ định chúng đã bị bãi bỏ. 2. Chúng không thích hợp cho thời Tân Ước. 3. Thay vì là chất liệu duy nhất của sự ngợi khen, lại có cơ sở Tân Ước cho việc dùng các bài thánh ca. Điều này đã được thảo luận khi xem xét các phân đoạn trong Ê-phê-sô và Cô-lô-se. 4. Danh của Chúa Giê-xu không xuất hiện trong sách Thi Thiên. Điều này được cho thấy là về bản chất không đúng, vì ở đó Ngài được gọi là Đấng Chịu Xức Dầu, Con, Đấng Chăn Chiên, và bằng nhiều danh khác nhau, Ngài được phân biệt cách cá nhân. Công việc và sứ mệnh của Ngài được bày tỏ đầy đủ, và ở khắp nơi Ngài được nhìn như Đức Chúa Trời của sự cứu rỗi, hay Đấng Cứu Thế của loài người. Thật là một sự nhỏ nhen kỳ lạ trong lập luận khi khăng khăng đòi năm âm thanh phát ra bằng giọng nói, “Giê-xu,” Đấng Cứu Thế, là cần thiết cho một việc hát Thi Thiên thỏa đáng, trong khi tất cả sự đầy đủ ý nghĩa của chúng được bày tỏ trong cuốn sách bị từ chối. Nhiều danh của Đấng Cứu Thế đều có ở đó, và một sự mô tả được linh cảm về công việc cứu rỗi của Ngài, nhưng những điều này bị coi là vô giá trị trừ khi một từ ngữ nào đó, không có ý nghĩa gì hơn, được tìm thấy ở đó. Chúa Giê-xu, con người của Na-xa-rét, là gì, nếu Ngài không phải là Đấng Mê-si, thi hành sứ mệnh cứu rỗi? Vì Ngài là Đấng Mê-si để làm gì nếu không phải để cứu? Vì sao Ngài được mặc khải là Con nếu không phải để trình bày Ngài là Đấng Cứu Thế? Ngài được trình bày là Đấng Chăn Chiên nhằm mục đích gì nếu không phải để bày tỏ sự chăm sóc của Ngài đối với dân sự Ngài trong sự cứu rỗi? Và cứ thế tôi có thể tiếp tục. Có một sự nhỏ nhen về một nền thần học sẽ bước vào những lời phản đối như vậy, và một sự yếu đuối và ủy mị về tính cách có thể mặc cả về nhu cầu phải có một cái bóng trong khi đã có tất cả thực chất, mà không gì ngoài thuốc bổ của chính các Thi Thiên mới có thể chữa được. Còn có những lời phản đối khác mới chỉ được xét đến cách ngẫu nhiên. 5. Các bài thánh ca không bị cấm, và do đó các Thi Thiên không phải là sự ngợi khen duy nhất. Đó có phải là nguyên tắc đúng đắn của sự thờ phượng không? Chúng ta có thể dâng bất cứ điều gì không bị cấm chăng? Hầu như không. Giáo lý đúng đắn là chúng ta dâng những điều được đòi hỏi. Thật vậy, một điều được đòi hỏi thì cấm mọi điều khác. Đó là rắc rối của Ca-in — ông dâng một điều không được đòi hỏi, và do đó bị cấm. Sự thờ phượng Đức Nữ Đồng Trinh Ma-ri không bị cấm cách minh thị, chỉ bị cấm theo cùng một cách như các bài thánh ca, bởi một điều khác được đòi hỏi. Bảy thánh lễ không bị cấm. Tòa giải tội không bị cấm. Sự cầu nguyện cho người chết không bị cấm. Tục lệ xưa bỏ muối vào miệng khi làm báp-têm không bị cấm. Những sự tiêu khiển của đời sống hiện đại, như cờ bạc và khiêu vũ, không bị cấm cách minh thị. Các bàn thờ, và lễ phục, và nến, và những sự cúi lạy, và những trò hề khác của chủ nghĩa nghi lễ đều không bị cấm. Hầu hết những điều này vẫn đã được đưa vào sự thờ phượng. Việc thiếu sự cấm đoán có khiến chúng trở nên đúng không? Đây không phải là vấn đề cấm đoán, mà là vấn đề mạng lệnh của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời có truyền những điều này trong sự thờ phượng của Ngài không? Giáo lý của Bản Tuyên Xưng Đức Tin và của Kinh Thánh là Đức Chúa Trời phải quy định một điều thì điều ấy mới được dùng như một phần thật sự của sự thờ phượng Ngài. Câu hỏi là: Các bài thánh ca có đứng vững qua thử nghiệm này không? Dưới ánh sáng của những điều đã nói, rõ ràng chúng sẽ không đứng vững. 6. Hát Phúc Âm là một việc thực hành rất hữu ích; do đó nó nên được cho phép trong sự ngợi khen, và do đó việc chỉ hát riêng Thi Thiên là không cần thiết. Xin lưu ý: (A) Hát Phúc Âm quả thật có thể là một việc thực hành hữu ích cho con người, nhưng sự hữu ích cho con người không phải là thử nghiệm của sự ngợi khen dâng lên Đức Chúa Trời. (B) Hát Phúc Âm với mục đích cảm động con người hướng về Đấng Christ, như những nhà truyền giảng Phúc Âm tuyên bố, thì đưa việc thực hành ấy ra khỏi phạm vi của sự ngợi khen Đức Chúa Trời. Hát Phúc Âm không phải là sự ngợi khen. (C) Việc hát Phúc Âm không thể là sự ngợi khen dâng lên Đức Chúa Trời là điều hiển nhiên vì Phúc Âm là tin tốt lành cho con người. Phúc Âm chưa bao giờ được ban xuống từ trời để được gửi trở lại như một lễ vật dâng lên ngai. Sự ngợi khen Đức Chúa Trời ở đâu trong một bài thánh ca giải bày và áp dụng cho hội chúng sự ăn năn hay đức tin hay bổn phận quyết tâm làm theo ý muốn Đức Chúa Trời? Những người gọi loại việc này là “Buổi thờ phượng ngợi khen” không biết cách dùng từ ngữ. (D) Việc hát Phúc Âm nhằm vào hội chúng chỉ là sự giảng Phúc Âm bằng âm nhạc. Ngay cả khi nó thường chiếm chỗ của những sự ngợi khen trong nơi thánh, nó vẫn chỉ là một buổi giảng mà mọi người cùng tham gia. (E) Về tính thích hợp của việc vâng theo mạng lệnh, “Hãy giảng đạo,” như vậy, hiện nay sẽ không nói điều gì trực tiếp đối kháng, mà chỉ nói vài điều để làm sáng tỏ thêm ảnh hưởng của nó trên thánh lễ ngợi khen, (1) Có thể nghi ngờ liệu tính hữu ích của chân lý Phúc Âm trong những bài thánh ca như vậy có lớn như người ta tưởng không. Lượng chân lý trong bất cứ một bài ca nào cũng vô cùng nhỏ, và việc thực hành ấy luôn luôn, hay gần như luôn luôn, gắn liền với hành động mạnh mẽ và rõ ràng theo Kinh Thánh là đứng lên và giải bày Lời cho dân sự; vì vậy thật khó truy nguyên các kết quả về việc hát. Điều tối đa có thể nói với tính chân thực toàn diện là những việc thực hành âm nhạc như vậy làm sáng tỏ và thêm sự đa dạng cho dịp lễ, và do đó dọn đường cho người giảng. Chức năng của riêng giai điệu trong âm nhạc là nhân từ và hữu ích cho hội chúng, mà không đặc biệt liên quan đến tình cảm đi kèm, tức là lời ca. Nó là một phụ trợ hấp dẫn, nhưng không phải là một tác nhân hoán cải.Những cuộc phục hưng cũng hiệu quả không kém đã từng diễn ra ở những nơi không có việc “hát Phúc Âm,” mà chỉ có việc giảng dạy nhờ sự trợ giúp của Đức Thánh Linh. Không có những Sankey nào vào lễ Ngũ Tuần, cũng không có trong những thời kỳ truyền giáo đầu tiên của kỷ nguyên Cơ Đốc, cũng không có trong thời kỳ Cải Chánh, cũng không có trong cuộc phục hưng lớn năm 1859 tại Ireland. Những cuộc phục hưng ấy ngang bằng với bất kỳ cuộc phục hưng nào ông Moody hay Thiếu tá Whittle từng tổ chức. “Hát Phúc Âm,” tuy không phải là một phát hiện hiện đại, nhưng lại mang tính chất của loại công việc Cơ Đốc thiên về cảm xúc và phần nào thiếu thực chất, là đặc trưng của thời đại chúng ta. Bất kỳ công việc nào thực tế và liên tục loại bỏ thánh lễ ngợi khen thì hẳn phải thiếu cốt tủy thiết yếu. Nơi nào Phúc Âm được “hát lên” thì nơi đó thường có ít hoặc không có sự ngợi khen. Đức Chúa Trời không được để tâm đến nhiều bằng con người. (2) Ngay cả nếu chúng ta thừa nhận phần nào điều tốt trong việc dùng “các thánh ca Phúc Âm,” thì những người như chúng ta, vốn đứng về phía thánh lễ ngợi khen trong sự tinh tuyền và trọn vẹn của nó, cũng không thể dùng chúng trong buổi thờ phượng công cộng, vì (a) chúng chiếm lấy chính chỗ của sự ngợi khen dành cho Đức Chúa Trời, và đó là cướp của Ngài để dành cho con người. Chúng ta phải nhớ đến quyền của Chúa của nơi thánh. Phần âm nhạc trong buổi thờ phượng không chỉ, như nhiều người nghĩ, là để khơi dậy những cảm xúc tốt đẹp nơi người hát và nơi hội chúng, mà còn là để dâng lên Đức Chúa Trời điều thuộc về Ngài. Ngợi khen là thờ phượng. Đừng quên điều đó. Nó thực sự là thờ phượng cũng như sự cầu nguyện vậy. Chúng ta có quyền hát Phúc Âm thay cho sự cầu nguyện cũng như có quyền hát thay cho sự ngợi khen vậy. Sự ngợi khen là một hành động thờ phượng rõ rệt hơn bất kỳ phần nào khác của buổi nhóm của Hội Thánh. Chúng ta không được để bất kỳ nỗ lực nào nhằm đến với con người bằng Phúc Âm làm giảm thiểu hay thay thế sự thờ phượng dâng lên Đấng mà mọi nỗ lực của chúng ta để cứu con người đều tùy thuộc vào phước lành của Ngài. Lòng nhân từ của Ngài sẽ không nhường những điều thuộc về Ngài ngay cả cho tình cảm Phúc Âm được hát lên vì lợi ích của tội nhân, (b) Vì chúng sẽ chiếm lấy chỗ của các Thi Thiên trong tâm trí của những người thiếu suy nghĩ. Không tránh khỏi, việc chúng ta dùng “các thánh ca Phúc Âm” sẽ bị coi là sự ngợi khen và là sự từ bỏ học thuyết của chúng ta về việc hát Thi Thiên. Chúng ta có thể giải thích cho đến mệt mỏi về sự khác biệt giữa “ngợi khen” và “hát Phúc Âm,” mà vẫn không tạo được ấn tượng trong dân chúng. Mục sư nào cho phép hội chúng của mình giảng Phúc Âm bằng cách hát, hay cho phép bất kỳ ca sĩ đơn ca nào làm như vậy, thì trong tâm trí dân chúng, vị ấy đã từ bỏ việc hát Thi Thiên theo Kinh Thánh. Những tâm trí có suy nghĩ sẽ nhận ra sự khác biệt, nhưng quần chúng sẽ không thấy được. Vì vậy, theo tôi thấy, không có điều tốt nào đạt được từ thực hành này, mà chỉ có tổn hại. Tôi đã được hỏi câu hỏi: “Các tòa án của Hội Thánh có cho phép ‘hát Phúc Âm’ trong các hội thánh Trưởng Lão Hợp Nhất không? Nếu không, tại sao không?” Tôi nghĩ tôi đã đưa ra câu trả lời mong muốn trong những điều trên. Tôi cũng đã được hỏi: “Có đúng không khi có lúc trên tòa giảng cố gắng chạm đến cảm xúc của thính giả? Nếu đúng, thì có đúng không khi dùng các thánh ca cho mục đích đó, mà vẫn không dùng chúng trong cùng tư cách như các Thi Thiên?” Tôi cho rằng đây là một việc có phần khác. Việc cố gắng lay động cảm xúc của thính giả một cách đúng đắn là điều đúng, và việc trích dẫn thích hợp các thánh ca như là tình cảm thi ca thì cũng khá thích hợp. Chúng có thể được dùng ở bất cứ đâu, ngoại trừ trong những gì được coi là sự ngợi khen chính thức dành cho Đức Chúa Trời. Việc trích dẫn thơ ca dài dòng thuộc bất kỳ loại nào trong bài giảng là một sai lầm về tu từ học.

7. Có người phản đối rằng các hội thánh đã dùng thánh ca thì đã phát triển rất nhiều. Đúng vậy; và chúng ta biết ơn vì mọi sự tiến triển của Phúc Âm. Tuy nhiên, lý lẽ về số lượng tự nó không bao giờ là lý lẽ kết luận. Nếu nó là như vậy, thì ma quỷ, kể từ khi con người sa ngã, đã luôn có lý lẽ ấy về phía mình. Sau này nó sẽ không còn nữa. Hồi giáo hiện nay có lý lẽ ấy chống lại Cơ Đốc giáo; Công giáo La Mã có nó chống lại Tin Lành; phái Arminius có nó chống lại phái Calvin; và thời kỳ trước của Hội Thánh có nó chống lại thời kỳ sau này về chất liệu ngợi khen được linh cảm, vì đã có thời hầu như không có thánh ca nào được hát. Vậy thì số lượng vượt trội khi đó chứng minh thánh ca là sai thì sao? Sự thật là chân lý có thể ở về phía thiểu số trong bất kỳ sự nghiệp nào. Ngày nay trong cuộc chiến về tiết độ thì thế nào? Nếu có ai hỏi cụ thể làm sao các hội thánh hát thánh ca đã tiến triển nhanh hơn các hội thánh hát Thi Thiên, tôi chỉ có thể trả lời: (1) Điều đó hoàn toàn không nhất thiết là do việc dùng thánh ca. Ngoài ra còn có việc giảng Phúc Âm và cầu nguyện tha thiết và việc dùng rất khôn ngoan nhiều phương tiện hữu ích. (2) Luôn luôn đúng là Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho những người và những Hội Thánh còn giữ sai lầm — không ai là hoàn hảo — và biết kết hợp với phần chân lý họ có những cách làm việc khôn ngoan, hợp triết lý và thực tế. (3) Không có hội thánh hát Thi Thiên nào, trong thời kỳ cạnh tranh giữa họ và các hội thánh dùng thánh ca, đã cho phép mình hoàn toàn thông minh trong các phương pháp làm việc, trong sự thích ứng với quần chúng, hay, cho đến gần đây, trong việc đưa các Thi Thiên vào hình thức hiện đại phổ biến. Họ đã tự gọi mình là các Hội Thánh “làm chứng,” và họ thường làm chứng theo một cách rất ít ỏi, hẹp hòi. Bên cạnh đó, việc hát Thi Thiên theo Kinh Thánh đã không được phép tự đứng một mình trên giá trị riêng của nó, mà luôn luôn gắn liền với những điều khác, một số điều trong đó sự gian ác của con người đã nổi loạn chống lại, và một số khác thì lương tri của con người chống lại. Các hội thánh hát Thi Thiên thường chống lại các cuộc phục hưng hiện đại, và dồn sức mình vào việc chỉ trích những phương pháp hữu ích cho các hội thánh khác, và đã tụt hậu, như đáng phải vậy; họ đã giữ chặt tín điều không thành văn gây khó chịu là “nghe giảng thỉnh thoảng,” và thậm chí đã cố gắng ép buộc nó; họ đã kiên trì đòi hỏi một cách vô ích những miếng chì và những mảnh bìa cứng làm giấy thông hành đến bàn Tiệc Thánh; họ đã biến “tiệc thông công kín” vừa thành vấn đề phòng thủ vừa thành vấn đề tấn công; họ đã từ chối ca đoàn, và đã kiên trì với việc “xướng từng dòng,” và phần lớn từ chối trau dồi âm nhạc; họ đã giữ chặt “các bàn” tại Tiệc Thánh rất lâu sau khi tính hữu ích của chúng đã biến mất; họ đã từ chối âm thanh của đàn hạc và phong cầm; họ đã chất lên, trong một số giáo phái của họ, những đặc điểm của cải cách lý tưởng và biến chúng thành điều kiện của sự thông công; họ đã mang từ cố quốc qua đủ thứ tranh cãi không có việc gì ở đất nước này hơn nguyên tắc “quốc giáo” của Hội Thánh; và như vậy bằng trăm cách họ đã cùng nhau làm cho đặc điểm chung của giáo phái mình, tức là việc hát Thi Thiên theo Kinh Thánh, trở nên không được ưa chuộng. Các Thi Thiên, kể từ khi chúng có những người bênh vực đặc biệt ở đây, đã chưa hề được xét xử; mà là các Thi Thiên cùng với vô số điều khác mà Sách Thi Thiên đã bị che khuất khỏi tầm mắt bởi chúng. Thực tế nó đã bị kết án như một sách ngợi khen vì những bạn đồng hành của nó. Những điều này phần lớn đã thuộc về quá khứ. Nay chúng ta có một sự sắp xếp tuyệt vời về chất liệu ngợi khen, sự thô sơ của thơ ca thời xưa phần lớn đã được khắc phục, và những bài ca của Đức Chúa Trời đang thu hút dân sự của Đức Chúa Trời một cách đầy đủ hơn dựa trên chính giá trị của chúng. Sách Thi Thiên, lần đầu tiên kể từ khi thánh ca được đưa vào đất này, đang có cơ hội, và có những dấu hiệu của sự tán thành từ dân chúng.

8. Có người phản đối rằng chúng ta tự soạn lời cầu nguyện, vậy tại sao không soạn thánh ca và lời ngợi khen? (Tôi có câu hỏi này liên quan đến sự phản đối: “Các Thi Thiên chứa nhiều lời cầu nguyện mà chúng ta tin là thích hợp để hát. Nếu người không được linh cảm cầu nguyện là điều thích hợp, thì tại sao hát những lời cầu nguyện như vậy mà sách thánh ca đã phổ thành thơ lại là điều không thích hợp?”) Hãy lưu ý: (1) Có căn cứ cho phép soạn lời cầu nguyện; không có căn cứ nào cho phép soạn thánh ca. (2) Sự linh cảm đã cung cấp các Thi Thiên, những lời ngợi khen; nó đã không cung cấp những lời cầu nguyện. Chúng phải được soạn ra khi cần. (3) Chúng ta có lời hứa của Đức Thánh Linh để soạn lời cầu nguyện của mình; nhưng không có lời hứa nào để soạn lời ngợi khen. “Cũng vậy, Đức Thánh Linh giúp đỡ sự yếu đuối của chúng ta, vì chúng ta không biết phải cầu xin điều gì cho phải lẽ,” v.v. (4) Nếu lời ngợi khen và sự cầu nguyện ở trên cùng một cơ sở chính xác, thì sự ngợi khen phải là ứng khẩu: sự cầu nguyện đúng đắn là như vậy. Không có căn cứ nào cho những lời cầu nguyện theo nghi thức. Tuy nhiên, các giáo phái hát thánh ca không để dân sự của họ ứng khẩu lời ngợi khen — họ đưa cho họ một sách thánh ca, tức là, họ thừa nhận sự khác biệt giữa cầu nguyện và ngợi khen. (5) Căn bản hơn, cầu nguyện và ngợi khen là hai điều khác nhau — khác nhau cũng như giảng dạy và ngợi khen vậy. Tuy việc giảng dạy có thể chứa một vài yếu tố ngợi khen trong đó, và cũng có yếu tố cầu nguyện, (a) Trong sự ngợi khen có sự sắp xếp giọng nói theo âm nhạc; sự cầu nguyện chỉ là sự phát biểu đơn giản, hay thậm chí là sự thưa chuyện trong tâm trí, (b) Sự cầu nguyện chủ yếu là trình dâng những điều thỉnh cầu, xưng tội, tạ ơn về những ơn thương xót; sự ngợi khen nói chung là công bố những sự tuyệt hảo của Đức Chúa Trời, vinh hiển như được bày tỏ trong sự sáng tạo, sự quan phòng và sự cứu chuộc. Trong việc hát Thi Thiên được linh cảm, có thể tìm thấy chất liệu mà ở nơi khác có thể đi vào sự cầu nguyện; nhưng đặc biệt tại vị trí của nó trong các Thi Thiên, nó là việc hát Thi Thiên; nó không phải là sự cầu nguyện. Nó không được dâng lên như sự cầu nguyện. Nó được dâng lên như một lễ vật tôn kính Đức Chúa Trời. Nếu một sáng tác nào đó chỉ đơn thuần là lời cầu nguyện, nó sẽ không được dâng lên bằng âm nhạc. Sự ngợi khen được đúc thành những hình thức lâu bền; sự cầu nguyện không như vậy; và được đúc thành như vậy vừa để bày tỏ những cảm xúc thờ phượng vừa để khơi dậy chúng, và để làm một đồng tiền thờ phượng sẵn có trong tay mà Đức Chúa Trời sẽ tiếp nhận. Đối tượng chính của sự ngợi khen là Đức Chúa Trời. Đối tượng chính của sự cầu nguyện là những nhu cầu của con người. Sự ngợi khen là lâu bền vì Đức Chúa Trời không thay đổi, nhưng sự cầu nguyện mang lấy tình trạng hay thay đổi của con người. Để đến gần với câu hỏi được đặt ra, về việc tại sao chúng ta hát những lời ngợi khen Đức Chúa Trời trong những lời cầu nguyện được linh cảm mà không hát trong những lời cầu nguyện của những người không được linh cảm, bạn sẽ lưu ý: A. Những hình thức cầu nguyện trong Sách Thi Thiên thực ra không phải là lời cầu nguyện. Chúng là những lời ngợi khen được linh cảm dưới hình thức cầu nguyện. B. Những lời cầu nguyện mà con người soạn ra và dâng lên như lời ngợi khen thì không được linh cảm, không được chỉ định làm lời ngợi khen. Điều này tạo nên một sự khác biệt lớn lao giữa những lời cầu nguyện của Sách Thi Thiên và những lời cầu nguyện của sách thánh ca. Tuy nhiên, nếu có ai muốn cầu nguyện với Đức Chúa Trời bằng thể thơ do con người sáng tác, thì không có gì phản đối; tuy nhiên, người ấy không được coi nó là sự ngợi khen, nó sẽ không phải là sự ngợi khen, vì người ấy hát nó; và việc các Thi Thiên đôi khi ở dưới hình thức cầu nguyện cũng sẽ không phải là một tiền lệ được cho phép. Người ấy thiếu sự linh cảm, và không có sứ mạng cung cấp việc hát Thi Thiên cho chính mình hay cho bất kỳ ai khác.

9. Các Thi Thiên là của người Do Thái, do đó không phù hợp với thời kỳ Phúc Âm. Một vị giáo sĩ đầy nhiệt huyết, trong một hội nghị về sự hợp nhất của các Hội Thánh Trưởng Lão, khi việc hát Thi Thiên theo Kinh Thánh được đề xuất, đã phản đối với một chút gay gắt, nói rằng: “Không, thưa ông, tôi không phải là người Do Thái. Tôi là một Cơ Đốc nhân, thưa ông, và đây là một hội nghị Cơ Đốc, và các Hội Thánh được đại diện ở đây là các Hội Thánh Cơ Đốc.” Thế là, vì ông là một Cơ Đốc nhân, ông không thỏa mãn với những thánh ca đã làm thỏa mãn Đấng Christ. Ông là một mẫu điển hình của nhiều người tốt hiểu sai sự việc. Bạn đã bao giờ nghĩ đến điều này chưa, toàn bộ sự cứu rỗi của chúng ta đều là của người Do Thái? Hội Thánh của thời kỳ này được xây trên mô hình Do Thái. Đấng Cứu Thế là một người Do Thái. Các sứ đồ đều là người Do Thái. Kinh Thánh là một sách Do Thái, từ đầu đến cuối, không có một âm tiết nào của dân ngoại trong đó. Ngay cả Lu-ca cũng viết Phúc Âm của mình như ông đã nhận được từ Phao-lô. Phần lớn Tân Ước đều được Cựu Ước, tức Kinh Thánh Do Thái, chạm đến và nhuốm màu. Phi-e-rơ là một người Do Thái biết bao trong các thư tín của ông! Thư gửi người Rô-ma hoàn toàn đi theo những đường lối Do Thái và xử lý với các nhân vật và hình bóng của Cựu Ước biết bao! Ai không biết rằng thư gửi người Hê-bơ-rơ thấm đẫm tư tưởng Do Thái? Khắp nơi trong Tân Ước bạn đều có các bàn thờ và các sinh tế, các thầy tế lễ và các tiên tri, lịch sử Do Thái và các nhân vật Do Thái, cho đến cuối cùng sách Khải Huyền vĩ đại kết thúc bằng những mô tả vay mượn từ các tiên tri của Cựu Ước, Ê-xê-chi-ên và Đa-ni-ên. Trong một số sách của Tân Ước có tư tưởng Do Thái rõ rệt nhiều bằng, hoặc hơn, trong các Thi Thiên. Tuy nhiên, sự phản đối không nghiêm trọng trong tâm trí của các bạn hữu chúng ta như họ tưởng, nếu xét theo chính các sách thánh ca của họ; ví dụ, trong một trong những sách của phái Giám Lý chúng ta tìm thấy nhiều lời như thế này: “Ngài là Chiên Con của lễ Vượt Qua thật sự, mà huyết Ngài đã đổ ra vì chúng ta. Nhờ Ngài chúng ta đã ra khỏi cảnh nô lệ. Ngài đã dẫn dắt dân được chuộc của Ngài.” Cũng có, “Của lễ của Ngài vẫn còn mới, áo của Ngài giữ sắc đỏ thắm, chức thầy tế lễ của Ngài vẫn y nguyên.” Hãy lấy ngay cả bài Coronation cũ, câu 3, “Hỡi dòng dõi được chọn của chủng tộc Y-sơ-ra-ên, hỡi những kẻ được cứu chuộc khỏi sự sa ngã. Hãy chào đón Đấng cứu các ngươi bởi ân điển Ngài. Và tôn Ngài làm Chúa của muôn loài.” Lại nữa, “Đoàn lữ hành của chúng ta sẽ cập bến an toàn trên bờ yên bình của Ca-na-an.” Lại nữa, “Tôi đứng trên bờ dông tố của Giô-đanh, và đưa mắt trông mong. Hướng về xứ Ca-na-an xinh đẹp và hạnh phúc, nơi cơ nghiệp của tôi ở đó.” Cũng có, “Tại đây tôi sẽ dựng Ê-bên-Ê-xe của tôi, nhờ ơn giúp đỡ của Ngài tôi đã đến được nơi này.” Hoặc, “Hỡi các con gái của Si-ôn, hãy nói, các ngươi có thấy ngôi sao đã chiếu trên Y-sơ-ra-ên không? Hãy nói, người yêu dấu của tôi có ở trong trại các ngươi không và Ngài đã đi đâu với bầy của Ngài.” Hoặc, “Hoa hồng của Sa-rôn, những hoa huệ mọc lên. Những cây bá hương của Li-ban cúi xuống dưới chân Ngài.” Hoặc, “Hãy hát mừng Vua Mê-si-a. Vua của sự công chính và bình an.” Hoặc, “Hãy reo lên tin vui mừng, hát lên cách vui vẻ, Giê-ru-sa-lem đắc thắng, Mê-si-a là Vua.” Hoặc, “Ha-lê-lu-gia cho Chiên Con đã đổ huyết vì sự tha thứ của chúng ta, chúng ta sẽ lại ngợi khen Ngài khi chúng ta qua sông Giô-đanh.” Hoặc, “Trước bàn thờ của Ngài, lạy Chúa, đàn hạc và bài ca của tôi sẽ vang lên.” Cứ như vậy; ở đầu sách bạn có thể tìm thấy điều đó cho đến khi chúng ta gần như bị thôi thúc phải nói, “Những người hát thánh ca này thật là người Do Thái làm sao!” Sự thật là, mọi phản đối như vậy đều là bắt bẻ, và được đưa ra vì thiếu điều gì tốt hơn. Dưới ánh sáng của Tân Ước, những Thi Thiên của Cựu Ước này, tất cả đều nói đến Đấng Mê-si-a và những sự đau khổ của Ngài ở thì quá khứ, thực sự là “các thánh ca Phúc Âm” cũng như sách Rô-ma và sách Hê-bơ-rơ là những sách của Phúc Âm lớn hơn của Chúa và Đấng Cứu Thế của chúng ta là Chúa Giê-xu Christ.

10. Có người than phiền rằng các Thi Thiên tối nghĩa và khó hiểu. Số học cũng vậy, văn phạm cũng vậy; vậy chúng ta có nên vì thế mà loại chúng ra khỏi trường học và thay thế bằng thứ gì không bao giờ có thể hữu ích thay thế chỗ của chúng không? Tôn giáo có phải là điều nông cạn nhất dưới trời, và nó có phải chủ yếu hướng đến những chỗ nông cạn của tâm trí không? Hội Thánh Công giáo La Mã đưa ra cùng một lời biện hộ đó và cất cả Kinh Thánh khỏi thường dân. Các Thi Thiên không tối nghĩa bằng sách Rô-ma. Vậy chúng ta có nên vì thế mà gạt nó sang một bên không? Có một vài điều khó hiểu trong các thư tín của Phi-e-rơ; vậy chúng ta có nên vì thế mà có một ấn bản đã cắt bỏ những điều đó không? Người ta cho rằng Sách Thi Thiên quá khó đối với trẻ em. Thế còn cả Kinh Thánh thì sao? Thánh lễ ngợi khen có phải là điều duy nhất bị gọt giũa xuống cho vừa với thước đo của trẻ sơ sinh không? Con cái của các Hội Thánh hát Thi Thiên thời đầu có kém được trau dồi về Kinh Thánh và thuộc linh hơn vì chúng không có những bài hát tôn giáo nhỏ bé mềm yếu và ủy mị không? Tuổi thơ có phải được đưa vào những kinh nghiệm thiêng liêng bằng những bài hát nhỏ đạo đức yếu ớt và mỏng manh, hoàn toàn èo uột không? Trên thực tế, tuổi thơ của các Hội Thánh khác có mạnh mẽ thuộc linh hơn tuổi thơ của chúng ta không? Điều gì vang lên trong tư tưởng bạn khi bạn ở một mình, và điều gì bật ra trên môi bạn khi bạn cần một câu trích dẫn thích hợp về một đề tài tôn giáo, một cách sẵn sàng như những Thi Thiên có vần điệu này! Và chúng sinh ra trong trẻ em một ý thức tôn kính Đức Chúa Trời vĩ đại, và một ấn tượng về sự uy nghi đầy ân điển của Ngài mà cả một thế giới đầy những sách thánh ca cho thiếu nhi cũng không thể đánh thức được; và có ít điều nào đáng mong muốn bằng việc những quan điểm đúng đắn về Đức Chúa Trời được ban cho tâm trí trẻ tuổi. Không có sách nào của Lời Đức Chúa Trời lại dễ hiểu và dễ để lại ấn tượng như những Thi Thiên Hê-bơ-rơ này.

11. Một số Thi Thiên đầy dẫy những lời rủa sả và nguyền rủa đến nỗi một người đi theo Chúa Giê-xu Christ khó có thể dùng chúng. Đúng như vậy! Hãy lưu ý: (1) Lời buộc tội này thực ra không chống lại các Thi Thiên, mà chống lại tác giả của chúng. Ngài là ai? Không chỉ là Đa-vít. Ông không hoàn toàn là tác giả của chúng. Chúng không chịu trách nhiệm về chính mình, nhưng Đức Thánh Linh chịu trách nhiệm. Người phản đối có thể cảm thấy thoải mái trong lập trường của mình, nhưng điều đó không làm vinh dự cho lòng đạo đức của người ấy. (2) Người ta không được kêu gọi hát những phần nghiêm khắc mỗi ngày, nhưng chúng ở đó để dùng khi cần thiết, và Hội Thánh của Đức Chúa Trời đã có những nhu cầu như vậy, khi ma quỷ và các lực lượng của nó tấn công Hội Thánh với mục đích làm chết và tiêu diệt đức tin. Tuy nhiên, chúng ta hát chúng không chỉ với tư cách cá nhân, mà với tư cách những người đi theo Đấng Christ và là chi thể của Hội Thánh Ngài trên đất; và trong những thời kỳ bắt bớ như vậy, việc hát và cầu nguyện xin sự sụp đổ của kẻ thù của Chúa, và xin lời rủa sả của Chúa giáng trên chúng, là điều đúng.
Người nào còn có chút sinh lực và lòng trung thành nồng nhiệt trong sự tin kính của mình thì sẽ không nuông chiều bất cứ thứ tình cảm ủy mị nào về việc không kêu cầu cánh tay phải của Đức Chúa Trời Toàn Năng và sự công chính báo ứng của Ngài để bênh vực chính mình! Há chẳng phải Phao-lô đã nói trong Tân Ước rằng: “Ví bằng có người chẳng yêu mến Chúa Giê-xu Christ, thì người ấy đáng bị a-na-them ma-ra-na-tha”? “A-léc-xan-đơ, thợ đồng, đã làm hại ta nhiều lắm: Chúa sẽ báo trả hắn tùy theo công việc hắn.” Chúng ta phải hát xướng về sự thương xót và sự phán xét. Dân của Đức Chúa Trời đã có dịp dùng đến “các Thi Thiên rủa sả” trong quá khứ, và sẽ còn dùng đến nữa. Các bạn sẽ tìm đâu được một thánh ca có đủ xương sống cho một thời kỳ bắt bớ? (3) Luật pháp đạo đức cũng đang thực sự có hiệu lực trong thời của Đa-vít như hiện nay. Nếu ngày nay hát những Thi Thiên ấy là sai, thì khi ấy hát cũng là sai. Vậy mà Đức Thánh Linh đã ban chúng chính vì mục đích này. (4) Chính những Thi Thiên này, vốn khơi dậy sự phê phán ủy mị quá mức mang màu sắc Phúc Âm cực đoan, lại được trích dẫn với sự tán thành trong Tân Ước. (Công Vụ 1:16, 20.) “Chúng đã được ban cho bởi Đức Thánh Linh để bày tỏ sự tàn ác và ác tâm của những kẻ thù nghịch Đấng Christ, cùng những lời thỉnh cầu và những sự phán xét của Ngài đối với chúng.”

12. Không hiểu sao tôi không cảm thấy hát thánh ca là sai

Người phản đối này là một trường hợp vô vọng. Nếu một người không chịu dùng trí óc của mình trong tôn giáo của mình, thì những người hát Thi Thiên cũng chẳng giúp được gì nhiều cho người ấy, mà những người hát thánh ca cách nhất quán cũng vậy. Nếu có người nào bị thuyết phục rằng sức nặng của lập luận Kinh Thánh đòi hỏi phải hát Thi Thiên trong Kinh Thánh, thì người ấy không có quyền tự do đi theo cảm xúc của mình. Người ấy phải đi theo những gì đối với mình dường như là những lời dạy của chân lý được khải thị. Người ấy không được làm luật cho chính mình. Lập luận bênh vực các Thi Thiên là khách quan, nó nằm ở bên ngoài những người hát; nó không phải là chủ quan, được dệt nên từ nội tâm của chính họ. Mỗi khi tiến trình sau này, tức sự chủ quan hóa, được áp dụng rộng rãi, người ta rời xa thẩm quyền của Đức Chúa Trời, những lời phán dạy của sự khải thị, và trở thành luật cho chính mình. Một số người khước từ sự biết trước của Đức Chúa Trời đối với những hành động tự do vì họ không thể cảm thấy điều ấy là có thể; vậy mà Lời của Đức Chúa Trời nói rõ về điều ấy. Một số người khước từ giáo lý về sự công chính nghiêm khắc của Đức Chúa Trời đối với tội nhân ngay trước mặt sự khải thị vì điều ấy không phù hợp với những ý tưởng của họ về Đức Chúa Trời. Một số người dựa vào cảm xúc của chính mình để quyết định xem những bài viết nào đó có được linh cảm hay không. Và cứ thế tiếp diễn. Cảm xúc là một người hướng dẫn rất hay thay đổi và mâu thuẫn. Chính những tiến trình lý luận hóa của cảm xúc đã tạo ra biết bao quan điểm và sự phân rẽ trong Hội Thánh. Lòng trung thành với chân lý được khải thị là điều được đòi hỏi. “Áp-ra-ham tin Đức Chúa Trời, và điều đó kể là công chính cho người.” Nếu người ta hát thánh ca trên những cơ sở mà họ tin là thuộc về Kinh Thánh, thì hành vi của họ xứng đáng nhận được điều nó nhận được — sự xem xét thẳng thắn và giải kinh; nhưng nếu người ta làm bất cứ điều gì chỉ dựa trên cảm xúc đơn thuần, thì họ tự đặt mình ra ngoài những quy chuẩn của sự phán xét và tranh luận Cơ Đốc. Chủ nghĩa thần bí đơn thuần không thể đóng vai trò nào trong việc xác định ý muốn của Đức Chúa Trời. IV. Những phản đối bổ sung đối với thánh ca

Những phản đối này rất nhiều, nhưng vì đã trình bày rất đầy đủ trong phần xử lý các điểm chính, tôi chỉ có thời gian cho hai hoặc ba điều. 1. Một nguồn chính gây ra sai lầm trong Hội Thánh Cơ Đốc là những thánh ca của con người. Vì các Thi Thiên vốn chính thống về Ba Ngôi và về Thần tính của Đấng Christ, những người theo thuyết Ngộ Đạo thời ban đầu đã đưa những sáng tác của riêng họ vào sự ngợi khen. Lịch sử cho thấy sự tôn sùng Đức Ma-ri-a đã trở nên phổ biến đúng theo cùng một cách ấy. Các thánh ca đã khởi đầu với một mục đích là truyền bá sai lầm. Chúng không phải lúc nào cũng được dùng như vậy, nhưng xét như một phương tiện để truyền bá giáo lý xấu xa, chúng chưa bao giờ bị vượt qua. Giai điệu và vần điệu dễ dàng hát cho tình cảm thấm vào tâm trí người ta. Những hội chúng xưa kia thường hát: “Và khi đèn còn cháy sáng, kẻ tội nhân hèn hạ nhất vẫn có thể trở về,” thì không tin cho lắm vào tội phạm đến Đức Thánh Linh, và vào việc có những người mà chúng ta không nên cầu nguyện cho. Bài “Tôi muốn làm một thiên sứ, và cùng các thiên sứ đứng, một mão miện trên trán tôi, một cây đàn hạc trong tay tôi,” đã góp phần rất lớn trong việc làm cho lưu hành thứ vô lý rằng những người được cứu trở thành thiên sứ khi họ qua đời. Hội Thánh Trưởng Lão đã sửa đổi sách thánh ca của mình vào năm 1838, một phần vì sách ấy chứa một số thánh ca “không đúng về giáo lý.” Mọi tà giáo đều đã có những thánh ca của nó, và mọi sách thánh ca dưới bầu trời này đều chứa ít nhiều điều không đúng sự thật. Điều này là đúng theo sự thừa nhận của rất nhiều người tin vào “những sáng tác của con người” như chất liệu của sự ngợi khen. Đối lập với thực tế này, chúng ta đặt các Thi Thiên, và nói: “Hãy nhìn xem chúng! Ai trong các ngươi có thể cáo chúng về tội lỗi?” Chúng là chân lý của Đức Chúa Trời, và thích hợp để làm cho linh hồn trở nên trọn vẹn. Hơn nữa, nhiều bài hát do con người sáng tác, dù xét theo bất cứ khả năng nào, cũng không phải là sự ngợi khen Đức Chúa Trời, và đã là một nguồn chính gây ra sai lầm phổ biến về việc sự ngợi khen trong nơi thánh thực sự là gì. Đây là hai hoặc ba mẫu điển hình: “Tia lửa sống động của ngọn lửa thiên thượng. Hãy lìa bỏ, ôi hãy lìa bỏ, thân thể hay chết này”; đó là một bài hát ngỏ với linh hồn của Alexander Pope, người theo thuyết thần giáo tự nhiên. Hoặc, “Hỡi linh hồn, hãy lìa bỏ nhà bằng đất sét của ngươi,” cũng là một bài khác cùng loại ấy, “Ngươi đã đi vào mồ mả, nhưng chúng ta sẽ không than khóc ngươi,” đó là một bài thơ ngỏ với một người bạn đã chết, cũng như bài “Chị ơi, chị hiền dịu và đáng yêu.” Những bài hát như vậy có thể làm điều gì tốt và thấu đáo cho bằng làm hư hỏng chính những quan niệm của chúng ta về sự ngợi khen? Gắn liền chặt chẽ với điều này là một phản đối khác. 2. Thánh ca là phương tiện nuôi dưỡng chủ nghĩa bè phái. Mỗi bè phái đều có những thánh ca đặc biệt của riêng mình cũng như những thánh ca chung cho các Hội Thánh hát thánh ca. Chúng dạy những tín lý đặc thù của các bè phái của chúng. Không thể nào biên soạn một sách thánh ca mà không có thiên kiến bè phái. Vậy mà chủ nghĩa bè phái tự nó không phải là điều đáng mong muốn. Còn về phần các Thi Thiên thì khác. Những người hát Thi Thiên không mang tính bè phái. Họ có một sách thánh ca hiệp nhất chân thật duy nhất và chắc chắn không hát giáo lý đặc thù của Trưởng Lão Hiệp Nhất hay của hệ phái nào khác, mà hát những lời ngợi khen tinh tuyền của Đức Chúa Trời. Thật quá đỗi đáng ngờ rằng quan niệm đúng đắn về sự ngợi khen Đức Chúa Trời có cho phép nó được dùng làm một phương tiện, dù chỉ là ngẫu nhiên, để truyền bá những quan điểm bè phái về Phúc Âm, và do đó thúc đẩy những sự bất hòa trong thân thể của Đấng Christ hay không. Nếu có nơi nào mà người ta nên hiệp lại với nhau, thì đó là trong việc ngợi khen Đức Chúa Trời. Phương tiện thích hợp để làm điều ấy là Sách mà Ngài đã ban cho. Đến đây chúng ta khép lại, và trong khi nhìn về một tương lai tốt đẹp hơn với những hy vọng lớn, há chúng ta không thể tán thành những lời của một người khác rằng: “Sách Thi Thiên là một bình nước hoa, bị đập vỡ trên các bậc thềm của đền thờ, và tỏa lan hương thơm của nó vào lòng của cả nhân loại; cậu bé chăn chiên nhỏ đã trở thành người chỉ huy dàn hợp xướng thánh của vũ trụ” sao? Ghi chú bổ sung về luật của sự thờ phượng

Điều gì không được truyền dạy trong sự thờ phượng thiết yếu thì bị cấm. Để làm rõ sự áp dụng của những điều sẽ tiếp theo, chúng ta sẽ định nghĩa, đủ cho mục đích của chúng ta, ý nghĩa của sự thờ phượng: Đó là sự dâng lên Đức Chúa Trời sự phục vụ thuộc linh trong việc sử dụng sự cầu nguyện, sự ngợi khen, sự giảng Lời, và các thánh lễ. Giáo lý cần được dạy là: Những mạng lệnh của Đức Chúa Trời cho phép, hướng dẫn và định rõ những điều này loại trừ mọi đối thủ. Các điều răn của Ngài là những sự cấm đoán đối với mọi điều khác. Chúng giới hạn người thờ phượng vào những gì đã được quy định. Khi trình bày chân lý tổng quát này, hãy lưu ý: I. Đức Chúa Trời có quyền hướng dẫn sự thờ phượng của chính Ngài. Chỉ một mình Ngài biết cách không thể sai lầm điều Ngài sẵn lòng tiếp nhận. Đặc quyền quy định phương cách đến gần vào sự hiện diện thánh của Ngài thuộc về Ngài. Đó là quyền của tư cách Đấng Tạo Hóa, của chủ quyền, và của phẩm tính cao trọng. II. Bản Tuyên Xưng Đức Tin công nhận quyền này. Chương I, Mục 6, nói: Toàn bộ ý chỉ của Đức Chúa Trời về mọi điều cần thiết cho vinh hiển của chính Ngài và sự cứu rỗi, đức tin và sự sống của con người hoặc được ghi chép minh nhiên trong Kinh Thánh, hoặc có thể được suy ra từ Kinh Thánh bằng hệ quả tốt và cần thiết; vào đó không được thêm điều gì vào bất cứ lúc nào, dù là bởi những sự khải thị mới của Thánh Linh hay những truyền thống của loài người.” Chương XXI, Mục 1: “Nhưng cách thờ phượng Đức Chúa Trời chân thật được chấp nhận là do chính Ngài lập nên, và bị giới hạn bởi ý muốn đã được khải thị của chính Ngài đến nỗi Ngài không thể được thờ phượng theo những sự tưởng tượng và phương cách của loài người, hay những sự xui giục của Sa-tan, dưới bất cứ hình tượng hữu hình nào, hay theo bất cứ cách nào khác không được quy định trong Kinh Thánh.” Ở đây không chỉ khẳng định quyền quy định của Đức Chúa Trời, mà còn chỉ ra rằng điều gì không được truyền dạy trong sự thờ phượng thiết yếu thì bị cấm. Giáo Lý Vấn Đáp Lớn, Câu hỏi 109: “Những tội bị cấm trong Điều Răn Thứ Hai là mọi sự bày đặt, bàn mưu, sử dụng, và bằng bất cứ cách nào tán thành bất cứ sự thờ phượng tôn giáo nào không do chính Đức Chúa Trời lập nên.” Xem thêm Giáo Lý Vấn Đáp Lớn 108 và Giáo Lý Vấn Đáp Ngắn 51. III. Bản Tuyên Xưng Đức Tin, trong khi tuyên bố rằng đặc quyền chỉ định và điều chỉnh sự thờ phượng thuộc về Đức Chúa Trời, vẫn công nhận một phạm vi những hành động được để cho sự phán đoán của con người. Đó là những chi tiết, những điều phụ thuộc. Tuyên Xưng I, 6: “Có một số hoàn cảnh liên quan đến sự thờ phượng Đức Chúa Trời và việc cai trị Hội Thánh, chung cho những hành động và xã hội của loài người, cần được sắp xếp theo ánh sáng của tự nhiên và sự khôn ngoan Cơ Đốc, theo những quy tắc tổng quát của Lời, là những quy tắc luôn phải được tuân theo.” Tuy nhiên, cần lưu ý cẩn thận rằng không có chỗ nào được phép cho sự bày đặt và sử dụng trong chính lĩnh vực thờ phượng. Lĩnh vực khởi nguyên của con người không chạm đến sự ngợi khen, kênh dẫn của sự cầu nguyện, các thánh lễ, và những quy định nguyên thủy và nền tảng tương tự như vậy. Chúng ta nói tỉ mỉ như vậy, vì chỉ trong lề hẹp này của những điều phụ thuộc và chi tiết mới tìm thấy sự công nhận duy nhất trong bản tuyên xưng về bất cứ lĩnh vực nào của con người được khởi nguyên trong những vấn đề đức tin và thờ phượng. Khi người ta nói rằng họ được phép khởi nguyên ít nhiều trong những vấn đề thờ phượng, Bản Tuyên Xưng đáp lại họ bằng một giới hạn ở những hoàn cảnh, chi tiết và tiện nghi không thiết yếu. Chính sự thờ phượng thì được Đức Chúa Trời hướng dẫn và quy định. Chúng ta đã nói rằng việc quy định trong sự thờ phượng thiết yếu thuộc về lĩnh vực của Đức Chúa Trời, và bây giờ chúng ta tiến thêm để nói: IV. Rằng Đức Chúa Trời trong lịch sử đã quy định sự thờ phượng của chính Ngài. Những quy định cho các sinh tế và lễ vật của Y-sơ-ra-ên, toàn bộ vòng lễ nghi, đến từ đâu? Từ Đức Chúa Trời. Đặc biệt, luật về việc dâng hương, và những luật về Lễ Vượt Qua và phép cắt bì, đến từ đâu? Từ Đức Chúa Trời. Trật tự và chất liệu của sự ngợi khen trong đền thờ đến từ đâu? Từ Đức Chúa Trời, qua những người được linh cảm. Phương cách của Tân Ước để đến gần ngôi thương xót trong việc dâng lên sự cầu nguyện được chấp nhận đến từ đâu? Từ Đức Chúa Trời. Thánh lễ Tiệc Thánh đến từ đâu? Từ Đức Chúa Trời. Phép báp-têm thì sao? Từ Đức Chúa Trời. Chức vụ giảng đạo thì sao? Từ Đức Chúa Trời. Chúng ta có thể cứ tiếp tục như vậy. Đức Chúa Trời đã thực sự khẳng định và thực thi đặc quyền xác định và điều chỉnh sự thờ phượng của Ngài. Ngài đã không để việc ấy cho những con người sa ngã và bất năng. Nếu họ đã có năng lực, thì có lẽ Ngài đã không, trong mọi đặc điểm quan trọng, lấy việc ấy ra khỏi tay họ và giữ lại trong tay chính Ngài. Nhưng họ không có năng lực như vậy. V. Ngài đã chính thức công bố quyền quy định sự thờ phượng của Ngài, và đã loan báo những hình phạt chống lại mọi sự can thiệp vào đặc quyền này. Phục Truyền Luật Lệ Ký 4:2: “Các ngươi chớ thêm chi và chớ bớt chi về điều ta truyền cho các ngươi, để giữ theo các điều răn của Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi mà ta đã truyền.” Phục Truyền Luật Lệ Ký 12:32: “Phàm điều gì ta truyền cho các ngươi, hãy cẩn thận làm theo; các ngươi chớ thêm hay bớt chi hết.” Rồi hơn nữa, trong Tân Ước chúng ta đọc (Mác 7:7-13): “Chúng thờ phượng Ta cách vô ích, dạy làm giáo lý những điều răn của loài người.” Hình phạt cho sự bất tuân đôi khi đã được giáng xuống. Lê-vi Ký 10:1, 2 ghi lại cách hai con trai của A-rôn, là những thầy tế lễ, đã bị đánh chết vì dâng lửa lạ (không phải từ bàn thờ) khi dâng hương. Họ không bị cấm làm điều ấy bằng bấy nhiêu lời minh nhiên, nhưng mạng lệnh tổng quát là phải lấy lửa từ bàn thờ. Theo cách bản văn được dịch trong Bản Sửa Đổi, ý tưởng thật rõ ràng: “Điều mà Đức Giê-hô-va không truyền cho họ.” Sự vắng mặt của mạng lệnh trong trường hợp của họ, thật đáng buồn thay, chính là sự cấm đoán. Hành động của Giê-rô-bô-am trong việc dựng những con bò con ở Đan và Bê-tên và một bàn thờ ở Bê-tên, và trong việc định một kỳ lễ vào ngày mười lăm tháng tám, trong khi luật pháp đòi hỏi lễ ấy phải được giữ vào ngày mười lăm tháng bảy tại Giê-ru-sa-lem, là một trường hợp khác đúng vào điểm này. Lời ghi về quan điểm của Đức Chúa Trời đối với vấn đề này ở trong 1 Các Vua, chương 12:30: “Vậy, việc này trở thành một tội lỗi.” Và ở câu 33: “Vậy, người dâng của lễ trên bàn thờ mình đã lập tại Bê-tên vào ngày mười lăm tháng tám, tức là tháng người đã tự ý bày ra trong lòng mình.” Điều nguyên thủy mà Đức Chúa Trời không ưa là “sự tự bày ra trong lòng mình.” Những tội khác là những hệ quả của tội này. Việc Giê-rô-bô-am đã làm chính là việc Môi-se đã từ chối làm — thay đổi thời gian của một kỳ lễ do Đức Chúa Trời chỉ định. Một số người vì sự ô uế theo lễ nghi đã bị loại khỏi Lễ Vượt Qua. Họ xin được giảm nhẹ. Môi-se nói rằng ông sẽ cầu hỏi Đức Giê-hô-va. Dân Số Ký 9:8-10. Và Đức Giê-hô-va đã không nói: “Hãy làm như các ngươi thấy là tốt,” mà chính Ngài đã định một ngày khác cho sự thờ phượng của những người bị ô uế như vậy. Cả bằng việc bày tỏ ý muốn của Ngài và bằng việc gắn thêm hình phạt, Đức Chúa Trời tuyên bố quyền quy định sự thờ phượng của chính Ngài. Ngài không phải lúc nào cũng giáng hình phạt, nhưng những ví dụ về sự trừng phạt vì xâm phạm lĩnh vực này chỉ có một tiếng nói duy nhất. VI. Mạng lệnh của Chúa loại trừ mọi điều khác. Nó đánh dấu và định rõ bổn phận của con người. Nó không phải là sự bày tỏ sở thích. Nó không phải là lời khuyên. Nó không để cho người thờ phượng tùy ý khinh thường quy định của Đức Chúa Trời và thay thế một điều khác. Nếu vậy, tại sao lại phải có bất cứ điều răn nào? Đức Chúa Trời đã định rõ phương cách cầu nguyện qua Đấng Christ. Vì vậy, chúng ta không có quyền tự do dùng một Đấng Trung Gian khác. Ngài đã định một cặp thánh lễ làm những kênh dẫn ân điển. Chắc chắn chúng ta không có quyền tự do dùng những thánh lễ khác do chính mình bày ra. Tại sao chúng ta lên án năm thánh lễ kia của La Mã nếu không phải vì lý do này? Ngài đã ban một chức vụ ngợi khen và một quyển sách các bài ngợi khen. Những điều này đã được truyền dạy. Chúng ta có thể nói rằng những sáng tác khác không bị cấm hay không? Không thể, trừ khi chúng ta có thể nói cùng một điều ấy về mọi mục thờ phượng khả hữu khác. Sự thật rõ ràng là một điều răn của Đức Chúa Trời loại trừ mọi điều khác. Nó chiếm toàn bộ lãnh thổ. Do đó, sự xâm phạm hợp pháp vào một đặc điểm trong đặc quyền truyền dạy của Đức Chúa Trời cho thấy ở khắp nơi con người đều có quyền gạt bỏ. Vậy mà Ngài đã phán: “Các ngươi chớ thêm vào đó, cũng chớ bớt chi.” Phục Truyền Luật Lệ Ký 4:2, 12:32. Nếu một người có thể dùng những bài ngợi khen khác ngoài những bài đã được truyền dạy, thì người ấy có thể dùng những phương cách cầu nguyện khác, những thánh lễ khác, và những sách thánh khác cho việc giảng đạo. Người Do Thái lẽ ra đã có thể dâng nhiều loại thú vật ô uế làm sinh tế, bày đặt những phần thêm vào lễ nghi của đền thờ, mở rộng chức thầy tế lễ ra ngoài gia đình A-rôn, và nói chung trở thành những nhà cách mạng trong Hội Thánh. Bất cứ người nào trong Hội Thánh hay bất cứ Hội Thánh nào cũng có thể như vậy. Người ấy có thể làm bất cứ điều gì mình thích nếu người ấy chấp nhận ý niệm rằng điều gì không được truyền dạy thì không bị cấm, và vì vậy người ấy có thể tự do dùng nó. Câu nói: “Điều gì không được truyền dạy thì bị cấm,” là một trong những phạm trù hợp lý rõ ràng mà người ta nên dễ dàng nhận thấy. Đó là một phát biểu gọn gàng về cả mặt khẳng định lẫn mặt phủ định của một mệnh đề. Sự khẳng định trong một trường hợp như thế này bao hàm sự phủ định mọi điều có thể tranh giành lĩnh vực ấy. Mạng lệnh “dâng một con bò đực tơ làm của lễ thiêu” bao hàm những phủ định: “Ngươi chớ dâng một con bò cái hay một con heo.” Mạng lệnh hát các Thi Thiên của Đức Chúa Trời trong sự thờ phượng bao hàm phủ định: “Ngươi chớ hát những bài hát của con người trong sự thờ phượng Đức Chúa Trời.” VII. Sự áp dụng nguyên tắc này vào việc hát Thi Thiên thật rõ ràng: 1. Những bài hát của Đức Chúa Trời được truyền dạy trong cả hai Giao Ước như chất liệu của sự ngợi khen. 2. Không điều gì khác được truyền dạy. 3. Việc dùng những bài hát của con người trong sự thờ phượng Đức Chúa Trời là sự tiếm đoạt những quyền của những sáng tác được chính Đức Chúa Trời linh cảm, và vì không được truyền dạy nên bị cấm. Xuất bản lần đầu vào năm 1900 bởi Ban Xuất Bản Trưởng Lão Hiệp Nhất; sách điện tử được thực hiện vào năm 2021 bởi Honza Pokorny

Sách liên quan

Mở trong trình đọc Về thư viện

↑ Đầu trang
Chia sẻ:FacebookX