Về Lời Của Đức Chúa Trời
Henry Bullinger · Of the Word of God
Bản dịch do AI (Muse) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
Về Lời Của Đức Chúa Trời
VỀ LỜI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
Henry Bullinger
Mục lục
Về Lời của Đức Chúa Trời: Nguyên nhân của Lời ấy; và thể nào, và bởi ai
Lời ấy được bày tỏ cho ai, và nhằm mục đích gì
Về ý nghĩa và cách giải thích đúng đắn Lời của Đức Chúa Trời
VỀ LỜI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI: Nguyên nhân của Lời ấy; và thể nào, và bởi ai
Mọi sắc lệnh của đức tin Cơ Đốc, cùng với mọi đường lối để sống cho đúng, cho tốt và cho thánh, và cuối cùng, mọi sự khôn ngoan chân thật và thuộc về trời, từ xưa đến nay vẫn luôn được lấy ra từ những chứng cớ, hay những phán quyết xác định, của Lời Đức Chúa Trời. Chúng cũng không thể được rút ra, được dạy dỗ, hay cuối cùng, được xác chứng cách vững vàng từ nơi nào khác, ngoài Lời Đức Chúa Trời, bởi những người thật sự là người khôn ngoan, hay bởi những người trung tín và những người được Đức Chúa Trời kêu gọi vào chức vụ của các Hội Thánh. Vì vậy, ai không biết Lời Đức Chúa Trời là gì, và ý nghĩa của Lời Đức Chúa Trời, thì dường như giống như một người mù, điếc, và không có trí khôn, ở trong đền thờ của Chúa, ở trong trường học của Christ, và cuối cùng, ở trong chính việc đọc Kinh Thánh rất thánh. Nhưng dù một số người chẳng hề sốt sắng, và khó mà được lôi cuốn đến nghe giảng trong Hội Thánh, thì điều đó không xuất phát từ nguồn nào khác ngoài điều này: ấy là vì họ hoặc không hiểu đúng, hoặc không cân nhắc đủ siêng năng, đức hạnh và sức mạnh chân thật của Lời Đức Chúa Trời. Vì vậy, để không điều gì khiến những người sốt sắng khao khát lẽ thật và Lời Đức Chúa Trời phải vướng mắc ở điểm này — mà trái lại, để sự quý trọng đáng phải có đối với Lời Đức Chúa Trời được chất chứa trong lòng mọi người — tôi sẽ (nhờ Đức Chúa Trời giúp đỡ) trình bày cho anh em rất yêu dấu những điều mà một người tin kính phải suy nghĩ và giữ vững về Lời Đức Chúa Trời. Và hãy cầu nguyện tha thiết và liên tục với Đức Chúa Trời nhân từ của chúng ta, xin Ngài vui lòng ban cho tôi quyền năng thánh và hiệu quả của Ngài để nói, và ban cho anh em sự mở tai và mở trí, để trong mọi điều tôi sẽ nói, danh Chúa được ngợi khen, và linh hồn anh em được ích lợi dồi dào.
Trước hết, tôi phải tuyên bố Lời Đức Chúa Trời là gì. Verbum trong Kinh Thánh, và theo đặc tính của tiếng Hê-bơ-rơ, được dùng theo nhiều nghĩa khác nhau. Vì nó chỉ bất cứ điều gì một người muốn; cũng như từ ding được dùng rộng rãi giữa người Đức. Trong Thánh Lu-ca, thiên sứ của Đức Chúa Trời nói với trinh nữ được phước: “Đối với Đức Chúa Trời, không có lời nào [150] là không thể được:” điều đó cũng giống như thể người đã nói, mọi việc đều có thể đối với Đức Chúa Trời, hay đối với Đức Chúa Trời không có gì là không thể được. Verbum cũng chỉ một lời được thốt ra bởi miệng con người. Đôi khi nó được dùng cho một mạng lệnh, đôi khi cho cả một câu, hay một bài nói, hay một lời tiên tri. Có nhiều ví dụ về điều này trong Kinh Thánh. Nhưng khi verbum được nối với một điều gì khác, như ở chỗ này chúng ta gọi nó là verbum Dei, thì nó không được dùng theo cùng một nghĩa ấy. Vì verbum Dei, “Lời của Đức Chúa Trời,” chỉ đức hạnh và quyền năng của Đức Chúa Trời: nó cũng được đặt cho Con của Đức Chúa Trời, là Ngôi thứ hai trong Ba Ngôi đáng tôn kính nhất. Vì lời ấy của nhà truyền Phúc Âm thánh rõ ràng cho mọi người: “Ngôi Lời đã trở nên xác thịt.” Giăng 1:14 Nhưng trong tiểu luận này của chúng ta, Lời của Đức Chúa Trời đúng nghĩa chỉ lời phán của Đức Chúa Trời, và sự bày tỏ ý muốn của Đức Chúa Trời — trước hết được thốt ra bằng giọng nói sống động, rõ ràng bởi miệng của Christ, các tiên tri và các sứ đồ; và sau đó, lại được ghi chép lại thành văn tự, những văn tự được gọi cách đúng đắn là “Kinh Thánh thánh và thiêng liêng.” Lời nói bày tỏ tâm trí của người mà từ đó nó phát ra. Vì vậy Lời Đức Chúa Trời tuyên bố về Đức Chúa Trời. Nhưng Đức Chúa Trời tự nhiên phán lẽ thật về chính mình: Ngài là công chính, tốt lành, tinh sạch, bất tử, và đời đời. Vì vậy, hệ quả là Lời Đức Chúa Trời, là lời phát ra từ miệng Đức Chúa Trời, cũng là chân thật, công chính, không dối trá và lừa gạt, không sai lầm hay tình cảm xấu xa, thánh, tinh sạch, tốt lành, bất tử, và tồn tại đời đời. Vì trong Phúc Âm, Chúa phán: “Lời Cha tức là lẽ thật.” Giăng 17:17 Và sứ đồ Phao-lô nói: “Lời Đức Chúa Trời không bị trói buộc.” 2 Ti-mô-thê 2:9 Lại nữa, Kinh Thánh khắp nơi đều kêu lên: “Lời Đức Chúa Trời còn lại đời đời.” [151] Và Sa-lô-môn nói: “Mọi lời của Đức Chúa Trời đều tinh sạch. Chớ thêm gì vào lời Ngài, e Ngài quở trách ngươi, và ngươi bị coi là kẻ nói dối.” Châm Ngôn 30:5-6 Đa-vít cũng nói: “Lời của Đức Giê-hô-va là lời tinh sạch, như bạc đã luyện trong lò lửa, và tinh luyện bảy lần khỏi đất.” Thi Thiên 12:6 Anh em rất yêu dấu sẽ nhận biết điều này đầy đủ hơn, nếu tôi nói rộng hơn về nguyên nhân hay khởi đầu, và sự chắc chắn, của Lời Đức Chúa Trời.
Lời Đức Chúa Trời là lẽ thật; nhưng Đức Chúa Trời là nguồn duy nhất của lẽ thật. Vì vậy, Đức Chúa Trời là khởi đầu và nguyên nhân của Lời Đức Chúa Trời. Và ở đây quả thật, vì Đức Chúa Trời không có các chi thể như người phàm, Ngài cũng không có miệng thuộc về thân thể. Tuy nhiên, vì miệng là khí cụ của tiếng nói, nên miệng được gán cho Đức Chúa Trời. Vì Ngài đã phán với con người bằng tiếng nói của con người, tức là bằng một tiếng nói dễ hiểu đối với con người, và được tạo thành theo lối nói thường dùng giữa con người. Điều này được thấy rõ trong những việc Ngài đã giao thiệp với các tổ phụ thánh, là những người chúng ta đọc thấy Ngài đã nói chuyện nhiều lần và thường xuyên, như với tổ phụ của chúng ta là A-đam và Ê-va, Nô-ê, và các tổ phụ còn lại. Trên núi Si-na-i, chính Chúa đã giảng cho hội chúng lớn của Y-sơ-ra-ên, lặp lại cách rõ ràng đến nỗi họ có thể hiểu Mười Điều Răn ấy, trong đó chứa đựng mọi điểm của sự tin kính. Vì trong chương thứ năm của Phục Truyền Luật Lệ Ký, chúng ta đọc: “Những lời này,” nghĩa là Mười Điều Răn, “Đức Giê-hô-va phán với tiếng lớn, từ giữa lửa, cho cả hội chúng.” Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:22 Và trong chương thứ tư: “Các ngươi có nghe tiếng nói, nhưng không thấy hình trạng nào, chỉ có tiếng mà thôi.” Phục Truyền Luật Lệ Ký 4:12 Quả thật, Đức Chúa Trời thường dùng phương tiện là các thiên sứ, bởi chức vụ của họ, Ngài nói chuyện với người phàm. Và mọi người đều biết rất rõ rằng Con của Đức Chúa Trời Cha, khi đã trở nên xác thịt, đã đi lại trên đất; và là Đức Chúa Trời thật và người thật, Ngài đã dạy dỗ dân Y-sơ-ra-ên trong khoảng gần ba năm. [152] Nhưng trong thời xưa, và trước khi Con Đức Chúa Trời sinh ra trong thế gian, Đức Chúa Trời, từng chút một, đã làm cho chính mình được biết trong lòng các tổ phụ thánh, và sau đó trong trí của các tiên tri thánh; và cuối cùng, bởi sự giảng dạy và các trước tác của họ, Ngài đã dạy dỗ cả thế gian. Cũng vậy, Christ, Chúa chúng ta, đã sai Đức Thánh Linh, Đấng đến từ Cha và Con, đến với các sứ đồ, bởi miệng, lời nói, và trước tác của họ, Ngài được biết khắp thế gian. Và tất cả những đầy tớ này của Đức Chúa Trời đều là những bình được chọn của Đức Chúa Trời, đã nhận lãnh với tấm lòng chân thành sự bày tỏ của Đức Chúa Trời từ chính Đức Chúa Trời. Trước hết, bằng giọng nói sống động, rõ ràng, họ đã truyền cho thế gian những lời sấm truyền và Lời Đức Chúa Trời mà họ đã học trước; và sau đó, khi thế gian càng tiến gần đến hồi kết thúc, một số người trong họ đã ghi lại thành văn tự làm kỷ niệm cho hậu thế. Và thật tốt khi biết điều này đã được thực hiện thể nào, và bởi ai. Vì bởi lời thuật lại này, nguyên nhân chân thật, sự chắc chắn, và phẩm giá của Lời Đức Chúa Trời hiện ra rõ ràng.
Các trước tác của bất cứ người nào từ buổi ban đầu của thế gian đều không còn tồn tại để xem thấy, cho đến thời của Môi-se, và những trước tác này đã đến với sự hiểu biết của chúng ta — mặc dù có thể là chính thế giới cổ xưa và đầu tiên ấy không hoàn toàn không có bất cứ trước tác nào. Vì lời tiên tri bằng văn tự của tổ phụ thánh của chúng ta là Hê-nóc (người thứ bảy kể từ tổ phụ A-đam của chúng ta) được trích dẫn bởi Thánh Giu-đe, sứ đồ, và anh em của Thánh Gia-cơ. Giu-đe 14-15 Hơn nữa, trước tác hay lịch sử của Gióp dường như đã được đưa ra từ rất lâu trước đó. Nhưng dù thế nào đi nữa, mọi thánh đồ trong Hội Thánh của Đức Chúa Trời đều dành cho Môi-se, đầy tớ trung tín của Đức Chúa Trời, vị trí đầu tiên trong số các tác giả thánh. Vì vậy, từ buổi ban đầu của thế gian, Đức Chúa Trời bởi Thánh Linh Ngài và chức vụ của các thiên sứ, đã phán với các tổ phụ thánh; và bằng lời nói miệng, họ đã dạy con cái mình, và con cái của con cái mình, và mọi hậu duệ của họ, những điều họ đã học từ miệng Đức Chúa Trời. Khi họ đã thật sự nghe điều ấy, thì không phải với ý định giữ kín cho riêng mình, mà còn để cho hậu duệ của họ được dự phần vào đó. Vì Đức Chúa Trời thường làm chứng rằng “Ngài sẽ là Đức Chúa Trời của các tổ phụ và của dòng dõi họ đời đời.” Sáng Thế Ký 17:7 Điều này được thấy rõ nhất trong lịch sử của A-đam, Nô-ê, và Áp-ra-ham, những tổ phụ đầu tiên và vĩ đại. Quả thật, trong chương thứ mười tám của Sáng Thế Ký, chúng ta đọc rằng thiên sứ của Đức Chúa Trời, và hơn nữa, chính Chúa, đã phán với Áp-ra-ham: “Ta há giấu Áp-ra-ham điều Ta định làm sao? vì từ Áp-ra-ham sẽ ra một dân lớn và mạnh, và mọi dân tộc trên đất sẽ nhờ người mà được phước. Và điều này Ta biết, rằng người sẽ truyền dạy con cái mình và hậu duệ mình sau người, giữ theo đường lối của Đức Giê-hô-va, và làm điều công chính, sự phán xét,” Sáng Thế Ký 18:17-19 và phần còn lại. Vì vậy Áp-ra-ham, một người thờ phượng Đức Chúa Trời trung tín và sốt sắng, đã không hề (cũng như các tổ phụ xưa của thế giới đầu tiên cũng không) trở nên lơ là trong việc này, mà siêng năng dạy dỗ con người ý muốn và các phán quyết của Đức Chúa Trời. Vì thế người được Môi-se gọi là tiên tri, vâng, và bởi chính Đức Chúa Trời. Sáng Thế Ký 20:7 Truyền thống đạo đức và sống động ấy của các tổ phụ, từ tay này sang tay kia, đã được sử dụng liên tục, ngay từ buổi ban đầu của thế gian cho đến thời của Môi-se.
Hơn nữa, Đức Chúa Trời bởi lòng tốt của Ngài đã dự liệu để không thời đại nào vào bất cứ lúc nào cũng thiếu những ngọn đèn xuất sắc nhất, để làm nhân chứng cho đức tin không nghi ngờ, và làm những tổ phụ có thẩm quyền lớn. Vì thế gian trước cơn nước lụt có chín người xuất sắc nhất, thánh nhất, và khôn ngoan nhất: A-đam, Sết, Ê-nót, Kê-nan, Ma-ha-la-lê, Gia-rết, Hê-nóc, Mê-tu-sê-la, và Lê-méc. Những người đứng đầu trong số này, A-đam và Mê-tu-sê-la, bắt đầu và kết thúc tất cả một ngàn sáu trăm năm mươi sáu năm [153] của thế gian trước cơn nước lụt. Vì A-đam sống chín trăm ba mươi năm; Sáng Thế Ký 5:5 vì vậy ông qua đời vào năm thứ bảy trăm hai mươi sáu trước cơn nước lụt. Và Mê-tu-sê-la sống chín trăm sáu mươi chín năm; Sáng Thế Ký 5:27 ông qua đời vào chính năm cơn nước lụt tràn ngập; và ông đã sống cùng với A-đam hai trăm bốn mươi ba năm — để ông có thể được A-đam chỉ dạy dồi dào đủ về khởi đầu của mọi vật, về Đức Chúa Trời, về sự sa ngã và sự khôi phục lại của loài người, và mọi điều khác thuộc về tôn giáo, ngay như ông đã được chính Đức Chúa Trời dạy. Hai tổ phụ này, cùng với những người còn lại được nêu tên ở trên, đã có thể chỉ dạy cả thời đại cách đủ đầy trong sự cứu rỗi chân thật và các đường lối đúng đắn của Chúa. Sau cơn nước lụt, Đức Chúa Trời lại ban cho thế gian những người xuất sắc, và những ngọn đèn rất lớn. Tên của họ là Nô-ê, Sem, A-bác-sát, Sê-lách, Hê-be, Phê-léc, Rê-u, Sê-rúc, Na-cô, Tha-rê, Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp. Ở đây chúng ta có mười ba tổ phụ xuất sắc nhất, trong đó hai người đầu tiên, Nô-ê và Sem, là đứng đầu; kế đến Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp, nổi bật hơn những người còn lại. Nô-ê sống tổng cộng chín trăm năm mươi năm. Ông được sáu trăm tuổi khi cơn nước lụt làm chìm thế gian. Sáng Thế Ký 7:6 Vì vậy ông đã thấy và nghe mọi tổ phụ thánh của thế giới đầu tiên trước cơn nước lụt, chỉ trừ ba người: A-đam, Sết, và Ê-nót. Và ông cũng sống nhiều năm cùng với những người khác, là những người đã thấy và nghe họ; để ông không thể không biết bất cứ điểm nào trong những điều A-đam đã dạy. Nô-ê qua đời (điều này thật kỳ diệu khi nói đến, nhưng rất đúng) vào năm thứ bốn mươi chín của tuổi Áp-ra-ham. [154] Sem, con trai của Nô-ê, sống nhiều năm với cha mình; vì ông sống tổng cộng sáu trăm năm. Ông được sinh cho Nô-ê khoảng chín mươi sáu năm trước cơn nước lụt. Vì vậy ông đã thấy và nghe, không chỉ cha mình là Nô-ê và ông nội mình là Lê-méc, mà còn cụ tổ của mình là Mê-tu-sê-la, người mà ông đã sống cùng chín mươi sáu năm trước cơn nước lụt. Từ người ấy, ông có thể được cho biết mọi điều mà Mê-tu-sê-la đã nghe và học từ A-đam và các tổ phụ khác. Sem qua đời sau khi Áp-ra-ham qua đời, vào năm thứ năm mươi hai của Gia-cốp, tức là ba mươi bảy năm sau khi Áp-ra-ham qua đời, vào năm thứ một trăm mười hai của tuổi Y-sác. Để Gia-cốp, tổ phụ, có thể rất dễ dàng học mọi thần học chân thật từ chính Sem, ngay như Sem đã nghe từ Mê-tu-sê-la, người là nhân chứng và thầy dạy thứ ba kể từ A-đam. Hơn nữa, Gia-cốp, tổ phụ, đã truyền cho con cái mình điều người đã nhận từ Đức Chúa Trời, để dạy cho hậu duệ của mình.
Tại Mê-sô-pô-ta-mi, Gia-cốp sinh được con trai là Lê-vi, và Lê-vi lại sinh Kô-hát, [155] cả hai đều đã thấy và nghe Gia-cốp. Vì Kô-hát sống không ít năm với ông nội mình là Gia-cốp; vì ông được kể trong danh sách những người đã cùng Gia-cốp đi xuống Ai Cập. Sáng Thế Ký 46:11 Nhưng Gia-cốp sống mười bảy năm với con cái mình tại Ai Cập. Kô-hát là ông nội của Môi-se, cha của Am-ram, từ người này Môi-se đã hoàn toàn rút ra truyền thống đầy đủ và chắc chắn ấy theo cách truyền tay, về ý muốn, các điều răn, và các phán quyết của Đức Chúa Trời, ngay như Am-ram, cha người, đã học chúng từ cha mình là Kô-hát, Kô-hát từ Gia-cốp, Gia-cốp từ Sem, Sem từ Mê-tu-sê-la và từ A-đam, tổ phụ đầu tiên của tất cả chúng ta — để giờ đây, Môi-se là nhân chứng thứ bảy kể từ A-đam trong thế gian. Và từ buổi ban đầu của thế gian đến khi Môi-se sinh ra là trọn hai ngàn ba trăm sáu mươi tám năm của thế gian. Và ai siêng năng tính đếm các năm, là những năm không phải vô ích mà Môi-se đã ghi xuống trong Sáng Thế Ký và Xuất Ê-díp-tô Ký, người ấy sẽ thấy cách tính này là đúng và chính xác. [156] Bây giờ, việc chúng ta biết những nguyên tắc chính yếu ấy của truyền thống sống động đó, được các tổ phụ thánh, theo sự chỉ định của Đức Chúa Trời, truyền từ tay này sang tay kia, như thể vậy, cho mọi hậu duệ, cũng mang lại ích lợi cho chúng ta.
Các tổ phụ đã dạy con cái mình rằng Đức Chúa Trời, bởi lòng tốt tự nhiên của Ngài, chúc phước cho loài người, muốn mọi người đến với sự hiểu biết lẽ thật, và trong bản tính trở nên giống như chính Đức Chúa Trời: thánh, hạnh phúc, và được phước tuyệt đối. Và vì vậy Đức Chúa Trời, lúc ban đầu, đã tạo dựng con người theo hình tượng và sự giống nhau của chính Ngài, với ý định rằng con người sẽ là tốt, thánh, bất tử, được phước, và dự phần vào mọi ân tứ tốt lành của Đức Chúa Trời. Nhưng con người đã không tiếp tục ở trong phẩm giá và trạng thái hạnh phúc ấy; bởi phương tiện là ma quỷ, và bởi lỗi lầm riêng của chính mình, con người đã sa vào tội lỗi, khốn khổ, và sự chết, đổi sự giống Đức Chúa Trời của mình thành sự giống ma quỷ. Hơn nữa, Đức Chúa Trời ở đây lại bắt đầu công việc cứu rỗi một lần nữa từ đầu, nhờ đó loài người, khi được khôi phục và được giải thoát khỏi mọi điều ác, có thể một lần nữa trở nên giống Đức Chúa Trời. Và Ngài định thực hiện công việc vĩ đại và thiêng liêng này bằng một phương tiện trung gian nhất định: tức là, bởi Ngôi Lời trở nên xác thịt. Vì cũng như Ngài đã nối kết con người với Đức Chúa Trời bằng cách mang lấy xác thịt, thì cũng vậy, bằng cách chết trong xác thịt, Ngài đã làm sạch, làm nên thánh, và giải cứu loài người bằng sự hy sinh của Ngài. Và bằng cách ban cho con người Đức Thánh Linh của Ngài, Ngài đã làm cho con người một lần nữa trong bản tính trở nên giống Đức Chúa Trời: tức là, bất tử, và được phước tuyệt đối. Và cuối cùng, Ngài hành động trong chúng ta một sự cố gắng vui lòng để khéo léo giống với đặc tính và các điều kiện của Đấng mà chúng ta được tạo dựng theo hình tượng của Ngài, để chúng ta có thể là thánh, cả thân thể lẫn linh hồn. Họ còn thêm nữa, rằng Ngôi Lời sẽ trở nên xác thịt vào thời điểm thích hợp và thời đại đã được chỉ định của Ngài — và cũng rằng vẫn còn một ngày lớn cho sự phán xét, trong ngày đó, dù mọi người đều nhóm lại với nhau, nhưng chỉ những người công chính mới nhận được phần thưởng ấy là sự bất tử thuộc về trời. Vậy thì, đây là tóm tắt ngắn gọn về truyền thống của các tổ phụ thánh, là điều tốt nhất nên được mở ra rộng hơn, và được nói đến cách siêng năng hơn, theo từng phần.
Trước hết, vì vậy, các tổ phụ đã dạy rằng Cha, Con, và Đức Thánh Linh là một Đức Chúa Trời, trong Ba Ngôi đáng tôn kính nhất, Đấng tạo dựng và cai trị trời và đất và mọi vật ở trong đó; bởi Ngài con người đã được tạo dựng, và Ngài đã tạo dựng mọi vật vì con người, và đặt mọi vật dưới loài người, để cung cấp những điều cần thiết cho con người, như một Cha yêu thương và Chúa rất nhân từ. Sau đó họ dạy rằng con người gồm có linh hồn và thân thể, và rằng con người quả thật đã được tạo dựng tốt lành theo hình ảnh và sự giống nhau của Đức Chúa Trời; nhưng rằng bởi lỗi lầm của chính mình, và bởi sự xúi giục của ma quỷ, khi sa vào tội lỗi, con người đã đem sự chết và sự đoán phạt vào thế gian, cùng với một mạng lưới những khốn khổ, mà thế gian không thể tự mình thoát khỏi. Để giờ đây, mọi con cái của A-đam, ngay từ A-đam, đều sinh ra là con cái của cơn thạnh nộ và sự khốn khổ; nhưng rằng Đức Chúa Trời, Đấng có lòng thương xót dồi dào, theo lòng tốt không thể hiểu thấu của Ngài, thương xót sự khốn khổ của loài người, ngay bởi ân điển thuần túy của Ngài, đã ban sự tha thứ cho tội phạm, và đặt gánh nặng của hình phạt lên Con duy nhất của Ngài, với ý định rằng, khi gót chân của Ngài bị rắn nghiền nát, chính Ngài có thể bẻ gãy đầu rắn. Sáng Thế Ký 3:15 Tức là, Đức Chúa Trời lập một lời hứa về một dòng dõi — tức là, về một Con — Đấng, khi mang lấy xác thịt của một người nữ không ai sánh bằng (tôi muốn nói, trinh nữ ấy là người đáng được ca ngợi nhất), sẽ bởi sự chết của mình chiến thắng sự chết và Sa-tan, tác giả của sự chết; và Ngài sẽ đem các con cái trung tín của A-đam ra khỏi cảnh nô lệ; và quả thật, hơn nữa, Ngài sẽ làm cho họ trở nên con cái của Đức Chúa Trời bởi sự nhận làm con nuôi, và những người thừa kế sự sống đời đời.
Vì vậy, các tổ phụ thánh đã dạy phải tin Đức Chúa Trời và tin Con Ngài, Đấng Cứu Chuộc của cả thế gian — khi ngay trong chính những của lễ của họ, họ đã cho thấy sự chết của Ngài, một của lễ không tì vít, mà Ngài định dùng để tẩy sạch và rửa sạch tội lỗi của cả thế gian. Và vì vậy, họ đã hết sức chăm chú dõi theo dòng dõi và gia phả của Đấng Mê-si. Vì dòng dõi ấy được dẫn xuống theo một đường thẳng, như thể vậy, từ A-đam đến Nô-ê, và từ Nô-ê qua Sem, cho đến chính Áp-ra-ham. Và với ông, lại có lời phán rằng: “Nhờ dòng dõi ngươi, mọi dân tộc trên đất sẽ được phước.” Sáng Thế Ký 22.18 Trong những lời này, lời hứa đã từng ban cho A-đam, nói về Đấng Christ, Đấng Cứu Chuộc và là Đấng biến sự rủa sả của Đức Chúa Trời thành phước hạnh, được làm mới lại và nhắc lại một lần nữa. Cũng dòng dõi ấy được dẫn xuống từ Áp-ra-ham qua Y-sác đến Gia-cốp. Và Gia-cốp, được đầy dẫy Thánh Linh của Đức Chúa Trời, đã chỉ ra con trai mình là Giu-đa như gốc rễ của Dòng Dõi phước hạnh ấy, như thấy trong chương bốn mươi chín của sách Sáng Thế Ký. Cuối cùng, trong chi phái Giu-đa, nhà Đa-vít được ghi dấu, là nhà mà dòng dõi và nhánh sự sống ấy sẽ xuất phát. Hơn nữa, các tổ phụ thánh đã dạy rằng Đức Chúa Trời, bởi một giao ước nào đó, đã tự gắn kết Ngài với loài người, và rằng Ngài đã buộc chính mình cách nghiêm ngặt nhất với những người trung tín, và những người trung tín cũng buộc mình với Ngài như vậy. Trên cơ sở đó, họ dạy chúng ta phải trung tín với Đức Chúa Trời, tôn kính Đức Chúa Trời, ghét các thần giả, kêu cầu duy nhất Đức Chúa Trời, và thờ phượng Ngài cách thành kính. Hơn nữa, họ dạy rằng sự thờ phượng Đức Chúa Trời hệ tại những điều thuộc linh, như đức tin, hy vọng, tình yêu thương, sự vâng phục, cách ăn ở ngay thẳng, sự thánh khiết, sự vô tội, lòng kiên nhẫn, lẽ thật, sự phán xét, và lòng tin kính. Và vì vậy họ đã quở trách sự hư hỏng và tội lỗi, [157] sự giả dối, sự thiếu đức tin, sự tuyệt vọng, sự bất phục, sự thiếu kiên nhẫn, sự nói dối, sự giả hình, lòng căm ghét, những lời chế nhạo ác ý, bạo lực, điều sai trái, cách ăn ở bất chính, sự ô uế, sự phóng đãng, sự ăn uống quá độ, [158] sự gian dâm, sự bất chính, và sự không tin kính. Họ dạy rằng Đức Chúa Trời là Đấng ban thưởng cho điều lành, nhưng là Đấng trừng phạt và báo trả điều ác. Họ dạy rằng linh hồn của con người là bất tử, và thân thể của họ sẽ sống lại trong ngày phán xét. Vì vậy, họ khuyên nhủ tất cả chúng ta hãy sống trong đời tạm này sao cho chúng ta không đánh mất sự sống đời đời. Đây là tổng lược của lời Đức Chúa Trời đã được bày tỏ cho các tổ phụ, và được họ truyền lại cho con cháu họ. Đây là truyền thống của các tổ phụ thánh, bao hàm mọi tôn giáo. Cuối cùng, đây là đức tin chân thật, cổ xưa, không nghi ngờ, xác thực, và phổ quát [159] của các tổ phụ.
Ngoài điều này ra, các tổ phụ thánh còn dạy con cái họ, và con cái của con cái họ, cách tính các năm kể từ buổi ban đầu của thế gian, và cả dòng chảy lịch sử chân thật (vừa ích lợi vừa cần thiết) của mọi sự, từ khi sáng tạo thế gian cho đến chính thời của họ — kẻo có lẽ con cái họ không biết khởi đầu và sự nối tiếp của những việc thuộc về thế gian, và cũng không biết những sự phán xét của Đức Chúa Trời, cùng những gương của những người đã sống, tin kính cũng như không tin kính. Tôi có thể trình bày tất cả điều này cho quý vị cách rõ ràng, và theo một thứ tự rất tốt, từ sách thứ nhất của Môi-se, gọi là Sáng Thế Ký, nếu không phải vì làm vậy bài giảng sẽ bị kéo dài ra phần nào lâu hơn mức ích lợi. Nhưng tôi cho rằng ở đây có ít người hiện diện, hay đúng hơn là chẳng có ai cả, mà không nhận thấy rằng tôi đã nhắc lại những gì tôi đã nói, về truyền thống của các tổ phụ xưa, gần như từng chữ một, từ sách Sáng Thế Ký; vậy nên bây giờ tôi có thể tiến bước rất tốt trong phần tường thuật mà tôi đã bắt đầu. Vậy thì, bất cứ điều gì trước đây đã được các tổ phụ truyền lại cho thế gian bằng lời nói, và như thể từ tay này sang tay khác, thì điều ấy trước hết đã được người thánh Môi-se ghi chép thành văn, cùng với những điều đã xảy ra trong thời Môi-se còn sống, trong khoảng một trăm hai mươi năm. Và để sự quý trọng dành cho ông có thể lớn hơn trên khắp thế gian, giữa mọi người, và trong mọi thời đại — và để không ai không biết rằng những điều Môi-se viết chính là lời Đức Chúa Trời — Môi-se đã được Đức Chúa Trời trang bị và biệt riêng, với những dấu lạ và phép lạ thật đáng kinh ngạc, mà Đấng Toàn Năng đã thực hiện qua tay (tức là qua chức vụ) của Môi-se. Và quả thật, Ngài đã thực hiện chúng không phải chỉ trong một góc nào đó của thế gian, hay trong một nơi vô danh, mà tại Ai Cập, vương quốc thịnh vượng và danh tiếng nhất của thời đại ấy. Những phép lạ ấy lớn hơn và nhiều hơn rất nhiều, đến nỗi không thể nhắc lại ở đây trong vài lời. Cũng không cần phải nhắc lại chúng, vì quý vị, những người rất yêu dấu, không hề thiếu hiểu biết hay không biết gì về chúng. Sau đó, Đức Chúa Trời cũng đem lại thẩm quyền cho Môi-se bằng những phương cách khác. Vì nhiều lần và thường xuyên Đức Chúa Trời đã trò chuyện với Môi-se; và trong số những lời Ngài phán với ông, Ngài nói: “Này, Ta sẽ đến với ngươi trong một đám mây dày đặc, để dân sự có thể nghe Ta nói chuyện với ngươi, và tin cậy ngươi mãi mãi.” Xuất Ê-díp-tô Ký 19.9 Nhưng Chúa không bằng lòng với điều đó, mà Ngài truyền Môi-se triệu tập tất cả dân sự lại, tôi nói là sáu trăm ngàn người đàn ông, cùng với vợ và con của họ. Họ được gọi ra đến núi Si-na-i, nơi Đức Chúa Trời hiện ra cách kỳ diệu và đáng sợ; và chính Ngài, khi giảng cho hội chúng, đã nhắc lại cho họ Mười Điều Răn. Nhưng dân sự, bị khiếp sợ bởi sự oai nghi của Đức Chúa Trời, đã cầu xin và nài xin rằng chính Đức Chúa Trời từ nay về sau sẽ không giảng cho hội chúng bằng chính miệng Ngài nữa, nói rằng chỉ cần Ngài dùng Môi-se làm người thông dịch cho họ, và phán với Hội Thánh qua ông là đủ. Xuất Ê-díp-tô Ký 20.19 Đức Chúa Trời Tối Cao đã ưng thuận lời đề nghị ấy; và sau đó, Ngài đã phán với dân sự qua Môi-se bất cứ điều gì Ngài muốn làm. Và vì dân sự cứng cổ, và không ít bị hư hỏng vì giao du với những kẻ thờ hình tượng tại Ai Cập, Môi-se bây giờ bắt đầu ghi chép thành văn những điều các tổ phụ thánh đã dạy theo truyền thống, và cả những điều Chúa đã bày tỏ cho ông. Lý do ông ghi chép chúng xuống là vì, kẻo có lẽ bởi sự lãng quên, bởi thời gian kéo dài, và bởi sự cứng lòng của một dân tộc chậm tin như vậy, chúng có thể hoặc bị tiêu mất, hoặc bị làm hư hỏng. Chúa cũng đặt cho Môi-se một gương mẫu để noi theo. Vì bất cứ điều gì Đức Chúa Trời đã phán với Hội Thánh tại núi Si-na-i, Ngài lập tức viết nó bằng chính ngón tay Ngài trên hai bảng đá, như Ngài đã viết nó bằng ngón tay Ngài trong lòng của các tổ phụ từ buổi ban đầu của thế gian. [160] Sau đó nữa, bằng những lời rõ ràng, Ngài truyền Môi-se viết bất cứ điều gì Chúa đã bày tỏ. Môi-se vâng theo mạng lệnh của Chúa, và đã viết chúng. Đức Thánh Linh, Đấng ngự trọn vẹn trong tâm trí của Môi-se, đã hướng dẫn tay ông khi ông viết. Không có khả năng nào cần thiết cho một người viết tuyệt hảo nhất mà Môi-se lại thiếu. Ông được tổ tiên của mình chỉ dạy dư dật. Vì ông sinh ra từ dòng dõi thánh khiết nhất của các tổ phụ ấy, là những người Đức Chúa Trời đã chỉ định làm những chứng nhân cho ý muốn, các điều răn, và những sự phán xét của Ngài — như Am-ram, Kê-hát, Gia-cốp, Sem, Mê-tu-sê-la và A-đam. Vì vậy ông có thể viết một lịch sử chân thật và chắc chắn, từ buổi ban đầu của thế gian cho đến chính thời của mình. Vào đó ông thêm vào những điều đã xảy ra giữa dân sự của Đức Chúa Trời trong chính đời mình, mà ông là một chứng nhân rất chân thật, như một người đã thấy và nghe chúng. Vâng, và hơn nữa, bất cứ điều gì ông trình bày trong các sách của mình, ông đều đọc cho dân sự mình nghe, và giữa bao nhiêu ngàn người ấy, không tìm thấy một người nào chất vấn điều ông nhắc lại. Vậy nên toàn bộ sự đồng thuận và sự làm chứng của hội chúng lớn ấy đã đem lại thẩm quyền không nhỏ cho những điều Môi-se viết.
Vì vậy, Môi-se đã chứa đựng trong năm sách, gọi là năm sách của Môi-se, một lịch sử từ buổi ban đầu của thế gian vĩ đại, cho đến chính cái chết của mình, trong khoảng hai ngàn bốn trăm tám mươi tám năm. Trong những sách này, ông đã tuyên bố cách đầy đủ nhất sự bày tỏ về lời Đức Chúa Trời đã được ban cho loài người, và bất cứ điều gì lời Đức Chúa Trời chứa đựng và dạy dỗ. Trong những sách này, cũng như chúng ta có nhiều lời phán đa dạng của chính Đức Chúa Trời, thì chúng ta cũng có những lời chứng, những lời tuyên bố, những gương mẫu, và những sắc lệnh soi sáng nhất của những người xuất sắc nhất, cổ xưa nhất, thánh khiết nhất, khôn ngoan nhất, và vĩ đại nhất của thế gian, về mọi điều dường như liên quan đến lòng tin kính chân thật, và cách sống tốt lành và thánh khiết. Vì vậy, những sách này đã tìm thấy một lối vào sẵn sàng đã được chuẩn bị cho đức tin giữa mọi hậu tự, như những sách xác thực, và có thẩm quyền tự thân đầy đủ, và không cần chất vấn, phải được cả thế gian tin nhận. Vâng, và hơn nữa, Chúa chúng ta là Chúa Giê-xu Christ, Con Độc Sinh của Đức Chúa Trời, hướng những người trung tín đến việc đọc Môi-se — vâng, và quả thật, điều đó nằm trong những điểm chính yếu của sự cứu rỗi của chúng ta. Những chỗ ấy có thể thấy trong Giăng 5, và Lu-ca 16. Trong chương thứ năm của Ma-thi-ơ, Ngài nói: “Đừng tưởng Ta đến để phá luật pháp và các đấng tiên tri; vì Ta đến, không phải để phá chúng, mà để làm trọn chúng. Vì, quả thật, Ta nói cùng các ngươi, dù trời đất qua đi, một chấm hay một nét của luật pháp cũng sẽ không qua đi cho đến khi mọi sự được làm trọn. Vậy, bất cứ ai hủy bỏ một trong những điều răn nhỏ nhất này, và dạy người ta làm như vậy, người ấy sẽ bị gọi là nhỏ nhất trong nước trời.” Ma-thi-ơ 5.17-19 Quả thật, đã có một số người được tìm thấy đã nói nghịch lại Môi-se, tôi tớ của Đức Chúa Trời. Nhưng Đức Chúa Trời đã quy sự chất vấn ấy như là làm nghịch lại chính uy nghi thiêng liêng của Ngài, và đã trừng phạt nó cách nặng nề nhất. Những bằng chứng về điều này có thể thấy trong Xuất Ê-díp-tô Ký 16 và Dân Số Ký 12: trước hết, dân sự lằm bằm nghịch lại Môi-se; rồi Mi-ri-am, chị của Môi-se, nói nghịch lại em trai mình. Nhưng với dân sự thì có lời phán: “Những lời phàn nàn của các ngươi không phải chống lại các tôi tớ, mà chống lại Chúa.” Xuất Ê-díp-tô Ký 16.8 Còn Mi-ri-am, bà bị đánh bằng bệnh phung cách khủng khiếp. [161] Theotectus bị đánh mù, và Theopompus bị hóa điên, vì ông đã chạm đến lời Đức Chúa Trời cách bất kính. [162] Vì, mặc dù lời Đức Chúa Trời được bày tỏ, được nói ra, và được ghi chép bởi con người, nhưng nó không vì thế mà ngừng là điều nó thật sự là; nó cũng không vì thế mà bắt đầu trở thành lời của con người, vì nó được rao giảng và được nghe bởi con người — cũng không hơn gì mạng lệnh của nhà vua, được người rao truyền công bố, lại được nói là mạng lệnh của người rao truyền. Bất cứ ai khinh thường Môi-se, người mà qua đó Đức Chúa Trời phán với chúng ta — và từ tay ông chúng ta đã nhận được những điều mà các tổ phụ từ buổi ban đầu của thế gian đã theo truyền thống truyền lại cho hậu tự của họ — thì khinh thường Đức Chúa Trời, và cùng với Đức Chúa Trời, tất cả các tổ phụ thánh. Không có sự khác biệt nào giữa lời Đức Chúa Trời, được dạy bằng tiếng nói sống động được thốt ra của con người, và lời ấy được viết bằng ngòi bút của con người. Nhưng trong chừng mực tiếng nói sống động và chữ viết khác nhau giữa chúng, thì vấn đề không nghi ngờ gì nữa — ý nghĩa và ý tứ trong cái này và trong cái kia — tất cả là một. Qua điều này, hỡi những người rất yêu dấu, quý vị đã nhận biết lịch sử chắc chắn về khởi đầu của lời Đức Chúa Trời. Bây giờ chúng ta hãy tiến bước đến phần còn lại; tức là, để thêm vào lịch sử về sự tiến triển của lời Đức Chúa Trời, và bằng những phương cách nào nó đã từng lúc chiếu sáng rất rõ ràng và rực rỡ cho thế gian.
Về sau, sau khi người thánh Môi-se lìa khỏi thế gian này để vào thiên đàng, Chúa, bởi lòng nhân từ của Ngài, đã ban cho Hội Thánh Ngài những tiên tri xuất sắc nhất, là những người Ngài đã chọn với ý định rằng qua họ Ngài có thể bày tỏ lời Ngài cho cả thế gian. Và các tiên tri đối với những người thời xưa, cũng như các tiên tri, các thầy tế lễ, những người khôn ngoan, những người rao giảng, các mục sư, các giám mục, các giáo sư [163] hay các nhà thần học giữa chúng ta ngày nay: họ khéo léo nhất trong những điều thuộc về trời, và được Đức Chúa Trời ban cho để hướng dẫn dân sự trong đức tin. Và bất cứ ai đọc lịch sử thánh, sẽ thú nhận rằng đã có không ít người thuộc loại này thịnh vượng; và những người ấy không hề vô danh, ngay cả cho đến thời lưu đày ở Ba-by-lôn. Trong số họ được kể đến những con người đặc biệt và xuất sắc này: Phi-nê-a, Sa-mu-ên, Ê-li, Ê-li-sê, Ê-sai, và Giê-rê-mi. Đa-vít và Sa-lô-môn vừa là vua vừa là tiên tri. Trong thời lưu đày tại Ba-by-lôn, Đa-ni-ên và Ê-xê-chi-ên được biết đến cách nổi bật. Sau thời lưu đày, trong số những người còn lại, Xa-cha-ri, con trai của Bê-rê-kia, thịnh vượng. Ở đây tôi đã kể ra một vài người trong số nhiều người. Mặc dù họ thịnh vượng vào những thời điểm khác nhau, và người này cách người kia một khoảng thời gian dài, nhưng với một sự đồng thuận, tất cả họ đều thừa nhận rằng Đức Chúa Trời đã phán với thế gian qua Môi-se, người mà (Đức Chúa Trời đã chỉ định như vậy) đã để lại cho Hội Thánh trên thế gian một bản tóm lược [164] của thần học chân thật, và một tổng lược tuyệt hảo nhất của lời Đức Chúa Trời được chứa đựng trong văn bản. Tất cả các thầy tế lễ, các nhà thần học, và các tiên tri này, trong mọi điều họ làm, đều đặc biệt hướng mắt đến giáo lý của Môi-se. Họ cũng hướng mọi người, trong những trường hợp về đức tin và tôn giáo, đến sách của Môi-se. Họ siêng năng khắc sâu luật pháp của Môi-se vào tâm trí của mọi người. Quả thật đó là luật pháp của Đức Chúa Trời, và nó được gọi cách thích đáng nhất là Torah, [165] như thể là người hướng dẫn và quy tắc của đức tin và đời sống. Theo thời điểm, con người, và nơi chốn, họ đã giải thích điều này cho mọi người. Vì tất cả các thầy tế lễ và các tiên tri, trước khi Đấng Christ nhập thể, đã dạy những người trong thời của họ về lòng tin kính và tôn giáo chân thật, bằng lời nói. Họ cũng không dạy bất cứ điều gì khác ngoài điều các tổ phụ đã nhận được từ Đức Chúa Trời, và điều Môi-se đã nhận được từ Đức Chúa Trời và các tổ phụ. Và ngay sau khi ghi chép nó thành văn, họ đã trình bày nó cho tất cả chúng ta là những người theo sau, ngay cả cho đến tận thế. Vậy nên bây giờ trong các tiên tri, chúng ta có giáo lý của Môi-se và truyền thống của các tổ phụ, và trong mọi điểm và từng điểm, chúng được giải thích và trau chuốt đầy đủ hơn và rõ ràng hơn, hơn nữa lại được áp dụng rất thích hợp cho các nơi chốn, thời điểm, và con người.
Hơn nữa, giáo lý và những điều các tiên tri viết luôn có thẩm quyền lớn giữa mọi người khôn ngoan trên khắp thế gian. Vì qua nhiều lý lẽ, người ta nhận biết rõ ràng rằng chúng không có khởi đầu từ chính các tiên tri, như là những tác giả chính của chúng; mà chúng được cảm thúc từ Đức Chúa Trời ở trên trời bởi Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời. Vì chính Đức Chúa Trời, Đấng ngự bởi Thánh Linh Ngài trong tâm trí của các tiên tri, phán với chúng ta qua miệng của họ. Và vì lý do đó, chúng có một lời chứng lớn nhất từ Đấng Christ và các sứ đồ được chọn của Ngài. Quý vị nói gì về điều này, hơn nữa: rằng qua chức vụ của họ, Đức Chúa Trời đã thực hiện những phép lạ và những điều kỳ diệu đáng kinh ngạc, và những điều ấy không ít; để qua những dấu lạ mạnh mẽ, ít nhất chúng ta có thể học biết rằng chính Đức Chúa Trời là Đấng mà bởi sự cảm thúc của Ngài, các tiên tri dạy và viết bất cứ điều gì họ để lại cho chúng ta ghi nhớ? Hơn nữa, rất nhiều quốc gia [166] và hội chúng, được nhóm họp lại và được cai trị bởi các tiên tri theo lời Đức Chúa Trời, cho thấy những bằng chứng rõ ràng nhất về lẽ thật của Đức Chúa Trời trong các tiên tri. Pla-tôn, Zê-nôn, A-ri-xtốt, và các triết gia khác của dân ngoại, được ca ngợi là những người xuất sắc. Nhưng ai trong số họ có thể nhóm họp một hội thánh để sống theo các quy định của họ? Và vậy mà các tiên tri của chúng ta đã có những quốc gia hay hội chúng xuất sắc nhất và danh tiếng nhất — vâng, và hơn nữa, những vương quốc thịnh vượng nhất trên cả thế gian dưới thẩm quyền của họ. Mọi người khôn ngoan trên cả thế gian (ý tôi là những người đã sống trong thời của ông) đều tôn kính [167] Sa-lô-môn, một vị vua và là một tiên tri vĩ đại như vậy, và đã đến với ông từ những nơi tận cùng của thế gian. Đa-ni-ên cũng có vị thế trổi hơn giữa những người khôn ngoan tại Ba-by-lôn, lúc bấy giờ là chế độ quân chủ danh tiếng nhất trên cả thế gian. Hơn nữa, ông được Đa-ri-út người Mê-đi, con trai của A-su-ty-a-gơ [168] hay A-suê-ru, quý trọng rất nhiều, và cả với Sy-ru, vị vua xuất sắc nhất ấy, cũng vậy. Và ở đây thật thích hợp cho tôi để nói điều gì đó về sự biết trước thiêng liêng ấy trong các tiên tri của chúng ta, và sự báo trước chắc chắn nhất về những điều sẽ đến sau khi nhiều năm đã trôi qua. Và bây giờ, chưa nói đến những người khác, chẳng phải Ê-sai đã nói tiên tri cách chân thật nhất về những điều về sau đã được người Do Thái làm ứng nghiệm trong Chúa chúng ta là Đấng Christ sao? Ông dường như đối với những người thời xưa không phải vô cớ là một tiên tri hơn là một người truyền giảng Phúc Âm, khi báo trước những điều sẽ đến. [169] Ông đã công khai nói ra tên của vua Sy-ru ít nhất một trăm sáu mươi năm trước khi Sy-ru ra đời. Đa-ni-ên cũng được những người thời xưa gọi bằng danh hiệu của một người biết nhiều. Vì ông đã nói tiên tri về những điều đang và đã được thực hiện trong gần như mọi vương quốc của thế gian, và giữa dân sự của Đức Chúa Trời, từ thời của chính ông cho đến thời của Đấng Christ — và xa hơn nữa, cho đến ngày phán xét cuối cùng — cách rõ ràng đến nỗi ông dường như đã biên soạn một lịch sử về những điều ấy như thể chúng đã trôi qua và đã xong rồi. Tất cả những điều này, tôi nói, chứng minh rất rõ ràng rằng giáo lý và những điều các tiên tri viết chính là lời Đức Chúa Trời, mà theo danh xưng và tước hiệu ấy chúng được trình bày ở nhiều chỗ khác nhau trong Kinh Thánh. Quả thật, sứ đồ Phi-e-rơ nói: “Lời tiên tri không đến trong thời xưa bởi ý muốn của con người. Nhưng những người thánh của Đức Chúa Trời đã nói khi họ được Đức Thánh Linh cảm động.” 2 Phi-e-rơ 1.21. Và mặc dù Đức Chúa Trời đã bày tỏ lời Ngài cho thế gian cách đầy đủ, rõ ràng, minh bạch, và đơn giản bởi các tổ phụ, bởi Môi-se, bởi các thầy tế lễ và các tiên tri; nhưng vào thời kỳ cuối cùng của mọi thời đại, Ngài đã trình bày nó cách rõ ràng nhất, đơn giản nhất, và dư dật nhất cho cả thế gian, bởi Con Ngài. Vì Con chân thật và Độc Sinh của Đức Chúa Trời Cha, như các tiên tri đã nói tiên tri trước, từ trời giáng xuống, làm ứng nghiệm tất cả bất cứ điều gì họ đã nói tiên tri trước, và trong khoảng gần ba năm, dạy dỗ mọi điểm của lòng tin kính.
Vì Giăng nói: “Chưa hề có ai thấy Đức Chúa Trời; chỉ Con Một ở trong lòng Cha, là Đấng đã giải bày Cha cho chúng ta biết.” Giăng 1.18 Hơn nữa, chính Chúa phán với các môn đồ Ngài: “Hết cả mọi điều ta đã nghe nơi Cha ta, ta đã cho các ngươi biết.” Giăng 15.15 Và Ngài lại phán: “Ta là sự sáng của thế gian; người nào theo ta, chẳng đi trong nơi tối tăm, nhưng có ánh sáng của sự sống.” Giăng 8.12 Chúa chúng ta cũng dạy rằng hễ ai muốn vào thiên đàng và được cứu, thì sự tái sinh từ trên trời là cần thiết, Giăng 3.5 vì trong sự sinh ra thứ nhất, con người sinh ra cho sự chết; trong sự sinh ra thứ hai, sinh ra cho sự sống; nhưng sự tái sinh được làm nên trọn vẹn trong chúng ta bởi Thánh Linh của Đức Chúa Trời, Đấng dạy dỗ lòng chúng ta trong đức tin — tôi nói, đức tin nơi Đấng Christ, Đấng đã chết vì tội lỗi chúng ta, và đã sống lại vì sự xưng công chính của chúng ta. Rô-ma 4.25 Ngài dạy rằng bởi đức tin ấy, những người tin được xưng công chính; và từ chính đức tin ấy nảy sinh nhiều bông trái khác nhau của lòng bác ái và sự vô tội, là những điều Ngài tha thiết khuyên giục họ sinh ra. Hơn nữa, Ngài dạy rằng Ngài là sự làm trọn, hay sự đầy đủ, của luật pháp và các lời tiên tri; và Ngài cũng phê chuẩn và giải thích giáo lý của Môi-se và các tiên tri. Ngài kết hợp nhiều phép lạ và ơn ích với giáo lý, qua đó Ngài tỏ ra rằng chính Ngài là ánh sáng ấy của thế gian, và là Đấng Cứu Chuộc quyền năng và dồi dào của thế gian. Và với ý định để giáo lý và các ơn ích của Ngài được biết đến khắp cả thế gian, Ngài đã chọn cho mình những nhân chứng, mà Ngài gọi là các sứ đồ, vì Ngài định sai họ đi rao giảng khắp cả thế gian. Những nhân chứng ấy là những người đơn sơ, vô tội, công chính, nói sự thật, không lừa dối hay xảo quyệt, và thánh khiết và tốt lành trong mọi phương diện — tên của họ rất ích lợi khi thường được nhắc lại trong hội chúng. Tên của các sứ đồ là: Phi-e-rơ và Anh-rê, Gia-cơ và Giăng, Phi-líp và Ba-thê-lê-mi, Thô-ma và Ma-thi-ơ, Gia-cơ con của A-phê, và Giu-đe anh em của người, có họ là Tha-đê, Si-môn và Giu-đa Ích-ca-ri-ốt, thay vào chỗ của người (vì người đã phản Chúa) là Thánh Ma-thia. [170] Những người này Ngài giữ bên mình trong khoảng gần ba năm, làm những người nghe giáo lý thiên thượng của Ngài, và những người chứng kiến các việc thiêng liêng của Ngài. Sau khi Ngài thăng thiên, bởi Đức Thánh Linh từ trời giáng xuống, Ngài đã dạy dỗ họ với mọi thứ năng lực. Vì cũng như họ cực kỳ thông thạo Kinh Thánh, họ cũng không kém thông thạo, hay thiếu sự hùng biện, trong bất kỳ ngôn ngữ nào. Và một khi đã được dạy dỗ theo cách ấy, họ rời khỏi thành Giê-ru-sa-lem, và đi khắp vòng trái đất, rao giảng cho mọi người và mọi dân tộc, những điều họ đã nhận lãnh để rao giảng từ Đấng Cứu Thế của thế gian và Chúa Giê-xu Christ. Và khi trong một số năm họ đã rao giảng bằng lời nói, thì họ cũng viết xuống những gì họ đã rao giảng. Vì thật vậy, một số người đã viết lịch sử về những lời nói và việc làm của Đấng Christ, và một số về những lời nói và việc làm của các sứ đồ. Một số người khác gửi nhiều thư tín đến nhiều dân tộc khác nhau. Trong tất cả những điều này, để xác nhận sự thật, họ đã dùng Kinh Thánh của luật pháp và các tiên tri, y như chúng ta đọc rằng Chúa thường làm vậy. Hơn nữa, cùng với mười hai sứ đồ còn có hai ngọn đèn lớn của thế gian: Giăng Báp-tít, người mà chưa từng có ai sinh bởi đàn bà lại thánh khiết hơn người; Ma-thi-ơ 11.11 và chiếc bình được chọn là Phao-lô, Công Vụ 9.15 thầy dạy lớn của dân ngoại. [171] Cũng không có gì đáng ngạc nhiên, khi vị tiền hô và các sứ đồ của Đấng Christ luôn có phẩm giá và thẩm quyền rất lớn trong Hội Thánh. Vì cũng như họ là các sứ giả của Vua đời đời của mọi thời đại và của cả thế gian, thì được Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời ban cho năng lực, họ đã không làm điều gì theo sự phán đoán của tâm trí riêng mình. Và Chúa đã làm những phép lạ lớn qua chức vụ của họ, để qua đó trang sức cho chức vụ của họ, và giới thiệu giáo lý của họ cho chúng ta. Và hơn nữa, phải nghĩ gì về điều này: rằng bởi lời của Đức Chúa Trời, họ đã cải hóa cả thế gian, quy tụ lại và đặt nền móng cho những Hội Thánh đáng chú ý khắp vòng trái đất? Thật vậy, bởi mưu kế và lời nói của con người, họ sẽ không bao giờ có thể làm được điều này. Thêm vào đó, một khi họ đã nghiêng theo giáo lý này, như một giáo lý ban sự sống, họ đã không từ chối chết. Ngoài ra, hễ bao nhiêu người đặt đức tin của họ nơi giáo lý của Phúc Âm, họ đã không sợ hãi, qua nước, lửa, và gươm, cắt đứt đời sống này, và nắm lấy sự sống sẽ đến. Các thánh đồ trung tín không thể nào làm được những điều này, trừ khi giáo lý mà họ tin là đến từ Đức Chúa Trời. Do đó, mặc dù các sứ đồ là con người, nhưng giáo lý của họ, trước hết được dạy bằng tiếng nói sống động và rõ ràng, và sau đó được viết xuống bằng bút và mực, là giáo lý của Đức Chúa Trời và là lời rất thật của Đức Chúa Trời. Vì thế sứ đồ đã để lại lời này trong văn tự: “Khi anh em nhận lời của Đức Chúa Trời mà chúng tôi đã rao cho anh em, anh em đã không nhận như lời của loài người, nhưng như lời của Đức Chúa Trời, và thật là vậy, lời ấy hành động trong anh em là kẻ có lòng tin.” 1 Tê-sa-lô-ni-ca 2.13
Nhưng nay chính sự việc, và vị trí, đòi hỏi tôi cũng phải thu thập và kể rõ ràng những sách mà trong đó chứa đựng chính lời của Đức Chúa Trời, trước hết được công bố bởi các tổ phụ, bởi chính Đấng Christ, và bởi các sứ đồ bằng lời nói; và sau đó, cũng đã được các tiên tri và sứ đồ viết thành sách. Trước hết, thật vậy, là năm sách của Môi-se được đặt ra. Sau đó theo sau là các sách Giô-suê, Các Quan Xét, Ru-tơ, hai sách Sa-mu-ên, hai sách Các Vua, hai sách Sử Ký; Ê-xơ-ra, Nê-hê-mi, và Ê-xơ-tê, mỗi thứ một sách. Sau những sách này đến Gióp, Đa-vít hay sách Thi Thiên, Châm Ngôn, Truyền Đạo, và Nhã Ca. Cùng với chúng được kể là bốn tiên tri lớn, Ê-sai, Giê-rê-mi, Ê-xê-chi-ên, và Đa-ni-ên; rồi đến mười hai tiên tri nhỏ, tên của họ rất được biết rõ; Cựu Ước kết thúc với những sách này. Tân Ước có ở đầu lịch sử Phúc Âm của Đấng Christ là Chúa, được viết bởi bốn tác giả, tức là, bởi hai sứ đồ, Ma-thi-ơ và Giăng; và bởi hai môn đồ, Mác, và cũng là Lu-ca, người đã biên soạn một sách kỳ diệu, tốt đẹp, và ích lợi về Công Vụ của các Sứ Đồ. Phao-lô đã công bố mười bốn thư tín cho nhiều Hội Thánh và nhiều người khác nhau. Các sứ đồ khác đã viết bảy thư được gọi là chính điển và phổ thông. Và các sách của Tân Ước được kết thúc bằng Khải Huyền của Chúa Giê-xu Christ, mà Ngài đã mở ra cho môn đồ Ngài yêu, Giăng nhà truyền giảng Phúc Âm và sứ đồ — tỏ cho người, và như vậy cho cả Hội Thánh, sự định liệu của Đức Chúa Trời liên quan đến Hội Thánh, cho đến ngày phán xét. Do đó, trong những sách ít ỏi và đơn sơ này (không phải vô lượng), trong những sách rõ ràng và đơn giản này (không phải tối tăm và rối rắm), được chứa đựng toàn bộ giáo lý của sự tin kính, là chính lời của Đức Chúa Trời chân thật, sống động, và đời đời. [172]
Các sách của Môi-se và các tiên tri cũng đã qua biết bao thời đại, hiểm nguy, và lưu đày, vẫn nguyên vẹn và không bị hư hỏng, cho đến thời của Đấng Christ và các sứ đồ của Ngài. Vì Chúa Giê-xu và các sứ đồ đã dùng những sách ấy như những bản sao chân thật và xác thực; điều mà chắc chắn họ sẽ không làm và không thể làm, nếu như chúng đã bị hư hỏng, hoặc đã hoàn toàn bị mai một. Các sách mà các sứ đồ của Đấng Christ đã thêm vào, cũng đã được giữ trong Hội Thánh an toàn và không bị hư hỏng qua mọi cuộc bắt bớ, và đã đến tay chúng ta nguyên vẹn và không bị hư hỏng, chúng ta là những người mà sự cuối cùng của thế gian đã đến trên chúng ta. Vì bởi sự chăm sóc cảnh giác và lòng tốt không thể nói hết của Đức Chúa Trời là Cha chúng ta, điều ấy đã xảy ra đến nỗi không một thời đại nào vào bất cứ lúc nào đã hay sẽ thiếu một kho báu lớn lao như vậy. Cho đến đây tôi đã tuyên bố cho anh em, những người rất yêu dấu, chừng này: lời của Đức Chúa Trời là gì, sự khởi đầu của nó trong Hội Thánh là gì, và nó đã có tiến trình, phẩm giá, và sự chắc chắn nào. Lời của Đức Chúa Trời là lời phán của Đức Chúa Trời, tức là, sự bày tỏ ý muốn tốt lành của Ngài cho nhân loại, mà từ ban đầu, người này bằng chính miệng Ngài, và người khác bằng lời của các thiên sứ, Ngài đã mở ra trước hết cho những tổ phụ cổ xưa và thánh khiết nhất ấy — những người lại bởi sự truyền lại đã trung tín giao nó cho con cháu họ. Ở đây phải nhớ đến những ngọn đèn lớn ấy của thế gian, A-đam, Sết, Mê-tu-sê-la, Nô-ê, Sem, Áp-ra-ham, Y-sác, Gia-cốp, Am-ram, và con trai người là Môi-se, người theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời, đã bao gồm trong văn tự lịch sử và những truyền thống của các tổ phụ thánh, mà người đã nối thêm luật pháp thành văn, và sự giải thích luật pháp, cùng với một lịch sử lớn và soi sáng về chính cuộc đời người. Sau Môi-se, Đức Chúa Trời đã ban cho Hội Thánh Ngài những người xuất sắc nhất, các tiên tri và thầy tế lễ, những người cũng bằng lời nói và văn tự, đã giao cho con cháu họ những điều họ đã học được từ Chúa. Sau họ, chính Con Một của Đức Chúa Trời đã đến, từ trời xuống thế gian, và làm trọn mọi điều đã được viết về chính Ngài trong luật pháp và các tiên tri. Ngài cũng dạy một phương cách tuyệt hảo nhất để sống tốt lành và thánh khiết. Ngài đã làm cho các sứ đồ thành nhân chứng của Ngài. Sau đó, trước hết bằng tiếng nói sống động và rõ ràng, họ đã rao giảng mọi điều Chúa đã dạy họ; và rồi, với ý định để chúng không bị hư hỏng, hoặc bị lấy sạch khỏi ký ức của con người, họ đã giao nó cho văn tự. Vì vậy nay chúng ta có từ các tổ phụ, các tiên tri, và các sứ đồ, lời của Đức Chúa Trời như nó đã được rao giảng và viết ra. Những điều này có sự khởi đầu từ một và cùng một Thánh Linh của Đức Chúa Trời, và hướng đến một mục đích: tức là, dạy chúng ta cách sống tốt lành và thánh khiết. Kẻ không tin những người này, và nhất là, Con Một của Đức Chúa Trời, thì tôi xin hỏi anh em, người ấy sẽ tin ai? Chúng ta có ở đây những người thánh khiết nhất, vô tội nhất, sống ngay thẳng nhất, đáng khen ngợi nhất, công chính nhất, cổ xưa nhất, khôn ngoan nhất, và thần thánh nhất trong cả thế gian và vòng trái đất, và tóm lại, những người như vậy mà không thể so sánh được bằng bất cứ cách nào. Cả thế gian không thể cho chúng ta thấy những người giống như họ nữa, ngay cả nếu nó được triệu tập trong các hội đồng đầy đủ một nghìn lần. Hoàng đế thánh khiết Constantine đã triệu tập một hội đồng chung từ khắp vòng trái đất. Từ khắp thế gian, ba trăm mười tám tổ phụ xuất sắc nhất [173] đã đến đó cùng nhau. Nhưng những người thuộc hạng khôn ngoan nhất sẽ nói rằng những người này không bằng cả cái bóng, so với những người mà chúng ta đã nhận lời của Đức Chúa Trời từ họ. Vì vậy chúng ta hãy trong mọi điều tin lời của Đức Chúa Trời được giao cho chúng ta bởi Kinh Thánh. Chúng ta hãy nghĩ rằng chính Chúa, Đấng là Đức Chúa Trời sống động và đời đời rất thật, phán với chúng ta bởi Kinh Thánh. Chúng ta hãy mãi mãi ca ngợi danh và lòng tốt của Ngài, Đấng đã trung tín, đầy đủ, và rõ ràng ban cho để mở ra cho chúng ta những con người phàm trần khốn khổ, mọi phương cách để sống tốt lành và thánh khiết. Nguyện Ngài được ca ngợi, tôn kính, và vinh hiển mãi mãi. A-men.
Về việc lời ấy được bày tỏ cho ai, và với mục đích gì; cũng như cách thức nó phải được nghe như thế nào; và rằng nó dạy đầy đủ toàn bộ giáo lý của sự tin kính.
NHỮNG NGƯỜI RẤT YÊU DẤU, trong bài giảng trước anh em đã học lời của Đức Chúa Trời là gì; nó đến từ đâu; nó chủ yếu được bày tỏ bởi ai; nó đã có những tiến trình nào; và nó có phẩm giá và sự chắc chắn nào. Nay tôi lại đến, và bởi ân điển của Đức Chúa Trời và sự giúp đỡ của những lời cầu nguyện của anh em, tôi sẽ tuyên bố cho anh em, những người yêu dấu, lời của Đức Chúa Trời được bày tỏ cho ai, và với mục đích gì; nó phải được nghe theo cách nào; và sức mạnh của nó là gì, hay hiệu quả của nó. Đức Chúa Trời của chúng ta là Đức Chúa Trời của mọi người và mọi dân tộc, Đấng, theo lời của sứ đồ, “muốn cho mọi người được cứu rỗi, và đến sự hiểu biết lẽ thật.” 2 Ti-mô-thê 2.4 Và do đó, vì lợi ích, sự sống, và sự cứu rỗi của mọi người, Ngài đã bày tỏ lời Ngài, để thực sự có thể có một quy tắc và con đường chắc chắn dẫn con người bởi lối công chính vào sự sống đời đời. Đức Chúa Trời thật vậy, trong thời xa xưa, đã tỏ mình cho người Y-sơ-ra-ên, dân thánh và riêng biệt của Ngài, một cách thân mật hơn là cho các dân tộc khác. Như tiên tri nói: “Ngài đã truyền luật lệ Ngài cho Gia-cốp, và mạng lệnh Ngài cho Y-sơ-ra-ên. Ngài chẳng hề làm như vậy cho dân nào khác, và họ không biết mạng lệnh Ngài.” Thi Thiên 147.19-20 Thế nhưng Ngài không hoàn toàn bỏ mặc dân ngoại. Vì cũng như Ngài đã sai Giô-na đến người Ni-ni-ve, thì Ê-sai, Giê-rê-mi, Đa-ni-ên, và các tiên tri khác đã dành nhiều công lao trong việc dạy dỗ và khuyên răn dân ngoại. Và những tổ phụ cổ xưa nhất ấy, Nô-ê, Áp-ra-ham, và những người còn lại, không chỉ dạy dỗ dân Do Thái là những người xuất phát từ họ, mà còn dạy các con trai khác của họ về các sự phán xét của Đức Chúa Trời. Chúa Giê-xu Christ của chúng ta thật vậy, mở ra cả thế gian trước các môn đồ Ngài, đã phán: “Hãy dạy dỗ muôn dân; hãy giảng Phúc Âm cho mọi loài thọ tạo.” Mác 16.15 Và khi Thánh Phi-e-rơ chưa hiểu đầy đủ rằng dân ngoại cũng thuộc về sự thông công của Hội Thánh của Đấng Christ, và rằng việc rao giảng tin tức tốt lành về sự cứu rỗi, được Đấng Christ mua chuộc cho những người có đức tin, cũng thuộc về dân ngoại, Chúa dạy người bằng một khải tượng từ trời — bằng cách phán với người từ trời, và bằng sứ điệp đến từ Cọt-nây, như anh em biết, những người rất yêu dấu, bởi lịch sử của Công Vụ các Sứ Đồ. [174] Vì vậy chúng ta hãy nghĩ, anh em của tôi, rằng lời của Đức Chúa Trời và Kinh Thánh thánh được bày tỏ cho mọi người, cho mọi thời đại, các loại, bậc, và địa vị, khắp cả thế gian. Vì sứ đồ Phao-lô, cũng xác nhận điều đó, nói: “Hễ điều gì đã được chép, đều được chép cho sự học hỏi của chúng ta, hầu cho qua sự nhịn nhục, và sự an ủi của Kinh Thánh, chúng ta có thể có hy vọng.” Rô-ma 15.4 Do đó, từ nay không ai trong chúng ta hãy nói: “Tại sao tôi cần quan tâm điều gì đã được viết cho người Do Thái trong Cựu Ước, hay điều gì các sứ đồ đã viết cho người Rô-ma, cho người Cô-rinh-tô, và cho các dân tộc khác? Tôi là một Cơ Đốc nhân. Các tiên tri vừa rao giảng vừa viết cho những người trong thời của họ, và các sứ đồ cho những người sống trong cùng thời đại với họ.” Vì nếu chúng ta nghĩ đúng đắn về sự việc, chúng ta sẽ thấy rằng Kinh Thánh của Cựu Ước và Tân Ước do đó phải được chúng ta tiếp nhận, chính vì chúng ta là Cơ Đốc nhân. Vì Đấng Christ, Đấng Cứu Thế và Thầy của chúng ta, đã giới thiệu chúng ta đến các sách thành văn của Môi-se và các tiên tri. Thánh Phao-lô, khí cụ được chọn rất đặc biệt của Đấng Christ, áp dụng cho chúng ta các thánh lễ và các gương mẫu của các tổ phụ xưa, tức là, phép cắt bì trong phép báp-têm, Cô-lô-se 2; và chiên con lễ Vượt Qua trong tiệc thánh hay thánh lễ, 1 Cô-rinh-tô 5. Trong chương mười của cùng thư tín ấy, người áp dụng nhiều gương mẫu khác nhau của các tổ phụ cho chúng ta. Và trong chương bốn gửi cho người Rô-ma, nơi người lý luận về đức tin làm cho được xưng công chính mà không cần sự giúp đỡ của việc làm và luật pháp, người đưa vào gương mẫu của Áp-ra-ham. Và với điều đó người thêm: “Tuy nhiên, không phải chỉ vì Áp-ra-ham mà thôi, mà chép rằng đức tin của người đã được kể là sự công chính cho người, nhưng cũng vì chúng ta nữa, là những kẻ mà đức tin sẽ được kể là vậy nếu chúng ta tin,” v.v. Rô-ma 4.23-24 “Bằng cách ấy,” một số người nói, “chúng ta sẽ lại bị cuốn vào luật pháp; chúng ta sẽ bị buộc phải chịu phép cắt bì, phải dâng thịt và huyết của thú vật làm sinh tế, phải tiếp nhận lại chức thầy tế lễ của A-rôn, cùng với đền thờ và các nghi lễ khác. Lại sẽ được cho phép giấy ly dị, hay việc bỏ vợ của một người, cùng với sự dung túng để cưới nhiều vợ.” Với những người này tôi trả lời, rằng trong Cựu Ước chúng ta phải xem xét rằng có một số điều phải được tuân giữ mãi mãi, và một số điều mang tính nghi lễ và chỉ được cho phép cho đến thời kỳ sửa đổi. Hê-bơ-rơ 9.10 Thời kỳ sửa đổi ấy là thời kỳ của Đấng Christ, Đấng đã làm trọn luật pháp, và cất đi sự rủa sả của luật pháp. Chính Đấng Christ ấy đã biến phép cắt bì thành phép báp-têm. Bằng sinh tế của chính Ngài, Ngài đã chấm dứt mọi sinh tế; vì vậy nay, thay cho mọi sinh tế, còn lại cho chúng ta sinh tế duy nhất ấy của Đấng Christ, trong đó chúng ta cũng học cách dâng chính thân thể và những lời cầu nguyện của mình, cùng với những việc lành, làm những sinh tế thuộc linh cho Đức Chúa Trời. Rô-ma 12.1 Đấng Christ đã đổi chức thầy tế lễ của A-rôn thành chức thầy tế lễ của chính Ngài, và thành chức thầy tế lễ của mọi Cơ Đốc nhân. Chúng ta là đền thờ của Đức Chúa Trời, nơi Đức Chúa Trời ngự bởi Thánh Linh Ngài. Đấng Christ đã làm cho mọi nghi lễ thành vô hiệu. Cũng vậy, trong chương mười chín của Ma-thi-ơ, Ngài đã bãi bỏ giấy ly dị, cùng với việc cưới nhiều vợ. Nhưng mặc dù những nghi lễ này và một số hành động bên ngoài đã bị Đấng Christ bãi bỏ và cất đi sạch, để chúng ta không bị ràng buộc vào chúng — thế nhưng, Kinh Thánh, đã được công bố liên quan đến chúng, không bị cất đi, hay nói cách khác nó không bị Đấng Christ làm thành vô hiệu. Vì phải mãi mãi có trong Hội Thánh của Đấng Christ một chứng cớ chắc chắn (tức là, vững chắc), qua đó chúng ta có thể học biết những sự thờ phượng và hình bóng của Đấng Christ mà những người thời xưa đã có là như thế nào. Chúng ta phải giải thích cho Hội Thánh ngày nay, những sự thờ phượng và hình bóng ấy của Đấng Christ một cách đặc biệt. [175] Và từ chúng chúng ta phải, không kém gì từ các văn bản của Tân Ước, rao giảng Đấng Christ, sự tha thứ tội lỗi, và sự ăn năn. Vậy thì, các văn bản của Cựu Ước được Đức Chúa Trời ban cho mọi Cơ Đốc nhân, theo cùng cách mà sứ đồ [176] đã viết cho mọi Hội Thánh, những điều mang tên hay tiêu đề của một số hội chúng riêng biệt nào đó. Và với mục đích này, lời của Đức Chúa Trời được bày tỏ cho con người: để nó dạy họ Đức Chúa Trời duy nhất là Đấng nào, và như thế nào, đối với con người — rằng Ngài muốn họ được cứu, và điều đó là bởi đức tin nơi Đấng Christ; Đấng Christ là ai, và sự cứu rỗi đến bằng phương tiện nào; điều gì xứng hợp với những người thờ phượng thật của Đức Chúa Trời, họ phải tránh điều gì, và phải theo điều gì.
[177] Biết ý muốn của Đức Chúa Trời thôi thì chưa đủ, trừ khi chúng ta làm theo và được cứu. Vì cớ ấy Môi-se đã nói: "Hỡi Y-sơ-ra-ên, hãy nghe những luật lệ và mạng lịnh mà ta dạy các ngươi, để các ngươi làm theo và được sống." Phục Truyền Luật Lệ Ký 5.1 Và Chúa trong Phúc Âm, xác nhận điều này, đã kêu lên: "Phước cho những kẻ nghe lời Đức Chúa Trời và giữ lấy." Lu-ca 11.28 Và ở đây phải ca ngợi lòng nhân từ vô cùng lớn lao của Đức Chúa Trời, là Đấng không muốn giấu chúng ta điều gì có ích dù chỉ một chút cho việc sống đúng đắn, tốt lành và thánh khiết. Những người khôn ngoan và học thức của thế gian này phần lớn ghen tị hoặc tiếc rẻ khi người khác đạt được sự khôn ngoan thật. Nhưng Chúa chúng ta cách dịu dàng, và bởi chính Ngài, ban cho chúng ta toàn bộ sự hiểu biết về những điều thuộc về trời, và mong muốn chúng ta tiến bước trong điều đó. Phải, và còn hơn thế nữa, Ngài thúc đẩy công việc của chúng ta và đưa nó đến chỗ hoàn thành. Vì "kẻ nào đã có," chính Chúa phán trong Phúc Âm, "thì sẽ được cho thêm, để người ấy được dư dật." Ma-thi-ơ 13.12 "Mọi người xin thì được, người tìm thì gặp, và người gõ cửa thì cửa sẽ mở cho." Lu-ca 11.10 Vì vậy sứ đồ Gia-cơ thánh nói: "Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời, là Đấng ban cho mọi người cách rộng rãi," tức là, cách sẵn lòng, không tiếc rẻ, "không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho." [178] Nhân đây, chúng ta thấy bổn phận của mình: ấy là khi đọc và nghe lời Đức Chúa Trời, phải cầu nguyện cách tha thiết và sốt sắng để chúng ta đạt đến chính mục đích mà vì đó lời Đức Chúa Trời đã được ban cho và bày tỏ cho chúng ta. Nhưng chúng tôi sẽ nói thêm đôi điều về vấn đề ấy, khi chúng tôi đến chỗ trình bày lời Đức Chúa Trời phải được nghe theo cách nào. Nay, vì tôi đã nói rằng lời Đức Chúa Trời được bày tỏ, với mục đích dạy dỗ chúng ta cách đầy đủ về các đường lối của Đức Chúa Trời và sự cứu rỗi của chúng ta, tôi sẽ trình bày cho anh em trong vài lời, hỡi anh em yêu dấu, rằng trong lời Đức Chúa Trời, được truyền lại cho chúng ta qua các tiên tri và các sứ đồ, đã chứa đựng cách dư dật toàn bộ hiệu quả của sự tin kính, và bất cứ điều gì hữu ích để dẫn dắt đời sống chúng ta cách đúng đắn, tốt lành và thánh khiết. Vì, thật vậy, giáo lý ấy hẳn phải là giáo lý đầy đủ, và trọn vẹn về mọi mặt, là giáo lý không nên thêm vào điều gì, cũng không nên bớt đi điều gì. Nhưng giáo lý được dạy trong lời Đức Chúa Trời chính là một giáo lý như vậy, như Môi-se làm chứng, Phục Truyền Luật Lệ Ký 4 và 12; và Sa-lô-môn, Châm Ngôn 30. [179] Vậy, ai là người không thú nhận rằng mọi điểm của lòng mộ đạo chân thật đều được dạy cho chúng ta trong Kinh Thánh thánh? Hơn nữa, không ai có thể phủ nhận rằng đó là một giáo lý tuyệt đối nhất, bởi đó một người được trở nên trọn vẹn cách đầy đủ đến nỗi ở thế gian này người ấy có thể được xem là một người công chính, và ở thế gian hầu đến sẽ đời đời được gọi vào trong sự hiệp thông với Đức Chúa Trời. Nhưng người tin lời Đức Chúa Trời đã được phán ra cho thế gian qua các tiên tri và các sứ đồ, và sống theo lời ấy, thì quả thật được gọi là một người công chính, và là người thừa hưởng sự sống đời đời. Vì vậy giáo lý ấy là một giáo lý tuyệt đối. Vì Phao-lô cũng vậy, khi trình bày cùng một vấn đề cách rộng rãi và đầy đủ hơn, đã nói: "Cả Kinh Thánh đều là bởi Đức Chúa Trời soi dẫn, có ích cho sự dạy dỗ, bẻ trách, sửa trị, dạy người trong sự công bình, hầu cho người thuộc về Đức Chúa Trời được trọn vẹn, được sắm sẵn để làm mọi việc lành." 2 Ti-mô-thê 3.16-17 Anh em có, hỡi anh em, một chứng cớ rõ ràng về sự đầy đủ của lời Đức Chúa Trời. Anh em có một giáo lý trọn vẹn tuyệt đối về mọi mặt. Anh em có một hiệu quả trọn vẹn nhất của lời Đức Chúa Trời; vì bởi giáo lý này, người của Đức Chúa Trời, tức là người tin kính và sốt sắng thờ phượng Đức Chúa Trời, được trở nên trọn vẹn, được dạy dỗ, không phải cho một vài việc lành nào đó, nhưng cho mọi việc lành, từng việc một. Vậy, trong điều gì anh em có thể tìm thấy bất cứ sự thiếu sót nào? Tôi không nghĩ có ai lại là kẻ đần độn đến nỗi giải thích những lời này của Phao-lô là chỉ nói về Cựu Ước mà thôi; vì điều đó còn rõ ràng hơn ánh sáng ban ngày, rằng Phao-lô đã áp dụng chúng cho Ti-mô-thê, học trò của ông, người rao giảng Phúc Âm, và là người phục vụ của Tân Ước. Vậy, nếu giáo lý của Cựu Ước tự nó đã đầy đủ, thì khi quyển sách của Tân Ước được thêm vào nó, nó sẽ càng đầy đủ hơn biết bao! Tôi không phải không biết rằng Chúa Giê-xu đã làm và đã phán nhiều điều mà các sứ đồ không ghi chép lại. Nhưng từ đó không suy ra rằng giáo lý của lời Đức Chúa Trời, được dạy bởi các sứ đồ, không trọn vẹn tuyệt đối. Vì Giăng, sứ đồ và người viết Phúc Âm, tự do thú nhận rằng Chúa cũng đã làm nhiều điều khác nữa, "không được chép trong sách của ông;" nhưng ngay lập tức ông thêm điều này, và nói: "Nhưng những điều này đã được chép, để anh em tin rằng Chúa Giê-xu là Đấng Christ, Con Đức Chúa Trời, và để khi anh em tin, thì nhờ danh Ngài mà được sự sống." Giăng 20.30-31 Ông khẳng định bởi giáo lý này, là giáo lý ông đã chứa đựng trong văn tự, rằng đức tin được dạy cách đầy đủ; và rằng qua đức tin, sự sống đời đời được Đức Chúa Trời ban cho. Nhưng mục đích của giáo lý tuyệt đối là được hạnh phúc và được phước cách trọn vẹn. Vậy, vì điều đó đến với con người bởi giáo lý Phúc Âm đã được viết ra, thì không còn nghi ngờ gì nữa, giáo lý Phúc Âm ấy là trọn vẹn tuyệt đối nhất. Tôi biết rằng Chúa trong Phúc Âm đã phán: "Ta còn có nhiều điều để nói với các ngươi; nhưng bây giờ các ngươi không thể chịu nổi." Nhưng cùng với điều này, tôi cũng biết rằng Ngài đã ngay lập tức thêm lời này: "Nhưng khi Đức Thánh Linh của lẽ thật đến, Ngài sẽ dẫn các ngươi vào mọi lẽ thật." [180] Hơn nữa, tôi biết rằng Đức Thánh Linh của lẽ thật đã đến trên các môn đồ của Ngài; và vì vậy tôi tin rằng, theo lời hứa chân thật của Đấng Christ, họ đã được dẫn vào mọi lẽ thật, đến nỗi điều chắc chắn nhất là không có điều gì thiếu sót trong họ. Nhưng có một số người, trong khi họ không thể phủ nhận điều này, lại quay sang và nói rằng "các sứ đồ quả thật biết mọi điều, nhưng họ không dạy những điều ấy ngoại trừ bằng lời nói miệng, không ghi xuống bằng văn tự mọi điều thuộc về sự tin kính chân thật" [181] — như thể điều đó có thể xảy ra được rằng các sứ đồ trung tín nhất của Đấng Christ lại, vì lòng ghen ghét, giữ lại bất cứ điều gì không truyền cho hậu thế của họ — như thể, quả thật, người đã nói điều này đã nói dối: "Những điều này đã được chép, để khi anh em tin, thì anh em được sự sống đời đời." Vì vậy Giăng đã không bỏ qua điều gì thuộc về việc dạy dỗ chúng ta cách đầy đủ trong đức tin. Lu-ca đã không bỏ sót điều gì. Các sứ đồ còn lại và các môn đồ của Chúa Giê-xu Christ chúng ta cũng không để cho điều gì vuột khỏi họ. Phao-lô cũng đã viết mười bốn thư tín khác nhau. Nhưng phần lớn những thư ấy chứa đựng một nội dung duy nhất và giống hệt nhau. Bởi điều này, chúng ta có thể suy đoán rất đúng rằng giáo lý tuyệt đối về sự tin kính được chứa đựng trọn vẹn trong chúng. Vì ông đã không lặp lại một nội dung duy nhất và giống hệt nhau nhiều lần như vậy, cho nhiều người khác nhau như vậy, nếu vẫn còn điều gì khác cần thiết phải được dạy đầy đủ hơn để đạt được sự cứu rỗi. Chắc chắn ông đã dạy những điều ấy, và đã không lặp lại một nội dung duy nhất và giống hệt nhau nhiều lần như vậy. Thật vậy, trong chương thứ ba của thư ông gửi cho người Ê-phê-sô, ông khẳng định rằng trong hai chương đầu của cùng thư ấy, ông đã tuyên bố sự hiểu biết của mình trong Phúc Âm của Đấng Christ. "Đức Chúa Trời," ông nói, "bởi sự mặc khải đã tỏ cho tôi biết lẽ mầu nhiệm, như tôi đã viết trước đây trong vài lời, mà khi anh em đọc đến, anh em có thể hiểu được sự hiểu biết của tôi trong lẽ mầu nhiệm của Đấng Christ." Ê-phê-sô 3.3-4 Và ông đã nói điều này về một thư duy nhất ấy mà thôi; phải, và điều đó cũng về hai chương đầu của một thư duy nhất ấy mà thôi. Khi những thư tín lớn nhất và soi sáng nhất của chính Thánh Phao-lô, và cả của các sứ đồ khác nữa, được cộng lại với nhau, tôi hỏi anh em, ai — trừ khi người ấy hoàn toàn không có trí khôn — lại có lần nào nghĩ rằng các sứ đồ đã để lại bằng văn tự cho chúng ta, là hậu thế của họ, một giáo lý không trọn vẹn tuyệt đối? Còn về những người sốt sắng khẳng định rằng mọi điểm của sự tin kính đều được các sứ đồ dạy cho hậu thế bằng lời nói miệng, chứ không phải bằng văn tự, thì mục đích của họ là đem bán những điều của chính họ, tức là những quy định của loài người, thay cho lời Đức Chúa Trời. Nhưng chống lại chất độc này, hỡi anh em của tôi, hãy lấy điều này làm thuốc để trục xuất nó. Hãy đối chiếu những điều mà những kẻ này đem bán dưới màu sắc của truyền thống các sứ đồ, được dạy bằng lời nói miệng chứ không phải bằng văn tự, với những văn tự rõ ràng của các sứ đồ. Và nếu ở bất cứ chỗ nào anh em nhận thấy những truyền thống ấy không phù hợp với Kinh Thánh, thì hãy kết luận rằng đó là sự bịa đặt giả mạo của loài người, chứ không phải truyền thống của các sứ đồ. Vì họ, những người có cùng một Đức Thánh Linh của lẽ thật, đã không để lại cho chúng ta một điều bằng văn tự, và dạy chúng ta một điều khác bằng lời nói miệng. Hơn nữa, chúng ta phải cẩn thận tra xét xem những truyền thống ấy có đề cao vinh quang của Đức Chúa Trời hơn vinh quang của loài người hay không; hay sự an toàn của các tín hữu hơn lợi ích riêng của các thầy tế lễ hay không. Và chúng ta phải coi chừng các truyền thống của loài người, nhất là vì Chúa phán: "Chúng thờ phượng Ta cách vô ích, dạy như giáo lý những điều răn của loài người." Ma-thi-ơ 15.9 Vì vậy giờ đây, con đường chắc chắn nhất là bám chặt vào lời của Chúa đã được để lại cho chúng ta trong Kinh Thánh, là lời dạy cách dư dật mọi điều thuộc về sự tin kính chân thật. Giờ đây còn lại việc tôi phải nói lời Đức Chúa Trời — tôi muốn nói, chính giáo lý trọn vẹn ấy về sự tin kính và sự cứu rỗi — phải được các tín hữu nghe theo cách nào, với mục đích để nó được nghe với một ít kết quả nhằm làm ích lợi cho họ cách dư dật. Tôi sẽ chứa đựng [182] điều đó trong vài lời. Hãy để lời Đức Chúa Trời được nghe với sự tôn kính lớn lao, là sự tôn kính chính đáng phải dành cho chính Đức Chúa Trời và cho những điều thánh. Hãy để lời ấy được nghe cách rất chăm chú; với những lời cầu nguyện liên tục xen vào, và những lời khẩn xin tha thiết. Hãy để lời ấy được nghe cách tỉnh táo vì lợi ích của chúng ta, để chúng ta có thể trở nên tốt hơn bởi lời ấy, để Đức Chúa Trời được chúng ta làm vinh hiển, chứ không phải để chúng ta tò mò tìm kiếm những ý định kín giấu của Đức Chúa Trời, hay mong muốn được xem là khéo léo và lão luyện trong nhiều vấn đề. Hãy đặt đức tin chân thật, vinh quang của Đức Chúa Trời, và sự cứu rỗi của chúng ta, làm thước đo và mục đích chắc chắn cho việc nghe và đọc của chúng ta. Vì trong Xuất Ê-díp-tô Ký, Môi-se — tôi tớ thánh của Đức Chúa Trời — được truyền lệnh phải biệt riêng dân sự ra thánh, và chuẩn bị cho họ sẵn sàng để nghe bài giảng thánh mà chính Đức Chúa Trời dự định sẽ giảng vào ngày hôm sau. Vì vậy Môi-se đến và đòi hỏi nơi toàn dân sự sự vâng phục chính đáng phải thể hiện đối với Đức Chúa Trời, cũng như đối với các tôi tớ của Ngài. Rồi ông truyền cho họ giặt quần áo của mình, và kiêng cữ vợ mình. Sau đó, ông định những giới hạn nhất định, mà họ không được phép vượt qua, nếu vượt qua sẽ bị hình phạt chết. Xuất Ê-díp-tô Ký 19.10-15 Bởi điều này, chúng ta học biết rõ ràng rằng Chúa đòi hỏi nơi những người muốn làm môn đồ của Ngài, rằng họ phải nghe Ngài, và đặc biệt thể hiện sự vâng phục và tôn kính đối với Ngài trong mọi điều. Vì Ngài, là Đức Chúa Trời, phán với chúng ta. Và tất cả chúng ta đều mắc nợ Đức Chúa Trời sự tôn trọng và kính sợ. Một người, trừ khi người ấy trở nên thấp hèn, khiêm nhường, và vâng phục Đức Chúa Trời, thì hoàn toàn không tin kính. Rồi, điều được đòi hỏi nơi những người là người nghe lời Đức Chúa Trời cách xứng hợp, ấy là họ phải để riêng ra những công việc thuộc về thế gian, là những điều được biểu thị bởi quần áo; phải giày đạp dưới chân mọi sự ô uế và không trong sạch của linh hồn và thân thể; phải kiêng cữ một thời gian ngay cả những thú vui hợp pháp đối với chúng ta. Đức Thánh Linh yêu mến những tâm trí đã được thanh tẩy cách tinh sạch — tuy nhiên, những tâm trí ấy không được thanh tẩy ngoại trừ bởi Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời. Cần phải có một đức tin chân thành nơi Đức Chúa Trời, và một thiện chí sẵn sàng cùng lòng mong muốn sống theo những điều được truyền dạy trong lời Đức Chúa Trời. Hơn nữa, chúng ta phải khôn ngoan đến mức tỉnh táo. [183] Những câu hỏi quá tò mò [184] phải được gạt sang một bên. Chỉ hãy học những điều có ích cho sự cứu rỗi mà thôi. Cuối cùng, hãy đặc biệt chú ý trong việc nghe và học. Vì Sa-lô-môn nói: "Nếu ngươi tìm kiếm sự khôn ngoan như tìm vàng, ngươi sẽ đạt được nó." Châm Ngôn 2.4-5 Lại ông nói: "Người nào tra xét sự oai nghi của Đức Chúa Trời sẽ bị vinh quang kỳ diệu của Ngài áp đảo." [185] Và lại ông nói: "Chớ tìm kiếm những điều quá cao đối với ngươi, cũng chớ đi tra xét những điều vượt quá sức ngươi; nhưng điều Đức Chúa Trời đã truyền cho ngươi, hãy luôn nghĩ đến điều đó. Và chớ quá tò mò muốn biết những công việc vô hạn của Ngài; vì không ích lợi gì cho ngươi khi thấy bằng mắt những bí mật kín giấu của Ngài." [186] Về điều này sứ đồ Phao-lô nói: "Chớ có ai nghĩ về mình cách kiêu ngạo, nhưng hãy nghĩ sao cho khiêm tốn và tỉnh táo, như Đức Chúa Trời đã ban cho mỗi người mức độ của đức tin." Rô-ma 12.3 Và thuộc về điều này là điều cùng sứ đồ ấy nói: "Sự hiểu biết làm cho kiêu ngạo, còn lòng yêu thương gây dựng." 1 Cô-rinh-tô 8.1 Nhưng chủ yếu chúng ta phải coi chừng những tai họa bóp nghẹt hạt giống của lời Đức Chúa Trời, và dập tắt nó mà không sinh ra chút kết quả nào trong lòng người nghe. Những tai họa và bệnh tật ấy Chúa đã kể lại, hay liệt kê, trong dụ ngôn về người gieo giống. Ma-thi-ơ 13.1-23 Vì trước hết, những ý tưởng phóng túng và hư không, là những ý tưởng luôn rộng mở cho những sự xui giục của Sa-tan và lời nói của những kẻ xấu xa [187], là những tai họa đối với lời Đức Chúa Trời. Cũng vậy, những kẻ yêu thích khoái lạc và xa hoa của thế gian này, là những kẻ không thể chịu nổi bất cứ hoạn nạn nào vì Đấng Christ và Phúc Âm của Ngài, nghe lời Đức Chúa Trời mà không sinh ra chút kết quả nào, mặc dù họ dường như lắng tai nghe lời ấy cách rất vui mừng. Hơn nữa, "sự lo lắng của đời này, và sự lừa dối của giàu sang," (Ma-thi-ơ 13.22) là những bệnh dịch nguy hiểm nhất nơi những người nghe lời Đức Chúa Trời. Vì chúng không chỉ cản trở hạt giống, đến nỗi nó không thể sinh hoa kết quả trong lòng họ; mà chúng còn khuấy động và xúi giục người ta chất vấn lời Đức Chúa Trời, và gây hoạn nạn cho những người tha thiết khao khát lời Đức Chúa Trời. Vì vậy, ở đây chúng ta phải cẩn thận chú ý, kẻo bị nhiễm những bệnh ấy, chúng ta trở thành những người nghe lời Đức Chúa Trời cách hư không và vô ơn. Chúng ta phải cầu nguyện liên tục, để Chúa rộng lượng và hào phóng sẽ vui lòng ban cho chúng ta Đức Thánh Linh của Ngài, để bởi Ngài hạt giống của lời Đức Chúa Trời có thể được làm cho sống động trong lòng chúng ta, và để chúng ta, như những người nghe lời Ngài cách thánh khiết và đúng đắn, có thể sinh hoa kết quả dư dật cho vinh quang của Đức Chúa Trời, và sự cứu rỗi đời đời của chính linh hồn chúng ta. Vì nghe lời Đức Chúa Trời mà không có đức tin, và không có Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời hành động hay khuấy động bên trong lòng chúng ta, thì sẽ có ích gì? Sứ đồ Phao-lô nói: "Người tưới cũng chẳng ra gì, người trồng cũng chẳng ra gì; nhưng ấy là Đức Chúa Trời, là Đấng làm cho lớn lên." 1 Cô-rinh-tô 3.7 Vì vậy chúng ta cần sự tưới tắm của Đức Chúa Trời, để lời Đức Chúa Trời có thể lớn lên đến tuổi trưởng thành, có thể nhận được sự gia tăng, phải, và cũng có thể sinh ra trái chín trong tâm trí chúng ta. Cùng sứ đồ Phao-lô ấy nói: "Lời Đức Chúa Trời cũng được tuyên bố cho chúng ta, như cho tổ phụ chúng ta. Nhưng việc nghe lời ấy chẳng ích gì cho họ, vì lời ấy không được kết hợp với đức tin nơi những người đã nghe. Vì họ đã chết trong đồng vắng." Và ngay sau đó ông nói: "Vậy chúng ta hãy cố gắng hết sức để vào sự yên nghỉ đó, để không ai chết theo cùng một gương của sự không tin." [188] Vì vậy, nếu lời Đức Chúa Trời vang lên trong tai chúng ta; và cùng với đó, Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời bày tỏ quyền năng của Ngài trong lòng chúng ta; và trong đức tin chúng ta thật sự tiếp nhận lời Đức Chúa Trời; thì lời Đức Chúa Trời có một sức mạnh lớn lao và một hiệu quả kỳ diệu trong chúng ta. Vì nó xua tan bóng tối mù mịt của những sai lầm, nó mở mắt chúng ta, nó biến đổi và soi sáng tâm trí chúng ta, và dạy dỗ chúng ta cách đầy đủ và tuyệt đối nhất trong lẽ thật và sự tin kính. Vì tiên tri Đa-vít trong Thi Thiên của ông làm chứng, và nói: "Luật pháp của Chúa là trọn vẹn, làm cho linh hồn được tươi tỉnh lại; chứng cớ của Đức Chúa Trời là chắc chắn, làm cho kẻ dại dột trở nên khôn ngoan; điều răn của Chúa là tinh sạch, làm cho mắt được sáng sủa." Thi Thiên 19.7-8 Hơn nữa, lời Đức Chúa Trời nuôi dưỡng, làm mạnh mẽ, làm vững chắc, và an ủi linh hồn chúng ta; nó tái sinh, thanh tẩy, làm cho vui mừng, và kết hợp chúng ta với Đức Chúa Trời; phải, và nó đạt được mọi điều cho chúng ta nơi tay Đức Chúa Trời, đặt chúng ta vào một trạng thái hạnh phúc nhất — đến nỗi không có của cải hay kho báu nào của cả thế gian có thể sánh với lời Đức Chúa Trời. Chúng ta gán bấy nhiêu điều này cho lời Đức Chúa Trời, và không phải không có chứng cớ của lời Đức Chúa Trời. Vì Chúa bởi tiên tri A-mốt đe dọa đói và khát — "không phải đói bánh và khát nước, nhưng đói khát nghe lời Đức Chúa Trời." A-mốt 8.11 Vì trong Cựu Ước và Tân Ước, có lời rằng "người ta sống chẳng phải chỉ nhờ bánh mà thôi, nhưng nhờ mọi lời nói ra từ miệng Đức Chúa Trời." [189] Và sứ đồ Phao-lô nói rằng, "mọi điều trong Kinh Thánh đã được chép để dạy dỗ chúng ta, để bởi sự nhịn nhục và sự an ủi của Kinh Thánh chúng ta có thể có sự trông cậy." Rô-ma 15.4 Phi-e-rơ cũng nói: "Anh em đã được tái sinh, chẳng phải bởi hạt giống hay hư nát, nhưng bởi hạt giống không hư nát, bởi lời Đức Chúa Trời là lời sống và còn lại đời đời. Và đây là lời đã được rao giảng cho anh em bởi Phúc Âm." 1 Phi-e-rơ 1.23, 25 Chúa cũng trong Phúc Âm làm chứng về điều này, và phán: "Bây giờ các ngươi đã được trong sạch bởi lời Ta đã nói với các ngươi." Giăng 15.3 Lại trong Phúc Âm Ngài kêu lên phán rằng: "Nếu ai yêu mến Ta, người ấy sẽ giữ lời Ta, và Cha Ta sẽ yêu mến người ấy, và chúng Ta sẽ đến với người ấy, và lập chỗ ở trong người ấy." Giăng 14.23 Giê-rê-mi cũng nói: "Lời Ngài đã trở nên sự an ủi của tôi."
Giê-rê-mi 15:16 Và tiên tri Đa-vít nói: “Các điều răn của Đức Giê-hô-va là ngay thẳng, làm cho lòng vui mừng.” Thi Thiên 19:8 Thêm vào đó lời của Chúa trong Phúc Âm: “Nếu các ngươi cứ ở trong ta, và những lời ta ở trong các ngươi, hãy cầu xin mọi điều mình muốn, thì sẽ được điều đó.” Giăng 15:7 Ở một nơi khác nữa, tiên tri cũng kêu lên rằng: “Nếu các ngươi sẵn lòng và vâng lời, các ngươi sẽ ăn được sản vật tốt nhất của đất; nhưng nếu các ngươi chẳng khứng nghe lời ta, gươm sẽ nuốt các ngươi.” Ê-sai 1:19-20 Hơn nữa, Môi-se rất thường và rất rộng rãi kể ra những điều tốt lành sẽ đến cho những người vâng theo lời của Đức Chúa Trời: Lê-vi Ký 26, Phục Truyền Luật Lệ Ký 28. Vì vậy, Đa-vít mạnh dạn dám chuộng lời của Đức Chúa Trời hơn mọi sự vui thú và kho báu của thế gian này. “Sự kính sợ Đức Giê-hô-va là trong sạch, hằng còn đời đời; các mạng lịnh của Đức Giê-hô-va là chân thật, thảy đều công chính — đáng chuộng hơn vàng, phải, hơn vàng ròng nhiều; lại ngọt hơn mật, hơn nước ngọt của tàng ong. Tôi tớ Chúa được dạy dỗ rõ ràng bởi các điều ấy, và ai giữ lấy chúng thì được phần thưởng lớn. Vì vậy, luật pháp của miệng Chúa là quý cho tôi hơn hàng ngàn đồng vàng và bạc. Nếu tôi không lấy làm vui thích trong luật pháp Chúa, thì tôi đã bị diệt vong trong cơn khốn khổ của mình rồi.” [190] Liên quan đến điều này là dụ ngôn trong Phúc Âm về người đã mua viên ngọc quý; và cũng về người đã bán hết mọi sự mình có, và mua thửa ruộng mà người ấy biết có kho báu giấu ở trong đó. Ma-thi-ơ 13:44-46 Vì viên ngọc quý ấy, và kho báu ấy, chính là Phúc Âm, hay là lời của Đức Chúa Trời. Vì sự cao quý của nó, trong Kinh Thánh nó được gọi là sự sáng, là lửa, là gươm, là búa lớn [191] đập vỡ đá, là cái khiên, [192] và bằng nhiều danh xưng khác giống như vậy. Thưa anh em yêu dấu, giờ này anh em đã nghe về Chúa và Đức Chúa Trời nhân từ dư dật của chúng ta, “Đấng muốn cho mọi người được cứu rỗi và hiểu biết lẽ thật;” thể nào Ngài đã bày tỏ lời Ngài cho mọi người trên khắp thế gian, với ý định để mọi người ở mọi nơi, thuộc hạng nào, tuổi nào, hay bậc nào, cũng có thể biết lẽ thật, và được dạy dỗ trong sự cứu rỗi chân thật; và có thể học biết một đường lối trọn vẹn để sống cho đúng, cho tốt, và cho thánh khiết, hầu cho người của Đức Chúa Trời được trọn vẹn, được sắm sẵn để làm mọi việc lành. Vì trong lời của lẽ thật, Chúa đã ban cho Hội Thánh Ngài mọi điều cần thiết cho sự tin kính chân thật và sự cứu rỗi. Bất cứ điều gì cần phải biết về Đức Chúa Trời, về các công việc, các sự phán xét, ý muốn, và các điều răn của Đức Chúa Trời, về Đấng Christ, về đức tin của chúng ta nơi Đấng Christ, và về các bổn phận của một đời sống thánh khiết — hết thảy những điều ấy, tôi nói, đều được dạy dỗ đầy đủ trong lời của Đức Chúa Trời. Hội Thánh cũng không cần phải cầu xin bất cứ điều gì khác, hay vá víu bằng những sự bổ sung của loài người cho điều dường như còn thiếu trong lời của Chúa. Vì Chúa không những đã dạy cho tổ phụ chúng ta toàn bộ tổng lược của sự tin kính và sự cứu rỗi bằng tiếng nói sống động, rõ ràng của các sứ đồ; mà Ngài còn sắm sẵn để, nhờ chính các sứ đồ ấy, điều đó được ghi chép lại thành văn. Và rõ ràng điều ấy đã được làm vì cớ hậu thế — tức là vì chúng ta và những người kế tiếp chúng ta — với ý định để không một ai trong chúng ta hay con cháu chúng ta bị quyến dụ, và để những truyền thống giả dối không bị nhét vào miệng bất cứ ai trong chúng ta thay cho lẽ thật. Vì vậy, tất cả chúng ta phải cẩn thận; tất cả chúng ta phải tỉnh thức, và bám chặt lấy lời của Đức Chúa Trời, là lời đã được các tiên tri và các sứ đồ để lại cho chúng ta trong Kinh Thánh. Cuối cùng, nguyện sự chăm sóc của chúng ta hoàn toàn hướng về việc, với đức tin và ích lợi, lắng nghe bất cứ điều gì Chúa phán với chúng ta. Nguyện chúng ta quăng ra và giày đạp dưới chân bất cứ điều gì bởi xác thịt chúng ta, thế gian, hay ma quỷ, được đưa ra như một sự cản trở cho sự tin kính. Chúng ta biết những bệnh tật và tai họa của hạt giống lời Đức Chúa Trời được gieo trong lòng những người tin là gì. Chúng ta biết quyền năng của lời Đức Chúa Trời lớn lao dường nào trong những người sốt sắng lắng nghe nó. i.70 Vì vậy, nguyện chúng ta cầu xin Chúa là Đức Chúa Trời chúng ta đổ vào tâm trí chúng ta Đức Thánh Linh của Ngài, để bởi năng lực của Ngài, hạt giống lời Đức Chúa Trời được làm cho sống động trong lòng chúng ta, hầu kết nhiều trái cho sự cứu rỗi linh hồn chúng ta, và cho vinh quang của Đức Chúa Trời, Cha chúng ta. Nguyện vinh quang thuộc về Ngài đời đời.
1-3. BÀI GIẢNG THỨ BA: Ý NGHĨA CỦA LỜI ĐỨC CHÚA TRỜI
Về ý nghĩa và sự giải thích đúng đắn của lời Đức Chúa Trời, và bằng cách nào lời ấy có thể được giải thích.
Thưa anh em yêu dấu, tôi hiểu rằng bởi giáo lý của tôi về lời Đức Chúa Trời, đã dấy lên nhiều ý nghĩ khác nhau trong lòng nhiều người; phải, và một số người còn gieo rắc ra ngoài những lời tuyên bố rất vô đạo. Vì có một số người cho rằng Kinh Thánh, tức là chính lời của Đức Chúa Trời, tối tăm đến nỗi không thể đọc với bất cứ ích lợi nào cả. [193] Và lại nữa, một số người khác khẳng định rằng lời đã được Đức Chúa Trời truyền phán rõ ràng cho nhân loại thì không cần đến bất cứ sự giải thích nào. Và vì vậy họ nói rằng Kinh Thánh quả thật nên được mọi người đọc, nhưng mỗi người có thể hợp pháp bịa ra và chọn lấy một ý nghĩa mà người ấy tin chắc là thích hợp nhất cho chính mình. [194] Những kẻ này hoàn toàn lên án trật tự đã được các Hội Thánh tiếp nhận, theo đó người phục vụ của Hội Thánh giải thích Kinh Thánh cho hội chúng. Nhưng thưa anh em yêu dấu, như anh em đã bắt đầu cầu nguyện với Chúa thể nào, tôi tin chắc anh em cũng sẽ tiếp tục thể ấy, bởi niềm hy vọng tôi có nơi lòng tốt của Đức Chúa Trời, rằng tôi có thể tuyên bố rõ ràng cho những người tin kính rằng Kinh Thánh không hề tối tăm chút nào, và ý muốn của Chúa hoàn toàn là muốn chúng ta hiểu nó; và rồi, rằng Kinh Thánh luôn luôn phải được giải thích. Tôi cũng sẽ dạy anh em cách thức của việc này, và một số phương cách sẵn có để giải thích Kinh Thánh. Việc xử lý những điểm này sẽ cất đi những trở ngại khiến người ta xa rời việc đọc lời Đức Chúa Trời, và sẽ khiến việc đọc và nghe lời Đức Chúa Trời vừa lành mạnh vừa kết quả.
1. Người nhỏ nhất trong chúng ta cũng có thể hiểu được.
Và trước hết, chúng ta có thể bởi đó suy ra rằng ý muốn của Đức Chúa Trời là muốn lời Ngài được nhân loại hiểu, đặc biệt vì khi phán với các tôi tớ Ngài, Ngài đã dùng một loại lời nói rất thông thường mà ngay cả những kẻ thật sự dại dột [195] cũng quen thuộc. Chúng ta cũng không đọc thấy các tiên tri và các sứ đồ, là các tôi tớ của Đức Chúa Trời và những người giải thích sự khôn ngoan cao cả và đời đời của Ngài, đã dùng bất cứ loại lời nói lạ lùng nào. Đến nỗi trong toàn bộ các trước giả, không thể tìm thấy ai vượt hơn họ về một lối viết rõ ràng và dễ dàng hơn. Các bài viết của họ đầy dẫy những châm ngôn thông thường, những sự ví sánh, những dụ ngôn, những sự so sánh, những câu chuyện được đặt ra, những gương mẫu, và những loại lời nói khác giống như vậy. Không có gì cảm động và dạy dỗ rõ ràng các hạng trí khôn thông thường giữa loài người phàm hơn những điều này. Tôi thú nhận, có dấy lên một sự tối tăm nào đó trong Kinh Thánh, vì bản chất thành ngữ, những trang sức bóng bẩy, và cách dùng không quen thuộc của các thứ tiếng. Nhưng khó khăn đó có thể dễ dàng được giúp đỡ bởi sự học hỏi, sự siêng năng, đức tin, và phương tiện của những người giải thích khéo léo. Tôi biết sứ đồ Phi-e-rơ nói rằng trong các thư tín của Phao-lô “có nhiều điều khó hiểu.” II Phi-e-rơ 3:16 Nhưng ông lập tức thêm rằng: “là những điều mà kẻ dốt nát, và những người không hoàn hảo hay không vững vàng, giải sai, cũng như họ giải sai các phần Kinh Thánh khác, để chuốc lấy sự hư mất cho chính mình.” Bởi điều này chúng ta suy ra rằng Kinh Thánh khó hiểu hay tối nghĩa đối với những ý muốn không học, không khéo, không được tập luyện, và độc ác hay hư hoại, chứ không phải đối với những độc giả hay thính giả sốt sắng và tin kính của nó. Vì vậy, khi Thánh Phao-lô nói: “Nếu Phúc Âm của chúng ta còn bị che khuất, thì chỉ che khuất cho những kẻ hư mất, trong những kẻ ấy chúa của đời này đã làm mù lòng những kẻ chẳng tin, hầu cho sự sáng của Phúc Âm vinh hiển của Đấng Christ, là ảnh tượng của Đức Chúa Trời, không chiếu sáng cho họ.” [196]
2. Điều kém rõ ràng hơn được giải thích bởi điều rõ ràng hơn
Ông không đổ lỗi cho sự khó khăn này trên lời của Đức Chúa Trời, mà trên những thính giả không ích lợi. Vì vậy, bất cứ chúng ta là ai, là những người ao ước hiểu đúng lời của Đức Chúa Trời, sự chăm sóc của chúng ta phải là để Sa-tan không chiếm hữu tâm trí chúng ta, và làm mù mắt chúng ta. Vì Đấng Cứu Thế của chúng ta cũng đã phán trong Phúc Âm: “Sự đoán phạt đó là như vầy: sự sáng đã đến thế gian, mà người ta ưa sự tối tăm hơn sự sáng.” Giăng 3:19 Vả lại, các tiên tri thánh của Đức Chúa Trời và các sứ đồ đã không gọi lời của Đức Chúa Trời, hay Kinh Thánh, là sự tối tăm, sự mờ mịt, hay sự sương mù, mà là một sự sáng tỏ và sự soi sáng chắc chắn. Đa-vít nói: “Lời Chúa là ngọn đèn cho chân tôi, ánh sáng cho đường lối tôi.” Thi Thiên 119:105 Và, tôi hỏi anh em, điều gì hiển nhiên hơn điều này: rằng trong việc làm cho những điều đáng ngờ và tối nghĩa được bày tỏ, không ai nại đến sự tối tăm và những điều không chắc chắn? Những điều không chắc chắn, đáng ngờ, và tối nghĩa, được làm cho bày tỏ bởi những điều chắc chắn hơn, vững vàng hơn, và hiển nhiên hơn. Nhưng, mỗi khi có bất cứ một câu hỏi hay tranh luận nào xảy ra trong các vấn đề của đức tin, chẳng phải mọi người đều đồng ý rằng nó phải được kết thúc và quyết định bởi Kinh Thánh sao? Vì vậy, hẳn phải là, Kinh Thánh là hiển nhiên, rõ ràng, và chắc chắn một cách vững vàng nhất.
3. Hãy để nó được giải thích bởi những thầy dạy có ân tứ
Nhưng dù Kinh Thánh là rõ ràng và lời của Đức Chúa Trời là hiển nhiên, tuy nhiên, dù vậy, nó không khước từ một sự giải thích tin kính hay thánh khiết. Đúng hơn, một sự giải thích thánh khiết bày tỏ lời của Đức Chúa Trời, và sinh ra nhiều trái trong thính giả tin kính. Và vì nhiều người phủ nhận rằng Kinh Thánh phải có bất cứ sự giải thích nào, tôi sẽ chỉ ra bằng những gương mẫu (không thể bị thách thức) rằng chúng hoàn toàn phải được giải thích. Vì chính Đức Chúa Trời, thường giao tiếp với Môi-se trong khoảng bốn mươi ngày, và trong chừng ấy năm, đã giải thích các lời của luật pháp cho Hội Thánh qua Môi-se, là những lời Ngài đã phán với toàn thể hội chúng Y-sơ-ra-ên tại núi Si-na-i, ghi chép chúng trên hai bảng. Môi-se đã để lại những điều này cho chúng ta trong Phục Truyền Luật Lệ Ký và một số sách khác, như những bài bình luận về các điều răn của Đức Chúa Trời. Sau đó lập tức tiếp theo là các tiên tri, là những người, trong khi giải thích luật pháp của Môi-se, đã áp dụng nó cho các thời đại, các nơi chốn, và những con người trong thời của họ; và họ đã để lại các bài giảng của họ cho chúng ta là những người theo sau, như những sự giải thích rõ ràng về luật pháp của Đức Chúa Trời. Trong chương thứ tám của Nê-hê-mi, chúng ta đọc những lời này: “Ê-xơ-ra, thầy tế lễ, đem luật pháp, là sách của Môi-se, đến, và đứng trên một tháp làm bằng gỗ, (tức là, trên tòa giảng thánh). Và Ê-xơ-ra mở sách ra trước hội chúng gồm đàn ông và đàn bà, và bất cứ ai khác có sự hiểu biết. Và những người Lê-vi đứng với ông, để ông đọc trong sách ra, và những người Lê-vi dạy dỗ dân sự trong luật pháp, và dân sự đứng tại chỗ của mình, và họ đọc trong sách luật pháp một cách rõ ràng, giải thích ý nghĩa, và khiến họ hiểu điều được đọc.” Nê-hê-mi 8:2-8 Điều này có trong sách Nê-hê-mi. Nhân tiện, anh em của tôi hãy ghi nhận ở đây, rằng những người phục vụ hợp pháp và thánh khiết của Hội Thánh của Đức Chúa Trời không những đọc lời của Đức Chúa Trời, mà còn giải thích nó nữa. Cách đọc và giải thích Kinh Thánh, hay lời của Đức Chúa Trời, này, Chúa Giê-xu Christ của chúng ta đã không bãi bỏ cũng không khinh thường khi, đến trong xác thịt như một tiên tri chân thật và thầy dạy trên trời, [197] Ngài dạy dỗ dân sự của Hội Thánh Ngài trong giáo lý của Tân Ước. Vì khi vào nhà hội tại Na-xa-rét, Ngài đứng dậy để đọc, và sách của tiên tri Ê-sai được trao cho Ngài. Ngài mở sách ra, và đọc một đoạn đáng chú ý nào đó trong chương thứ sáu mươi mốt. Rồi, gấp sách lại, Ngài trao lại cho người giúp việc, và giải thích điều Ngài đã đọc, tuyên bố thể nào lời tiên tri ấy nay đã được ứng nghiệm nơi chính Ngài. Lu-ca 4:16-21 Hơn nữa, sau khi Ngài đã sống lại từ cõi chết, Ngài đã nhập đoàn với hai môn đồ đi đến Em-ma-út, và nói chuyện nhiều điều với họ. Nhưng cuối cùng, “bắt đầu từ Môi-se và hết thảy các tiên tri, Ngài giải thích cho họ mọi điều đã chép về chính Ngài trong toàn bộ Kinh Thánh.” Lu-ca 24:15-27 Các sứ đồ, noi theo gương này của Chúa, cũng tự mình giải thích lời của Đức Chúa Trời. Vì Phi-e-rơ, trong chương thứ hai của Công Vụ Các Sứ Đồ, giải thích Thi Thiên thứ mười sáu về sự sống lại của Đấng Christ từ cõi chết. Công Vụ Các Sứ Đồ 2:25-31 Và Phi-líp cũng giải thích rõ ràng cho viên quan quý tộc của Ê-thi-ô-pi lời tiên tri của Ê-sai, nhờ đó ông đem người ấy đến đức tin nơi Đấng Christ và sự thông công của Hội Thánh. Công Vụ Các Sứ Đồ 8:30-38 Bất cứ ai nói rằng Phao-lô không giải thích Kinh Thánh thánh ở khắp mọi nơi, thì người ấy chưa hề đọc hay thấy các việc làm hay các bài viết của Phao-lô. Như vậy tôi hy vọng, tôi đã vừa rõ ràng vừa vững vàng chỉ ra rằng lời của Đức Chúa Trời phải được giải thích.
4. Hãy giải thích nó theo ý định của tác giả và các hoàn cảnh
Và đối với những kẻ kêu gào chống lại sự giải thích Kinh Thánh, và không muốn những người phục vụ lời Chúa và các Hội Thánh tuyên bố Kinh Thánh trong hội chúng công khai và trang trọng, cũng không áp dụng chúng cho các nơi chốn, các thời đại, các tình trạng, và các con người — chiến lược của họ là tìm kiếm điều gì khác hơn là vinh dự thuộc về Đức Chúa Trời. Họ sống cuộc đời của mình xa khác hẳn với điều thích hợp [198] cho những người tin kính. Lời nói của họ là gian ác, không xứng đáng, và không trung thực. Việc làm của họ là những tội lỗi tai hại và ghê tởm. Và họ muốn làm điều này mà không bị trừng phạt; vì vậy họ ao ước sự giải thích Kinh Thánh bị cất đi sạch sẽ. Vì nếu một người chỉ đọc các lời của Kinh Thánh, không áp dụng nó cho các tình trạng, các nơi chốn, các thời đại, và các con người, thì dường như người ấy chưa chạm đến nhiều đời sống vô đạo và gian ác của họ. Vì vậy, khi họ kêu lên rằng các bài giảng và các sự giải thích Kinh Thánh phải bị cất đi khỏi giữa loài người, và rằng Kinh Thánh phải được đọc một cách đơn giản mà không có bất cứ sự thêm vào nào, họ không nghĩ gì khác ngoài việc quăng luật pháp của Đức Chúa Trời ra sau lưng mình, giày đạp mọi kỷ luật và sự quở trách tội lỗi dưới chân, và như vậy phạm tội một cách tự do mà không bị trừng phạt. Chúa công chính sẽ, trong thời điểm đã định của Ngài, trừng phạt hạng người như vậy càng nghiêm khắc hơn bấy nhiêu, khi họ càng mạnh dạn nổi loạn chống lại Đức Chúa Trời của mình bấy nhiêu. Trong khi chờ đợi, mọi người phục vụ của Hội Thánh phải cẩn thận để không theo những cảm xúc riêng của mình trong việc này, dù chỉ một chút nào, nếu không họ sẽ làm hư hoại Kinh Thánh bởi những sự giải thích sai lầm của mình. Và như vậy, bằng phương cách đó, họ sẽ trình bày cho Hội Thánh những phát minh của chính mình, chứ không phải lời của Đức Chúa Trời. Dường như các thầy dạy của dân xưa trong thời cổ đã phạm một tội tương tự, vì Chúa trong Ê-xê-chi-ên cáo buộc họ, nói rằng: “Các ngươi ăn hết đồng cỏ tốt, há là việc nhỏ sao, mà các ngươi còn phải giày đạp phần đồng cỏ còn lại của mình dưới chân, và uống nước trong hơn sao? Các ngươi há còn phải làm đục phần còn lại bằng chân mình sao? Như vậy chiên ta phải bằng lòng ăn vật đã bị giày đạp dưới chân các ngươi, và uống vật các ngươi đã làm ô uế bằng chân mình.” Ê-xê-chi-ên 34:18-19 Có một tội nặng trong điều này, mà Chúa trừng phạt một cách sắc bén nhất, theo sự công chính của Ngài. Vì vậy, chúng ta, những người giải thích lời thánh của Đức Chúa Trời, và những người phục vụ trung tín của Hội Thánh của Đấng Christ, phải có sự quan tâm siêng năng để giữ Kinh Thánh được lành mạnh và trọn vẹn, và dạy dỗ dân sự của Đấng Christ lời của Đức Chúa Trời một cách chân thành — tôi muốn nói, được làm cho rõ ràng, chứ không bị làm hư hoại hay làm tối đi bởi những sự giải thích dại dột và sai lầm do phát minh của chính chúng ta.
5. Đừng đi xa hơn điều đã chép
Và bây giờ, thưa anh em yêu dấu, nơi chốn và thời gian đòi hỏi chúng ta nói với anh em một điều gì đó về sự giải thích Kinh Thánh thánh, hay sự giải thích lời của Đức Chúa Trời. Trong việc này tôi sẽ không nói điều gì đặc biệt về kiến thức khéo léo về các thứ tiếng, hay các khoa học tự do, là những điều cần thiết nơi một người giải thích giỏi; mà tôi sẽ chỉ vắn tắt chạm đến những điều tổng quát mà thôi. Trước hết, anh em phải hiểu rằng một số điều trong Kinh Thánh, hay lời của Đức Chúa Trời, được trình bày rõ ràng đến nỗi chúng không cần đến sự giải thích, và cũng không cho phép bất cứ sự giải thích nào. Nếu bất cứ người nào ra sức dùng những sự giải thích của chính mình để làm cho những điều này được bày tỏ hơn, người ấy có thể dường như làm một cách khôn khéo như một người nào đó, với ánh sáng bó củi [199] và những ngọn đuốc, muốn giúp mặt trời khi nó mọc ban thêm ánh sáng cho thế gian. Còn về những điều được chép xuống như vậy mà dường như cần đến sự giúp đỡ của chúng ta để giải thích chúng, chúng không được giải thích theo những tưởng tượng của chính chúng ta, mà theo tâm trí và ý nghĩa của Đấng mà bởi Ngài Kinh Thánh đã được bày tỏ. Vì Thánh Phi-e-rơ nói: “Lời tiên tri không đến trong thời xưa bởi ý muốn của loài người; nhưng những người thánh của Đức Chúa Trời đã nói khi họ được Đức Thánh Linh cảm động.” [200] Vì vậy, ý nghĩa chân thật và đúng đắn của lời Đức Chúa Trời phải được lấy ra từ chính Kinh Thánh, chứ không bị ép buộc áp đặt lên Kinh Thánh, như chính chúng ta ham muốn. Và cùng với điều này, anh em phải ghi nhận một vài quy tắc chắc chắn nào đó, mà tôi định sẽ vắn tắt chạm đến và chỉ cho anh em, trong vài lời ít ỏi mà tôi còn phải nói.
6. Hãy giải thích nó phù hợp với các giáo lý đã được tiếp nhận của Đức Tin
Trước hết, vì sứ đồ Phao-lô muốn sự giải thích Kinh Thánh phù hợp một cách thích hợp, và trong mọi điểm tương xứng với đức tin của chúng ta, như được thấy trong chương thứ mười hai gửi cho người Rô-ma; Rô-ma 12:6 và vì lại nữa trong thư tín thứ hai gửi cho người Cô-rinh-tô, ông nói: “Vậy, vì chúng ta có cùng một tâm linh của đức tin ấy (như có chép rằng: ‘Ta đã tin, vì vậy ta đã nói’), chúng ta cũng tin, vì vậy chúng ta cũng nói.” II Cô-rinh-tô 4:13 Vì vậy, hãy xem đó là một điểm của tôn giáo công giáo, là không đưa vào hay thừa nhận bất cứ điều gì trong các sự giải thích của chúng ta mà những người khác đã viện dẫn chống lại các điều khoản đã được tiếp nhận của đức tin chúng ta chứa đựng trong Tín Điều Các Sứ Đồ và các bản xưng nhận đức tin khác của các giáo phụ thời xưa.
Vì sứ đồ nói: “Để bênh vực lẽ thật, chúng ta có thể nói được điều gì đó, nhưng chống lại lẽ thật, chúng ta không thể nói được gì.” 2 Cô-rinh-tô 13:8 Vậy khi chúng ta đọc trong Phúc Âm của Thánh Giăng lời này của Chúa: “Cha lớn hơn Ta,” Giăng 14:28, chúng ta phải nghĩ rằng việc tạo ra hay thừa nhận bất kỳ sự bất bình đẳng nào trong Thần tính giữa Cha và Con đều trái với các tín điều của đức tin chúng ta; và vì vậy, ý của Chúa khác với điều mà chính những lời ấy thoạt nhìn dường như hàm ý. Lại nữa, khi chúng ta đọc lời này của sứ đồ: “Không thể nào những kẻ đã được soi sáng một lần, nếu họ sa ngã, lại được đổi mới ăn năn nữa,” Hê-bơ-rơ 6:4-6, chúng ta chớ tin rằng sự ăn năn bị từ chối đối với những người sa ngã. Vì đức tin phổ thông là thế này: ở mọi nơi, trong mọi thời, bao lâu chúng ta còn sống trên đất này, sự tha thứ trọn vẹn mọi tội lỗi được hứa cho mọi người quay về cùng Chúa. Cũng vậy, khi chúng ta đọc rằng Chúa cầm lấy bánh và phán về bánh rằng: “Nầy là thân thể Ta,” Ma-thi-ơ 26:26, chúng ta hãy mau nhớ rằng các tín điều của đức tin chúng ta gán cho Chúa chúng ta chính thân thể của một con người, thân thể ấy đã thăng thiên, ngự bên hữu Đức Chúa Cha, từ nơi đó Ngài sẽ đến để phán xét kẻ sống và kẻ chết. Và chúng ta hãy nghĩ rằng Chúa, khi phán về thánh lễ, muốn chúng ta giải nghĩa những lời của thánh lễ theo cách thuộc về thánh lễ, chứ không theo thuyết biến thể. Cũng khi đọc lời này của sứ đồ: “Thịt và huyết không thể hưởng nước Đức Chúa Trời được,” 1 Cô-rinh-tô 15:50, chúng ta chớ lấy những lời ấy theo nghĩa đơn sơ mà chúng dường như chỉ về, nhưng hãy bám chặt vào tín điều của đức tin chúng ta: “Tôi tin sự sống lại của thân thể,” [201] chúng ta hãy hiểu rằng “thịt và huyết” có nghĩa là những tình cảm và sự yếu đuối, chứ không phải bản tính và bản thể, của thân thể chúng ta.
7. Hãy giải nghĩa theo Luật của Tình Yêu Thương
Hơn nữa, chúng ta đọc trong Phúc Âm rằng Chúa tóm tắt luật pháp và các đấng tiên tri, phán rằng: “Ngươi phải hết lòng, hết linh hồn, hết ý mà yêu mến Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi. Ấy là điều răn thứ nhất và lớn hơn hết. Còn điều răn thứ hai, cũng giống như điều răn ấy: Ngươi phải yêu kẻ lân cận như mình. Hết thảy luật pháp và lời tiên tri đều bởi hai điều răn đó mà ra,” Ma-thi-ơ 22:37-40. Về những lời này của Chúa, con người thánh thiện ấy là Aurelius Augustinus, trong chương thứ ba mươi sáu của quyển thứ nhất sách De Doctrina Christi của ông, nói: “Ai tự cho mình hiểu Kinh Thánh, hay bất kỳ phần nào của Kinh Thánh, mà với sự hiểu biết ấy lại không thực hành hai điểm yêu thương này đối với Đức Chúa Trời và đối với kẻ lân cận mình, thì người ấy chưa hiểu Kinh Thánh cách trọn vẹn. Nhưng ai rút ra từ Kinh Thánh một ý kiến có ích cho việc thực hành tình yêu thương này, mà người ấy lại không nói chính điều mà người ta sẽ chứng minh rằng tác giả đã có ý nói tại chỗ đó — người ấy không phạm sai lầm đến nỗi tự hủy diệt mình, và cũng không hoàn toàn lừa dối người khác bằng sự nói dối.” [202] Augustine đã viết chừng ấy. Vậy chúng ta phải, bằng mọi cách có thể, cẩn thận để những cách giải nghĩa của chúng ta không hướng tới việc phá đổ tình yêu thương, nhưng hướng tới việc thúc đẩy nó và giới thiệu nó cho mọi người. Chúa phán: “Chớ chống cự kẻ dữ.” Ma-thi-ơ 5:39 Nhưng nếu chúng ta khẳng định rằng Ngài cũng phán điều này với các quan tòa, thì tình yêu thương đối với kẻ lân cận chúng ta, sự an toàn của những người đang gặp nguy hiểm, và việc bênh vực những người bị áp bức, sẽ bị phá vỡ và bị lấy đi sạch. [203] Vì kẻ trộm và những kẻ vô kỷ luật, kẻ cướp, và những kẻ xấu xa, sẽ áp bức các góa phụ, kẻ mồ côi, và người nghèo, đến nỗi mọi sự gian ác sẽ ngự trị và chiếm thế thượng phong. Nhưng trong một vấn đề đã rõ ràng như vậy, tôi cho rằng không cần dùng nhiều ví dụ.
8. Hãy giải nghĩa mỗi đoạn theo văn mạch của nó
Hơn nữa, khi giải nghĩa Kinh Thánh, và tìm ra ý nghĩa thật của Lời Đức Chúa Trời, điều cần thiết là chúng ta phải ghi nhận mọi điều được phán ra trong trường hợp nào, điều gì đi trước, điều gì theo sau, vào thời nào, theo thứ tự nào, và về người nào mà điều gì đó được phán. Nhờ trường hợp, và những câu đi trước cùng những câu đến sau, các ví dụ và các ẩn dụ phần lớn được giải nghĩa. Cũng vậy, nếu một người không luôn ghi nhận cách nói xuyên suốt toàn bộ Kinh Thánh, và làm điều đó rất siêng năng nữa, thì trong những lời giải nghĩa của mình, người ấy không thể tránh khỏi việc lạc xa khỏi con đường đúng rất nhiều. Thánh Phao-lô, khi quan sát hoàn cảnh của thời điểm, nhờ đó đã kết luận rằng Áp-ra-ham được xưng công chính, không phải bởi phép cắt bì, cũng không phải bởi luật pháp. Những chỗ ấy có thể xem trong chương thứ tư của thư Rô-ma và chương thứ ba của thư Ga-la-ti. Lại nữa, khi người ta nói với Phi-e-rơ: “Hãy nạp gươm ngươi vào vỏ; vì hễ ai cầm gươm sẽ bị chết bởi gươm,” Ma-thi-ơ 26:52 — chúng ta phải xét rằng Phi-e-rơ mang thân phận của một sứ đồ, chứ không phải của một quan tòa. Vì chúng ta đọc rằng gươm được ban cho quan tòa để báo thù. Rô-ma 13:4 Nhưng sẽ quá dài dòng và quá phiền phức nếu lặp lại thêm nhiều ví dụ từ mỗi chỗ riêng biệt.
9. Hãy so sánh những đoạn Kinh Thánh giống nhau với nhau
Bên cạnh những điều này, còn có một cách khác để giải nghĩa Lời Đức Chúa Trời: đó là, đối chiếu với nhau những chỗ giống nhau hoặc không giống nhau, và giải nghĩa chỗ tối nghĩa bằng chỗ rõ ràng hơn, và những chỗ ít hơn bằng những chỗ nhiều hơn về số lượng. Vậy, dù Chúa phán: “Cha lớn hơn Ta,” chúng ta phải xét rằng cũng chính Chúa ấy, ở một chỗ khác, phán: “Ta với Cha là một.” [204] Và dù sứ đồ Gia-cơ nói rằng Áp-ra-ham và chúng ta được xưng công chính bởi việc làm, Gia-cơ 2:21, 24, thì có nhiều chỗ trong Thánh Phao-lô để đối chiếu với một chỗ ấy. Và sứ đồ Phi-e-rơ cho phép cách giải nghĩa này khi ông nói: “Chúng ta càng tin chắc lời tiên tri, mà anh em nên chú ý đến, như cái đèn soi sáng trong nơi tối tăm, cho đến chừng nào ban ngày lộ ra, và sao mai mọc trong lòng anh em.” 1 Phi-e-rơ 1:19 Nhà văn cổ xưa Tertullian khẳng định rằng “họ là những kẻ theo tà giáo, chứ không phải những người có đức tin đúng, khi họ rút ra vài điều lạ lùng từ Kinh Thánh cho mục đích riêng của mình, mà không tôn trọng phần còn lại. Nhưng bằng cách ấy, họ chọn cho mình một vài lời chứng nào đó mà họ muốn được hoàn toàn tin theo, trong khi toàn bộ Kinh Thánh đồng thời chất vấn điều đó, bởi vì thật ra những chỗ ít hơn phải được hiểu theo ý nghĩa của những chỗ nhiều hơn.” [205]
10. Hãy giải nghĩa cách khiêm nhường trước mặt Đức Chúa Trời
Và cuối cùng, quy tắc hiệu quả nhất trong mọi quy tắc, để giải nghĩa Lời Đức Chúa Trời, là một tấm lòng yêu mến Đức Chúa Trời và vinh hiển của Ngài — không phồng lên vì kiêu ngạo, không khao khát vinh hiển hư không, không bị hư hoại bởi các tà giáo và những tình cảm xấu xa; nhưng liên tục cầu nguyện cùng Đức Chúa Trời xin Đức Thánh Linh của Ngài, để như Kinh Thánh đã được mặc khải và được cảm thúc bởi Đức Thánh Linh ấy thể nào, thì nó cũng có thể được giải nghĩa bởi cùng một Thánh Linh thể ấy, vì vinh hiển của Đức Chúa Trời và sự bảo vệ của các tín hữu. Hãy để tâm trí của người giải nghĩa được đốt cháy bằng lòng sốt sắng để thúc đẩy đức hạnh, và bằng lòng căm ghét sự gian ác, đến mức trấn áp nó. Tấm lòng của một người giải nghĩa như vậy chớ mời kẻ ngụy biện tinh vi là ma quỷ đến bàn luận, kẻo có lẽ nó cũng làm hư hoại ý nghĩa của Lời Đức Chúa Trời bây giờ, như nó đã từng làm trong vườn địa đàng trước kia. Người ấy chớ chịu nghe sự khôn ngoan của con người tranh luận trực tiếp chống lại Lời Đức Chúa Trời. Nếu người giải nghĩa tốt và trung tín của Lời Đức Chúa Trời làm điều này, thì dù trong một vài điểm người ấy không (như tục ngữ nói) đóng trúng ngay đầu đinh trong ý nghĩa tối hơn của Kinh Thánh, thì dẫu vậy, sai lầm ấy không nên bị kết án như một tà giáo nơi tác giả, và cũng không nên bị xét là có hại cho người nghe. Và ai đưa ý nghĩa tối hơn và thích hợp hơn của Kinh Thánh ra ánh sáng, thì về sau không nên lên án cách giải nghĩa chưa trọn vẹn của người kia — cũng như tác giả của một cách giải nghĩa chưa trọn vẹn không nên bác bỏ ý nghĩa thích hợp hơn của người giải nghĩa giỏi hơn; nhưng bằng cách thừa nhận nó, người ấy sẽ tiếp nhận nó với lòng biết ơn. Tôi đã nói chừng ấy cho đến đây về ý nghĩa và sự giải nghĩa của Lời Đức Chúa Trời — Lời mà, như Đức Chúa Trời đã mặc khải cho loài người thể nào, thì Ngài cũng muốn họ hiểu nó trong mọi trường hợp thể ấy. Vậy, không có lý do gì để bất kỳ người nào, vì một vài khó khăn, phải tuyệt vọng về việc đạt được sự hiểu biết thật của Kinh Thánh. Kinh Thánh cho phép một cách giải nghĩa tin kính và tôn nghiêm. Lời Đức Chúa Trời là một quy tắc cho mọi người và mọi thời đại để sống theo. Vậy, bằng sự giải nghĩa, nó nên được áp dụng cho mọi thời đại và mọi hạng người. Vì chính Đức Chúa Trời của chúng ta, bởi Môi-se, đã dùng nhiều lời để giải nghĩa và áp dụng cho dân Ngài luật pháp mà Ngài đã ban và công bố trên núi Si-na-i. Hơn nữa, đó là một thói quen trang trọng giữa các đấng tiên tri thời xưa, trước hết là đọc, rồi sau đó áp dụng luật pháp của Đức Chúa Trời cho dân chúng bằng những lời giải nghĩa. Chính Chúa Giê-xu Christ của chúng ta đã giải nghĩa Kinh Thánh. Các sứ đồ cũng làm như vậy. Vậy Lời Đức Chúa Trời phải được giải nghĩa. Còn những kẻ không muốn nó được giải nghĩa, ý định của họ là phạm tội cách tự do, không bị kiểm soát hay trừng phạt. Nhưng dù Kinh Thánh cho phép một sự giải nghĩa, nó vẫn không cho phép bất kỳ sự giải nghĩa nào tùy tiện. Vì nó hoàn toàn bác bỏ điều mang hương vị của trí tưởng tượng của con người. Vì cũng như Kinh Thánh đã được mặc khải bởi Thánh Linh của Đức Chúa Trời thể nào, thì việc giải nghĩa nó bởi cùng một Thánh Linh cũng cần thiết thể ấy. Vậy có những quy tắc nhất định để giải nghĩa Lời Đức Chúa Trời cách tôn nghiêm, bằng chính Lời Đức Chúa Trời — tức là, giải nghĩa nó theo cách mà sự giải nghĩa không bất đồng với các tín điều của đức tin chúng ta, [206] cũng không trái với tình yêu thương đối với Đức Chúa Trời và đối với kẻ lân cận chúng ta. Nhưng đúng hơn, nó phải được khảo sát kỹ lưỡng, và đặt nền tảng trên điều đi trước và điều theo sau, bằng cách siêng năng cân nhắc mọi hoàn cảnh, và đặt các chỗ lại với nhau. Và chủ yếu, điều cần thiết là tấm lòng của người giải nghĩa phải có khuynh hướng tin kính, sẵn lòng trồng đức hạnh và nhổ tận gốc thói xấu — và cuối cùng, luôn sẵn sàng cầu nguyện cùng Chúa mãi mãi, để Ngài ban cho soi sáng tâm trí chúng ta, để danh Đức Chúa Trời có thể được vinh hiển trong mọi điều. Vì vinh hiển, tôn trọng, và quyền cai trị thuộc về Ngài, đời đời vô cùng. A-men.
------
[150] pân rhêma — Lu-ca 1:37 — omne verbum, tiếng La-tinh và bản Vulgate. [151] Ê-sai 40:8; 1 Phi-e-rơ 1:25. [152] Thời gian chức vụ của Chúa chúng ta nay thường được thừa nhận là đã kéo dài ba năm rưỡi. Xem Harmon. Evang. của Greswell, và Harmony of the Gospels của Dr Robinson. [153] So sánh Tiểu luận của Bullinger, The Old Faith, được dịch trong các tác phẩm của Coverdale, v.v. Bản Parker Soc. tr. 32, 36. [154] Ở đây có một sự tính sai rất lớn nào đó; vì Áp-ra-ham, nếu ông sinh ra trước khi Nô-ê qua đời, thì cũng chỉ có thể còn trong thời thơ ấu. Nhưng Calvin cũng nói rằng “Áp-ra-ham gần năm mươi tuổi, khi tổ phụ của ông là Nô-ê qua đời.” — Comment, in Gen cap. ix. 28. Nhưng xem ghi chú, tr. i.42. [155] Kohath – bản Vulgate là Caath. [156] Hầu như không cần nhận xét rằng hệ thống niên đại được dùng ở đây khác biệt đáng kể so với hệ thống được thừa nhận theo Usher. Bullinger đã theo niên đại Do Thái thông thường, mà trên đó các sự sắp xếp của Scaliger, Petavius, và Usher sau này được đặt nền tảng. Xem Hales' Chronology, Quyển I. Sự khác biệt không ảnh hưởng đáng kể đến lập luận. P. Dòng truyền thống tổ phụ có thể xem được vạch ra trong Gray's Key to the Old Testament, tr. 80, 81. bản 1797. Luân Đôn. [157] Naughtiness: điều ác, gian ác, và đáng bị chê trách về mặt đạo đức. [158] Surfeiting: quá buông thả khẩu vị của mình (về ăn, uống, tình dục, của cải vật chất, v.v.). [159] authentica, orthodoxa, et catholica, tiếng La-tinh. P. [160] Xem tiểu luận của Bullinger, The Old Faith, trong Works of Bp. Coverdale, Bản Parker Soc. tr. 27, 40.] [161] Dân Số Ký 12:10. Miriam: bản Vulg. Maria. [162] Theotectus tragaediarum scriptor, tiếng La-tinh. Theodectes, theo Suidas và Gellius x. 18, là một nhà viết bi kịch, và là người đương thời với Theopompus, một nhà hùng biện và sử gia, học trò của Isocrates. Josephus, Lib. xii. cap. 2. Antiq. Jud., và Aristeas de LXX. Interp. kể lại câu chuyện được nhắc đến; tức là, mỗi người trong các nhà văn này đang chuẩn bị đưa ra một phần của Kinh Thánh, như là sáng tác của chính họ, khi họ bị giáng xuống, người trước bị mù, người sau bị điên, kéo dài ba mươi ngày. Ger. Vossius. Lib. i. c. 7. P. [163] Từ “doctors” được dùng xuyên suốt để chỉ các giáo sư có ân tứ của Hội Thánh. – WHG [164] Breviary: một bản tóm lược hay một bộ sưu tập rộng lớn. [165] Nguyên là, Thora, tôrat [Xuất Ê-díp-tô Ký 13:9], từ một động từ; instituere, docere. — Foster, Lex. Heb P. — quam Legem vulgo vertimus, Hebraeis ab indicando docendoque dicitur. Bucer. in Psalm, ii. bản Steph. 1554. tr. 16. Xem thêm Hooper's Early Writings, tr. 88, Bản Parker Soc. [166] Commonweal: một cộng đồng. [167] tantum non adorarunt, tiếng La-tinh; gần như thờ phượng (tôn thờ). [168] Rằng Astyages, con của Cyaxares đệ nhất, là Ahasuerus, và Cyaxares đệ nhị, con của Astyages, là Darius người Mê-đi, trong Kinh Thánh, xem Prideaux's Connect. Quyển i. tr. 72, 104, 120, bản McCaul, Luân Đôn. 1845. [169] Nguyên là, “một nhà truyền giảng Phúc Âm hơn là một đấng tiên tri...” Ita ut a quibusdam evangelista quam propheta potius diceretur (Esaias). Augustin. de Civ. Dei. Lib. xviii. cap. 29. Par. 1531. Tom. v. — Deinde etiam hoc adjiciendum, quod non tam propheta, quam evangelista, dicendus sit (Isaias). Hieron. Praef. in lib. Isai. Bản Par.1693-1706. Tom. i. col. 473. Xem thêm tiểu luận của Bullinger, The Old Faith, trong Works of Bp. Coverdale, Bản Parker Soc. tr. 66. [170] Ma-thi-ơ 10:2-4; Công Vụ 1:26. [171] 1 Ti-mô-thê 2:7; 2 Ti-mô-thê 1:11. [172] Quy điển Kinh Thánh được Hội Thánh La Mã tiếp nhận, chứa hầu hết các sách mà chúng ta gọi là thứ kinh, lần đầu tiên được đưa ra bởi Công đồng Trent; và sau đó được xác nhận bởi chiếu chỉ của giáo hoàng Pius IV. năm 1564. Về chủ đề này xem Burnet về Điều Thứ Sáu, với các ghi chú trong Bản của Page 1839; và “Scholastical History of the Canon of Scripture” của Giám mục Cosin. P. [173] Xem trước, tr. i.12, nơi số lượng được nêu không chính xác. [174] Công Vụ 10. [175] spiritually, bản 1577; spiritualiter, tiếng La-tinh. P. [176] apostles, 1577; apostoli, tiếng La-tinh. [177] Nguyên là: “điều họ nên tránh, và điều phải theo đuổi.” [178] Gia-cơ 1:5. Nguyên là: “cũng không ném vào mặt bất kỳ người nào...” một cách ngôn tiếng Anh Trung cổ. NKJ: “Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời, là Đấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho.” [179] Phục Truyền Luật Lệ Ký 4:2; 12:32; Châm Ngôn 30:6. [180] Giăng 16:12, 13. Về câu này và các câu khác, mà những người theo La Mã dùng để duy trì truyền thống của các giáo phụ và của Hội Thánh, xem tiểu luận “Of Unwritten Verities”, trong Remains of Abp. Cranmer, Bản Parker Soc. chap, ix.] [181] Albert. Pigh. Controversiarum praecipuarum, etc. Explicatio. Par. 1549. fol. 95. b. Controv. 3. de Ecclesia. [182] comprehendam, tiếng La-tinh. “comprehend” hay bao hàm. [183] Rô-ma 12:3: suy nghĩ cách chừng mực. “Vì nhờ ân điển ban cho tôi, tôi nói với mỗi người trong anh em chớ có tư tưởng cao quá lẽ, nhưng phải có tâm tình tưởng theo lượng đức tin mà Đức Chúa Trời đã ban cho từng người.”
[184] Over-curious: quá tỉ mỉ; trong trường hợp này, soi xét những điểm nhỏ nhặt cách không cần thiết. [185] Châm Ngôn 25:27, theo bản Vulgate, mà “Kẻ nào tra xét sự oai nghiêm (tức là của Đức Chúa Trời), sẽ bị vinh hiển lấn át.” Bản Douay. Calvin dùng câu này theo cùng một nghĩa, Instit. Lib. iii. cap. 21. § 2.] [186] Ecclesiasticus (Sirach) 3:21-23. [187] Naughty: ác, gian ác, và đáng bị chê trách về mặt đạo đức. [188] Hê-bơ-rơ 4:2; 3:17; 4:11. [189] Phục Truyền Luật Lệ Ký 8:3; Ma-thi-ơ 4:4. [190] Thi Thiên 19:9-11, và 119:72, 92. [191] Maul: một cái búa nặng cán dài dùng để đóng cọc hay nêm; một cái búa tạ. [192] Thi Thiên 119:105; Giê-rê-mi 23:29; Ê-phê-sô 6:17; Thi Thiên 91:4. – một cái khiên; áo giáp mang trên cánh tay để chặn các đòn đánh. [193] Albert. Pigh. Controv. Praecip. Explicatio. Par. 1549. fol. 93. Controv. 3. de Ecclesia. [194] Hooker's Preface to Eccles. Pol. Quyển i. tr. 180. bản Oxf. 1820. [195] Idiot: một người không được học hành, P. [196] 2 Cô-rinh-tô 4:3, 4. “Hầu cho sự sáng láng của Phúc Âm về vinh hiển của Đấng Christ...” Cranmer's Bible, 1539. [197] Một giáo sư của Tân Ước, hay của Hội Thánh Cơ Đốc. [198] Nguyên là, “comely.” [199] Tức là, một que diêm để thắp vật dễ cháy. [200] 2 Phi-e-rơ 1:20, 21. Người dịch ở đây đã bỏ qua, “Không có lời tiên tri trong Kinh Thánh nào lấy ý riêng giải nghĩa được.” P. [201] Của thân thể này. Xem dưới, tr. i.168. [202] Aug. de Doct. Christ. I. 36. Par. 1531. Tom. iii. fol. 5. P. Nói cách khác, nếu ông áp dụng đúng nguyên tắc của tình yêu thương, ông đã không dẫn dắt ai lạc lối, ngay cả khi ông bỏ lỡ ý định nguyên thủy của đoạn văn. [203] Tức là, nếu chúng ta nói rằng các quan tòa không được chống cự kẻ dữ, thì sự ác sẽ không bị kiềm chế và không bị trừng phạt. [204] Giăng 14:28, và 10:30. [205] Tertull. adv. Praxeam, cap. 20. Opp. bản Semler. Tom. ii. tr. 183. Hal. Mag. 1828. [206] Bullinger không có ý gợi ý rằng các bản tín điều nên kiểm soát việc giải nghĩa Kinh Thánh. Đúng hơn, Kinh Thánh đã được giải nghĩa, và các lẽ thật của nó đã được tóm tắt thành các bản tín điều, thì sẽ không khôn ngoan nếu giải nghĩa lại Kinh Thánh theo cách mà các lẽ thật ấy bị mâu thuẫn. Đó sẽ là “điều mới lạ.” Cuộc Cải Chánh không đầy dẫy những giáo lý mới lạ. Thay vào đó, nó đã khôi phục cho Hội Thánh những giáo lý nguyên thủy của Hội Thánh, những giáo lý đã bị bóp méo hoặc bị từ bỏ theo thời gian. – WHG