Những Góc Nhìn Bên Lề Về Giáo Lý Cơ Đốc
James Orr · Sidelights on Christian Doctrine
Bản dịch do AI (Muse) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
- Những Góc Nhìn Bên Lề Về Giáo Lý Cơ Đốc
- LỜI TỰA
- I. BẢN CHẤT VÀ VỊ TRÍ CỦA GIÁO LÝ CƠ ĐỐC: GIÁO LÝ VỀ ĐỨC CHÚA TRỜI
- II. CÁC DANH VÀ CÁC THUỘC TÍNH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
- V. CON NGƯỜI VÀ TỘI LỖI: BẢN CHẤT VÀ TÌNH TRẠNG BAN ĐẦU CỦA CON NGƯỜI
- VI. CON NGƯỜI VÀ TỘI LỖI: NHU CẦU CỦA CON NGƯỜI VỚI TƯ CÁCH LÀ TỘI NHÂN
- VII. ĐẤNG CHRIST VÀ SỰ CỨU RỖI: CÁI NHÌN TỔNG QUÁT — ĐẤNG CỨU CHUỘC
- VIII. ĐẤNG CHRIST VÀ SỰ CỨU RỖI: SỰ CHUỘC TỘI
- IX. ĐỨC THÁNH LINH TRONG SỰ CỨU RỖI: SỰ HIỆP NHẤT VỚI ĐẤNG CHRIST VÀ CÁC PHƯỚC HẠNH CỦA SỰ HIỆP NHẤT ẤY
- X. CÕI ĐỜI ĐỜI VÀ CÁC KẾT CỤC CỦA NÓ: SỰ TÁI LÂM VÀ SỰ PHÁN XÉT
Những Góc Nhìn Bên Lề Về Giáo Lý Cơ Đốc
NHỮNG GÓC NHÌN BÊN LỀ VỀ GIÁO LÝ CƠ ĐỐC
James Orr
James Orr
GIÁO SƯ MÔN HỘ GIÁO VÀ THẦN HỌC HỆ THỐNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG HỘI THÁNH TỰ DO HIỆP NHẤT, GLASGOW
“Chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép báp-têm; chỉ có một Đức Chúa Trời, là Cha của mọi người, Ngài ở trên mọi người, giữa mọi người, và ở trong mọi người”
NEW YORK: A. C. ARMSTRONG & SON
3 VÀ 5 PHỐ MƯỜI TÁM PHÍA TÂY: 1909
Mục Lục:
LỜI TỰA
I. BẢN CHẤT VÀ VỊ TRÍ CỦA GIÁO LÝ CƠ ĐỐC: GIÁO LÝ VỀ ĐỨC CHÚA TRỜI
II. CÁC DANH VÀ CÁC THUỘC TÍNH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
III. BA NGÔI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI: MỤC ĐÍCH THIÊNG LIÊNG
IV. SỰ SÁNG TẠO VÀ SỰ QUAN PHÒNG
V. CON NGƯỜI VÀ TỘI LỖI: BẢN CHẤT VÀ TÌNH TRẠNG BAN ĐẦU CỦA CON NGƯỜI
VI. CON NGƯỜI VÀ TỘI LỖI: NHU CẦU CỦA CON NGƯỜI VỚI TƯ CÁCH LÀ TỘI NHÂN
VII. ĐẤNG CHRIST VÀ SỰ CỨU RỖI: CÁI NHÌN TỔNG QUÁT — ĐẤNG CỨU CHUỘC
VIII. ĐẤNG CHRIST VÀ SỰ CỨU RỖI: SỰ CHUỘC TỘI
IX. ĐỨC THÁNH LINH TRONG SỰ CỨU RỖI: SỰ HIỆP NHẤT VỚI ĐẤNG CHRIST VÀ CÁC PHƯỚC HẠNH CỦA SỰ HIỆP NHẤT ẤY
X. CÕI ĐỜI ĐỜI VÀ CÁC KẾT CỤC CỦA NÓ: SỰ TÁI LÂM VÀ SỰ PHÁN XÉT
Lời Tựa
CÁC bài nghiên cứu trong tập sách này dựa trên những bài giảng về Giáo Lý Cơ Đốc đã trình bày tại nhiều hội nghị và trường Kinh Thánh khác nhau ở Mỹ. Điều này có thể giải thích tính chất bán phổ thông của phần trình bày, và một vài nét đặc biệt trong văn phong, mà người ta không thấy cần phải loại bỏ. Có lẽ tính chất kém hình thức hơn của các bài nghiên cứu sẽ giúp chúng thích hợp hơn với nhu cầu của những người có thể bị các tác phẩm chuyên môn về thần học làm cho nản lòng. Cách xử lý không hề có tham vọng bao quát cho hết, nhưng có lẽ người ta sẽ thấy rằng ít có điểm nào thực sự quan trọng trong việc nghiên cứu thần học bị bỏ qua. Vì vậy, tác phẩm này có thể dùng làm phần dẫn nhập cho những sách hướng dẫn công phu hơn về các giáo lý Cơ Đốc. Nó có thể giúp cho thấy, về thực chất, thần học là gì, khơi dậy sự quan tâm đến các vấn đề của thần học, và loại bỏ một vài quan niệm sai lầm về bản chất, sự cần thiết và phạm vi của thần học. Ở một mức độ nào đó, nó thậm chí có thể là một đóng góp cho việc nắm bắt đúng đắn chính lẽ thật Cơ Đốc.
Đây là những ngày mà thần học bị coi nhẹ. Tiếng kêu gọi rất lớn đòi “tái cấu trúc” các giáo lý Cơ Đốc; đòi trình bày lại bằng những thuật ngữ của tư tưởng đang sống. Cuốn sách này ít có điều gì mới lạ để cống hiến. Nó dựa trên niềm xác tín rằng, dù việc trình bày các giáo lý Cơ Đốc luôn luôn mới mẻ trong mối liên hệ với tri thức đang tiến triển có thể cần thiết đến đâu đi nữa, vẫn có một nội dung cốt yếu trong hệ thống Cơ Đốc không hề thay đổi. Lẽ thật này liên hệ với lẽ thật kia, và không thể bị thay đổi về cốt yếu mà không gây tổn hại cho toàn bộ hệ thống. Có một lời chứng cho lẽ thật ấy trong cơ thể sống động của Kinh Thánh — ở đây được coi là bản ghi tự chứng thực về sự mặc khải của Đức Chúa Trời về sự sống và sự cứu rỗi cho thế gian — và trên nền tảng Kinh Thánh ấy, chứ không phải trên những tư tưởng và suy đoán luôn thay đổi của con người, một nền thần học lành mạnh phải được xây dựng.
Để có phần trình bày và thảo luận đầy đủ hơn về các giáo lý được đề cập, tác giả có thể giới thiệu các tác phẩm chuyên biệt của mình, “Quan Điểm Cơ Đốc Về Đức Chúa Trời Và Thế Gian” (Ấn bản lần thứ 10), “Sự Tiến Triển Của Tín Điều” (lịch sử và sự phát triển của giáo lý Cơ Đốc), và “Hình Ảnh Của Đức Chúa Trời Trong Con Người Và Sự Bị Làm Hoen Ố Của Hình Ảnh Ấy Dưới Ánh Sáng Của Những Sự Phủ Nhận Hiện Đại,” cùng với các bài viết trong các Từ Điển Kinh Thánh của Hastings và các từ điển khác.
JAMES ORR.
Tháng Ba, 1909.
I
Bản Chất Và Vị Trí Của Giáo Lý Cơ Đốc
Giáo Lý Về Đức Chúa Trời
TÔI sẽ nói trong loạt bài nghiên cứu này về một số giáo lý Cơ Đốc lớn hơn, và cố gắng đặt chúng dưới những góc nhìn có thể hữu ích cho những tâm trí đang bối rối, và cho những người nghiên cứu Kinh Thánh mong muốn, vì chính sự nghiên cứu ấy, nắm chắc hơn những điều cốt yếu của đức tin Cơ Đốc của mình. Ngay từ đầu, cần phải cho thấy rằng quả thật có một điều gọi là giáo lý Cơ Đốc, và việc nghiên cứu giáo lý ấy là một vấn đề hết sức quan trọng.
I
Mọi người hẳn đều nhận thấy rằng hiện nay có một thành kiến lớn chống lại giáo lý — hay, như người ta thường gọi, “tín điều” — trong tôn giáo; một sự ngờ vực và chán ghét lớn đối với lối suy nghĩ rõ ràng và có hệ thống về những điều thiêng liêng. Người ta, không thể không thấy, thích sống trong một vùng mù mờ và vô định về những vấn đề này. Họ muốn lối suy nghĩ của mình lỏng lẻo và vô định — một điều gì đó có thể thay đổi theo thời đại, và theo những ánh sáng mới mà họ nghĩ đang không ngừng được đem đến cho nó, liên tục mang những hình thức mới, và bỏ lại những hình thức cũ ở phía sau. Họ tỏ ra mong muốn thoát khỏi sự chính xác trong tư tưởng để bước vào một sự mơ hồ và tối tăm, trong đó không điều gì có thể được phân biệt rõ ràng.
Điều tự nhiên nảy ra trong tâm trí người ta liên quan đến điều này là tôn giáo có lẽ là chủ đề duy nhất mà con người cảm thấy như cách được mô tả. Ít ai sẽ coi đó là một lời giới thiệu tốt cho một thầy thuốc nếu ông ta lấy làm tự hào rằng mình đã và luôn rất mù mờ về giải phẫu học và sinh lý học của mình, hay sẽ coi đó là một lời giới thiệu tốt cho một nhà kinh tế hay một chính khách nếu ông ta tuyên bố gạt bỏ sau lưng tất cả những gì đã được viết hay dạy về kinh tế chính trị và khoa học quản trị, và thích được hướng dẫn duy nhất bởi những ý tưởng của riêng mình. Điều này không có nghĩa là sẽ không có tiến bộ hay tiến triển trong bất kỳ lĩnh vực lẽ thật nào trong số này. Nhưng nó hàm ý rằng trong mỗi lĩnh vực có — hoặc được tin là có — một khối lẽ thật đã được xác định rõ, mà sinh viên trong lĩnh vực ấy buộc phải biết rõ, và nếu không có sự hiểu biết ấy thì không thể có thêm tiến bộ nào nữa.
Ở đây xin cho tôi nói rằng tôi không thể không cảm thấy rằng, ẩn dưới sự ngờ vực và chán ghét này đối với điều gọi là “giáo lý,” thường tiềm ẩn một sự vô tín thầm kín vào thực tại của bất kỳ sự mặc khải nào của Đức Chúa Trời, mà từ đó chúng ta có thể rút ra sự hiểu biết chắc chắn và thỏa mãn về Ngài. Vì đối với tôi, dường như nếu chúng ta tin rằng quả thật đã có một sự mặc khải của chính Đức Chúa Trời trong thế gian này — một sự bước vào thật sự của Đức Chúa Trời bằng lời nói và việc làm vào lịch sử của con người, đạt đến đỉnh điểm trong sự xuất hiện của Chúa Giê-xu Christ và sự cứu chuộc nhân loại qua Ngài — nếu chúng ta tin rằng nhờ sự mặc khải này, chúng ta sở hữu một sự hiểu biết chắc chắn và thỏa mãn về Đức Chúa Trời, về tính cách của Ngài, về ý muốn của Ngài, về các mục đích ân điển của Ngài, về niềm hy vọng lớn lao được ban cho chúng ta trong Đấng Christ, thì phải cảm thấy rằng việc chuyên tâm nghiên cứu sự mặc khải này, và rút ra từ nó tất cả sự hiểu biết về Đức Chúa Trời và về những điều thiêng liêng mà nó có thể mang lại, không chỉ là đặc ân của chúng ta, mà còn là bổn phận cao nhất của chúng ta; rồi, khi đã có được sự hiểu biết ấy, cố gắng trình bày những điều chúng ta biết càng rõ ràng càng tốt cho chính mình và cho người khác, và liên hệ chúng với nhau, để chúng ta có thể mang theo mình một quan niệm dễ hiểu về điều chúng ta thực sự tin, và sẵn sàng làm chứng cho điều ấy.
Nhưng ngay khi một người bắt đầu đi theo con đường này, người ấy đã bước vào lĩnh vực bị chê bai gọi là “thần học,” hay lối trình bày có hệ thống về giáo lý. Vì thần học không phải, như nhiều người tưởng, chỉ là sự thao túng những quan niệm của chính tâm trí con người. Nếu được quan niệm đúng, thần học đơn giản là việc ghi lại, càng rõ ràng và chính xác càng tốt, tất cả những gì chúng ta biết về Đức Chúa Trời và những điều thiêng liêng rút ra từ chính sự mặc khải của Đức Chúa Trời; việc trình bày những điều này và liên hệ chúng với nhau càng hoàn hảo càng tốt; và việc xem xét, với ánh sáng tốt nhất hiện có, những vấn đề và khó khăn nảy sinh từ chúng.
Điều này gợi ý một lời giải thích về mối liên hệ chính xác hơn của các thuật ngữ vừa được dùng, và thường được dùng với một sự lẫn lộn nào đó về ý nghĩa — tức là các thuật ngữ “giáo lý,” “tín điều,” “thần học.” Giáo lý không nhất thiết là tín điều, và thuật ngữ này không phải, như đôi khi người ta tưởng tượng một cách thiếu suy nghĩ, chỉ là một từ đồng nghĩa với thuật ngữ kia. Tín điều, theo đúng nghĩa, là lối trình bày hay công thức hóa giáo lý đã nhận được một sự công nhận nào đó của Hội Thánh — được thể hiện trong một tín điều, một bản tuyên xưng, hay các điều khoản đức tin nào đó. Các lời tuyên bố của Tín Điều Các Sứ Đồ, Tín Điều Nicene, Tín Điều Athanasian, chẳng hạn, được xếp vào hàng tín điều. Đối với Hội Thánh La Mã, là các Tín Điều Tridentine và Vatican; đối với Hội Thánh Anh Giáo, là Ba Mươi Chín Điều Khoản; đối với Hội Thánh Lutheran, là Bản Tuyên Xưng Augsburg; đối với các Hội Thánh Calvin, là Bản Tuyên Xưng Westminster, thể hiện những kết luận mang tính tín điều. Giáo lý là một từ có ý nghĩa rộng hơn nhiều. Giáo lý đi trước tín điều, và tín điều có thể phải được sửa chữa theo thời gian để đưa nó đến chỗ hòa hợp chặt chẽ hơn với giáo lý Cơ Đốc. Giáo lý là một yếu tố cốt yếu của tôn giáo trong Kinh Thánh, trong chừng mực tôn giáo này có một nội dung lẽ thật có thể được trình bày một cách dễ hiểu, và đưa ra một yêu cầu đối với đức tin của chúng ta. Các giáo lý nảy sinh một cách tất yếu từ chính bản chất của tôn giáo.
Đôi khi người ta nói rằng giáo lý được phát triển từ kinh nghiệm Cơ Đốc. Nhưng đây chỉ là một nửa sự thật. Bản thân kinh nghiệm là một sự kiện cần được giải thích, và có nguồn gốc của nó trong đức tin vào các sự kiện và lẽ thật của sự mặc khải bên ngoài. Nguồn thật của giáo lý Cơ Đốc là sự mặc khải về những việc làm và ý muốn của Đức Chúa Trời trong Kinh Thánh, kết hợp với kinh nghiệm về ân điển của sự cứu rỗi, là điều duy nhất có thể làm cho giáo lý trở nên dễ hiểu về mặt thuộc linh. Thầy dạy trong giáo lý phải luôn luôn là chính Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời. Điều kiện để hiểu phải là sự sẵn lòng làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời (Giăng 7:17). Tuy nhiên, một cách khách quan, giáo lý đã hiện diện sẵn trong các sự kiện của sự mặc khải của Đức Chúa Trời, và trong những sự truyền đạt ý muốn của Ngài cho con người. Các điều kiện thuộc linh là cần thiết cho việc nắm bắt lẽ thật thiêng liêng. Nhưng lẽ thật phải có ở đó, được trình bày một cách khách quan, trước khi nó có thể được tiếp nhận.
Thần học, phân biệt với giáo lý và tín điều, có thể, như đã chỉ ra, được mô tả là việc nghiên cứu có suy tư về các giáo lý Cơ Đốc. Khả năng của nó, và sự cần thiết của nó, nằm ở sự kiện rằng các giáo lý Cơ Đốc không phải là một mớ hỗn độn những lời tuyên bố không liên hệ, mà tự chúng tạo thành một thể thống nhất, trong đó mỗi phần kiểm chứng, nâng đỡ và xác nhận các phần khác. Chúng chảy lại với nhau để tạo thành một tổng thể. Nội dung giáo lý này cung cấp chất liệu cho tư tưởng.
Nó được cung cấp cho tâm trí để được tiếp nhận, suy ngẫm, làm cho rõ ràng đối với trí tuệ, trình bày trong các mối liên hệ và liên kết khác nhau của nó. Nó tự thể hiện trong những hình thức của lời nói lành mạnh (2 Ti-mô-thê 1:13). Trong một ý nghĩa rộng hơn, chức năng của thần học là sắp xếp theo thứ tự, hệ thống hóa, liên hệ các giáo lý của Kinh Thánh; cho chúng cách diễn đạt thích hợp; trong chừng mực có thể, làm sáng tỏ những khó khăn của chúng; tóm lại, làm cho chúng điều mà thực vật học làm cho các sự kiện và quy luật của đời sống thực vật, hay thiên văn học làm cho các sự kiện và quy luật của bầu trời đầy sao. Trong những giới hạn thích hợp của nó, nó cũng là một ngành khoa học hợp pháp như bất kỳ ngành nào khác: khoa học về những điều thiêng liêng.
Từ những điều vừa nói, hệ quả là, nếu chúng ta suy nghĩ chút nào về các lẽ thật trong sự mặc khải của Đức Chúa Trời, chúng ta không thể loại bỏ giáo lý và thần học, và bất kỳ ai khoe khoang rằng mình làm được điều đó đều là một sự giả vờ vô ích. Trong đời sống công cộng, người ta quen thuộc với loại người được gọi là ứng cử viên “phi chính trị.” Nhưng điều người ta thường sớm khám phá ra là, sự khác biệt giữa loại ứng cử viên này và những người lân cận của ông ta không phải là ông ta không có chính kiến, mà là chính kiến của ông ta lẫn lộn và tồi tệ. Tương tự, khi người ta đi khoe khoang rằng mình không có thần học, điều thường được phát hiện về họ không phải là họ không có thần học, mà là họ có một nền thần học giả mạo hay tồi tệ — một nền thần học được pha chế từ những yếu tố rời rạc thu thập từ mọi hướng, thường với việc sử dụng Kinh Thánh rất ít ỏi. Quá thường xuyên, đó là một thứ nghiệp dư thô thiển, hời hợt, được ghép lại từ những ý tưởng và yếu tố thu thập từ khắp nơi — một mẩu từ Hegel, một tiếng vọng từ Spencer, một sự kiện từ Darwin — tất cả đều dán đầy những thuật ngữ của khoa học, triết học và phê bình; và thứ này được dọn ra như một điều gì đó mới hơn và tốt hơn đức tin cũ. Chắc chắn, bất kỳ ai cũng được tự do tự làm thần học cho mình, nếu người ấy muốn làm như vậy. Cũng tốt khi cởi mở với ánh sáng mới, luôn tìm kiếm nó, vui mừng sử dụng nó. Nhưng đối với những giáo lý chủ yếu lớn lao của sự mặc khải của Đức Chúa Trời, phải giữ rằng nền tảng của chúng được đặt vững chắc trong chính Kinh Thánh, và trên nền tảng ấy, chứ không phải trên những lý thuyết và suy đoán của con người, chúng ta phải xây dựng, nếu chúng ta muốn dựng lên cấu trúc của một nền thần học Cơ Đốc thật sự.
II
Những nhận xét này về sự cần thiết và vị trí của giáo lý trong tôn giáo Cơ Đốc sẽ được minh họa tốt nhất bằng chủ đề bây giờ được đề xuất để xem xét — giáo lý về Đức Chúa Trời. Giáo lý về Đức Chúa Trời, không cần phải nói, nằm ở nền tảng của mọi lối suy nghĩ đúng đắn trong tôn giáo. Theo đúng nghĩa, thần học chính là giáo lý về Đức Chúa Trời. Đó là ý nghĩa của từ này. Đức Chúa Trời là An-pha và Ô-mê-ga của việc nghiên cứu thần học, vì một người suy nghĩ về Đức Chúa Trời của mình như thế nào thì thần học của người ấy sẽ như thế ấy trong suốt. Không quá mạnh khi nói rằng, về nguyên tắc, mọi vấn đề quan trọng nảy sinh trong thần học đều đã thực tế được giải quyết trong giáo lý về Đức Chúa Trời và các thuộc tính của Ngài. Việc bắt đầu với những tư tưởng đúng theo Kinh Thánh về Đức Chúa Trời là cốt yếu đến như vậy. Giáo lý về Đức Chúa Trời cung cấp cho chúng ta bằng chứng về sự cần thiết của thần học và tính không thể tránh khỏi nó. Vì điều đầu tiên rõ ràng chúng ta phải làm khi nói về một giáo lý về Đức Chúa Trời là nói chúng ta có ý gì khi nói Đức Chúa Trời. Bạn có ý gì khi dùng thuật ngữ Đức Chúa Trời này? Đây là một câu hỏi công bằng để hỏi bất kỳ người nào sử dụng từ này, và ngay khi bạn bắt đầu trả lời câu hỏi ấy, bạn bắt đầu đưa ra những lời tuyên bố thuộc về thần học.
Chẳng hạn, có những người tự gọi mình là người Vô thần — những người mạnh dạn nói rằng không có Đức Chúa Trời. Bạn trấn tĩnh lại, và đưa ra lời khẳng định ngược lại, “Vâng, có một Đức Chúa Trời.” Thế là, đã có một lời khẳng định dứt khoát, và đối thủ hoàn toàn có quyền quay lại và nói: “Bạn có biết mình có ý gì khi đưa ra lời tuyên bố ấy không?” Nếu bạn cố gắng nói cho ông ta biết, bạn đang bước một bước lớn đầu tiên vào thần học. Đã có những người trong các tôn giáo xưa tin, và hiện vẫn còn hàng triệu người trên thế giới tin, rằng có nhiều thần — chúng ta gọi họ là người Đa thần. Là Cơ Đốc nhân, chúng ta tuyên bố rằng có một Đức Chúa Trời. “Hỡi Y-sơ-ra-ên! hãy nghe: Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta là Giê-hô-va có một không hai” (Phục Truyền Luật Lệ Ký 6:4). “Ngươi tin rằng chỉ có một Đức Chúa Trời” (Gia-cơ 2:19). Chúng ta tuyên bố tính duy nhất của Đức Chúa Trời; và khi đưa ra lời khẳng định này chống lại thuyết đa thần, chúng ta đang đặt xuống một mệnh đề nền tảng lớn lao trong thần học — một mệnh đề, cũng có thể nói một cách tự tin, trong đó chúng ta có sự đồng tình của tư tưởng và khoa học hiện đại tốt nhất. Hầu như không có ai tin vào Đức Chúa Trời theo bất kỳ ý nghĩa nào mà ngày nay lại phủ nhận tính duy nhất của Ngài. Đó là một tiên đề cốt yếu của khoa học hiện đại rằng hệ thống những sự vật cấu thành vũ trụ — vì vậy Quyền Năng mà vũ trụ nhờ đó mà có nguồn gốc của nó — là một.
Thế nhưng, bạn lại thấy một hạng người khác nói: “Vâng, có một Quyền Năng lớn lao, một Quyền Năng lớn lao, không thể dò thấu, trong vũ trụ, tự biểu hiện trong mọi sự hiện hữu”; nhưng rồi họ phủ nhận sự phân biệt giữa thế gian và Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời và thế gian, họ nói với bạn, không thực sự phân biệt. Sự sống của Đức Chúa Trời chính là sự sống Ngài có trong thế gian. Sự sống của Ngài hòa lẫn trong sự sống của thế gian. Ngài là linh hồn, là cốt yếu, là bản thể của thế gian. Thế gian là sự biểu hiện của Đức Chúa Trời, và là sự biểu hiện duy nhất của Ngài. Ngài không có sự sống cá nhân nào của riêng Ngài. Chúng ta gọi những người này là người Phiếm thần, vì họ nói rằng Đức Chúa Trời là tất cả. Nhưng chúng ta, là Cơ Đốc nhân, đến với một lời khẳng định trái ngược. Chúng ta nói: “Không; quả thật Đức Chúa Trời ở trong thế gian; là Tác Giả, Đấng Tạo Hóa, Đấng Nâng Đỡ của nó; ở trong mọi sự theo một cách mà không điều gì khác có thể ở được. Nhưng tuy nhiên, sự sống của Đức Chúa Trời không chỉ ở trong thế gian. Ngài cũng có một sự hiện hữu Cá Nhân ở trên thế gian.” Ngài ở trong mọi sự, và qua mọi sự, nhưng Ngài cũng ở trên mọi sự. Ngài đã làm phát sinh thế gian bằng một hành động sáng tạo tự do của ý muốn Ngài; nhưng chính Ngài ở trên thế gian trong Hữu Thể siêu việt của Ngài, đời đời sở hữu chính Ngài trong sự đầy trọn của sự sống Tự ý thức của chính Ngài. Khi đưa ra những lời khẳng định này, chúng ta đã tách mình khỏi thuyết Phiếm thần, và đang xây dựng một nền thần học về Đức Chúa Trời.
Điều này cũng vậy khi chúng ta đến với những lời khẳng định cụ thể hơn về Đức Chúa Trời. Đã có những người nói rằng Đức Chúa Trời đã có một khởi đầu, một nguồn gốc trong thời gian; rằng Ngài bị giới hạn trong không gian. Đã có những người nói — một số người vẫn nói như vậy — rằng Đức Chúa Trời là một Hữu Thể bị giới hạn trong sự khôn ngoan, sự hiểu biết và quyền năng của Ngài. Có những người sẽ giới hạn Đức Chúa Trời theo nhiều cách khác nhau, chỉ ra những điều dường như không hoàn hảo của thế gian làm bằng chứng. Nhưng chúng ta, những Cơ Đốc nhân, tin rằng Đức Chúa Trời là vô hạn trong mọi sự hoàn hảo của Ngài. Chúng ta không chỉ phủ nhận những giới hạn này của Đức Chúa Trời, mà còn đặt vào chỗ của chúng những lời khẳng định trái ngược. Chúng ta nói, “Đức Chúa Trời là đời đời, là toàn năng, là toàn tri, là toàn ái.” Chúng ta không thể tin vào một Đức Chúa Trời không vô hạn trong mọi phương diện này. Khi chúng ta gọi Danh Đức Chúa Trời, chúng ta có ý chỉ một Hữu Thể có những sự hoàn hảo này. Chúng ta còn đi xa hơn, và nói rằng, nếu Đức Chúa Trời không có những sự hoàn hảo này, Ngài sẽ không phải là Đức Chúa Trời. Điều này, xin cho tôi nói thêm, là một lý do tại sao việc nói, như chúng ta đôi khi làm, về sự hiện hữu của một Đức Chúa Trời, hay về đức tin vào một Đức Chúa Trời, là không hoàn toàn chính xác. Không phải là hiếm khi thấy câu hỏi được nêu trong cuộc thảo luận: “Có một Đức Chúa Trời không?” Người ta hỏi: “Bạn có tin vào một Đức Chúa Trời không?” hay “Bạn có thể chứng minh sự hiện hữu của một Đức Chúa Trời không?” Theo cách nói phổ thông và tạm thời, lối nói như vậy là được phép. Theo đúng nghĩa, nó không chính xác, vì, theo bản chất của sự việc, chỉ có thể có một Đức Chúa Trời. Theo sự tất yếu, chỉ có một Hữu Thể vô hạn, đời đời, hoàn hảo. Đức Chúa Trời không thể được nghĩ như một trong một lớp, hay như thuộc về một lớp theo bất kỳ cách nào. Nếu Đức Chúa Trời hiện hữu, thì không có ai khác bên cạnh Ngài. “Ta là Đức Chúa Trời, và chẳng còn Chúa nào khác” (Ê-sai 46:9).
Chỉ lấy thêm một minh họa nữa. Có những người nói: “Vâng, có Quyền Năng này trong thế gian, hoạt động qua mọi sự, nhưng Ngài quá lớn lao, quá mênh mông, quá vô hạn, đến nỗi chúng ta không thể biết Ngài.” Các năng lực của chúng ta là hữu hạn. Trong tâm trí chúng ta có một sự bất lực bẩm sinh không thể biết một Hữu Thể vô hạn, tuyệt đối — như triết học sẽ nói, “không bị điều kiện hóa.” Giai đoạn phủ nhận này được gọi là thuyết Bất khả tri. Cố Herbert Spencer là một đại diện của nó. Bây giờ chúng ta hoặc tin điều này, hoặc không tin. Nếu chúng ta tin điều này, thần học, tất nhiên, sẽ chấm dứt. Nhưng chúng ta không buộc phải tin điều này. Là Cơ Đốc nhân, tất cả chúng ta đều thừa nhận rằng Đức Chúa Trời, theo những cách vô hạn, là không thể hiểu thấu đối với những tâm trí hữu hạn. Chúng ta thừa nhận rằng Đức Chúa Trời trong chiều sâu của Hữu Thể tuyệt đối của Ngài vượt quá tầm hiểu biết của chúng ta; rằng tất cả những gì chúng ta có thể biết về Ngài là ít ỏi so với những gì chúng ta không biết. “Ngươi có thể tìm được sự mầu nhiệm của Đức Chúa Trời sao?” (Gióp 11:7). Các sự phán xét của Ngài không thể dò được; các đường lối của Ngài không thể tìm ra được (Rô-ma 11:33; xem Ê-sai 40:28). Nhưng điều này rất khác với việc nói rằng Đức Chúa Trời hoàn toàn không thể được chúng ta biết, hay, như một số người muốn, chỉ có thể được biết trong biểu tượng mờ nhạt và vô định. Chúng ta có thể không biết Đức Chúa Trời trong chiều sâu của Hữu Thể tuyệt đối của Ngài. Nhưng chúng ta ít nhất có thể biết Ngài trong chừng mực Ngài tự mặc khải chính Ngài trong các mối liên hệ của Ngài với chúng ta. Vì vậy, câu hỏi không phải là về khả năng của
sự hiểu biết về Đức Chúa Trời trong tính không thể dò thấu của Hữu Thể Ngài, mà là: Chúng ta có thể biết Đức Chúa Trời khi Ngài bước vào các mối liên hệ với thế gian và với chính chúng ta không? Đức Chúa Trời đã bước vào các mối liên hệ với chúng ta trong những sự mặc khải của Ngài về chính Ngài, và cao nhất là trong Chúa Giê-xu Christ; và chúng ta, những Cơ Đốc nhân, khiêm nhường tuyên bố rằng qua sự Tự mặc khải này, chúng ta thật sự biết Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời thật, và có một sự quen biết thật sự với tính cách và ý muốn của Ngài. Cũng không đúng khi nói rằng sự hiểu biết này mà chúng ta có về Đức Chúa Trời chỉ là một sự hiểu biết tương đối. Nó một phần còn là sự hiểu biết về bản chất tuyệt đối của Đức Chúa Trời nữa. Các mối liên hệ mà Đức Chúa Trời đứng trong đó đối với chúng ta — những sự mặc khải Ngài thực hiện cho chúng ta — mặc khải một điều gì đó về điều Ngài thật sự là. Chẳng hạn, trong lời tuyên bố, “Đức Chúa Trời là sự yêu thương” (1 Giăng 4:8, 16), chúng ta đang khẳng định điều tuyệt đối nhất có thể về Đức Chúa Trời!
III
Nếu đây là điều chúng ta có ý khi nói Đức Chúa Trời, thì câu hỏi tiếp theo nảy sinh là về bằng chứng chúng ta có cho Đức Chúa Trời. Người ta sẽ không kỳ vọng rằng tôi nên đi vào ở đây bất kỳ sự chứng minh công phu nào về sự hiện hữu của Đức Chúa Trời. Chúng ta đã ở một giai đoạn vượt qua điều đó. Nếu chúng ta nhìn vào Kinh Thánh, chúng ta phải ngạc nhiên trước sự kiện rằng Kinh Thánh không bao giờ tự đặt mình ra để chứng minh sự hiện hữu của Đức Chúa Trời chút nào. Kinh Thánh coi sự hiện hữu của Ngài là điều hiển nhiên; coi sự hiện diện của Ngài trong mọi sự, quyền năng của Ngài, sự quan phòng của Ngài, là điều hiển nhiên. Nhưng lý do cho điều này không phải là sự hiện hữu của Đức Chúa Trời không phải là một điều hợp lý; không phải là không có bằng chứng dồi dào về sự hiện diện và quyền năng của Đức Chúa Trời. Trường hợp ngược lại mới đúng. Từ quan điểm của Kinh Thánh, sự hiện hữu của Đức Chúa Trời hợp lý đến nỗi chỉ kẻ ngu dại nhất, thô kệch nhất, mới có thể phủ nhận nó (Thi Thiên 14:1). Sự hiện hữu của Đức Chúa Trời quá rõ ràng, quá được áp đặt lên chúng ta bởi mọi sự xung quanh chúng ta; Đức Chúa Trời đã tự mặc khải chính Ngài cho chúng ta theo rất nhiều cách, đến nỗi sự chứng minh hình thức về sự hiện hữu của Ngài là không cần thiết. Như Phao-lô nói với chúng ta trong chương đầu tiên của thư Rô-ma: “Vì những sự trọn lành của Ngài mắt không thấy được, tức là quyền phép đời đời và bổn tánh Ngài, thì từ buổi sáng thế vẫn sờ sờ như mắt xem thấy, khi người ta xem xét công việc của Ngài, cho nên họ không thể chữa mình được” (Rô-ma 1:20). Đây là sự mặc khải tự nhiên của Đức Chúa Trời (Thi Thiên 19:1). Trong sự mặc khải đặc biệt hơn của Ngài, Đức Chúa Trời đã tự mặc khải chính Ngài cho dân Y-sơ-ra-ên bằng những lời nói và việc làm quyền năng của Ngài trong lịch sử của họ theo một cách mà việc nêu lên câu hỏi về sự hiện hữu của Ngài là điều không thể nghĩ tới được.
Nếu chúng ta phải nói về lý trí liên quan đến đức tin vào Đức Chúa Trời — và đây là tất cả những gì tôi dự định nói về chủ đề này ở đây — tôi sẽ nhận xét rằng chỉ có hai trụ cột lớn cho đức tin vào Đức Chúa Trời trên nền tảng của lý trí. Trụ cột thứ nhất là điều tôi sẽ gọi là tính hợp lý của vũ trụ, và trụ cột thứ hai là thực tại của thế giới đạo đức.
1. Khi tôi nói về tính hợp lý của vũ trụ như một nền tảng cho đức tin vào Đức Chúa Trời, tôi chỉ có ý rằng, nếu vũ trụ này, như chúng ta biết, được cấu tạo một cách hợp lý, thì, là những hữu thể có suy nghĩ, chúng ta không thể làm khác hơn là đặt lý trí đằng sau nó, và giải thích nó qua lý trí. Nhất là trong những ngày hiện đại này, chúng ta càng không thể làm khác. Đây, ít nhất, là một món nợ chúng ta mắc khoa học. Khoa học là một minh chứng tuyệt vời về tính hợp lý của thế giới hiện hữu. Công việc của khoa học là giải thích thế giới như được trình bày cho các giác quan của chúng ta bằng những thuật ngữ của lý trí; và đây là một lý trí tương tự như lý trí của chính chúng ta, nếu không thì việc nắm bắt nó sẽ không thể thực hiện được đối với chúng ta. Điểm chính là khoa học có thể đọc ra thế giới này — ý nghĩa của nó — bằng những thuật ngữ mà trí tuệ của chúng ta có thể tiếp nhận. Sự kiện rằng khoa học có thể làm điều này cho thấy rằng thế giới được xây dựng bởi một trí tuệ tương tự như trí tuệ của chính chúng ta. Hãy lấy một minh họa. Bạn mở một cuốn sách tiếng Pháp. Nếu bạn không hiểu tiếng Pháp, bạn không thể đọc nó. Bạn mở một cuốn sách khác bằng một ngôn ngữ nào đó bạn hiểu, và thấy bạn có thể đọc nó. Tại sao? Vì tư tưởng của tác giả đang hoạt động trong những hình thức ngôn ngữ mà bạn quen thuộc. Vậy sự kiện rằng bạn có thể đọc cuốn sách này của thế giới cho thấy rằng lý trí đã hoạch định nó là một lý trí có mối quan hệ họ hàng với lý trí của chính chúng ta. Điều này đưa chúng ta trở lại với tính hợp lý trong vũ trụ. Nó cũng đưa chúng ta trở lại với nhân cách. Vì tính hợp lý, theo tôi hiểu, hàm ý nhân cách — là vô nghĩa nếu không có một tâm trí có nhân cách. Vì vậy nó đưa chúng ta trở lại với Đức Chúa Trời.
2. Tuy nhiên, người ta có thể thúc ép, điều này không cho chúng ta trí tuệ đạo đức. Có thể thừa nhận rằng nó không cho. Tôi tin, thật vậy, rằng tính hợp lý và đạo đức về căn bản là một; vì một trí tuệ có nhân cách không thể suy nghĩ một cách hợp lý về hành vi mà không nhận thức rằng có những đường lối hành động nào đó đối với nó sẽ là đúng, và những đường lối hành động nào đó sẽ là sai. Nhưng ngoài điều này, chúng ta có ý thức trực tiếp bên trong chính mình về thực tại của luật đạo đức, và của những mục đích đạo đức, mang theo mình sự bảo đảm về một giá trị tuyệt đối. Là những hữu thể có lý trí, chúng ta không chỉ hình thành những ý tưởng, mà còn đặt trước mặt mình những mục đích. Một số mục đích trong số này chỉ có giá trị tương đối. Chúng hiện hữu vì những mục đích khác. Nhưng có những mục đích, phân biệt với những mục đích này, có một giá trị tuyệt đối. Chẳng hạn như những mục đích của sự thiện. Những mục đích này được trình bày cho chúng ta với một sự bắt buộc tuyệt đối. Chúng ta không có tự do gạt chúng sang một bên. Giải thích thế giới từ quan điểm này, và hỏi: “Thế giới hiện hữu vì mục đích gì?” chúng ta không có lựa chọn nào khác, mà không từ bỏ bản chất đạo đức của mình, ngoài việc trả lời: “Mục đích trong trường hợp cuối cùng phải là một mục đích đạo đức.” Chúng ta phải, cùng với triết gia Kant, khẳng định rằng thế giới hiện hữu vì cớ Điều Thiện — vì cớ một vương quốc của Điều Thiện, hay vương quốc của Đức Chúa Trời. Nói cách khác, chúng ta phải coi nó là một hệ thống đạo đức, và Đức Chúa Trời, Tác Giả của nó, là một Hữu Thể Đạo Đức. Thật vậy, điều này đã được thiết lập vững chắc như một phần của đức tin của chúng ta vào Đức Chúa Trời, đến nỗi bây giờ chúng ta không thể nào chấp nhận bất kỳ ý tưởng nào thấp hơn về Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời đối với chúng ta có nghĩa là một Hữu Thể hoàn hảo về đạo đức, hoặc không là gì cả. Chính kẻ vô thần sẽ chế giễu, và dùng sự kiện ấy để làm chúng ta bối rối, nếu chúng ta dựng lên để thờ phượng một Hữu Thể bị méo mó và không hoàn hảo về đạo đức.
IV
Từ sự dạy dỗ này, đến với chúng ta cho đến nay từ lý trí, chúng ta lại quay sang Kinh Thánh. Kinh Thánh không, như vừa nói, tìm cách chứng minh sự hiện hữu của Đức Chúa Trời; nhưng, khi nghiên cứu các trang của nó, chúng ta thấy rằng, trong ý tưởng của nó về Đức Chúa Trời, nó tiếp nhận tất cả những lẽ thật này của lý trí về Đức Chúa Trời, và đưa chúng đi xa hơn rất nhiều. Kinh Thánh không tìm cách chứng minh rằng Đức Chúa Trời là một, đời đời, vô hạn; là toàn năng, toàn tri, hiện diện khắp nơi, toàn trí, toàn thánh. Nhưng nó coi tất cả điều này là hiển nhiên trong Cựu Ước và trong Tân Ước, và làm cho lẽ thật ấy liên tục được cảm nhận trong các sự dạy dỗ của nó. Tôi biết rằng hiện nay điều này bị thách thức rộng rãi liên quan đến những phần trước của Kinh Thánh. Có những người nói rằng ý tưởng cao cả này về Đức Chúa Trời được tìm thấy khi bạn đến với sự dạy dỗ của các tiên tri, nhưng bạn không tìm thấy nó trước đó. Trong những thời kỳ trước, Đức Chúa Trời chỉ được nắm bắt như một vị thần “bộ lạc” hay “quốc gia”. Tôi không tin điều này. Ở nơi khác tôi đã mạnh dạn nói, và bây giờ sẽ lặp lại, rằng tôi không biết một sự kiện duy nhất nào mà nhà phê bình có thể hợp pháp chỉ tay vào để cho thấy rằng vào bất kỳ thời điểm nào Y-sơ-ra-ên đã không tin vào một Đức Chúa Trời, là Đấng Tạo Hóa của trời và đất. Bạn tìm thấy điều này trong những phần sớm nhất của Kinh Thánh, cũng như trong những phần muộn nhất — trong những phần mà ngay cả các nhà phê bình cũng sẽ thừa nhận là cổ xưa nhất. Trong những phần sớm nhất này, bạn tìm thấy những ý tưởng như sự sáng tạo thế gian bởi Đức Chúa Trời, sự sáng tạo một cặp người đầu tiên, sự phán xét toàn thế giới bằng một trận nước lụt, một giao ước được lập với Nô-ê cho toàn thể đất — tất cả đều hàm ý tính duy nhất của Đức Chúa Trời ấy, và quyền tể trị trên toàn thể đất, thuộc về thuyết độc thần. Sách Sáng Thế Ký trong mọi phần của nó là một sách độc thần. Không có vị thần nào khác thậm chí được gợi ý tới. Kinh Thánh từ ban đầu vì vậy tiếp nhận lẽ thật cao nhất của lý trí vào sự dạy dỗ của nó về Đức Chúa Trời. Chúa Giê-xu, đến lượt Ngài, tiếp nhận tất cả sự dạy dỗ của cả thiên nhiên lẫn Cựu Ước vào sự mặc khải của Ngài về Đức Chúa Trời. Nhưng cả trong Cựu Ước lẫn Tân Ước, lẽ thật về Đức Chúa Trời được đưa lên cao hơn nhiều so với điều lý trí có thể đạt tới. Ánh sáng mới được chiếu rọi lên các thuộc tính của Đức Chúa Trời bởi sự khám phá về chúng được thực hiện trong những cách đối đãi của Ngài với con người và với tội lỗi của con người — những cách đối đãi cả trong sự thương xót lẫn trong sự phán xét; bởi những lời nói của Ngài; bởi các điều răn, các lời hứa và các lời đe dọa của Ngài; bởi các lời tiên tri; cuối cùng, bởi sự đến của Đấng Cứu Chuộc đã được hứa, và công việc cứu rỗi được hoàn thành qua Ngài. Từ toàn bộ nổi lên một quan niệm về Đức Chúa Trời phong phú hơn vô hạn, đầy đủ hơn, thánh khiết hơn, ân điển hơn so với điều lý trí đơn thuần có thể đạt tới — một quan niệm, nữa, được đóng dấu bằng một sự chắc chắn mà những suy luận của lý trí không sở hữu.
Chính quan niệm đầy đủ này của Kinh Thánh về Đức Chúa Trời, với tất cả những gì nó bao hàm, là chất liệu chủ đề thích hợp của thần học Cơ Đốc. Nếu bây giờ người ta hỏi: Điều cụ thể, điều đặc biệt, điều đặc trưng phân biệt trong ý tưởng Cơ Đốc về Đức Chúa Trời là gì? thì câu trả lời tôi sẵn sàng đưa ra sẽ là: Nó được tìm thấy trong sự mặc khải về Đức Chúa Trời là ba ngôi, hay trong danh ba mặt của Ngài là Cha, Con và Đức Thánh Linh. Ở đây, tôi biết, tôi chạm tới
nền tảng tế nhị và khó khăn. Nhiều người sẽ phản đối và nói: Chính địa vị làm Cha của Đức Chúa Trời, một cách đơn giản, mới là điều phân biệt trong quan niệm Cơ Đốc về Đức Chúa Trời. Danh yêu quý nhất và đặc biệt nhất của Đấng Christ dành cho Đức Chúa Trời là “Cha.” “Cha Thánh,” Ngài đã cầu nguyện (Giăng 17:11). Điều này đúng; chỉ có điều, tôi cũng xin nhận xét, địa vị làm Cha của Đức Chúa Trời trong Tân Ước không bao giờ được mặc khải như một điều tự nó đứng riêng; nó luôn luôn được mặc khải trong mối liên hệ với Con và Thánh Linh. Chính Đấng Christ có vị trí của Ngài là Con trong ý tưởng của chúng ta về Thần Tính. Thánh Linh chắc chắn có vị trí của Ngài. Chính tư tưởng về Đức Chúa Trời là Cha, Con và Thánh Linh, là tư tưởng trọn vẹn về Đức Chúa Trời trong sự cứu chuộc của chúng ta. Ba Ngôi của Đức Chúa Trời sẽ được xem xét trong một bài khác. Hiện tại, có thể cho phép một lời kết luận về chủ đề địa vị làm Cha của Đức Chúa Trời này.
Chiều sâu đầy đủ theo Kinh Thánh của quan niệm này không phải lúc nào cũng được nhận ra; vì vậy người ta rơi vào những sai lầm liên quan đến nó. Địa vị làm Cha của Đức Chúa Trời, trong ý tưởng Cơ Đốc đầy đủ về nó, không bắt nguồn từ mối liên hệ của Đức Chúa Trời với thế gian, hay với con người; hay thậm chí với mối liên hệ của Đức Chúa Trời với các tín đồ. Đức Chúa Trời đã là Cha trước khi Ngài có mối liên hệ với thế gian hay với các tín đồ. Ngài là Cha trong chính Ngài — “Cha đời đời.” Điều này lại hàm ý quan niệm ba ngôi. Nếu bạn muốn tìm nguồn suối tối hậu của địa vị làm Cha trong lòng Đức Chúa Trời, bạn phải tìm nó, không phải trong mối liên hệ với nhân loại, hay với các tín đồ, mà trong mối liên hệ với Con Đời Đời và “độc sanh” (Giăng 1:18). Chính bằng tình yêu của Cha này, mà đối tượng nguyên thủy của nó là Con, Đức Chúa Trời hướng về thế gian, và tìm cách kéo con người vào để dự phần vào tình yêu ấy. Ở đây chúng ta tìm thấy câu trả lời đúng cho những khó khăn được nêu lên về địa vị làm Cha “phổ quát” và “đặc biệt” của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời có phải là Cha một cách phổ quát không? Con người, bởi sự sáng tạo, có phải là con không? Theo một ý nghĩa, như sẽ thấy sau, khi Đức Chúa Trời tạo dựng con người, đó là cho một định mệnh làm con. Con người được tạo dựng theo hình ảnh của Đức Chúa Trời (Sáng Thế Ký 1:27). Người được định cho sự thông công tự do, yêu thương, phước hạnh với Đức Chúa Trời; được định để sở hữu và biểu hiện tinh thần của con cái. Cho đến nay, những người chủ trương địa vị làm Cha phổ quát là đúng. Tội nhân trong sự ăn năn thật sự là một đứa con hoang đàng trở về nhà Cha mình (Lu-ca 15:18). Nhưng con người bởi tội lỗi đã quay lưng lại với định mệnh ấy. Người đã lấy một tinh thần khác vào lòng mình; bước vào một mối liên hệ khác với Đức Chúa Trời hơn mối liên hệ của con với Cha. Nếu định mệnh làm con của người phải được thực hiện, điều đó không còn có thể dựa trên nền tảng của sự sáng tạo, mà chỉ dựa trên nền tảng của sự cứu chuộc. Vì vậy địa vị làm con trong Phúc Âm bị giới hạn cho những người thực sự dự phần vào ân điển của sự cứu rỗi của Đấng Christ. Địa vị làm con, trong ân điển, trở thành của chúng ta bởi sự tái sanh và một hành động thiêng liêng của “sự nhận làm con.”* Nó không còn là một điều thuộc về bản chất — thuộc về sự sáng tạo. Vì cùng một lý do, nó không còn chỉ là việc thực hiện cho trọn địa vị làm con được định cho con người trong sự sáng tạo của người, mà là một điều gì đó cao hơn vô hạn. Nó là một điều gì đó mà chỉ những người ở trong sự hiệp nhất với Đấng Christ mới có thể sở hữu. Đức Chúa Trời, trong Phúc Âm, là “Đức Chúa Trời và Cha của Chúa chúng ta là Chúa Giê-xu Christ.”
II
Các Danh Và Các Thuộc Tính Của Đức Chúa Trời
NGƯỜI ta đã nhận xét trong bài nghiên cứu trước rằng hầu như không có vấn đề nào trong thần học mà không được giải quyết về nguyên tắc ngay trong giáo lý về các thuộc tính thiêng liêng. Một chỉ dẫn tổng quát về bản chất của các thuộc tính này — tính duy nhất, tính đời đời, tính vô hạn, tính toàn năng của Đức Chúa Trời, v.v. — đã được đưa ra khi định nghĩa ý tưởng Cơ Đốc về Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, nhiều thuộc tính nêu lên những vấn đề và bao hàm những khó khăn mà cần phải cố gắng chiếu rọi một chút ánh sáng lên. Điều này sẽ tạo thành một bước chuyển tiếp tới việc xem xét chủ đề hết sức thú vị về Ba Ngôi của Hữu Thể Đức Chúa Trời.
I
Để dẫn nhập cho cả hai chủ đề, trước hết có thể nói vài lời về Các Danh của Đức Chúa Trời trong Kinh Thánh. Chúng ta thường đọc trong Kinh Thánh về “danh” thiêng liêng. “Danh Ngài là gì?” Gia-cốp đã hỏi Thiên Sứ vật lộn với mình (Sáng Thế Ký 32:27). “Danh Ngài lạ lùng thay trong khắp đất,” tác giả Thi Thiên hát (Thi Thiên 8:1). “Ngươi chớ lấy danh Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi mà làm chơi,” điều răn thứ ba viết (Xuất Ê-díp-tô Ký 20:7). Điều cần ghi nhớ chủ yếu ở đây là mối liên hệ chặt chẽ trong cách dùng của Kinh Thánh, cũng như trong tư tưởng cổ đại nói chung, giữa “danh” và “cốt yếu.” Một danh không bao giờ là một âm thanh suông. Nó bày tỏ bản chất. Trong niềm tin của dân ngoại, việc dùng các danh của các thần trong những câu thần chú (ma thuật) là để sở hữu quyền năng trên các thần. Trong Kinh Thánh, cũng vậy, “danh” của Đức Chúa Trời là sự bày tỏ bản chất và tính cách của Ngài. Nó là điều mà trong đó sự đầy trọn của tính cách và các thuộc tính của Ngài, đặc biệt trong các mối liên hệ của Ngài với con người, được mặc khải. Nó đã được mô tả là “mặt được mặc khải của bản chất Ngài.” Có những danh tổng quát của Đức Chúa Trời; nhưng, bên cạnh đó, có những danh riêng nảy sinh từ những sự can thiệp quan phòng đặc biệt (chẳng hạn, “Giê-hô-va Di-rê,” Sáng Thế Ký 22:14; “Giê-hô-va Nít-si,” Xuất Ê-díp-tô Ký 17:15). Các danh tổng quát của Đức Chúa Trời cũng phản ánh các giai đoạn của sự mặc khải thiêng liêng.
Những cách gọi tổng quát nhất về Đức Chúa Trời — vì vậy, những cách gọi chủ yếu đặc trưng cho thời kỳ các tổ phụ — là El, El Elyon, El Shaddai, nhưng đặc biệt là Elohim. Từ cuối cùng này là từ được dịch là “Đức Chúa Trời” trong các bản dịch của chúng ta. Trong các danh này, El và Elohim có (như thường được hiểu) ý tưởng gốc là “quyền năng,” El (Ilu trong tiếng Babylon) là một cách gọi chung của người Semitic dành cho Đức Chúa Trời. Trong Sáng Thế Ký, nó chỉ được tìm thấy trong cấu tạo của các danh riêng (chẳng hạn, Bê-tên), hoặc trong sự kết hợp với một thuộc tính (chẳng hạn, Sáng Thế Ký 21:33, “El Olam,” Đức Chúa Trời đời đời). Danh xưa El Shaddai cũng liên hệ với ý tưởng về quyền năng (“Đức Chúa Trời Toàn Năng,” Sáng Thế Ký 17:1; Xuất Ê-díp-tô Ký 6:1), nhưng là quyền năng được thực thi một cách đặc biệt trong phạm vi của sự mặc khải. Nó chỉ Đức Chúa Trời tự mặc khải chính Ngài trong những việc làm toàn năng vì các mục đích của vương quốc Ngài (lời hứa về Y-sác; một dòng dõi vô số cho Áp-ra-ham). El Elyon, được tìm thấy trong Sáng Thế Ký 14 — một phần tự nó đứng riêng — có ý nghĩa là “Đức Chúa Trời Tối Cao” (cũng có ở Phê-ni-xi). Tuy nhiên, danh thường dùng cho Đức Chúa Trời trong Cựu Ước, trong khía cạnh tổng quát của Ngài là Đấng Tạo Hóa và Đấng Tể Trị thế gian — Đức Chúa Trời của Sự Sáng Tạo và Sự Quan Phòng — là Elohim. Nó là một hình thức số nhiều đặc biệt của Kinh Thánh, nhưng dù là số nhiều, khi được áp dụng cho Đức Chúa Trời thật, nó được dùng với một động từ số ít. Người ta thường giải thích hình thức số nhiều này là số nhiều của sự oai nghi, và chắc chắn nó có ý nghĩa này. Nhưng còn hơn cả sự oai nghi được hàm ý trong đó. Danh này ít nhất chỉ sự sở hữu bởi Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên về tất cả sự đầy trọn quyền năng mà các dân ngoại đã phân chia ra giữa các vị thần khác nhau của họ. Nó cũng gợi ý ý tưởng về tính đa dạng, mà, như sẽ thấy sau, nằm ngay từ ban đầu trong ý tưởng của Kinh Thánh về Đức Chúa Trời.
Cao hơn về thứ hạng, và đặc biệt về sự thánh khiết, là danh giao ước, Giê-hô-va (hay Gia-vê), là Danh Riêng của Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên. Dù tự nó là một danh xưa (các học giả cho rằng có dấu vết của nó ở Babylon cổ đại), nó đặc biệt liên hệ trong Kinh Thánh với sự mặc khải của Đức Chúa Trời cho Môi-se vào thời Xuất Ê-díp-tô (Xuất Ê-díp-tô Ký 3:13–15; 6:2, 3), và với sự bày tỏ sự thành tín, ân điển và quyền năng của Ngài vào thời điểm ấy. Hình thức “Giê-hô-va” là một hình thức khá hiện đại (nó bắt đầu được dùng vào thế kỷ mười sáu). Nó đại diện cho các phụ âm của danh thánh, với các nguyên âm của từ “Adonai” (Chúa), mà người Do Thái dùng để tránh phát âm danh thánh khiết hơn. Bản thân từ này (JHVH) bắt nguồn từ thể chưa hoàn thành của một hình thức xưa của động từ “là,” và được giải thích đúng, như trong Xuất Ê-díp-tô Ký, “Ta Là Đấng Tự Hữu Hằng Hữu,” hay ở ngôi thứ ba, “Ngài Là Đấng Tự Hữu Hằng Hữu.” Nó chỉ Đức Chúa Trời là Đấng, trong sự tự do và độc lập tuyệt đối, luôn luôn hòa hợp với chính Ngài — Đấng Tự Hữu, và vì vậy là Đấng Tự Nhất Quán. Học giả Kautzsch đưa ra ý nghĩa: “Hằng hữu và đời đời.” Bên cạnh sự thành tín giữ giao ước, trong đó còn nằm ý tưởng về tính không thay đổi: “Ta là Giê-hô-va; Ta không hề thay đổi” (Ma-la-chi 3:6). Việc chú ý đến ý nghĩa của các danh này sẽ được thấy là giải quyết nhiều khó khăn đã được nêu lên về cách dùng của chúng trong Kinh Thánh.
II
Bây giờ chuyển sang các Thuộc Tính thiêng liêng, chúng ta đã thấy rằng hầu hết các thuộc tính này — tính duy nhất, quyền năng, tính đời đời, tính không thay đổi, v.v. — đã được hàm ý trong ý nghĩa của các danh thiêng liêng. Nhưng một sự nghiên cứu gần gũi hơn là đáng mong muốn. Các thuộc tính của Đức Chúa Trời được hiểu là, không phải bất cứ điều gì phân biệt với chính Đức Chúa Trời, hay những sự chia cắt cốt yếu của Ngài, mà đơn giản là những sự xác định về Hữu Thể và tính cách của Ngài được hàm ý trong các mối liên hệ của Ngài với thế gian và con người, và mà tư tưởng của chúng ta phải phân biệt, mà không hàm ý rằng chúng thật sự có thể tách rời khỏi Ngài hay khỏi nhau. Các thuộc tính đã được phân biệt một cách thuận tiện thành tự nhiên và đạo đức. Một sự phân biệt thuần triết học là thành những thuộc tính thuộc về Hữu Thể của Đức Chúa Trời nói chung với tư cách là Đấng Tuyệt Đối (Sự tự hữu, tính đời đời, tính vô hạn, và những điều tương tự); những thuộc tính thuộc về Hữu Thể của Ngài với tư cách là Đấng Có Nhân Cách (tính thuộc linh, Nhân Cách, sự tự do); và các thuộc tính Cụ Thể, được chia, như trước, thành tự nhiên và đạo đức.
Xin đừng ai sợ hãi trước từ Tuyệt Đối khi được áp dụng cho Đức Chúa Trời. Khi triết học nói về Đức Chúa Trời là Đấng Tuyệt Đối, nó chỉ có ý điều Kinh Thánh hàm ý ở khắp nơi, tức là, sự hiện hữu của Đức Chúa Trời là sự hiện hữu, khác với mọi sự hiện hữu khác, ở trong và tự nó mà có, chỉ phụ thuộc vào chính nó, ban sự hiện hữu và luật lệ của nó cho mọi sự hiện hữu khác, nhưng tự nó không bị bất cứ điều gì điều kiện hóa. Đức Chúa Trời là một, duy nhất, sống, là Đấng Tối Cao Tự Hữu (Thi Thiên 135:6; Đa-ni-ên 4:35). Đức Chúa Trời, là Đấng Tuyệt Đối, là Đấng tối cao, nhưng phải cẩn thận không gắn những ý tưởng sai lầm vào thuật ngữ bị lạm dụng nhiều này. Chủ quyền của Đức Chúa Trời không có nghĩa là ý muốn của Đức Chúa Trời là một ý muốn tùy tiện (ngay cả Calvin
cũng tuyên bố rằng Đức Chúa Trời không ở ngoài luật lệ), mà là một ý muốn tự quyết định — không bị quy định hay kiểm soát từ bên ngoài — một ý muốn có những căn cứ hành động cuối cùng của nó ở trong chính nó (Ê-phê-sô 1:9, 11).
1. Sự tự hữu, mà chúng ta gán cho Đức Chúa Trời trong mối liên hệ này, không phải là một tư tưởng mà chúng ta được để cho sự lựa chọn của chính mình để hình thành. Chúng ta không thể thừa nhận sự hiện hữu chút nào mà không bị buộc phải cuối cùng quay trở lại với một Hữu Thể không có nguyên nhân, tất yếu, Tự Hữu nào đó. Đức Chúa Trời, đối với đức tin của chúng ta, là Hữu Thể ấy. Ngài không có nguồn gốc, không có nguyên nhân, Tự Hữu, tất yếu. Kinh Thánh liên tục giả định điều này là đúng về Đức Chúa Trời. Kinh Thánh không bao giờ nghĩ về Đức Chúa Trời như người Babylon nghĩ về các vị thần của họ, như đã được “sinh ra,” hay đã có một khởi đầu. Ngược lại, Ngài là Đấng Tạo Hóa và Đấng Định Đoạt tự do của mọi sự hiện hữu. Vì vậy, Ngài phải, như Đấng Christ nói, có “sự sống trong chính Ngài” (Giăng 5:26).
2. Lẽ thật đầu tiên này về Đức Chúa Trời bao hàm những lẽ thật khác. Vì, rõ ràng, Đấng Tự Hữu phải là Đấng hằng hữu — Đấng đời đời. Tác Giả và Đấng Định Đoạt của mọi sự không thể bị giới hạn bởi bất cứ điều gì ngoài chính Ngài — trừ khi chính Ngài thiết lập các giới hạn — vì vậy phải không bị giới hạn, hay vô hạn. Tính vô hạn như một ý tưởng trừu tượng có lẽ các tác giả Kinh Thánh đã không nghĩ tới; nhưng từ các sự dạy dỗ của họ, rõ ràng là các sự hoàn hảo của Đức Chúa Trời không có giới hạn nào được đặt cho chúng trong tư tưởng của họ. Tuy nhiên, cũng tốt khi nhớ rằng ở đây chúng ta đang ở trước những sự mầu nhiệm lớn lao, và rằng khi gán tính đời đời và tính vô hạn cho Đức Chúa Trời, chúng ta dùng những thuật ngữ phần lớn vượt quá phương tiện quan niệm tích cực của chúng ta, và đẩy chúng ta trở lại việc dùng các biểu tượng. (1) Hình thức mà Kinh Thánh trình bày tính đời đời của Đức Chúa Trời cho chúng ta là hình thức của sự kéo dài qua các thời đại vô tận. “Từ đời đời cho đến đời đời [theo nghĩa đen, từ đời này qua đời kia], Chúa là Đức Chúa Trời” (Thi Thiên 90:2). Trong Tân Ước chúng ta có “cho đến đời đời” (Ê-phê-sô 3:20, v.v.). Thông thường chúng ta nghĩ về tính đời đời của Đức Chúa Trời theo cùng một cách, như sự kéo dài vô hạn theo hai hướng của thời gian — ngược lại và xuôi tới. Tuy nhiên đây chỉ là một biểu tượng cho điều thật sự vượt quá thời gian. Thời gian, theo đúng nghĩa, có mối liên hệ với một thế giới của các vật thể hiện hữu theo sự kế tiếp. Đức Chúa Trời lấp đầy thời gian; ở trong mọi phần của nó; nhưng tính đời đời của Ngài vẫn không thật sự là sự ở trong thời gian này. Nó đúng hơn là điều mà sự ở trong thời gian tạo thành một sự tương phản. Ở đây tư tưởng thất bại. Mối liên hệ này của tính đời đời của Đức Chúa Trời với thời gian, thật vậy, là một trong những vấn đề khó nhất trong thần học; có lẽ với các năng lực hiện tại của chúng ta là một vấn đề không thể giải quyết. (2) Với tính vô hạn cũng không khác. Biểu tượng thường được dùng ở đây là tính không biên giới — một quan niệm về lượng. Tuy nhiên, khi sự suy ngẫm được áp dụng cho chủ đề, dễ thấy rằng không bao giờ có thể có một tính vô hạn về lượng đã được thực hiện. Nếu nó đã từng được thực hiện, nó sẽ không còn là vô hạn. Tính vô hạn của con số, chẳng hạn, không nằm ở một chuỗi vô hạn đã từng được thực hiện, mà ở tiềm năng trong con số để tiếp tục mãi mãi. Tính toàn năng trong Đức Chúa Trời không có nghĩa là một lượng quyền năng tuyệt đối, mà là một tiềm năng quyền năng không cạn kiệt — một khả năng trong việc thực thi quyền năng mà không giới hạn nào có thể được đặt ra; một quyền năng có thể làm mọi điều là khả năng của quyền năng, và làm điều đó không ngừng. Điều này còn rõ ràng hơn trong các sự hoàn hảo đạo đức. Sự thánh khiết hay tình yêu thương vô hạn không phải là một lượng thánh khiết hay yêu thương không biên giới, mà là một sự thánh khiết và yêu thương, về phẩm chất, tự do khỏi mọi giới hạn và khiếm khuyết. Có lẽ chúng ta có thể nói rằng tính vô hạn trong Đức Chúa Trời cuối cùng là: — (a) bên trong và về phẩm chất, sự vắng mặt của mọi giới hạn và khiếm khuyết; (b) tiềm năng không biên giới.
3. Từ cùng một tính chất tuyệt đối này chảy ra tính không thay đổi của Đức Chúa Trời. Ngài vẫn thành tín; Ngài không thể tự chối mình (2 Ti-mô-thê 2:13). Tính không thay đổi này của Đức Chúa Trời, không cần phải nói, không nên bị lẫn lộn với tính bất động, hay sự cố định cứng nhắc trong một đường lối hành động không uốn cong. Nó không loại trừ sự đa dạng vô hạn trong phương tiện và phương pháp; sự khôn ngoan “nhiều màu sắc” mà Phao-lô nói tới (polupoikilos, Ê-phê-sô 3:10). Nó là sự nhất quán trong mục đích, nguyên tắc, tính cách, mục tiêu; sự phủ định của sự dao động, sự không nhất quán, sự thất thường, sự tùy tiện.
III
Những sự xác định về Hữu Thể của Đức Chúa Trời là Đấng Tuyệt Đối, vừa được nêu rõ, nằm đằng sau mọi điều khác trong Đức Chúa Trời. Chúng là các thuộc tính, thật vậy, ban cho các sự hoàn hảo của Ngài phẩm chất của chúng là của Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, chúng chưa nói cho chúng ta tất cả những gì Đức Chúa Trời là. Chúng ta chỉ đạt tới quan niệm đầy đủ về Đức Chúa Trời khi chúng ta nghĩ về Ngài, hơn nữa, là Thánh Linh Cá Nhân tự do. “Đức Chúa Trời là Thánh Linh” (Giăng 4:24). Ngài không, như một số trường phái tư tưởng tưởng tượng, là phi nhân cách, mà là Thánh Linh Có Nhân Cách. Sẽ không thích hợp ở đây để đi vào những cuộc thảo luận công phu về nhân cách. Chỉ cần nói rằng những dấu hiệu cốt yếu của nhân cách được tìm thấy trong ba điều này — tự ý thức, tính cách (đạo đức), và ý muốn. Bất kỳ hữu thể nào mà ba điều này có thể được khẳng định về — và chúng thật sự không thể tách rời — đều có thể được tuyên bố là một nhân vị. Vì vậy, thuộc về ý tưởng về Đức Chúa Trời là Ngài (1) thuộc linh, (2) Có Nhân Cách, (3) tự do.
1. Về tính thuộc linh không cần phải nói nhiều. Kinh Thánh giả định trong suốt rằng Đức Chúa Trời phân biệt với thiên nhiên, không có hình thể vật chất, hiện diện khắp nơi, v.v. Từ Ngài phát ra “Thánh Linh.” Nhưng Đấng mà Thánh Linh từ Ngài phát ra tự Ngài phải thuộc linh.
2. Khó khăn lớn hơn nhiều nảy sinh với quan niệm về Nhân Cách. Điều này, một số người tranh luận, không tương thích với tính vô hạn. Nhân cách, người ta lập luận, vừa loại trừ vừa bao hàm. Nó hàm ý sự phân biệt với một điều khác. Vì vậy, một Nhân Cách vô hạn — một nhân cách không có giới hạn theo bất kỳ hướng nào, và không để lại điều gì bên ngoài nó — là một sự mâu thuẫn trong thuật ngữ. Một số người sẽ giải quyết vấn đề này bằng cách gán cho Đức Chúa Trời điều họ gọi là một Nhân Cách phổ quát — tức là, bằng cách làm cho Đức Chúa Trời đơn giản là trung tâm tự ý thức của vũ trụ, và ban cho Ngài các nội dung của vũ trụ — bao gồm cả những tư tưởng và hành động của chính chúng ta — làm các nội dung của ý thức Ngài. Nhưng giải pháp này về nguyên tắc là Phiếm thần, và thật sự làm cho Đức Chúa Trời chỉ là nguyên tắc thống nhất trong thế gian. Câu trả lời thật phải được tìm theo một hướng khác. Triết gia Lotze đã lập luận đúng rằng, thay vì nhân cách nhất thiết là hữu hạn, nhân cách của con người chỉ là một bản sao mờ nhạt của Nhân Cách hoàn hảo của Đức Chúa Trời. Con người bị giới hạn, và ý thức được các giới hạn của mình — trong sự hiểu biết, và trong những điều khác. Người liên tục tìm cách phá vỡ những giới hạn này. Trong sự hiểu biết, chẳng hạn, người liên tục tìm cách phá vỡ các giới hạn giữa mình và thế gian. Người không làm giảm nhân cách của mình khi tiếp nhận nhiều hơn về thế gian vào trong nó, mà làm lớn nó lên. Nếu người có thể phá vỡ các rào cản hoàn toàn, như trong sự toàn tri tuyệt đối, người sẽ không bãi bỏ nhân cách, mà sẽ làm cho nó hoàn hảo. Sự phản đối, thật vậy, dựa trên cách quan niệm về lượng về tính vô hạn đã được đề cập tới. Nhân cách không phải là một độ lớn về lượng, mà là một độ lớn thuộc linh. Tính vô hạn của Hữu Thể và các sự hoàn hảo của Đức Chúa Trời không loại trừ sự hiện hữu của hữu thể tương đối và phụ thuộc. Thật vậy, không có hữu thể nào khác như Đức Chúa Trời có thể hiện hữu; nhưng hữu thể tương đối, phụ thuộc hoàn toàn có thể hiện hữu mà không làm giảm bất kỳ sự hoàn hảo nào Đức Chúa Trời sở hữu.
3. Sự tự do được bao hàm trong Nhân Cách thuộc linh. Sự tự do tối cao của Đức Chúa Trời được giả định ở khắp nơi trong Kinh Thánh (Thi Thiên 135:6; Ê-phê-sô 1:11).
IV
Điều này dẫn tới việc xem xét các thuộc tính cụ thể của Đức Chúa Trời, trong hai sự phân chia của chúng là tự nhiên và đạo đức. Các thuộc tính tự nhiên liên hệ với sự hiện diện, sự hiểu biết và quyền năng của Đức Chúa Trời, mỗi điều được quan niệm là vô hạn (sự hiện diện khắp nơi, sự toàn tri, và sự toàn năng); các thuộc tính đạo đức liên hệ với các sự hoàn hảo của Ngài là thánh, và có thể được nhóm lại dưới sự công chính và tình yêu thương. Những vấn đề không ít thú vị nảy sinh liên quan đến mỗi thuộc tính. Tôi nói trước về các thuộc tính tự nhiên của Đức Chúa Trời.
1. Kinh Thánh ở khắp nơi giả định sự hiện diện khắp nơi của Đức Chúa Trời; nhưng việc quan niệm nó chỉ đơn giản là sự hiện diện phổ quát trong không gian là một sự giới hạn không đúng đối với sự hiện diện khắp nơi. Đức Chúa Trời cũng hiện diện trong thế giới của tâm trí. Thuật ngữ này đúng ra chỉ sự hiện diện của Đức Chúa Trời một cách tuyệt đối. Sự hiện diện của Ngài đối với mọi tạo vật, ở bất cứ nơi nào sự hiện hữu có, hay có thể được nghĩ là đang hiện hữu. “Nếu tôi lên trời, Chúa ở tại đó,” v.v. (Thi Thiên 139:8–10). Ngay cả trong mối liên hệ với thế giới bên ngoài, Đức Chúa Trời phải được nghĩ là hiện diện đối với mọi vật thể trong không gian, hơn là chính Ngài ở trong không gian. Vì cùng một lý do, Ngài hoàn toàn hiện diện đối với mọi hữu thể ở khắp nơi; không phải một phần ở đây, và một phần ở kia, như thể Ngài được kéo dài trong không gian. Đây là lỗi của thuật ngữ “tính mênh mông” khi được áp dụng cho Đức Chúa Trời. Người ta cũng phải nghĩ tới một sự gần gũi và xa cách về đạo đức của Đức Chúa Trời đối với các cá nhân, mà các phạm trù không gian hoàn toàn không áp dụng được.
2. Đáng kinh ngạc nhất trong các thuộc tính tự nhiên của Đức Chúa Trời là sự toàn tri của Ngài. Trong khi chúng ta hiểu hoàn toàn ý nghĩa của lời tuyên bố của chúng ta rằng Đức Chúa Trời biết mọi sự, chúng ta cảm thấy rằng cả cách thức lẫn mức độ của sự hiểu biết này đều vượt quá sự hiểu thấu của chúng ta. Sự hiểu biết của Đức Chúa Trời, khác với của chúng ta, không theo sự kế tiếp và dần dần thu được, mà là trực giác; không phải một phần, chỉ một phần của nó ở trước ý thức vào bất kỳ thời điểm nào, mà là đời đời và không thay đổi được trọn vẹn; không phải không hoàn hảo và tương đối như của chúng ta — biết một phần, thấy như trong một cái gương, cách mập mờ (1 Cô-rinh-tô 13:12) — mà là trực tiếp, không sai lầm, tương ứng với lẽ thật sâu kín nhất của sự vật. Nó là ánh sáng thuần khiết, không bị mờ, không bị gián đoạn (1 Giăng 1:5), và là nguồn ánh sáng cho người khác (Thi Thiên 36:9). Xét về các đối tượng của sự toàn tri, Đức Chúa Trời biết chính Ngài, và tất cả sự mầu nhiệm, không thể dò thấu đối với chúng ta, của các ý định của chính Ngài (Công Vụ 15:18; 1 Cô-rinh-tô 2:11); biết toàn bộ vũ trụ của sự hiện hữu được tạo dựng — vật chất và tinh thần — trong sự mênh mông không thể quan niệm được, sự phức tạp, sự nhỏ bé của các phần, sự tinh tế của tư tưởng, ý chí, chuyển động của nó; biết vũ trụ của điều có thể cũng như của điều thực tế; biết tương lai ngang bằng với hiện tại. Chính khía cạnh cuối cùng này của sự toàn tri của Đức Chúa Trời là sự biết trước, đặc biệt liên quan đến các hành động tự do của con người, trình bày những vấn đề gây bối rối nhất cho tư tưởng của chúng ta.
Nơi nào sự tất yếu cai trị thì Đức Chúa Trời có thể biết trước. Nhưng một hành động tự do được quan niệm là hành động chỉ bắt nguồn duy nhất nơi người thực hiện. Vậy thì, người ta hỏi, làm sao hành động ấy có thể được biết trước, ngay cả trước khi người thực hiện — là người duy nhất có quyền quyết định hành động ấy sẽ là gì — được đem vào hiện hữu? Khó khăn này lớn đến nỗi một số người đã đi đến chỗ phủ nhận sự biết trước đối với các hành động tự do nói chung (chẳng hạn R. Rothe, Giám mục Martensen, Tiến sĩ J. Martineau, v.v.) — một lập trường mâu thuẫn với mọi điều trong Kinh Thánh (Ê-sai 42:9; 46:10; 48:5, 6). Những người khác đi theo hướng ngược lại là phủ nhận sự tự do của con người (Jon. Edwards, v.v.). Một số người tránh né khó khăn bằng cách nói về Đức Chúa Trời như Đấng ở trên thời gian. Sự hiện hữu của Ngài là một “Hiện Tại vĩnh cửu”. Nhưng trong khi Đức Chúa Trời, như đã thấy ở trên, không ở trong thời gian, thì vẫn phải giữ rằng thời gian là một thực tại đối với Đức Chúa Trời. Có quá khứ, hiện tại và tương lai trong lịch sử của thế gian. Điều thuộc về tương lai thì chưa hiện hữu, ngoại trừ trong ý tưởng, ngay cả đối với Đức Chúa Trời; và điều này vẫn để lại vấn đề chưa được giải quyết là làm sao điều ấy có thể được thấy trước. Chắc chắn có một giải pháp cho vấn đề này, dù tâm trí chúng ta không nắm bắt được. Một phần giải pháp có lẽ nằm ở chỗ, không phải phủ nhận sự tự do, mà là ở một quan niệm được xét lại về sự tự do. Vì tự do, xét cho cùng, không phải là sự tùy tiện. Trong mọi hành động có lý trí đều có một lý do để hành động — một lý do quyết định hành động. Người thật sự tự do không phải là người bất định, không thể tính trước được, mà là người đáng tin cậy. Tóm lại, tự do có những quy luật của nó — những quy luật thuộc linh — và Tâm Trí toàn tri biết những quy luật ấy là gì. Nhưng phải thừa nhận rằng vẫn còn lại một yếu tố mầu nhiệm. Sự hiểu biết của Đức Chúa Trời, khi được áp dụng vào việc thực hiện các mục đích, chính là Sự Khôn Ngoan của Ngài. 3. Thuộc tính tự nhiên đặc thù cuối cùng của Đức Chúa Trời là sự toàn năng của Ngài. Quyền năng, như chúng ta đã thấy, là ý tưởng gốc trong danh “Elohim” (Đức Chúa Trời). Những ý tưởng của chính chúng ta về quyền năng bắt nguồn từ việc thực thi ý chí, nhưng quyền năng của Đức Chúa Trời khác với quyền năng của con người, ở chỗ quyền năng cá nhân của con người không bao giờ có tính sáng tạo. Nó bị giới hạn ở việc lựa chọn và kiểm soát. Trái lại, quyền năng nơi Đức Chúa Trời có tính cấu thành và sáng tạo. Nó đem vào hiện hữu — chắc chắn là hiện hữu tương đối, lệ thuộc — điều trước đó chưa từng tồn tại. Không phải là một sự phản đối đối với sự toàn năng của Đức Chúa Trời khi nói rằng sự toàn năng ấy bị giới hạn trong phạm vi những gì quyền năng có thể làm được; chẳng hạn, nó không thể thực hiện những điều mâu thuẫn. Sự toàn năng ấy cũng bị giới hạn trong việc thực thi bởi các thuộc tính đạo đức của Đức Chúa Trời. Vấn đề ở đây không chỉ đơn giản là Đức Chúa Trời có thể làm gì, mà là Ngài sẽ làm gì: và có thể khẳng định cách chắc chắn rằng Đức Chúa Trời sẽ không bao giờ làm điều mà qua đó Ngài phủ nhận chính mình về mặt đạo đức. Những giới hạn duy nhất khác đối với quyền năng của Đức Chúa Trời là những giới hạn do chính Ngài tự đặt, phát sinh từ sự tôn trọng đối với bản chất của những sự vật mà chính Ngài đã thiết lập. Như vậy, thông thường, Đức Chúa Trời tuân theo trật tự mà Ngài đã thiết lập trong thiên nhiên, đồng thời giữ quyền vượt lên trên trật tự này vì những mục đích cao hơn, nếu Ngài thấy phù hợp (phép lạ); tương tự, Ngài giới hạn hành động của mình bởi sự tôn trọng đối với các quy luật của sự tự do đạo đức. Tuy nhiên, trong sự sáng tạo và sự quan phòng, Ngài cai trị mọi sự, và bày tỏ quyền tối thượng của Ngài ngay cả trong một thế gian tội lỗi (Thi Thiên 76:10). V Tiếp theo cần nói đôi điều về các thuộc tính đạo đức của Đức Chúa Trời, vì những thuộc tính này được bao hàm trong thuật ngữ chung là Sự Thánh Khiết. Đức Chúa Trời cách đặc biệt là “Đấng Thánh”. Thuật ngữ “thánh” không xuất hiện cho đến thời kỳ Xuất Ê-díp-tô (Xuất Ê-díp-tô Ký 3:5; 15:11), nhưng ý tưởng ấy đã có từ ban đầu. Đó là khía cạnh trong bản tính của Đức Chúa Trời được làm nổi bật trong Cựu Ước (đặc biệt trong Ê-sai), nhưng cũng được nhấn mạnh trong Tân Ước (Giăng 17:11; I Phi-e-rơ 1:16; Khải Huyền 4:8; 6:10, v.v.). Dường như có hai ý tưởng được bao hàm trong thuật ngữ “thánh” khi áp dụng cho Đức Chúa Trời. Một là sự phân biệt của Ngài khỏi mọi vật thọ tạo và hữu hạn cùng sự tôn cao vô hạn của Ngài ở trên mọi vật ấy (sự đáng kính sợ, không thể đến gần, sự oai nghiêm của Đức Chúa Trời): ý còn lại là sự phân rẽ của Ngài khỏi mọi sự ô uế về đạo đức, hay, theo chiều tích cực, là vẻ rực rỡ của sự trọn vẹn đạo đức nơi Ngài. Về ý thứ nhất, Martensen đã nói rất hay: “Sự thánh khiết là nguyên tắc bảo vệ sự phân biệt đời đời giữa Đấng Tạo Hóa và vật thọ tạo, giữa Đức Chúa Trời và con người, trong sự hiệp nhất được thực hiện giữa họ, và gìn giữ phẩm giá cùng sự oai nghiêm thiên thượng khỏi bị xâm phạm” (xem Xuất Ê-díp-tô Ký 2:5; Ê-sai 12:6). Ý thứ hai là khía cạnh đạo đức của sự thánh khiết thiên thượng — khía cạnh mà con người có thể bắt chước được (Ma-thi-ơ 5:48; I Phi-e-rơ 1:16) — và chỉ về Đức Chúa Trời là Đấng có sự trọn vẹn đạo đức tuyệt đối (Mác 10:18). Ánh sáng hợp nhất của những sự trọn vẹn đạo đức nơi Đức Chúa Trời trong sự thánh khiết, khi được phân tách thành các tia của nó, cho ra các thuộc tính đạo đức đặc thù. Những thuộc tính này có thể được nhóm lại dưới hai đầu mục là sự công chính và tình yêu thương. 1. Một số người muốn phủ nhận sự phân biệt giữa sự công chính và tình yêu thương, và muốn quy tất cả về tình yêu thương. Tuy nhiên, điều này không thể thực hiện cách thỏa đáng, và tính độc lập tương đối của sự công chính như một khía cạnh trong bản tính của Đức Chúa Trời phải được giữ vững. Sự công chính liên quan đến đúng và sai trong cách cư xử — liên quan đến điều bắt buộc về mặt đạo đức. Nó cung cấp những chuẩn mực mà ngay cả tình yêu thương cũng phải tôn trọng. Tình yêu thương là sự làm trọn luật pháp (Rô-ma 13:10); nhưng tình yêu thương giúp chúng ta làm trọn các bổn phận của mình không tạo ra các bổn phận ấy. Các bổn phận ấy tồn tại cách độc lập và phát sinh từ những mối quan hệ căn bản giữa các hữu thể đạo đức với nhau. Tuy nhiên, nền tảng tối hậu của sự công chính nằm trong chính bản tính đời đời của Đức Chúa Trời — trong sự công chính thiết yếu của Ngài. Chúng ta có thể nói, sự công chính là nguyên tắc nơi Đức Chúa Trời đặt nền cho trật tự đạo đức của thế gian, cam kết duy trì trật tự ấy (Rô-ma 2:2; 3:6), và bênh vực trật tự ấy chống lại mọi sự chống đối. Thuộc về sự công chính là những thuộc tính như sự chân thật hay sự thành tín của Đức Chúa Trời; sự công bình của Ngài; lòng sốt sắng hay sự ghen tương của Ngài vì danh dự của chính Ngài; và cơn giận hay thịnh nộ của Ngài, vốn chỉ là một tên gọi khác cho phản ứng tất yếu của sự thánh khiết của Đức Chúa Trời chống lại tội lỗi, nhưng đặc biệt là chống lại sự vi phạm táo tợn và xấc xược. Hình thức bề ngoài mà sự công chính mang lấy là luật pháp. Chứng cớ bề trong cho luật pháp nơi con người là lương tâm (Rô-ma 2:15). Không thể loại bỏ “luật pháp” khỏi các mối quan hệ của Đức Chúa Trời với con người, chừng nào lương tâm vẫn còn là một chứng nhân không thể hủy diệt được cho luật pháp. 2. Điều này đưa chúng ta đến thuộc tính cao nhất trong bản tính thiên thượng — thuộc tính mà trong đó sự trọn vẹn của bản tính ấy được bày tỏ cách tối thượng — thuộc tính tình yêu thương. Trong Cựu Ước, từ “yêu thương” không xuất hiện như được áp dụng cho Đức Chúa Trời cho đến Phục Truyền Luật Lệ Ký. Điều còn lạ hơn nữa là từ ấy không xuất hiện một lần nào trong ba sách Phúc Âm đầu tiên như được áp dụng cho Đức Chúa Trời, cũng không xuất hiện trong sách Công Vụ Các Sứ Đồ như được áp dụng cho Đức Chúa Trời hay cho con người. Tuy nhiên, lẽ thật ấy không hề thiếu, và lời giải thích là như nhau trong cả hai trường hợp, tức là những hành động trong đó tình yêu thương được bày tỏ phải đi trước việc sử dụng thuật ngữ ấy. Trước hết là sự bày tỏ tình yêu thương, rồi mới đến việc gọi tên tình yêu thương. Các tiên tri đúc kết những bài học về tình yêu thương của Đức Chúa Trời dành cho Y-sơ-ra-ên. Giăng đúc kết ý nghĩa của sự bày tỏ của Đức Chúa Trời trong Đấng Christ bằng những lời “Đức Chúa Trời là sự yêu thương” (I Giăng 4:8, 16; xem Giăng 3:16). Tương tự, Phao-lô nhấn mạnh tình yêu thương của Đức Chúa Trời được bày tỏ trong sự cứu chuộc (Rô-ma 5:8, v.v.). Tình yêu thương của Đức Chúa Trời được bày tỏ trong Kinh Thánh dưới rất nhiều khía cạnh. Một từ thông thường trong Cựu Ước là “sự thương xót”, nhưng thuật ngữ này hầu như có bề rộng ý nghĩa như chính tình yêu thương — lòng nhân từ, sự tốt lành, lòng nhân ái; không chỉ đơn giản, như thường thấy nơi chúng ta, là lòng thương cảm đối với người tội lỗi hay người bất hạnh. Có thể phân biệt những hình thức đặc biệt của tình yêu thương như sau — (1) Sự tốt lành hay lòng nhân ái — thiện ý chung của Đức Chúa Trời đối với loài người (ví dụ, Ma-thi-ơ 5:45; Rô-ma 2:4). Sự tốt lành cũng mở rộng đến các loài thọ tạo thấp hơn; tình yêu thương đúng nghĩa có liên quan đến nhân vị. (2) Khi vui thích nơi những người phản chiếu hình ảnh đạo đức của Ngài, tình yêu thương nơi Đức Chúa Trời là sự hài lòng (xem Sô-phô-ni 3:17). (3) Khi bị cảm động bởi sự khốn khổ, đau khổ, bất hạnh, tình yêu thương là sự thương xót, lòng trắc ẩn, sự thương xót. (4) Khi nhẫn nhịn với kẻ ngang ngược và xấu xa, tình yêu thương là sự nhịn nhục, hay sự nhẫn nại (Rô-ma 2:4). (5) Khi ban ơn cho kẻ tội lỗi và không xứng đáng, tình yêu thương là ân điển. Xét về phạm vi, tình yêu thương của Đức Chúa Trời bao trùm cả thế gian (Giăng 3:16). Tuy nhiên, tình yêu thương nơi Đức Chúa Trời cũng có những đối tượng đặc biệt của nó — ví dụ, trong Cựu Ước là Y-sơ-ra-ên, dân mà Đức Chúa Trời, bởi ân điển tự do, đã kết giao ước với chính Ngài (Xuất Ê-díp-tô Ký 19:4–6); trong Tân Ước là những người ở trong sự hiệp nhất với Con Ngài (Giăng 17:23). Có “sự tuyển chọn” thiên thượng; nhưng tình yêu thương tuyển chọn, như người ta dần nhận thấy, không bao giờ là sự tuyển chọn để loại trừ những người khác, mà là sự tuyển chọn nhằm hướng đến phước hạnh lớn hơn trong tương lai cho những người khác (ví dụ, Sáng Thế Ký 12:1–3). III Ba Ngôi của Đức Chúa Trời Mục Đích Thiên Thượng Từ tình yêu thương của Đức Chúa Trời, là điểm cao nhất đạt được khi xem xét các thuộc tính thiên thượng, sự chuyển tiếp được thực hiện dễ dàng nhất đến chủ đề mầu nhiệm về Ba Ngôi thiên thượng. Vì tình yêu thương, xét như thuộc về bản tính đời đời của Đức Chúa Trời, khó có thể tồn tại, như đã được chỉ ra trước đây, nếu không qua một hình thức phân biệt về ngôi vị nào đó trong Hữu Thể thiên thượng. Tình yêu thương không phải là thuộc tính của một ngôi vị đơn độc. Nó hàm ý một đối tượng — một người nào đó được yêu thương. Cũng như tư cách làm Cha được thấy là hàm ý tư cách làm Con, thì tình yêu thương nơi Đức Chúa Trời — nếu tình yêu thương thuộc về bản chất của Ngài — cũng hàm ý một mối quan hệ với một Đấng Khác, Đấng cũng là Đức Chúa Trời. Khuyết điểm của Thuyết Nhất Thể là, khi thiếu một quan niệm như vậy, nó buộc phải đặt trọng tâm vào quyền năng của Đức Chúa Trời, và coi tình yêu thương là tùy thuộc, để được thực thi, vào sự tồn tại của một thế gian. Quan điểm Cơ Đốc đầy đủ đem lại quan niệm ấm áp hơn, thỏa lòng hơn về Đức Chúa Trời là một Đấng giữ trong chính mình sự phân biệt cần thiết cho một chuyển động đời đời của Sự Sống, Tư Tưởng và Tình Yêu Thương, được bày tỏ trong danh xưng ba ngôi là Cha, Con và Đức Thánh Linh. I Đức Chúa Trời là Đấng ba ngôi. Chính lẽ thật lớn lao này, nhưng là mầu nhiệm kỳ diệu về Hữu Thể của Đức Chúa Trời, là điều chúng ta giờ đây sẽ xem xét. Trước hết, chúng ta hãy xem làm sao chúng ta đi đến ý tưởng hay quan niệm này về Đức Chúa Trời là Ba Ngôi. Ở đây điều đầu tiên cần khẳng định là Ba Ngôi thiên thượng, trong khi đáp ứng nhu cầu của một quan điểm thuộc linh trọn vẹn về Đức Chúa Trời, vẫn về bản chất là một giáo lý của sự mặc khải. Tôi nói vậy có nghĩa là đây không phải là một giáo lý mà người ta đã có thể biết, hay có thể đưa ra cách tin quyết, chỉ dựa trên lý trí mà thôi, mà là một giáo lý lần đầu tiên xuất hiện trong tiến trình của sự Tự mặc khải lịch sử của Đức Chúa Trời. Điều ngược lại với điều này thường được duy trì. Bạn sẽ thấy những cuốn sách xuất sắc trong đó ý tưởng được cổ vũ rằng toàn bộ quan niệm về Ba Ngôi đến với chúng ta từ triết học Hy Lạp, hay từ những nguồn ngoại lai khác. Nay tôi không có ý nói rằng triết học, hay tư tưởng lý trí, không có điểm tiếp xúc nào với giáo lý này. Quả thật có một sự kiện rất giàu ý nghĩa dạy dỗ — không phải là sự kiện làm tổn hại đức tin của chúng ta, mà rõ ràng củng cố và xác chứng đức tin ấy — đó là, trong mọi thời đại, mỗi khi con người nghiêm túc bắt tay vào việc suy nghĩ thấu đáo về ý tưởng của mình về Đức Chúa Trời, họ đều thấy mình bị thúc đẩy, trên cơ sở triết học, phải từ bỏ ý tưởng về sự hiệp nhất trơ trọi nơi Đức Chúa Trời, và phải đưa vào quan niệm của mình tư tưởng về chuyển động sống động và về sự tự phân biệt. Điều đó đã đúng trong thuyết Plato thời cổ đại; đã đúng trong Thần bí học thời trung cổ; và đã đúng trong các hệ thống hiện đại. Tuy nhiên, chắc chắn không phải từ triết học mà các trước giả Kinh Thánh, hay Hội Thánh ban đầu, có được giáo lý này, cũng như họ không có được từ triết học ý tưởng về chính Đức Chúa Trời. Giáo lý Ba Ngôi, trong thực tế, có được bằng phép quy nạp từ những sự kiện của sự mặc khải Cơ Đốc, và chỉ nhằm đúc kết và diễn đạt cách đúng đắn những gì hàm chứa trong những sự kiện ấy liên quan đến bản tính của Đức Chúa Trời; cũng như trong bất kỳ lĩnh vực tri thức nào khác, chúng ta đi đến những lẽ thật tổng quát bằng phép quy nạp trong lĩnh vực ấy. Chẳng hạn, hãy lấy tri thức mà mỗi người có về các năng lực của chính tâm trí mình. Bạn biết trong ý thức rằng tâm trí — cái tôi — là một và không thể phân chia; nhưng nó vẫn tồn tại trong nhiều quyền năng và hoạt động, mà bạn khám phá, phân biệt và gọi tên từ sự quan sát của mình về chúng. Hoặc hãy lấy một sự kiện như vậy trong khoa học vật lý là từ tính. Bạn biết — điều bạn không bao giờ có thể học được bằng lý luận tiên thiên — rằng mọi nam châm đều có một cực bắc và một cực nam. Làm sao bạn có được tri thức ấy? Bằng sự quan sát và quy nạp từ những sự kiện về từ tính được trình bày cho bạn. Vậy thì, làm sao tôi biết Đức Chúa Trời là Đấng Ba Ngôi? Không phải bằng lý luận siêu hình, mà bằng phép quy nạp từ những sự kiện về sự mặc khải của Đức Chúa Trời về chính Ngài trong Cựu Ước và Tân Ước, đặc biệt trong
Phúc Âm về sự cứu chuộc. Sự cứu chuộc, như Kinh Thánh bày tỏ, có ba Nguồn lớn — mỗi Nguồn đều là thiên thượng — Cha, Con và Đức Thánh Linh; và cả ba đều là Một Đức Chúa Trời. Để minh họa cho phương pháp quy nạp này, hãy lưu ý cách Sứ đồ Giăng đi đến niềm xác tín về sự đồng nhất của Chúa Giê-xu lịch sử với “Ngôi Lời” ấy, là Đấng ban đầu ở với Đức Chúa Trời, và là Đức Chúa Trời (Giăng 1:1). Phải chăng là bằng lý luận trừu tượng, hay bằng việc học trong trường của Philo? Không; đó là, như chính Giăng nhấn mạnh, từ những gì ông đã tự mình thấy và nghe về Chúa Giê-xu trong sự bày tỏ lịch sử của Ngài: “Chúng ta đã ngắm xem sự vinh hiển của Ngài; vinh hiển của Con Một đến từ Cha”, v.v. (Giăng 1:14; I Giăng 1:3). II Vậy thì, giáo lý này có được bằng cách quan sát và đối chiếu những gì được tuyên bố trong Kinh Thánh, và được khám phá trong tiến trình cứu rỗi con người, liên quan đến các Ngôi thiên thượng này. 1. Khi tiến đến bằng chứng đặc biệt hơn về giáo lý này, chúng ta tự nhiên hướng trước hết đến công thức Ba Ngôi quen thuộc trong chỉ thị về phép báp-têm, trong Ma-thi-ơ 28:19. Đây là câu Kinh Thánh cốt yếu về chủ đề này: “Hãy báp-têm họ vào danh của Cha, và của Con, và của Đức Thánh Linh”. Đoạn này càng thú vị hơn vì nó xuất hiện, không phải trong sách của Thánh Giăng, hay trong các Thư tín, mà trong một trong các sách Phúc Âm Cộng Quan, và được đặt vào miệng của chính Chúa, như một phần trong mạng lệnh long trọng cuối cùng của Ngài cho các môn đồ. Vậy hãy quan sát cẩn thận, (1), về chủ đề này, rằng đó không phải là ba danh mà các môn đồ phải được báp-têm vào — không phải vào danh của Cha, và vào danh của Con, và vào danh của Đức Thánh Linh — mà là một danh, là danh có ba ngôi; “danh” duy nhất của Cha và của Con và của Đức Thánh Linh. Cần ghi nhớ điều đã nói trước đây về “danh” của Đức Chúa Trời trong Kinh Thánh; rằng đó không phải là một từ ngữ suông, mà luôn là sự diễn đạt một khía cạnh nào đó trong bản tính của Đức Chúa Trời. Vậy danh duy nhất, nhưng có ba ngôi, mà chúng ta được báp-têm vào, diễn đạt điều đặc trưng nhất trong sự mặc khải Cơ Đốc về Đức Chúa Trời. Nếu chúng ta nhìn sâu hơn vào công thức này, là công thức, theo tôi nghĩ, đi đến gốc rễ của vấn đề, chúng ta sẽ thấy nhiều điều hơn nữa liên quan đến mầu nhiệm này về bản tính thiên thượng. (2) Chẳng hạn, Cha trong công thức này là Đấng thiên thượng. Không ai nghi ngờ điều đó. Cũng ít người phủ nhận rằng Thánh Linh là Đấng thiên thượng. Có sự bàn luận về Ngôi vị của Đức Thánh Linh, nhưng không nhiều về thần tính của Ngài. Vậy thì, trong sự nhất quán đơn giản, chẳng phải cũng phải giữ rằng thành phần thứ hai trong vòng ba ngôi này, tức là Con, cũng là Đấng thiên thượng sao? Giả sử một danh khác được đặt vào công thức, và công thức được đọc là: “Hãy báp-têm họ vào danh của Cha, và của Ê-sai (hay Phao-lô, hay Giăng), và của Đức Thánh Linh”, chúng ta sẽ cảm thấy điều đó hoàn toàn không phù hợp biết bao. Nhưng chúng ta không cảm thấy sự không phù hợp này khi danh của Con được đưa vào. Tại sao? Vì đức tin của chúng ta, được Kinh Thánh dạy dỗ, coi Chúa Giê-xu, Con, là Đấng thiên thượng. Nếu không, Ngài đã không có quyền có một vị trí trong công thức này. Cha là Cha của Con; Con là Con của Cha. Cả hai, theo bản chất của trường hợp, đều là thiên thượng. (3) Tôi đã nói rằng ít người phủ nhận thần tính của Đức Thánh Linh. Nhưng nhiều người chất vấn Ngôi vị của Ngài. Người ta thường nói Thánh Linh không phải là một Ngôi, mà là một ảnh hưởng. Nhưng hãy nhìn lại công thức một lần nữa. Cha rõ ràng là một Ngôi, phải không? Con cũng chắc chắn là một Ngôi. Vậy thì, trong mọi lý luận công bằng, chẳng phải chúng ta cũng phải giữ rằng thành phần thứ ba trong vòng thánh này — Đức Thánh Linh — cũng là một Ngôi sao. Nếu không, công thức lại sẽ mất tính nhất quán của nó. Kết quả là chúng ta có một sự phân biệt ba ngôi trong sự hiệp nhất của Thần tính — mỗi thành phần đều được quan niệm là thiên thượng, mỗi thành phần đều là một Ngôi. 2. Có thể dễ dàng cho thấy rằng cùng một giáo lý về sự phân biệt ba ngôi là Cha, Con và Đức Thánh Linh, trong sự hiệp nhất của Thần tính, là nền tảng cho sự dạy dỗ của toàn bộ Tân Ước. Khắp nơi trong Tân Ước đều có sự công nhận ba Tác Nhân, hay Chủ Thể, lớn trong công việc cứu rỗi con người, được gọi bằng ba danh này. Công thức báp-têm vừa được xem xét là một minh họa. Một minh họa khác được tìm thấy trong lời chúc phước quen thuộc của Sứ đồ trong II Cô-rinh-tô 13:14: “Nguyện xin ân điển của Chúa Giê-xu Christ, tình yêu thương của Đức Chúa Trời, và sự thông công của Đức Thánh Linh ở với hết thảy anh em”. Ở đây, như trong trường hợp trước, chúng ta thấy nhắc đến ba Nguồn đồng đẳng của sự cứu rỗi — danh của Đấng Christ thậm chí còn được đặt lên trước — và chúng ta chỉ cần áp dụng lại phép thử đã áp dụng cho công thức báp-têm, và giả sử danh của một người — của Phao-lô hay của Giăng — được đưa vào thay cho danh của Đấng Christ, là sẽ thấy điều đó không phù hợp và sai lạc biết bao. Những đoạn khác cùng loại trong Tân Ước là I Cô-rinh-tô 12:4–6: “Có nhiều sự ban cho khác nhau, nhưng chỉ có một Đức Thánh Linh… Có nhiều chức vụ khác nhau, nhưng chỉ có một Chúa… Có nhiều việc làm khác nhau, nhưng chỉ có một Đức Chúa Trời” (xem Ê-phê-sô 4:4–6); I Phi-e-rơ 1:2: “Theo sự biết trước của Đức Chúa Trời là Cha, trong sự nên thánh của Thánh Linh, để vâng phục và được rảy huyết của Chúa Giê-xu Christ”; Khải Huyền 1:4, 5: “Từ Đấng hiện có, đã có và còn đến; và từ bảy Thánh Linh ở trước ngai của Ngài; và từ Chúa Giê-xu Christ”, v.v. Ở đây Thánh Linh, là Đấng ở nơi khác được nói đến như là một (Chương 2:7, 11, 17, v.v.), và hiệp nhất với Cha và Đấng Christ như nguồn của “ân điển và sự bình an”, được tượng trưng là có bảy phương diện trong sự bày tỏ. Trong rất nhiều đoạn Tân Ước khác, thật giàu ý nghĩa dạy dỗ khi lưu ý Cha và Chúa Giê-xu Christ được gắn kết với nhau chặt chẽ biết bao như những nguồn phước hạnh chung. Chẳng hạn, trong lời chào thường xuyên của các Thư tín: “Nguyện xin ân điển và sự bình an đến với anh em, từ Đức Chúa Trời là Cha chúng ta và từ Chúa Giê-xu Christ” (Rô-ma 1:7, và nói chung). Điều này, một lần nữa, là không thể quan niệm được, nếu Đấng Christ không được coi là thiên thượng trong bản tính. Những bằng chứng trực tiếp về thần tính của chính Đấng Christ trong các sách Phúc Âm và các Thư tín thuộc về chỗ này, nhưng sẽ được xem xét tốt hơn khi bàn về Ngôi vị của Đấng Christ. 3. Nay nếu đây là ý tưởng Cơ Đốc đầy đủ về Đức Chúa Trời, thì phải chăng là vô lý khi kỳ vọng rằng ít nhất những chỉ dấu báo trước về giáo lý này sẽ được tìm thấy dọc theo toàn bộ dòng mặc khải? Có thể đôi khi các nhà thần học đã cố đọc quá nhiều giáo lý Tân Ước vào Cựu Ước. Nhưng nếu Đức Chúa Trời, như chúng ta tin, thật sự là Đấng ba ngôi — Cha, Con và Đức Thánh Linh — thì chắc chắn không thể không có một số dấu hiệu mở đầu về điều này được bày tỏ trong những sự mặc khải trước đó của Ngài. Những dấu hiệu mở đầu như vậy chúng ta thật sự tìm thấy. (1) Có, như đã nói, chính danh Elohim — một danh tuyệt đối thuộc về Cựu Ước. Ở dạng số nhiều, và được dùng, như đã thấy, với một động từ số ít, danh này ít nhất diễn đạt rằng Đức Chúa Trời không phải là sự hiệp nhất đơn giản, mà có sự đầy trọn của sự sống trong chính Ngài (một sự kiện tự nó hàm ý sự phân hóa và phân biệt). Gắn liền với điều này là ý tưởng về sự Tự đối thoại trong Đức Chúa Trời, như trong thuật trình về Sự Sáng Tạo: “Chúng ta hãy làm nên loài người theo hình ảnh của chúng ta”, v.v. (Sáng Thế Ký 1:26; xem 3:22; Ê-sai 6:9). (2) Lại nữa, có, như một trong những điều đáng chú ý nhất trong thời kỳ đầu tiên hay thời kỳ tổ phụ, hình thức mặc khải kỳ lạ ấy trong Thiên sứ của Đức Chúa Trời hay Thiên sứ của Đức Giê-hô-va. Hết lần này đến lần khác trong các sách đầu tiên, bạn thấy những lần hiện ra của Thiên sứ của Đức Giê-hô-va, và những sự mặc khải được thực hiện qua Ngài; và điểm đặc biệt của Thiên sứ là, trong khi phân biệt chính Ngài khỏi Đức Giê-hô-va, Ngài lại, một lần nữa, theo một cách mầu nhiệm nào đó, được đồng nhất với Đức Giê-hô-va, nói nhân danh Ngài, thậm chí được tuyên bố là chính Đức Giê-hô-va. Chẳng hạn, liên quan đến Ha-ga, Sáng Thế Ký 16:7, 12; với Áp-ra-ham, Sáng Thế Ký 22:11–18; với Môi-se, Xuất Ê-díp-tô Ký 3:3–6, v.v., “danh” (bản tính) của Đức Giê-hô-va ở trong Thiên sứ (Xuất Ê-díp-tô Ký 23:21). Hầu hết các trước giả trong Hội Thánh, từ Justin Martyr và Tertullian trở xuống, đã thấy trong những lần hiện ra này của Thiên sứ một sự báo trước — một sự tiền mặc khải — về sự phân biệt giữa Đức Chúa Trời và “Ngôi Lời” của Ngài được bày tỏ trong Tân Ước. (3) Lại nữa, chúng ta có, trong Cựu Ước, những ý tưởng về Ngôi Lời và về Sự Khôn Ngoan của Đức Chúa Trời (xem Châm Ngôn 8:22 trở đi) — những ý tưởng được phát triển trong các trường phái Do Thái sau này thành giáo lý về “Memra”, hay Ngôi Lời của Đức Chúa Trời, và trong trường phái Alexandria (Philo) thành giáo lý về “Logos”, cả hai đều là những sự chuẩn bị mang tính quan phòng cho giáo lý Tân Ước (xem Westcott, Dẫn nhập Nghiên cứu các sách Phúc Âm, tr. 147–152). (4) Cuối cùng, có sự dạy dỗ phong phú của Cựu Ước về Thánh Linh của Đức Chúa Trời. Thánh Linh không phải chỉ là sự tuôn ra của quyền năng hay năng lực của Đức Chúa Trời, mà là một nguyên tắc chủ động, thường trú trong Đức Chúa Trời, là nguyên tắc mà, khi sự mặc khải tiến triển, được gán cho, ít nhiều rõ ràng, một bản tính thuộc về Ngôi vị (Ê-sai 40:13; 48:16). Như vậy, ở đây đã phác thảo, cách không mơ hồ, những nét chính của giáo lý Tân Ước về Đức Chúa Trời là Cha, Con và Thánh Linh. III Dĩ nhiên, có rất nhiều điều người ta muốn nói về giáo lý Ba Ngôi này khi xét tự nó — những khó khăn đã được nêu ra liên quan đến nó, những câu hỏi phát sinh từ nó — nhưng tôi chỉ đề cập một hay hai điểm nằm gần bề mặt nhất. 1. Tôi dám nói, có một điều là, có một cảm giác trong tâm trí nhiều người — điều này thường được bày tỏ — cho rằng, ngay cả nếu giáo lý Ba Ngôi là đúng, nó cũng không phải là một giáo lý rất thiết yếu hay thực tiễn. Người ta nói, nó là điều gì đó tinh tế, điều gì đó mang tính suy đoán, điều gì đó khó hiểu — do đó, điều gì đó thuộc về lý thuyết của tôn giáo hơn là thuộc về đức tin Cơ Đốc sống động. Vì vậy, tín hữu bình thường được khuyên hãy gạt giáo lý này sang một bên, và chỉ giới hạn mình vào những điều thực tiễn đơn giản của tôn giáo Cơ Đốc. Nay, tôi muốn nói mạnh mẽ rằng tôi coi điều này hàm ý một sự hiểu lầm hoàn toàn về thực trạng của vấn đề. Chính cảm giác này, tôi biết, đã làm phát sinh trong lịch sử rất nhiều điều chúng ta gọi là Thuyết Nhất Thể. Nhưng nó dường như vẫn dựa trên một quan niệm sai lầm nghiêm trọng. Trước hết, giáo lý này, như tôi quan niệm, không phải là không quan trọng, mà đi xuống, như tôi đã cố cho thấy trước đây, đến tận nền tảng của đức tin Cơ Đốc của chúng ta. Nếu bạn lấy nó đi, can thiệp vào nó, gạt nó sang một bên, bạn sẽ nhanh chóng thấy rằng bạn đã thay đổi quan niệm của mình về Cơ Đốc giáo, và không có một giáo lý nào trong hệ thống Cơ Đốc mà không chịu hậu quả. Nhưng, ngoài điều này ra, thứ hai, tôi muốn nói rằng theo phán đoán của tôi, và, tôi tin, theo phán đoán của những người đã đi sâu nhất vào chủ đề này, giáo lý Ba Ngôi, thay vì là một giáo lý suy đoán trơ trọi, lại là một giáo lý có giá trị thực tiễn tột bậc trong tư tưởng Cơ Đốc của chúng ta. Nó có giá trị lớn đến nỗi, nếu một người một lần nhận ra điều gì hàm chứa trong nó, người ấy sẽ không bao giờ từ bỏ nó nữa, hay có thể cảm thấy rằng mình có quan niệm đúng về Đức Chúa Trời mà không có nó. Thật sự không có sự giúp đỡ nào cho sự hiểu biết khi quan niệm Đức Chúa Trời, như người theo Thuyết Nhất Thể vẫn làm, là sự hiệp nhất đơn giản, không phân biệt; trong khi có nhiều sự trợ giúp khi nghĩ về Đức Chúa Trời là Đấng, trong Hữu Thể đời đời của chính Ngài, đồng thời là Cha, Con và Đức Thánh Linh. Để minh họa điều này, giả sử quan điểm kia được chấp nhận, và ý tưởng hay giáo lý về Ba Ngôi trong Đức Chúa Trời bị gạt sang một bên. Hãy xem điều gì sẽ xảy ra. Có một điều là, hãy hỏi, trong trường hợp đó, bạn phải quan niệm Đức Chúa Trời chính Ngài như thế nào. Tôi đã nói trước đây về mối quan hệ của giáo lý này với tình yêu thương của Đức Chúa Trời. Dường như rõ ràng rằng, nếu giáo lý này bị bác bỏ, bạn không có lựa chọn nào khác ngoài việc quan niệm Đức Chúa Trời là Đấng tồn tại qua các thời đại đời đời trước khi sáng tạo thế gian như một Bản Ngã đơn độc mênh mông, không có ai để yêu thương, không có ai để thông công, không có khả năng nào về sự tương giao, hay về tư cách làm Cha, hay về tình cảm xã hội thuộc bất kỳ loại nào. Vì tình yêu thương, như đã nói trước đây, theo bản chất của trường hợp, hàm ý một đối tượng của tình yêu thương. Sự thông công hàm ý những người mà giữa họ có sự thông công. Vì vậy, nếu bạn lấy đi một sự phân biệt nào đó trong
Đức Chúa Trời như chúng ta gắn liền với Ba Ngôi, bạn lấy đi khỏi Ngài, tách khỏi thế gian, và trước thế gian, khả năng làm Cha và yêu thương. Có lẽ bạn nói rằng những điều này ít nhất vẫn ở đó như những tiềm năng, hay những khả năng, trong Đức Chúa Trời, để được đem vào thực thi khi các hữu thể đạo đức được sáng tạo. Bạn nói rằng Đức Chúa Trời ít nhất đã có trong tâm trí đời đời của Ngài mục đích sáng tạo thế gian — kêu gọi vũ trụ, các thiên sứ, loài người vào hiện hữu — vì vậy, nhìn về phía trước, Đức Chúa Trời có thể thấy vô số đối tượng cho tình yêu thương và sự chăm sóc của người Cha nơi Ngài. Vâng, nhưng điều này có đáp ứng được khó khăn về tư cách làm Cha và tình yêu thương trong chính bản tính của Đức Chúa Trời không? Chắc chắn là không. Trước hết, điều này có nghĩa là, phải chăng, Đức Chúa Trời thật sự bị làm cho lệ thuộc vào chính thế gian của Ngài để được làm Cha, để được là tình yêu thương, để có sự tương giao và thông công? Không phải là Đức Chúa Trời là tình yêu thương trong chính Ngài, rồi từ tình yêu thương ấy Ngài sáng tạo một thế gian. Vì nếu Ngài là một Đấng đơn độc đời đời, Ngài không thể là tình yêu thương trong bản chất đời đời của Ngài. Nhưng còn hơn thế nữa. Làm sao người ta cho là có thể để Đức Chúa Trời tìm được một đối tượng xứng hợp cho tình cảm và sự tương giao của Ngài nơi những linh hồn hữu hạn mà Ngài đã tạo nên, hay dự định tạo nên? Chúng ta biết rất rõ rằng, trong tình yêu thương của con người chúng ta, bất kỳ tâm hồn nào có chiều sâu trong đó đều cần một tâm hồn có chiều sâu tương đồng, để có thể có một mối quan hệ tình yêu thương trọn vẹn. Tôi còn đi xa hơn nữa. Có tâm hồn con người nào có thể thấy mình thỏa mãn với tình yêu thương của bất kỳ hữu thể hữu hạn nào, hay với mọi tình yêu thương hữu hạn cộng lại với nhau không? Chẳng phải đúng với mỗi người chúng ta — chẳng phải chúng ta khẳng định điều đó trong sự dạy dỗ và rao giảng hằng ngày của mình — rằng tâm hồn chúng ta chỉ có thể tìm được sự an nghỉ trọn vẹn trong Đức Chúa Trời vô hạn, trong một tình yêu thương vô hạn sao? Bạn nhớ câu nói nổi tiếng của Augustine: “Ôi Đức Chúa Trời, Ngài đã dựng nên chúng con cho chính Ngài, và tâm hồn chúng con luôn khắc khoải cho đến khi được an nghỉ trong Ngài”. Những tâm hồn hữu hạn của chúng ta cần một Đối Tượng vô hạn để an nghỉ. Vậy thì, làm sao chính Đức Chúa Trời, Đấng Vô Hạn, có thể tìm được một đối tượng cho tình yêu thương của người Cha nơi Ngài, tương xứng với sự vô hạn của Ngài, trong những tâm hồn hữu hạn của chúng ta? Ngài sẽ tìm ở đâu Đấng Khác ấy — Đấng Đồng Đẳng với chính Ngài — là Đấng sẽ là hình ảnh trọn vẹn của chính Ngài, và là Đối Tượng làm thỏa lòng tuyệt đối cho tình yêu thương của Ngài? Chính ở đây lẽ thật lớn lao về Ba Ngôi bước vào — lẽ thật rằng Đức Chúa Trời, trong hữu thể đời đời của chính Ngài, trong sự sống đời đời của chính Ngài, không phải là Đấng đơn độc tuyệt đối như chúng ta đã giả định; mà rằng, qua Sự Tự phân biệt này trong bản tính của Ngài — Con đời đời ở trong lòng Cha, và, cùng với Cha và Con, Thánh Linh Đời Đời, có một sự sống của tình yêu thương và sự tương giao, một sự thông công hỗ tương trong chính Đức Chúa Trời. Tôi hy vọng bạn bắt đầu thấy giáo lý Ba Ngôi này có tầm vươn sâu xa biết bao. Nó dạy chúng ta, như tôi đã nói lúc đầu, rằng không phải trong mối quan hệ của Đức Chúa Trời với thế gian và con người, mà trong mối quan hệ với Con Đời Đời, nguồn mạch của tư cách làm Cha mới được tìm thấy trong lòng Đức Chúa Trời. Vì vậy tư cách làm Cha trở thành thuộc về bản chất của Đức Chúa Trời, điều mà nó không thể là theo bất kỳ cách nào khác. 2. Có một khó khăn, tôi biết rõ, đang đè nặng trên tâm trí nhiều người, trong việc sử dụng từ “Ngôi” để mô tả sự phân biệt này trong bản tính của Đức Chúa Trời. Chúng ta nói về “ba Ngôi trong Thần tính”, nhưng sự bất toàn của từ “Ngôi” này luôn được cảm nhận. “Ngôi” nơi chúng ta có nghĩa là một cá thể riêng biệt; nơi Đức Chúa Trời nó chỉ về một sự phân biệt trong chính bản tính thiên thượng, không thể so sánh với bất kỳ điều gì khác. Giả định rằng các “Ngôi” của Thần tính thật sự là những cá thể phân biệt sẽ là rơi vào hình thức sai lầm được gọi là “Thuyết Tam Thần”. Từ “Ngôi” không được tìm thấy trong Tín Điều Nicene. Tuy nhiên, khó có thể tìm được một từ nào tốt hơn để diễn đạt tư tưởng rằng những sự phân biệt trong Thần tính không chỉ đơn giản, như cách người ta diễn đạt, là “theo phương thức” (vốn là sai lầm được gọi là “Thuyết Sabellius”), mà hàm ý một sự phân biệt thật sự về tự ý thức, và ý chí, và tình yêu thương — và Tôi và Ngài và Người — trong bản tính thiên thượng, trong đó Cha, Con và Thánh Linh mỗi Đấng đều là những Trung tâm Tự ý thức về tri thức, ý chí và tình yêu thương. Nếu sự phân biệt thật sự này, hàm chứa trong mọi điều được nói về Con và Thánh Linh trong Kinh Thánh, không bị đánh mất, thì dường như từ Ngôi, hay một từ đồng nghĩa nào đó, không thể tránh được để diễn đạt nó. Trong những mối quan hệ nội tại của các “Ngôi” thiên thượng này với nhau, chắc chắn có nhiều điều mầu nhiệm; nhưng cũng có đủ điều được bày tỏ về Họ để giúp chúng ta phân biệt Họ cách thích đáng. Cha, theo ngôn ngữ của các nhà thần học xưa, là Fons Deitatis — Nguồn Gốc nguyên thủy hay nguyên tắc của Thần tính; do đó trong Kinh Thánh Ngài thường được gọi tuyệt đối là “Đức Chúa Trời” (ví dụ, Giăng 1:1; 17:3; II Cô-rinh-tô 13:14). Con là “Hình ảnh” đời đời của Cha (Cô-lô-se 1:15) — “Sự chói sáng của vinh hiển Ngài” (Hê-bơ-rơ 1:3) — nguyên tắc của sự mặc khải trong sự sáng tạo, sự quan phòng và sự cứu chuộc; do đó được gọi là “Logos” hay “Ngôi Lời” của Đức Chúa Trời (Giăng 1:1, 2). Thánh Linh là nguyên tắc của Sự Tự tri trong Thần tính (I Cô-rinh-tô 2:10, 11), Nguồn của các năng lực thiên thượng và của mọi ảnh hưởng ân điển và thánh khiết; do đó danh đặc biệt của Ngài là “Đức Thánh Linh”. Trong ngôn ngữ thần học, Con được nói đến như là “được sinh ra” (xem Giăng 1:16: “Con Một được sinh ra”), điều này nhằm, trước hết, phân biệt phương thức nguồn gốc của Ngài khỏi “sự sáng tạo” (chính Con là Đấng Tạo Hóa của mọi vật, Giăng 1:2), và, tiếp theo, chỉ ra rằng Ngài thuộc về chính bản thể của Cha — “Đức Chúa Trời thật của Đức Chúa Trời thật”; và Thánh Linh được mô tả là “xuất phát” từ Cha và Con (Giăng 15:26) — “được thở ra”, như danh xưng cho thấy. Nhưng ở đây chúng ta bước vào một lĩnh vực mà, phải thừa nhận, ngôn ngữ chỉ là một biểu tượng để diễn đạt điều tự bản chất là không thể diễn tả được. Augustine đã nói, “Không phải để nó có thể được nói ra, mà để nó không bị bỏ qua không được nói đến”. IV Từ chủ đề sâu xa này về Ba Ngôi thiên thượng, giờ đây tôi chuyển sang nói về Mục Đích của Đức Chúa Trời, và về việc thực hiện mục đích ấy trong sự sáng tạo và sự quan phòng. Chính trong giáo lý này về mục đích thiên thượng mà sự chuyển tiếp được thực hiện từ điều Đức Chúa Trời là trong chính Ngài đến điều Ngài là trong mối quan hệ với thế gian. Xin đừng ai hoảng hốt khi nhắc đến mục đích thiên thượng. Nếu tôi chạm đến chủ đề cao xa và khó khăn này, đó không phải với mục đích bước vào những cuộc thảo luận siêu hình về “Các Sắc Lệnh”, hay nêu lên những điểm tranh cãi giữa giáo phái Cơ Đốc này với giáo phái Cơ Đốc khác, như giữa những người theo thuyết Calvin và những người theo thuyết Arminius. Ý định của tôi là giới hạn mình vào những khẳng định căn bản rộng rãi mà mọi người, tôi chắc chắn, là người hiểu sự dạy dỗ của Kinh Thánh, đều phải giữ chặt, và cố cho thấy chúng liên quan trực tiếp như thế nào đến tư tưởng và đời sống Cơ Đốc của chúng ta. Khi chúng ta nói theo Kinh Thánh rằng Đức Chúa Trời có một “mục đích” — một mục đích đời đời; theo ngôn ngữ của Phao-lô, “mục đích của Đấng làm mọi sự theo ý muốn của Ngài” (Ê-phê-sô 1:9, 11), chúng ta đơn giản có ý nói rằng Đức Chúa Trời có một kế hoạch — một kế hoạch đời đời — mà Ngài thực hiện trong sự sáng tạo của Ngài và trong sự quan phòng của Ngài; và điều này, thay vì là một điều xa vời, siêu hình, trong thực tế lại là nền tảng vững như đá cho mọi tư tưởng Cơ Đốc của chúng ta về Đức Chúa Trời trong mối quan hệ của Ngài với thế gian. “Mưu của Đức Giê-hô-va sẽ đứng vững đời đời, ý tưởng của lòng Ngài còn đời này sang đời kia” (Thi Thiên 33:11). Rằng theo ý nghĩa chung này Đức Chúa Trời có một “kế hoạch” trong mọi hành động của Ngài, tôi nghĩ, ít người sẽ có ý tranh cãi. Nếu chúng ta gán cho Đức Chúa Trời, như mọi Cơ Đốc nhân đều phải làm, Nhân vị tự ý thức, cùng tri thức và sự khôn ngoan vô hạn, điều này đã hàm ý, (1) rằng trong mọi điều Ngài làm, Đức Chúa Trời không hành động cách mù quáng, mà hành động với sự thông minh và động cơ; và (2) rằng trong mọi điều Đức Chúa Trời làm, Ngài không hành động cách tùy tiện, mà theo những nguyên tắc cố định của sự khôn ngoan và sự tốt lành. Hành động có trí tuệ là hành động được chi phối bởi ý tưởng về một mục đích cuối cùng, và sự khôn ngoan, trong một Đấng tốt lành và thánh khiết, tự bày tỏ trong việc lựa chọn những mục đích cuối cùng tốt nhất, và những phương tiện tốt nhất để đạt được những mục đích cuối cùng ấy. Cho đến đây sẽ có sự đồng thuận chung. Kế hoạch của Đức Chúa Trời, theo bản chất của trường hợp, phải là đời đời, và không thay đổi. Mục đích của Ngài, được hình thành trong cõi đời đời, Ngài thực hiện trong thời gian. Một câu hỏi khó hơn phát sinh khi chúng ta hỏi, Mục đích cuối cùng mà Đức Chúa Trời nhắm đến trong kế hoạch này của Ngài là gì, hay trong mục đích mà Ngài thực hiện trong thời gian là gì? Cách thức thực hiện mục đích ấy, và mối quan hệ của nó với sự tự do của con người, chúng ta để lại cho giáo lý về sự quan phòng. Nhưng câu hỏi về mục đích cuối cùng có thể được liếc nhìn ở đây. Nếu chúng ta nêu lên câu hỏi này, Mục đích cuối cùng lớn lao của Đức Chúa Trời trong sự sáng tạo của Ngài và trong sự quan phòng của Ngài là gì? Tôi nghĩ rằng, trên quy mô lớn nhất, chúng ta chỉ có thể nói theo các trước giả xưa rằng đó phải là sự bày tỏ các thuộc tính đạo đức của Ngài trong sự thực thi cao nhất có thể của chúng, hay, như người ta thường diễn đạt, là chính vinh hiển của Ngài. Cho đến đây chúng ta có thể đi cùng với Jonathan Edwards thánh thiện trong Luận văn nổi tiếng của ông về “Mục Đích Cuối Cùng của Đức Chúa Trời trong Sự Sáng Tạo”, và nói rằng chính vinh hiển của Ngài là mục đích cuối cùng. Nhưng điều này chưa đưa chúng ta đi đủ xa. Mục đích cuối cùng của Đức Chúa Trời là gì, thì nhất thiết được quyết định bởi bản tính của Ngài. Vì vậy chúng ta tiếp tục hỏi: Điều gì trong sự mặc khải Cơ Đốc được dạy cho chúng ta coi là thuộc về bản chất của bản tính Đức Chúa Trời? Và ở đây nốt nhạc trở lại với chúng ta — vang ra từ toàn bộ sự mặc khải của Đức Chúa Trời trong Đấng Christ — rằng bản chất của bản tính Đức Chúa Trời hệ tại ở tình yêu thương. “Đức Chúa Trời là sự yêu thương”, Giăng nói (I Giăng 4:8, 16). Đây là tuyên bố cao nhất mà Kinh Thánh từng đưa ra về Đức Chúa Trời. Do đó chúng ta đi đến điều này, rằng kế hoạch hay mục đích của Đức Chúa Trời, theo quan điểm Kinh Thánh, phải được coi là được quyết định bởi tình yêu thương của Đức Chúa Trời. Nó phải được coi là được hoạch định để thực hiện, theo cách cao nhất và đầy trọn nhất có thể, những mục đích của tình yêu thương; và chúng ta làm tốt trong mọi cuộc truy vấn của mình khi không bao giờ buông bỏ điều này như manh mối hướng dẫn của mình. Rõ ràng đây là một lập trường cần được trình bày cách cẩn thận để bảo vệ nó khỏi bị lạm dụng. Cần ghi nhớ rằng điều chúng ta gọi là “tình yêu thương” nơi Đức Chúa Trời không phải chỉ là bản tính tốt suông. Nó không phải là một lòng nhân ái mềm yếu, dễ nhượng bộ, mà luôn được Kinh Thánh xem là hài hòa với mọi thuộc tính khác trong bản tính của Đức Chúa Trời. Nó được xem là nhất quán với sự thánh khiết, với sự công chính, với sự chân thật; với mọi sự trọn vẹn khác của Đức Chúa Trời. Điều cần nói là tình yêu thương nơi Đức Chúa Trời xác định mục đích cuối cùng mà mọi thuộc tính khác này đều dấn thân để thực hiện cho đến mức đầy trọn nhất của nó. Để minh họa: có sự phán xét nơi Đức Chúa Trời; có cơn thịnh nộ nơi Đức Chúa Trời. Bất kỳ nền thần học nào cố cắt bỏ ý tưởng về cơn thịnh nộ nơi Đức Chúa Trời sẽ sớm thấy mình ở trong một tình trạng rất yếu ớt. Có sự phán xét nơi Đức Chúa Trời — cơn thịnh nộ đáng sợ và khủng khiếp (Rô-ma 1:18; 2:8, 9, v.v.) — nhưng rồi sự phán xét và cơn thịnh nộ không bao giờ được Kinh Thánh đưa ra như một điều mà Đức Chúa Trời vui thích tự nó. Sự phán xét, Kinh Thánh cho chúng ta biết, là “việc lạ” của Đức Chúa Trời (Ê-sai 28:21). Nếu tội nhân chết trong tội lỗi của mình, đó không phải vì Đức Chúa Trời mong muốn người ấy phải chết. Đức Chúa Trời không vui thích về sự chết của kẻ ác, mà vui thích việc người ấy trở lại từ đường lối của mình, và được sống (Ê-xê-chi-ên 18:23). Do đó, tình yêu thương vẫn là mục đích cuối cùng của Đức Chúa Trời, và mục đích của Ngài, nếu chúng ta có thể thấy nó trong toàn bộ của nó, là phục tùng cho những mục đích của tình yêu thương. IV Sự Sáng Tạo và Sự Quan Phòng Đã nói dưới đầu mục trước rằng sự chuyển tiếp từ giáo lý về Đức Chúa Trời sang giáo lý về thế gian được ban cho trong ý tưởng về Mục Đích thiên thượng, và đã nói đôi điều về mục đích của Đức Chúa Trời có nghĩa là gì, và về tình yêu thương như yếu tố xác định mục đích cuối cùng của mục đích của Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, bản chất của mục đích của Đức Chúa Trời được thấy rõ nhất bằng cách quan sát nó trong việc thực hiện của nó, và hai lĩnh vực trong đó việc thực hiện ấy cần được truy tìm là Sự Sáng Tạo và Sự Quan Phòng. I Tôi chuyển sang nói về Sự Sáng Tạo, như cách thứ nhất trong đó mục đích của Đức Chúa Trời được thực hiện. Tôi không cần phải
trì hoãn lâu về điều được hiểu bởi từ sự sáng tạo. Thuật ngữ này đơn giản chỉ rằng mọi vật ở trên trời và ở dưới đất, “những vật thấy được và những vật không thấy được” (Cô-lô-se 1:16), đã được đem vào hiện hữu bởi một hành động tự do của sự khôn ngoan và quyền năng toàn năng của Đức Chúa Trời, và rằng chúng tiếp tục tồn tại trong Ngài (Công Vụ Các Sứ Đồ 17:28; xem Cô-lô-se 1:17), và lệ thuộc vào Ngài về sự tồn tại của chúng (xem Hê-bơ-rơ 1:2). Đây là một giáo lý chạy xuyên suốt toàn bộ Kinh Thánh; quả thật, như sẽ được cho thấy ngay sau đây, là giáo lý đặc thù của Kinh Thánh. Không phải chỉ chương đầu tiên của Sáng Thế Ký mới khẳng định giáo lý này. Nó được tìm thấy từ trang đầu tiên của Kinh Thánh đến trang cuối cùng của nó. Những lời đầu tiên của Kinh Thánh là: “Ban đầu Đức Chúa Trời dựng nên trời đất” (Sáng Thế Ký 1:1); trong số những lời cuối cùng của nó là: “Ngài đã dựng nên muôn vật, và bởi ý muốn của Ngài mà chúng tồn tại, và đã được dựng nên” (Khải Huyền 4:11). Nói đúng ra thì định nghĩa trên bao gồm điều mà thần học gọi là “sự bảo tồn”, cũng như sự sáng tạo; nhưng theo nghĩa rộng mà tôi sử dụng thuật ngữ này, “sự sáng tạo” được hiểu là bao gồm cả hành động ban đầu của Đức Chúa Trời trong việc kêu gọi mọi vật vào hiện hữu, và quyền năng bảo tồn của Ngài trong việc duy trì chúng trong hiện hữu sau khi chúng đã được sáng tạo. Hai ý tưởng này gắn kết không thể tách rời. Mọi vật không ra khỏi tay Đức Chúa Trời sau khi chúng đã được sáng tạo, hay không bao giờ đạt được một sự tồn tại độc lập. Đây là sai lầm của Thuyết Hữu Thần Tự Nhiên. Đức Chúa Trời không thể loại bỏ thế gian của Ngài theo cách này. Thế gian được Ngài duy trì và bảo tồn; và điều này, theo một cách nào đó, cũng là, như người ta đã diễn đạt, “một sự sáng tạo liên tục”. Tuy nhiên, ở đây câu hỏi có thể được nêu ra: “Xét cho cùng, việc thế gian đã đi vào hiện hữu như thế nào, nay nó đã ở đây rồi, có thật sự quan trọng lắm không? Tôn giáo có thật sự quan tâm đến một giáo lý như sự sáng tạo — đến giáo lý của Kinh Thánh, hay đến bất kỳ lý thuyết nào khác về nguồn gốc của thế gian — không?” Câu trả lời phải là “Có”; tôn giáo có một phần liên quan rất sâu sắc — một trong những phần liên quan sâu sắc nhất — trong giáo lý sáng tạo này. Luôn luôn là điều an toàn khi giả định rằng không có một giáo lý lớn nào của Kinh Thánh mà tôn giáo lại không có mối quan tâm sâu sắc và thiết yếu trong đó. Xin đừng ai bị cám dỗ xem nhẹ bất kỳ một giáo lý nào trong những giáo lý này, hay đánh đổi chúng đi với lý do rằng chúng không có tầm quan trọng lớn. Mối quan tâm của tôn giáo trong giáo lý sáng tạo này là gì? Đó là đức tin đòi hỏi trên hết mọi sự sự bảo đảm rằng mọi điều trong thế gian — trong vũ trụ — đều tuyệt đối ở dưới quyền năng và sự kiểm soát của Đức Chúa Trời; và bạn không thể có sự bảo đảm này nếu không dựa trên quan điểm mà Kinh Thánh đưa ra, rằng mọi vật đã được Đức Chúa Trời đem vào hiện hữu, và lệ thuộc vào Ngài về sự tiếp tục tồn tại của chúng. Giả sử điều ngược lại xảy ra. Giả sử có một điều gì đó trong thế gian này mà Đức Chúa Trời đã không sáng tạo — chẳng hạn một vật chất đời đời nào đó, như các nhà lý thuyết đã tưởng tượng, tồn tại độc lập với Đức Chúa Trời, và nằm ngoài quyền năng của Ngài. Vậy hãy xem điều gì sẽ xảy ra. Đây là một điều gì đó không được sáng tạo, đã tồn tại từ cõi đời đời, tồn tại bởi một sự tất yếu của chính bản chất của nó, tồn tại với quyền chính đáng như chính Đức Chúa Trời — do đó là một điều gì đó mà Đức Chúa Trời không có quyền kiểm soát trên đó. Bạn có yếu tố kháng cự, ngoan cố này trong thế gian, và bạn không có bảo đảm nào rằng mục đích của Đức Chúa Trời sẽ không bị ngăn trở, bị đánh bại, hay, ít nhất, bị giới hạn và bị phá vỡ, bởi nó. Chỗ mà giáo lý sáng tạo bước vào là để bảo đảm cho chúng ta rằng không có điều gì thuộc loại này trong toàn bộ vũ trụ. Mọi vật tồn tại, thấy được và không thấy được, đều ở đó, vì Đức Chúa Trời đã đem chúng vào hiện hữu; và Đức Chúa Trời có quyền kiểm soát tuyệt đối nhất đối với điều Ngài đã sáng tạo. Ý chí con người có thể chống lại Đức Chúa Trời; nhưng chính Ngài là Đấng đã ban cho chúng sự tự do của chúng, và Ngài quy định những giới hạn mà trong đó chúng được phép thực thi sự tự do ấy. Vì đức tin này có thể ngước nhìn cách tin quyết và nói: “Sự cứu giúp tôi đến từ Đức Giê-hô-va, là Đấng đã dựng nên trời và đất” (Thi Thiên 121:2). Vậy thì, như sẽ thấy, đức tin có một phần liên quan thiết yếu trong giáo lý sáng tạo này. Nó biết rằng mọi vật đều ở trong sự định đoạt của Đức Chúa Trời; rằng không có điều gì nằm ngoài phạm vi tác động của Ngài; rằng mọi vật đều ở dưới mạng lệnh của Ngài, để được sử dụng cho việc thực hiện ý muốn của Ngài. Tân Ước còn đưa giáo lý này đi xa hơn nữa. Bạn nhớ Tân Ước nhấn mạnh biết bao về sự kiện Chúa Giê-xu Christ, Chúa của chúng ta, đã có phần của Ngài trong công việc sáng tạo. “Muôn vật đã được dựng nên trong Ngài… Muôn vật đứng vững trong Ngài”, hay gắn kết với nhau (Cô-lô-se 1:16, 17): Ngài là khởi đầu — nguồn gốc và nguyên tắc — của sự sáng tạo, và Ngài là mục đích cuối cùng của nó (“Nhờ Ngài” — “Cho Ngài”; xem Giăng 1:2; Cô-lô-se 1:15–17; Hê-bơ-rơ 1:2, 10; Khải Huyền 3:14, v.v.). Vậy Đấng Christ đã liên quan đến sự sáng tạo; điều này có nghĩa là thế gian thọ tạo ở trong tay của Đấng Cứu Thế của chúng ta cũng như của Cha chúng ta. II Điều tiếp theo tôi muốn nói về giáo lý này là giáo lý của Kinh Thánh về sự sáng tạo là một giáo lý hoàn toàn độc nhất. Đó là một giáo lý thuộc về tôn giáo của Kinh Thánh, và không thuộc về bất kỳ tôn giáo nào khác trên thế gian. Điều quan trọng là phải làm nổi bật tính độc nhất này của các giáo lý trong Kinh Thánh. Tôi không nghĩ nó thường được làm nổi bật với một nửa sự nhấn mạnh mà nó đáng phải có. Nếu nó được làm nổi bật hơn, sẽ có ít khó khăn và rắc rối hơn nhiều trong tâm trí của nhiều người; vì họ sẽ thấy trong mỗi một giáo lý này dấu ấn của chính Đức Chúa Trời, một tính độc nhất chỉ về một nguồn gốc thiên thượng. Điều này đúng với giáo lý sáng tạo cũng như với mọi giáo lý khác. Bạn cầm lấy những cuốn sách về các tôn giáo khác, và đọc rất nhiều trong đó về sự sáng tạo. Bạn cầm lấy thiên sử thi sáng tạo cổ của Babylon, và bạn đọc ở đó về Merodach Đấng Tạo Hóa. Bạn thấy từ “Đấng Tạo Hóa” rải rác khắp các thánh ca Babylon. Nhưng trong những thánh ca ấy nó có nghĩa rất khác với nghĩa của nó trong câu chuyện Kinh Thánh. Trong thiên sử thi Babylon, bài thơ thật ra bắt đầu bằng một thuật trình về nguồn gốc của các thần, hay của vị thần cổ xưa nhất trong số họ, từ vực sâu hỗn mang. Bạn thấy bạn đang ở trong một lĩnh vực hoàn toàn khác với lĩnh vực bạn đang ở trong Kinh Thánh. Điều này cũng đúng với các hệ thống tôn giáo khác và với các lý thuyết triết học. Trong những hệ thống và lý thuyết này, bạn có rất nhiều suy đoán đa dạng. Thế gian hoặc được xem là đời đời, vốn là quan điểm Vô Thần; hoặc được làm ra từ một vật chất có trước đời đời mà Đức Chúa Trời gia công thành hình dạng, vốn là quan điểm của Plato; hoặc bạn thấy ý tưởng về hai nguyên tắc — một nguyên tắc thiện và một nguyên tắc ác — tranh đấu với nhau (Thuyết Nhị Nguyên), vốn là quan điểm xưa của Zoroaster hay của người Parsi. Người theo thuyết Zoroaster quy mọi điều xấu xa và có hại trong thế gian cho nguyên tắc ác, và ghi mọi điều tốt lành trong thế gian cho nguyên tắc thiện; và cuộc tranh đấu này cứ mãi diễn ra. Người ta đã bỏ qua rằng thiện và ác trong thiên nhiên chỉ là những thuật ngữ tương đối (ví dụ, lửa đốt cháy và nấu chín thức ăn của chúng ta; mặt trời làm cho sinh sôi, nhưng cũng làm cho cháy sém), và rằng một nguyên tắc đời đời chỉ là ác thì không phải là một nguyên tắc đạo đức theo nghĩa đúng đắn chút nào: hầu như không khác gì một lực lượng thiên nhiên có hại. Rồi, một lần nữa, có nhiều hình thức lý thuyết đã được nói đến (Thuyết Phiếm Thần) trong đó có sự lẫn lộn thế gian với Đức Chúa Trời. Thế gian đơn giản là một sự bày tỏ của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời là “linh hồn của thế gian”, hay thế gian được coi là phát xuất từ Đức Chúa Trời bởi một loại tiến trình tiến hóa hay sự tất yếu luận lý nào đó — mọi vật tuôn ra từ bản tính của Đức Chúa Trời, theo một hình ảnh của Spinoza, với cùng một sự tất yếu như các tính chất của một tam giác tuôn ra từ bản tính của tam giác. Đối lập với mọi giáo lý và lý thuyết này trong thế gian về nguồn gốc của muôn vật — nhiều giáo lý trong số đó đang tái xuất hiện trong thời đại của chính chúng ta — đứng giáo lý của Kinh Thánh trong sự đơn giản vĩ đại của nó. Có nhiều suy đoán thô thiển nảy sinh theo thời gian liên quan đến thiên nhiên và sự sáng tạo. Một trong những điều kỳ lạ nhất trong những năm gần đây là điều mang tên “Christian Science”, dù hầu hết mọi người khó có thể thấy Cơ Đốc giáo hay khoa học trong đó. Điều người ta khám phá được, liên quan đến giáo lý tôi đang bàn, là thế gian này mà Kinh Thánh nói đến như là sự sáng tạo của Đức Chúa Trời, theo lý thuyết mới, là một ảo tưởng của “tâm trí hay chết” của chúng ta, dù điều đó chính xác là gì đi nữa. Tôi nghĩ đó thật sự là một “tâm trí hay chết” mà từ đó ý tưởng ấy đã đến. Thật rất lạ, phải không, rằng con người lại tình cờ đều bị ảnh hưởng bởi ảo tưởng này giống nhau; và rằng, như khoa học cho thấy, thế gian đã ở đó từ những thời đại rất lâu trước khi có bất kỳ “tâm trí hay chết” nào để nghĩ về nó! Nhưng liên quan đến mọi lý thuyết này đã được nêu tên, thật không khôn ngoan khi nghĩ về chúng như hiện nay nằm ngoài phạm vi thực tiễn. Chúng chính là loại điều đang được dọn ra dưới những tên mới, dù trong thực tế chúng xưa cũ như những ngọn đồi; chỉ là người xưa không biết rõ hơn, trong khi chúng ta đáng phải biết rõ hơn với Kinh Thánh trong tay mình. Vậy thì, tôi nhắc lại, giáo lý của Kinh Thánh nổi bật giữa mọi giáo lý này như một điều hoàn toàn khác biệt và tuyệt đối độc nhất. Đối lập với những lý thuyết này, Kinh Thánh tuyên bố: — 1. Rằng thế gian không phải là đời đời, mà có một khởi đầu trong thời gian. Lẽ thật này càng trở nên hiển nhiên hơn liên tục khi chúng ta càng hiểu rõ hơn thế gian là gì. Chính khoa học đã đưa vào một từ để diễn đạt ý tưởng rằng thế gian ở trong vị thế của một chiếc đồng hồ đang chạy xuống — liên tục tiêu hao năng lượng của nó. Nó gọi đó là “entropy”. Sẽ có một ngày thế gian kết thúc. Tương tự, khi bạn đi ngược trở lại, bạn đi đến một khởi đầu — một màn sương lửa tinh vân, hay một điều gì đó thuộc loại ấy, mà khoa học không thể giải thích nguồn gốc của nó. Màn sương lửa ấy, hay những thành phần nguyên tử của nó, đến từ đâu? Chỉ sự sáng tạo mới có thể đưa ra câu trả lời. 2. Rồi thế gian phân biệt với Đức Chúa Trời, không theo nghĩa là thế gian không đến từ Đức Chúa Trời, và rằng sự hiện diện và quyền năng của Ngài không được bày tỏ khắp nơi trong nó — rằng mọi sự sống và quyền năng trong nó không bắt nguồn từ Ngài (tính nội tại) — mà theo nghĩa là thế gian vẫn không phải là Đức Chúa Trời, mà là sản phẩm của hành động sáng tạo tự do của Ngài, được Đức Chúa Trời phân biệt khỏi chính Ngài ngay trong chính hành động sáng tạo nó. Đây là ranh giới phân tách một Thuyết Hữu Thần chân thật khỏi Thuyết Phiếm Thần. Đức Chúa Trời không đơn giản là sự sống, hay linh hồn, hay quy luật nội tại của thế gian, mà có sự sống trọn vẹn đời đời của chính Ngài ở trên thế gian, và độc lập với nó (tính siêu việt). Ngài “ở trên mọi vật”, cũng như “xuyên qua mọi vật, và ở trong mọi vật” (Ê-phê-sô 4:6). 3. Từ đó suy ra rằng thế gian này không phải là sản phẩm của sự tất yếu — của bất kỳ sự phát xuất tất yếu hay sự triển khai luận lý nào của Hữu Thể của Đức Chúa Trời — mà là kết quả của một hành động tự do của sự khôn ngoan và quyền năng của Ngài: một điều tồn tại vì Ngài đã chọn, vì những mục đích của sự thánh khiết và tình yêu thương, để kêu gọi nó vào hiện hữu. Không cần nói thêm rằng quyền năng duy nhất xứng hợp cho một công việc như vậy là quyền năng Toàn Năng — sự toàn năng. 4. Cuối cùng, giáo lý dạy rằng vật chất cũng như hình thức của thế gian đều là sự sáng tạo của Đức Chúa Trời. Không có điều gì bị để lại bên ngoài quyền năng sáng tạo của Đức Chúa Trời. Câu đầu tiên của Sáng Thế Ký đưa ra triết học sâu sắc nhất về toàn bộ chủ đề: “Ban đầu Đức Chúa Trời dựng nên trời đất”. Đây là điều được hiểu khi người ta nói rằng Đức Chúa Trời đã làm nên muôn vật “từ hư không”. Cách diễn đạt này đôi khi đã bị chế giễu, như thể có ý nói rằng “hư không” là một loại chất liệu nào đó mà từ đó Đức Chúa Trời đã nắn nên thế gian.
Đứa trẻ nhỏ nhất trong trường Chúa nhật cũng không dại dột đến nỗi không biết rằng đó không phải là ý nghĩa được nhắm đến. Ý của cách diễn đạt ấy đơn giản là Đức Chúa Trời đã đem thế giới này vào hiện hữu ở nơi trước đó không có thế giới nào; ở nơi trước đó không có gì tồn tại. Như tác giả thư Hê-bơ-rơ nói: “Bởi đức tin, chúng ta biết rằng thế gian đã làm nên bởi lời của Đức Chúa Trời, đến nỗi những vật bày ra đó đều chẳng phải từ vật thấy được mà đến” (Hê-bơ-rơ 11:3; xem Thi Thiên 33:6).
III
Sẽ không ai trông đợi tôi phải bàn dài ở đây về những vấn đề còn tranh cãi liên quan đến mối liên hệ giữa các ký thuật của Kinh Thánh về sự sáng tạo với khoa học hiện đại, nhưng ít nhất tôi có thể chỉ ra điều tôi cho là quan điểm đúng đắn trong những vấn đề này. Có những người tự nhận là xem nhẹ chương đầu tiên của Sáng Thế Ký. Tôi thì không. Người xem nhẹ chương đầu tiên của Sáng Thế Ký không biết rõ lắm về điều mình đang nói. Tôi thừa nhận ngay rằng chức năng của sự mặc khải trong Kinh Thánh không phải là đi trước những khám phá của thế kỷ mười chín và hai mươi — chẳng hạn, cho chúng ta biết trước điều địa chất học đã đưa ra ánh sáng về tuổi của trái đất, hay thứ tự chính xác của các tầng địa chất của nó. Khi Kinh Thánh thật sự nói về những điều này, hay mô tả các hiện tượng tự nhiên, Kinh Thánh làm vậy bằng ngôn ngữ bình dân, đơn giản, đúng như chính chúng ta mỗi ngày vẫn nói về mặt trời mọc và mặt trời lặn. Điều Kinh Thánh làm không phải là đi trước những khám phá của các thời đại sau, nhưng là cho chúng ta biết về mối liên hệ của Đức Chúa Trời với thế giới, và truyền đạt những lẽ thật lớn lao về nguồn gốc và sự sắp đặt của thế giới, là những điều cần thiết làm nền tảng cho một quan điểm tôn giáo đúng đắn về thế giới, bất kể tri thức hay khoa học có thể đạt đến giai đoạn nào. Vì vậy, khi chúng ta nhìn vào những tư tưởng lớn lao mà chương đầu tiên của Sáng Thế Ký muốn dạy — hơn nữa, khi chúng ta so sánh chúng với những truyền thuyết kỳ quái được tìm thấy trong các tôn giáo khác — tôi nghĩ chúng ta khó có thể không thấy rằng chúng có nguồn gốc từ Thánh Linh mặc khải vốn ở trong Y-sơ-ra-ên, chứ không từ một nguồn nào thấp kém hơn. Những tư tưởng lớn lao nào đứng ở hàng đầu trong ký thuật này của Sáng Thế Ký? 1. Như đã nói, có lẽ thật lớn lao rằng chỉ có một Đấng Tạo Hóa duy nhất của thế giới — là Đức Chúa Trời. Hãy đặt điều đó đối diện với mọi hình thức tôn giáo đa thần, và hãy nhớ rằng thế giới đầy dẫy thuyết đa thần khi chương này được viết ra. 2. Có lẽ thật rằng thế giới không phải là vĩnh hằng, nhưng Đức Chúa Trời đã sáng tạo nó từ ban đầu; “Vì Ngài phán, thì việc liền có; Ngài biểu, thì vật liền đứng vững” (Thi Thiên 33:9). 3. Kinh Thánh cho chúng ta biết, và điều này quan trọng, rằng thế giới bắt nguồn không phải trong một hành động sáng tạo đơn lẻ, nhưng trong một loạt các hành động của Đức Chúa Trời; một loạt đi lên ngày càng cao hơn, và đạt đến đỉnh điểm trong sự sáng tạo con người. 4. Kinh Thánh cho chúng ta biết rằng con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, và kết hợp trong chính mình cả thiên nhiên lẫn tâm linh; rằng con người là vương miện của thiên nhiên, nhưng đồng thời là mắt xích giữa thiên nhiên và một thế giới thuộc linh cao hơn — giữa thiên nhiên và Đức Chúa Trời. Bây giờ, hãy lấy những tư tưởng này, và tôi nghĩ sẽ được thừa nhận rằng không một tư tưởng nào trong chúng xung đột với khoa học: trái lại, ở nơi hai lĩnh vực chạm nhau, chúng hoàn toàn trùng khớp, và xác chứng cho nhau. Nhưng tôi mạnh dạn đi xa hơn. Tôi đã nói rằng chức năng của chương Sáng Thế Ký không phải là đi trước những khám phá của khoa học hiện đại. Nhưng điều đó không có nghĩa là nó mâu thuẫn với chúng. Tôi không tin rằng nó mâu thuẫn. Trái lại, có bằng chứng về một sự phù hợp kỳ lạ và sâu sắc. Hãy lấy gần như bất kỳ cuốn sách nào đã được viết về mối liên hệ giữa chương đầu tiên của Sáng Thế Ký và địa chất học — chẳng hạn, một cuốn sách cũ như Testimony of the Rocks của Hugh Miller — và, không đi vào chi tiết, tôi thấy chính sự kiện rằng người ta có thể trình bày hai loạt sự việc, của Kinh Thánh và của địa chất học, bên cạnh nhau như được làm trong những cuốn sách này, và cho thấy một mức độ hòa hợp lớn lao và kỳ diệu giữa chúng, tự nó là bằng chứng rằng chúng ta đang ở trước một điều hoàn toàn khác thường. Liệu điều tương tự có thể được làm với bất kỳ “vũ trụ khởi nguyên luận” hay câu chuyện sáng tạo nào khác đang tồn tại không? Tác giả này trong Sáng Thế Ký rõ ràng có quan điểm đúng đắn, và sự hiểu biết thấu suốt mà Thánh Linh mặc khải đem lại về thứ tự đi lên của thiên nhiên là chân thật đến nỗi có rất ít điều trong bức tranh nguyên thủy này về sự sáng tạo — tôi cho nó là một trong những điều cổ xưa nhất trong Kinh Thánh — không hòa hợp với điều khoa học tiên tiến nhất của chúng ta dạy. Cho đến muôn đời, bức tranh Sáng Thế Ký này sẽ vẫn là một điều kỳ diệu, không phải vì nó bất đồng với khoa học, nhưng vì sự chính xác kỳ diệu của nó. Với nó trong tay, người nông dân đơn sơ nhất cũng khôn ngoan hơn mọi thầy dạy của mình về những chủ đề lớn lao mà nó bàn đến, nếu các thầy dạy ấy là những người phớt lờ hay khinh thường các bài học của nó.
Còn một câu hỏi nữa. Có người có thể nói, chẳng phải học thuyết sáng tạo này, ít nhất, xung đột với thuyết tiến hóa đang thịnh hành sao, đặc biệt là khi thuyết sau phủ nhận điều gọi là “những sự sáng tạo đặc biệt”? Tôi không thể bàn đầy đủ chủ đề đó ở đây. Nhưng có thể đưa ra một vài gợi ý. Tôi sẵn sàng thừa nhận rằng học thuyết sáng tạo của Kinh Thánh thật sự xung đột với một thuyết tiến hóa như cố Tiến sĩ Darwin đã đề xướng. Nhưng từ lâu khoa học đã thấy rằng “thuyết Darwin” và “tiến hóa” không phải là những thuật ngữ đồng nghĩa; và khắp nơi, những đại diện hàng đầu đã đứng lên chống lại sự tiến hóa của ngẫu nhiên — sự tiến hóa loại bỏ sự thiết kế, và đưa sự tình cờ trong thiên nhiên vào làm công việc của trí tuệ. Không lâu trước khi qua đời, vào cuối một bài giảng khoa học tại Luân Đôn, cố Huân tước Kelvin, nhà khoa học lỗi lạc nhất thời của ông, đã tuyên bố rằng khoa học không phủ nhận quyền năng sáng tạo, nhưng khẳng định sự cần thiết của một trí tuệ tổ chức và điều hướng trong thiên nhiên. Vì vậy, thật ra, học thuyết của Kinh Thánh không những không xung đột với học thuyết tiến hóa, mà tôi thấy nó còn cung cấp cho học thuyết đó những giới hạn cần thiết của nó. (1) Có giới hạn ban đầu của các nguồn gốc. Không thuyết tiến hóa nào có thể vượt qua điều đó. Như chúng ta đã thấy, dù bạn có lùi quá trình của mình lại xa đến đâu, bạn cũng đến một điểm mà tại đó bạn phải bắt đầu. Nếu bạn bắt đầu với một đám mây khí rực lửa, bạn phải giải thích đám mây khí của mình. Nếu bạn bắt đầu với các nguyên tử, bạn phải giải thích các nguyên tử của mình. Các nguyên tử không được sinh ra bởi một quá trình chọn lọc tự nhiên. Chúng ở đó trong vô số nhiều của chúng, được đóng dấu và cố định với những đặc tính không thay đổi của chúng, mang trên chúng, như Clerk Maxwell đã nói, mọi dấu vết của “những vật phẩm được chế tạo”. Nếu bạn cố gắng đi xa hơn các nguyên tử đến “hạ nguyên tử”, và đến những sức căng điện trong ê-te, thì cũng vậy. Làm sao những “sức căng” kỳ diệu này lại ở đó, tương đương với các nguyên tử cũ, chỉ vô cùng phức tạp hơn trong cấu trúc của chúng? (2) Tiếp theo, có những giới hạn do sự xuất hiện của các vương quốc mới áp đặt. Tiến hóa chưa bao giờ giải thích được sự chuyển tiếp từ vô cơ sang hữu cơ (từ không có sự sống sang có sự sống), từ không có cảm giác sang có cảm giác, từ ý thức của thú vật sang lý tính của con người. Điều đáng chú ý là chính tại những điểm như sự sáng tạo nguyên thủy của vật chất, sự đưa vào sự sống của thú vật, và sự sáng tạo con người, mà người thuật chuyện Hê-bơ-rơ xưa đã dùng từ bara, từ diễn tả ý tưởng về sự sáng tạo đích thực — sự sản sinh ra một điều mới và cao hơn bởi hành động trực tiếp của Đức Chúa Trời (Sáng Thế Ký 1:1, 21, 27). (3) Có giới hạn đặt cho tiến hóa bởi luật về các loài. Vì tiến hóa, xét cho cùng, không phải là một dòng chảy không ngừng. Sự biến dị không phải là hoàn toàn vô hạn. Các giới hạn của nó sớm đạt đến, và có một khuynh hướng không đổi là quay trở lại kiểu mẫu. Có những “điểm cuối” dọc theo các đường khác nhau mà tiến hóa không thể đi xa hơn. Kinh Thánh cung cấp sự kiểm soát cần thiết đối với sai lầm ở đây bằng sự nhấn mạnh của nó vào sự sáng tạo và sự sinh sôi của các “loài” (Sáng Thế Ký 1:11, 12, 21, 24). Với sự công nhận thỏa đáng về hoạt động quyết định của Đức Chúa Trời trong sự xuất hiện của các vương quốc mới, hay các trật tự tồn tại mới, và sự sản sinh ra các kiểu mẫu hay các loài mới, không có điều gì trong tiến hóa cần phải xung đột với một học thuyết về “sự sáng tạo”, miễn là sự hợp tác của các nguyên nhân thứ yếu không bị loại trừ.
IV
Từ sự sáng tạo, tôi tiến sang nói về sự quan phòng của Đức Chúa Trời. Thế giới mà Đức Chúa Trời đã dựng nên, Ngài cũng cai trị. Sự quan phòng của Đức Chúa Trời mở rộng đến mọi sự. Điều nhỏ cũng như điều lớn đều được bao gồm trong đó. Nó bao gồm mọi người, mọi biến cố, và mọi hành động. Các hành động tự do của con người, thậm chí tội ác của con người, cũng được đưa vào trong đó, và được cai trị để hoàn thành các mục đích khôn ngoan của Đức Chúa Trời. Hầu như không cần bằng chứng rằng Kinh Thánh dạy học thuyết an ủi này về sự quan phòng bao trùm mọi sự của Đức Chúa Trời. Các phân đoạn khẳng định điều đó là vô số. Chúng ta có những lời tuyên bố tổng quát, như: “Hễ điều gì Đức Giê-hô-va muốn, thì Ngài đã làm điều ấy, ở trên trời và dưới đất” (Thi Thiên 135:6); “Ngài đã làm cho muôn dân sanh ra bởi chỉ một người, và khiến họ ở khắp trên mặt đất, định trước thì giờ đời người ta cùng giới hạn chỗ ở” (Công Vụ Các Sứ Đồ 17:26). Và những lời tuyên bố cụ thể, như: “Ngài chữa lành người có lòng đau thương, và bó vít của họ. Ngài đếm số các vì sao, gọi từng tên hết thảy các vì ấy” (Thi Thiên 147:3, 4); “Lòng người toan định đường lối mình; song Đức Giê-hô-va chỉ dẫn các bước của người” (Thi Thiên 135:6); “Dầu đến một con [chim sẻ] cũng không sa xuống đất ngoài ý Cha các ngươi” (Ma-thi-ơ 10:29); “Hãy trao mọi điều lo lắng mình cho Ngài, vì Ngài hay săn sóc anh em” (1 Phi-e-rơ 5:7). Nhiều thi thiên, nhiều chương, và nhiều phần diễn thuyết lấy sự quan phòng làm chủ đề của chúng, như Thi Thiên 104 (thiên nhiên), Thi Thiên 121 (đời sống con người), Châm Ngôn 16 (hạnh kiểm), Ma-thi-ơ 6:25–34 (Bài Giảng Trên Núi). Nói chung, học thuyết này là hàm ý của toàn bộ Kinh Thánh, trong lịch sử, giới răn, lời khuyên giục, lời cảnh báo, lời đe dọa.
Lịch sử của Giô-sép trong sách Sáng Thế Ký, với sự cai trị kỳ diệu của Ngài trên một chuỗi dài các biến cố hướng đến một mục đích cụ thể, và sách Ê-xơ-tê thường bị khinh thường, là những ví dụ nổi bật. Sự đóng đinh của Chúa Giê-xu, được thực hiện qua những dục vọng xấu xa nhất của con người, là một ví dụ còn nổi bật và đáng sợ hơn. Phi-e-rơ nói, Ngài bị “nộp theo ý định trước và sự biết trước của Đức Chúa Trời” (Công Vụ Các Sứ Đồ 2:23). “Họ đã nhóm lại đặng làm mọi sự tay Ngài và ý Ngài đã định trước” (4:28).
1. Ở đây nhiều câu hỏi nảy sinh. Một điểm thường được nêu lên là về mối liên hệ của sự quan phòng với điều chúng ta gọi là luật tự nhiên. Có những người khăng khăng rằng, trong khi có điều họ gọi là sự quan phòng chung của Đức Chúa Trời, tức là sự quản trị thế giới theo các luật chung cố định, thì không có, và không thể có, điều tín đồ Cơ Đốc gọi là sự quan phòng đặc biệt, tức là một sự quan phòng quan tâm đến các chi tiết của đời sống con người và của lịch sử — sự quan phòng chăm sóc cá nhân, đáp lời cầu nguyện của người ấy, và tìm kiếm điều tốt riêng cho người ấy. Họ cho rằng Đức Chúa Trời đã đặt thế giới dưới các luật chung này, chúng lăn đi và nghiền ra những kết quả không thể sai của chúng, nhìn chung là ích lợi; nhưng các chi tiết phải tự lo liệu lấy. Bạn, trong các chi tiết của đời mình, ở trong tay của các luật này. Điều bạn có thể làm nếu muốn thoát khỏi tai hại là tránh đường đi của chúng, hay tốt hơn, bẻ cong chúng để có lợi cho mình. Trong mọi trường hợp, chúng không bẻ cong theo bạn. Nhiều người mỉm cười khi nghe nói Đức Chúa Trời đáp lời cầu nguyện của một người. Làm sao Ngài có thể làm điều đó? Các luật của Ngài trói tay Ngài, và Ngài không thể đi xuống vào các chi tiết của đời sống con người, và giúp đỡ họ. Theo quan điểm này, khi Đức Chúa Trời đã thiết lập các luật của Ngài, công việc của Ngài đã xong; các chi tiết phải tự trông nom lấy.
Điều tôi muốn nói về điều này là, tôi nghĩ quan điểm về Đức Chúa Trời mà nó bao hàm là một quan điểm rất nghèo nàn và hời hợt. Rõ ràng đó không phải là sự dạy dỗ của Đấng Christ, cũng không phải là sự dạy dỗ chung của Kinh Thánh. Ở đó, luôn luôn được giả định rằng Đức Chúa Trời có mọi nguyên nhân và mọi tác nhân trong tay Ngài, và rằng các kết quả cụ thể mà chúng thực hiện không phải do tình cờ hay do tất yếu, nhưng, ngay cả trong các chi tiết nhỏ nhất của chúng, là kết quả của sự sắp đặt khôn ngoan của Ngài (Ma-thi-ơ 10:29, 30). Và điều này chắc chắn cũng là quan điểm đúng đắn nhất ngay cả về mặt triết học. Quan niệm này thật nhỏ nhen, lý thuyết về một Đức Chúa Trời chăm sóc những điều tổng quát, nhưng không chú ý đến các chi tiết. Hãy áp dụng lý thuyết này vào các công việc trần thế. Ai không biết rằng bất kỳ người nào điều hành một công việc kinh doanh, hay quản lý một cơ quan công cộng, nếu hành động theo các nguyên tắc này, chú ý đến những điều tổng quát, nhưng không trông nom các chi tiết, sẽ sớm thấy mình ở trong một vị trí rất không mong muốn, và có lẽ sẽ kết thúc tại tòa án phá sản? Chúng ta có một câu tục ngữ: “Hãy chăm sóc những đồng xu, và những đồng bảng sẽ tự chăm sóc lấy chúng”. Không nghi ngờ gì, có một điều gọi là khôn về xu mà dại về bảng; nhưng cũng đúng là, trừ khi bạn chú ý đến các chi tiết, bạn sẽ không đem lại từ toàn thể kết quả bạn muốn. Đặc biệt khi người ta suy ngẫm rằng thường chính trên những điều được gọi là nhỏ nhặt của đời sống mà những hậu quả lớn nhất trong đời sống của các cá nhân và lịch sử của các dân tộc phụ thuộc vào — rằng hành động của con người, và qua chúng, toàn bộ lịch sử về sau của thế giới, thường đã được quyết định bởi những điều trông như những tai nạn tầm thường nhất — người ấy sẽ thấy rằng sự phủ nhận sự quan phòng của Đức Chúa Trời trong điều chúng ta coi là những chi tiết nhỏ nhặt của đời sống thật ra là sự phủ nhận Đức Chúa Trời có một kế hoạch cho thế giới nói chung. Tôi không cho rằng nhiều người đọc những trang này có chút nghi ngờ nào rằng Đức Chúa Trời thật sự thực thi một sự quan phòng liên tục, nhân từ và toàn năng trên đời sống của họ, và rằng Ngài thật sự đáp lời cầu nguyện của họ trong các vấn đề thuộc về đời này cũng như các vấn đề thuộc linh, theo ý muốn của Ngài. Nhưng câu hỏi vẫn sẽ được đặt ra: “Làm sao một sự quan phòng đặc biệt như vậy có thể xảy ra? Làm sao các luật chung này trong thiên nhiên có thể được hòa hợp với một sự quan phòng như vậy, và với những lời đáp cho sự cầu nguyện?”
Có một sự cân nhắc có thể giúp ít nhất làm sáng tỏ phần nào khó khăn, nếu không loại bỏ nó hoàn toàn. Không phải như sự phản đối giả định, rằng bạn có thể giải thích bất kỳ điều gì trong thiên nhiên chỉ bằng cách đơn giản viện đến các luật chung liên quan. Các luật chung tự chúng không làm gì trong việc đem lại các kết quả cụ thể. Ngoài các luật chung, còn phải tính đến cách các vật được đặt lại với nhau — cách chúng được kết hợp và hợp tác. Tiến sĩ Thomas Chalmers đã dùng từ “sự sắp đặt chung” (collocation) để diễn tả sự kiện này, và ý tưởng đó đã được ông J. S. Mill tiếp nhận, và bởi ông được đưa vào luận lý học khoa học (xem System of Logic của ông, Quyển III; chương 12, 2, v.v.). Chalmers nói: Có hai điều liên quan trong việc giải thích bất kỳ sự kiện nào của thiên nhiên; có các luật do Đức Chúa Trời chỉ định, và có sự sắp đặt chung của các luật này. Lấy một cái máy làm ví dụ. Bạn có một cái máy được thiết kế để sản xuất những kết quả nhất định — một máy in, hay bất cứ thứ gì. Nhưng để có được các kết quả, bạn cần không chỉ các vật liệu và các luật chung; bạn phải làm cho các bộ phận và các lực được điều chỉnh đúng cách để chúng sẽ làm việc cùng nhau nhằm sản xuất các kết quả này. Cái máy là sản phẩm của trí óc con người trong việc đặt các vật liệu lại với nhau để đạt được mục đích này. Và điều con người có thể làm trong việc kết hợp các luật và các lực để hoàn thành các mục đích của mình, chắc chắn Đức Chúa Trời, trong sự quan phòng lớn hơn của Ngài, có thể làm để thực hiện các kết quả Ngài mong muốn. Hơn nữa, con người không chỉ làm máy của mình rồi để nó chạy. Thường cũng có một bàn tay trên cái máy, hướng dẫn nó trong công việc của nó. Trong sự cai trị thế giới của Đức Chúa Trời, thật ra cũng không khác. Đức Chúa Trời đã đặt thế giới dưới các luật chung, nhưng Ngài không vì thế mà thoái vị quyền kiểm soát của Ngài đối với nó. Không có một chi tiết nào phát xuất từ hoạt động của các luật này dưới sự hướng dẫn của Ngài mà không phải là một phần của sự sắp đặt khôn ngoan vô hạn của Ngài, xét đến toàn thể, và đến mỗi đời sống cá nhân bị ảnh hưởng bởi hoạt động của chúng. Điều này đôi khi được diễn tả bằng cách nói rằng một quan điểm “cơ học” về thế giới (một quan điểm xét đến các nguyên nhân đang hoạt động), không loại trừ một quan điểm “mục đích luận” (một quan điểm xét đến các mục đích của hoạt động). Một điều chúng ta luôn có thể chắc chắn về điểm này là Đức Chúa Trời đã không trói tay Ngài trong chính vũ trụ của Ngài, đến nỗi Ngài không thể nghe tiếng kêu của con cái Ngài, hay giúp đỡ họ trong lúc họ cần. Thật vậy, những lời cầu nguyện của chúng ta luôn được giả định là những lời cầu nguyện theo ý muốn của Đức Chúa Trời, được dâng lên trong sự thuận phục sự khôn ngoan cao hơn của Ngài, ở nơi chúng ta có thể, như chúng ta thường, ở trong sự không biết, hay sai lầm. Người tin tưởng tha thiết nhất vào sự cầu nguyện, chẳng hạn, không tin hay trông đợi rằng Đức Chúa Trời sẽ làm cho nước chảy ngược lên dốc theo lời yêu cầu của mình. Đó là một lời thỉnh cầu mà người ấy không có khả năng được đáp lời. Điều người ấy cầu nguyện, người ấy để cho Đức Chúa Trời làm cho mình theo thời gian và cách thức của chính Ngài, hòa hợp với các luật Ngài đã thiết lập. Người ấy biết mình đang giao thiệp với một Cha mà các nguồn lực là vô hạn, Đấng biết trong mọi trường hợp điều gì là tốt nhất để ban cho và để giữ lại.
2. Đây là lĩnh vực của thiên nhiên, nhưng một khó khăn còn lớn hơn nảy sinh liên quan đến mối liên hệ của sự quan phòng với các hành động tự do, đặc biệt là với các hành động xấu xa. Kế hoạch của Đức Chúa Trời có bao gồm những điều này không, và nếu có, theo ý nghĩa nào? Bây giờ, chúng ta đã thấy mọi Kinh Thánh đều làm chứng rằng kế hoạch của Đức Chúa Trời bao gồm — tức là, thấy trước, và đưa vào trong chính nó — các hành động tự do của con người, thậm chí những hành động của kẻ ác. Sự đóng đinh của Đấng Christ lại là ví dụ nổi bật (Công Vụ Các Sứ Đồ 4:28). Làm sao điều này có thể xảy ra có thể được làm rõ hơn một chút nếu chúng ta suy ngẫm rằng tại mọi điểm, ý chí tự do của con người chỉ là một yếu tố trong một tình huống lớn hơn. Con người hành động tự do trong tình huống mà mình được đặt vào, nhưng có bao nhiêu sợi chỉ của sự quan phòng đi vào việc dệt nên tình huống đó. Chỉ một thay đổi nhỏ nhất trong các điều kiện tại bất kỳ điểm nào, và tình huống đó sẽ không bao giờ xuất hiện, hay hành động đó, với mọi hậu quả của nó, sẽ không bao giờ xảy ra. Chẳng hạn, hai người được đưa lại với nhau bởi một tai nạn bề ngoài, và hình thành một tình bạn quyết định các mối liên hệ tương lai của họ với nhau suốt đời, và tương lai của một dòng dõi sinh ra từ họ. Một thay đổi nhỏ, và hai người này có thể không bao giờ gặp nhau; có thể đã gặp những người khác; và các đường hướng của tương lai, liên quan đến vô số ý chí, sẽ khác đi cho đến cuối thời gian. Vậy còn các hành động tội lỗi thì sao? Về những điều này, chúng ta quen dùng thuật ngữ “cho phép”, và đúng như vậy. Nhưng cần phải nhớ rằng ở đây, sự “cho phép” đơn thuần cũng không cạn kiệt toàn bộ mối liên hệ của sự quan phòng của Đức Chúa Trời với các hành động tội lỗi. Sự quan phòng thật là sự cho phép; tuy nhiên là sự cho phép, theo lời của một tài liệu xưa, “có đi kèm với một sự giới hạn khôn ngoan và quyền năng nhất, và sự sắp đặt và cai trị chúng theo cách khác, trong một sự phân phối đa dạng, hướng đến các mục đích thánh khiết của chính Ngài” (Tuyên Xưng Westminster). Đức Chúa Trời thậm chí làm cho cơn giận của con người ngợi khen Ngài, và phần cơn giận còn lại Ngài ngăn chặn (Thi Thiên 76:10). Điều ác là của chính kẻ có tội, nhưng kẻ ác tự lừa dối mình một cách đau đớn nếu nghĩ rằng bằng sự nổi loạn của mình, mình có thể thoát khỏi tay Đấng Tạo Hóa của mình. Từ chối phục vụ Đức Chúa Trời theo một cách, người ấy sẽ thấy mình bị buộc phải phục vụ Ngài theo một cách khác.
V
Con Người và Tội Lỗi: Bản Tính của Con Người và Tình Trạng Nguyên Thủy
Từ các học thuyết về sự sáng tạo và sự quan phòng, tôi chuyển sang nói về các học thuyết về con người và tội lỗi. Học thuyết về tội lỗi nằm ở nền tảng của một sự hiểu biết đúng đắn về học thuyết cứu chuộc. Để hiểu một phương thuốc, bạn phải hiểu căn bệnh mà nó nhằm chữa trị.
Nếu tội lỗi chỉ là một vết xước nhỏ trên bề mặt bản tính của con người, phương thuốc cần cho nó sẽ tương ứng mà nhẹ nhàng. Nếu, mặt khác, tội lỗi là điều Kinh Thánh tuyên bố nó là — một điều ác khủng khiếp và hủy diệt linh hồn — thì phép lạ lớn nhất và sự hy sinh vĩ đại nhất trong vũ trụ đã được cần đến để thực hiện sự cứu rỗi con người khỏi nó. Nhưng học thuyết về tội lỗi, một lần nữa, dựa trên một quan niệm đúng đắn về bản tính của con người. Vì vậy, tôi bắt đầu với điều đó.
I
Người ta đã chỉ ra rằng học thuyết về Đức Chúa Trời trong Kinh Thánh là một học thuyết độc nhất, và rằng học thuyết về sự sáng tạo, như xuất phát từ học thuyết về Đức Chúa Trời, cũng không kém phần độc nhất. Bây giờ cần cho thấy rằng học thuyết của Kinh Thánh về con người có cùng tính cách độc nhất đó. Đó là một học thuyết hoàn toàn đứng riêng một mình. Kinh Thánh tôn cao con người và hạ thấp con người như không một tôn giáo nào khác trên đất làm — tôn cao con người khi mô tả con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, và có khả năng hưởng sự sống đời đời; hạ thấp con người khi trình bày những chiều sâu của sự bội đạo của con người khỏi Đức Chúa Trời, và sự bất lực của con người trong việc tự giải cứu mình khỏi sự khốn khổ và hủy hoại mà nó đã đẩy con người vào. Như chúng ta sẽ thấy, học thuyết này đứng trong mối liên hệ sống còn với mọi phần khác của lẽ thật của Đức Chúa Trời trong Kinh Thánh. Có thể thích hợp khi bắt đầu bằng cách nói một chút về điều Kinh Thánh nói về vị trí của con người trong sự sáng tạo. Ở đây chúng ta chạm đến một chủ đề mà, như sẽ được công nhận, không có, và không thể có, xung đột giữa Kinh Thánh và khoa học. Theo Kinh Thánh, vị trí của con người là ở đỉnh cao của sự sáng tạo. Con người là công trình sáng tạo cuối cùng và cao nhất của Đức Chúa Trời — mục tiêu và sự hoàn tất của toàn bộ quá trình sáng tạo. Khi bạn quay sang khoa học, bạn thấy cùng một khẳng định, được diễn tả gần như bằng cùng những thuật ngữ. Triết học tiến hóa không có gì phản đối ở đây. Đối với nó, con người cũng là sản phẩm cuối cùng và cao nhất của thiên nhiên. Con người đứng, như trong Kinh Thánh, ở vị trí đứng đầu sự sáng tạo, là tiểu vũ trụ của nó, thu thập vào chính mình mọi điều đã đi trước, là đỉnh của sự sáng tạo. Theo tôi biết, không ai trông đợi rằng con người sẽ bao giờ phát triển thành một điều gì khác biệt về loài, hay cao hơn, nhân tính mà chúng ta biết. Mọi sự phát triển thêm, dù bản chất của nó là gì, luôn được giả định là ở trong nhân tính.
Một điểm khác mà dường như không còn khó khăn hay bất đồng nào có thể có giữa Kinh Thánh và khoa học là sự thống nhất của loài người. Đã có một thời, cách đây không lâu, khi các nhà khoa học quen nói về “các trung tâm sáng tạo”. Họ chủ trương quan điểm rằng có những trung tâm sáng tạo riêng biệt của chủng tộc con người, và rằng sự sáng tạo của Kinh Thánh chỉ là sự sáng tạo của chủng tộc “A-đam”. Quan điểm này, phải thừa nhận, chủ yếu nhờ khoa học tiến hóa, nay hầu như đã biến mất. Rằng con người được dựng nên có nam và nữ, và rằng từ một cặp nguyên thủy duy nhất, toàn bộ loài người đã xuất phát, là phán quyết phổ quát của khoa học. Thật là một điều rất kỳ lạ rằng, trong khi khoa học đang tranh cãi về sự thống nhất của con người, Kinh Thánh đã khẳng định điều đó suốt thời gian qua (Công Vụ Các Sứ Đồ 17:26). Nhưng còn điều nữa cần nói. Nếu chúng ta lấy quan điểm đầy đủ của Kinh Thánh về con người, chúng ta thấy rằng con người không chỉ đứng ở đỉnh cao của thiên nhiên, nhưng cũng đứng trên thiên nhiên, như thuộc về một cõi thuộc linh cao hơn. Nếu con người, ở phía thấp hơn của bản thể mình, được liên kết với thiên nhiên hữu cơ, tóm kết nó trong chính mình, là vương miện và đỉnh cao của nó, thì cũng không kém phần đúng rằng, ở một phía khác của bản thể mình, con người, như Bushnell khéo léo lập luận trong tác phẩm của ông, Nature and the Supernatural, là siêu nhiên — được liên kết với một trật tự thuộc linh cao hơn, thuộc về một thế giới thuộc linh cao hơn, trong đó con người tìm thấy sự sống đích thực của mình. Con người, như Herder đã nói, là “mắt xích giữa hai hệ thống sáng tạo”. Con người kết nối chúng lại với nhau, và giữ chúng trong chính con người mình như một sự thống nhất. Điều này chẳng phải phù hợp một cách tuyệt đẹp với cấu trúc của sự mặc khải trong Kinh Thánh trong mọi điều nó dạy về số phận của con người, và vị trí mà nhân tính của chúng ta hiện giữ trong vũ trụ qua Đấng Christ sao? Người ta sẽ nhớ điều được nói về chủ đề này trong Ê-phê-sô 1 và Hê-bơ-rơ 2. Chúng ta được cho biết, mục đích của Đức Chúa Trời là “hội hiệp muôn vật lại trong Đấng Christ” (Ê-phê-sô 1:10). Đấng Christ đứng ở đó trong nhân tính của chúng ta, kết nối mọi phần của vũ trụ lại với nhau. Muôn vật đều bị đặt dưới chân Ngài (câu 22). Tác giả thư Hê-bơ-rơ trích dẫn thi thiên thứ tám, và nói: “Hiện nay chúng ta chưa thấy muôn vật phục Ngài [con người]. Nhưng chúng ta thấy Đức Chúa Giê-xu … đội mão triều vinh hiển tôn trọng” (Hê-bơ-rơ 2:5–9). Như vậy, Đấng Christ, cai trị trong nhân tính của chúng ta, kết hợp, hay sẽ kết hợp, toàn bộ vũ trụ đã được cứu chuộc trong chính con người Ngài; và chính vì cấu tạo này của bản tính con người, kết hợp vật chất với thuộc linh, mà con người thích hợp để chiếm vị trí này trong sự sáng tạo của Đức Chúa Trời.
II
Kinh Thánh trình bày lẽ thật này, trong ký thuật sáng tạo, khi nói về con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời. Đó là khẳng định nền tảng lớn lao của Kinh Thánh về con người, quyết định bản tính của con người, vị trí của con người trong thế giới của Đức Chúa Trời, và mối liên hệ của con người với chính Đức Chúa Trời. Trong Sáng Thế Ký 1, tuyên bố này được đưa vào theo một cách rất đáng chú ý. Ngôn ngữ được dùng chuẩn bị chúng ta cho một điều mới và ngoại lệ. Chương này đã nói về các hành động sáng tạo liên tiếp của Đức Chúa Trời. Rồi đến một khoảng dừng, và bạn có Đức Chúa Trời (Elohim) tự bàn luận với chính Ngài: “Đức Chúa Trời phán rằng: Chúng ta hãy làm nên loài người như hình ảnh của chúng ta, theo tượng của chúng ta; và hãy để họ quản trị loài cá biển, loài chim trời, loài súc vật”, v.v. (câu 26). Đây không phải là trường hợp trò chuyện với những hữu thể thấp hơn, như với các thiên sứ. Ý niệm đó đã được gợi ra. Nhưng bạn phải chú ý rằng không có điều gì được nói về các thiên sứ trong chương đầu tiên này của Sáng Thế Ký. Toàn bộ học thuyết về các thiên sứ chưa được phát triển trong giai đoạn sớm này. Bạn hiếm khi đọc về các thiên sứ, ngoại trừ trường hợp “Thiên sứ của Đức Giê-hô-va”, Đấng không phải là một thiên sứ được sáng tạo. Không phải các thiên sứ, mà là chính Đức Chúa Trời, ở đây đang trò chuyện với chính Ngài về các việc làm của chính Ngài; và đó là một khía cạnh của vấn đề mà, như đã nhận xét trước đây, bạn không có ánh sáng được chiếu rọi đầy đủ cho đến khi bạn đến với học thuyết Tân Ước về Ba Ngôi. Vậy, Đức Chúa Trời ở đây đang tự bàn luận với chính Ngài, và trong câu tiếp theo bạn có tuyên bố rằng sự bàn luận này được thực hiện: “Đức Chúa Trời dựng nên loài người như hình Ngài; Ngài dựng nên loài người giống như hình Đức Chúa Trời; Ngài dựng nên người nam cùng người nữ” (câu 27). Vậy, đây là lời tuyên bố vĩ đại nhất, sâu sắc nhất, nền tảng nhất trong toàn bộ Kinh Thánh về con người; nó nằm dưới toàn bộ học thuyết về con người, và gần như mọi học thuyết khác trong Kinh Thánh. Vì vậy, bây giờ chúng ta phải hỏi: Hình ảnh này của Đức Chúa Trời mà con người được sáng tạo theo đó là gì? Chúng ta muốn nói gì về nó? Nó bao gồm những gì? (1) Chúng ta có thể rất rõ ràng rằng hình ảnh của Đức Chúa Trời không nên được hiểu là bất cứ điều gì liên quan đến hình thể thân xác của con người. Không phải hình dạng vật chất làm cho con người thành hình ảnh của Đức Chúa Trời, vì Đức Chúa Trời không có hình thể thân xác. Đây chính là cơ sở mà dân Y-sơ-ra-ên bị cấm làm một hình ảnh của Đức Chúa Trời, vì họ không thấy hình dạng nào (Phục Truyền Luật Lệ Ký 4:15). Đức Chúa Trời không có hình dạng; Ngài là một Thần không có các bộ phận thân thể. Rồi (2) chúng ta không thể đặt hình ảnh này của Đức Chúa Trời chỉ đơn thuần trong quyền quản trị của con người trên các tạo vật. Đó là ý tưởng Socinian xưa. Nếu có bất kỳ cách giải thích nào nghèo nàn hơn cách khác có thể đưa ra cho một câu, thì người Socinian xưa chắc chắn sẽ nắm lấy nó. Vì vậy, đó là quan niệm của họ về hình ảnh của Đức Chúa Trời. Quyền cai trị của con người trên các tạo vật thật ra được bao gồm trong hình ảnh. Con người là hình ảnh của Đức Chúa Trời trong quyền quản trị mà mình thực thi; nhưng đây không phải là ý nghĩa chính của cách diễn đạt. Chính vì con người sở hữu các thuộc tính lý tính và đạo đức mà trong đó con người giống Đức Chúa Trời về mặt thuộc linh, nên con người có khả năng thực thi quyền cai trị của mình. Điều này dẫn chúng ta (3) đến vị trí rằng hình ảnh của Đức Chúa Trời trong con người cần được tìm kiếm, không phải trong một điều gì bên ngoài, nhưng trong một điều gì bên trong; không phải trong một điều gì tương đối, nhưng trong một điều gì thiết yếu đối với bản thể của con người; trong một điều gì được đóng dấu chủ yếu trên linh hồn, hay bản tính thuộc linh của con người. Và điều này, khi chúng ta nhìn vào, chúng ta thấy là lẽ thật. Hình ảnh của Đức Chúa Trời là điều mà trong đó, khác biệt với các tạo vật ở dưới mình, con người giống Đức Chúa Trời, trong đó con người giống như Đức Chúa Trời. Không nên phân biệt giữa các thuật ngữ “hình ảnh” và “tượng”, như được thấy bởi sự kiện rằng trong câu 27, “hình ảnh” bao gồm cả hai. Nhưng sự giống nhau đó chỉ có thể được tìm thấy trong điều con người là, xét như một thần linh. Con người là hình ảnh của Đức Chúa Trời trong thế giới vì con người là một hữu thể thuộc linh; một hữu thể thông minh và đạo đức; một hữu thể có tự ý thức, có nhân cách. Con người có lý tính; con người có một bản tính đạo đức; con người có tri thức đạo đức, tình cảm đạo đức, ý chí đạo đức. Về phương diện này, xét như nhân cách lý tính và đạo đức, con người, trong chính bản chất và quan niệm về bản thể của mình, là hình ảnh của Đấng Tạo Hóa của mình, của Đức Chúa Trời có nhân cách, của Đức Chúa Trời toàn tri, toàn trí, của Đức Chúa Trời thánh khiết. Nếu đây là quan điểm đúng đắn về bản tính của con người, thì chúng ta thấy rằng con người trong thế giới này đứng một mình trong việc mang hình ảnh của Đức Chúa Trời. “Không,” có người có lẽ sẽ nói, “hãy nhìn các loài vật; chúng cũng có trí thông minh”. Và không nghi ngờ gì, khi chúng ta nhìn các loài vật, chúng ta thấy rằng chúng thật sự sở hữu một điều gì đó mà chúng ta có thể mô tả đúng là trí thông minh.
Tuy nhiên, tôi nghĩ có thể cho thấy rất rõ ràng rằng sự khác biệt giữa con người và ngay cả loài vật cao nhất không phải chỉ là sự khác biệt về mức độ, nhưng là sự khác biệt về loại.
III
Ở đây chúng ta xung đột với một bộ phận ý kiến của thuyết tiến hóa. Để đáp lại lời tuyên bố vừa đưa ra về mối liên hệ của con người với các loài vật thấp hơn, nhà tiến hóa bước vào, và nói: “Không, bạn cũng có trí thông minh trong các loài vật, và trí thông minh của con người đơn giản là một sự phát triển từ trí thông minh thấp hơn đó, bởi những mức độ chậm rãi, cho đến khi chúng ta đạt đến con người, với mọi khả năng mà con người hiện sở hữu”. Quan điểm này không được mọi nhà tiến hóa chủ trương, nhưng nó được rất nhiều người chủ trương. Một ví dụ tốt về nó được tìm thấy trong cuốn sách phổ biến “Man's Destiny”, của cố ông John Fiske. Bí quyết trong phương pháp của ông Fiske nằm rất nhiều trong việc ông dùng từ “đến”. Con người bắt đầu từ tận dưới giữa loài vượn; rồi ở đó “đến” một họ vượn có một chút tia sáng trí thông minh trên đồng loại của chúng; từ đó “đến” một dòng đặc biệt may mắn, dòng này có được khả năng ngôn ngữ; sớm hay muộn, qua việc kéo dài thời kỳ thơ ấu và các nguyên nhân khác, “đến” sự phát triển của các tình cảm tự nhiên; cuối cùng “đến” mọi sự đầy đủ về quyền năng và khả năng trong nghệ thuật và văn minh mà chúng ta có trong con người hiện tại. Không nghi ngờ gì, nó “đến”; nhưng toàn bộ vấn đề chính là ở đó. Nó đến như thế nào? Người ta nhớ lại điều sách Xuất Ê-díp-tô Ký kể về A-rôn, khi Môi-se quở trách ông vì làm con bò vàng. “Vậy, họ [dân sự] đưa cho tôi; tôi bỏ nó vào lửa, và con bò con này ra” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:24). Nó chỉ “ra” mà thôi! Một cách nghiêm túc, tôi thách thức toàn bộ quan niệm này về sự tăng trưởng tiến hóa của trí óc con người từ các loài vật thấp hơn. Nếu được hỏi, sự phân biệt ở đâu? Tôi sẽ trả lời, trước hết, rằng chỉ con người mới là một con người theo ý nghĩa đích thực. Gắn liền với bản tính của con người, và chỉ với bản tính của con người mà thôi, là sự thánh thiêng của nhân cách. “Hễ kẻ nào làm đổ huyết người, thì sẽ bị người khác làm đổ huyết lại; vì Đức Chúa Trời làm nên người như hình ảnh của Ngài” (Sáng Thế Ký 9:6). Chỉ con người mới có khả năng tự phản tỉnh có ý thức; quay trí óc mình trở lại trên chính mình, và nói “Tôi”. Chỉ con người mới sở hữu năng lực tư duy lý tính, theo ý nghĩa chặt chẽ hơn của từ đó. Điều này có đang trở nên siêu hình không? Có người hỏi: Bạn muốn nói gì về tư duy lý tính? Tôi trả lời: Chỉ con người mới sở hữu khả năng vươn lên trên cái cụ thể, và nắm lấy yếu tố phổ quát trong tư tưởng và sự vật. Chỉ con người, theo sự đồng thuận chung, mới có năng lực trừu tượng hóa và khái quát hóa. Chỉ con người mới có năng lực nắm lấy nguyên tắc trong các sự kiện; luật trong các cái cụ thể; vươn lên từ một lẽ thật đến một lẽ thật cao hơn, từ một luật đến một luật rộng hơn, và cuối cùng đến ý tưởng về vô hạn, về vĩnh cửu, về Đức Chúa Trời. Không có loài vật nào trên đất sở hữu các năng lực này. Nếu điều này vẫn còn bị nghi ngờ, chỉ cần nhìn vào kết quả khác nhau của các bản tính tương ứng của chúng để thấy sự phân biệt giữa loài vật và con người được đánh dấu rõ ràng như thế nào. Loài vật có thể làm nhiều điều, nhưng nó không bao giờ vươn lên trên tính thú vật của nó, trên bản thể trần thế của nó. Khi bạn quay sang con người, bạn thật sự thấy con người vươn lên trên sự tồn tại trần thế của mình. Con người có tự ý thức phản tỉnh. Con người sở hữu khả năng nói năng thông minh, lý tính. Con người có khả năng giáo dục và tiến bộ. Con người có khả năng sống tự định hướng, thông minh; có thể đặt những mục đích thông minh trước mặt mình, và thực hiện chúng; có thể đặt những mục đích đạo đức trước mặt mình, và qua sự tự do của mình thực hiện chúng. Vì vậy, chỉ con người mới có khả năng về đạo đức theo ý nghĩa đích thực của từ đó; chỉ con người mới có khả năng về tôn giáo; chỉ con người mới có khả năng về sự tương giao với Đức Chúa Trời; chỉ con người mới có khả năng tiếp nhận vào linh hồn mình sự sống đời đời. Giữa một hữu thể mà những điều như vậy có thể được nói về, và các loài vật, có một đường phân chia không phải về mức độ, nhưng về loại. Có một tâm linh trong con người, không được tìm thấy trong các loài vật, nâng con người lên trên thế giới hoàn toàn. Việc sở hữu một bản tính như vậy mang theo nó ý tưởng khác, rằng con người không được định cho sự sống trong thế giới này một mình. Con người được dựng nên cho sự bất tử.
IV
Còn một điều nữa phải được quan sát về con người trước khi chuyển khỏi chủ đề này về bản tính của con người. Từ quan điểm đã đưa ra về con người như mắt xích giữa hai thế giới, tự nhiên và thuộc linh, điều suy ra là con người là một hữu thể hợp thành. Con người không phải là điều chúng ta có thể cho rằng các thiên sứ là — thần linh thuần túy không có thân thể. Con người là thần linh được nhập thể. Con người được tạo thành, như chúng ta nói, bởi linh hồn và thân thể (Ma-thi-ơ 10:28), và cả hai yếu tố này đều đi vào quan niệm về bản tính của con người. Cả hai đều là yếu tố thiết yếu trong nhân cách của con người. Thật ra, cách dùng của Kinh Thánh liên quan đến các thuật ngữ này có phần khác với của chúng ta. Một mối quan tâm đặc biệt gắn liền với các thuật ngữ của Kinh Thánh “linh hồn” và “tâm linh”. Trong Cựu Ước, “linh hồn” (nephesh) là chỗ ở của sự sống và nhân cách trong con người — một mặt là nguyên lý làm cho sống hay “sự sống” của thân thể (“linh hồn ở trong huyết”, Lê-vi Ký 17:11), và là nguồn của các dục vọng, ham muốn và đam mê của loài vật; mặt khác, là nguồn của các hoạt động lý tính và thuộc linh cao hơn — những hoạt động thuộc về con người xét như một hữu thể có nhân cách, đạo đức, và tôn giáo. Chính các hoạt động sau này, trong cách diễn đạt của Kinh Thánh, được gọi đặc biệt là “tâm linh” (ruach). Nói cách khác, linh hồn là nguồn của hai loại hoạt động — hoạt động của loài vật, liên kết với thân thể, và hoạt động thuộc linh, trong đó nằm mối liên hệ thích đáng riêng của con người với Đức Chúa Trời. Chính sự hiện diện của linh hồn trong thân thể làm cho thân thể thành “xác thịt”. Một kết quả suy ra, có tầm quan trọng lớn cho học thuyết của Kinh Thánh về con người. “Linh hồn”, trong Kinh Thánh, luôn có hàm ý về một “thân thể”. Có thể có những thần linh không có thân thể, nhưng chúng không phải là “linh hồn”. Mặt khác, các linh hồn, xét như có một bản tính thuộc linh, có thể, khi không có thân thể, được gọi đúng là “các thần linh”. “Các thần linh đang ở trong ngục” trong 1 Phi-e-rơ 3:19, là các thần linh hay linh hồn của con người. Vậy, đây là hai phần thiết yếu của bản tính hợp thành của con người — linh hồn và thân thể — và Đức Chúa Trời không bao giờ có ý định để chúng bị tách ra. Điều này chiếu một ánh sáng quan trọng lên ý tưởng của Kinh Thánh về sự chết. Không phải là hiếm khi nghe sự chết được nói đến như một luật phổ quát của thiên nhiên. Không cần phải nêu khó khăn về điểm này liên quan đến các loài vật. Loài vật có sự sống của nó ở đây và không ở nơi nào khác. Sự chết là số phận tự nhiên của nó. Nhưng với con người thì khác. Con người là một hữu thể thuộc linh, và Đức Chúa Trời không bao giờ có ý định rằng thân thể và linh hồn của con người, hai yếu tố cấu thành này trong nhân cách của con người, phải bị xé rời nhau. Vì vậy, theo quan điểm của Kinh Thánh, sự chết không phải là tự nhiên đối với con người. Đó là một điều đã đi vào; một sự gián đoạn, một sự xé rời nhau, một sự tách ra của các phần trong bản thể của con người mà Đức Chúa Trời không bao giờ có ý định để bị tách ra. Kinh Thánh không có sự đồng cảm với thứ thuộc linh cực đoan kia, thứ xem thân thể như nhà tù của linh hồn, cần được loại bỏ càng sớm càng tốt, và đặt hy vọng của con người chỉ trong sự bất tử của linh hồn. Kinh Thánh không ở đâu xem trạng thái không có thân thể là một trạng thái của sự sống đầy đủ và trọn vẹn. Trong Cựu Ước, đó là một trạng thái u ám; và lời cầu nguyện của thánh đồ là được giải cứu khỏi nó. “Đức Chúa Trời sẽ chuộc linh hồn tôi khỏi quyền âm phủ, vì Ngài sẽ tiếp rước tôi” (Thi Thiên 49:15; xem 16:10). Ngay cả trong Tân Ước, đó là một trạng thái tồn tại không trọn vẹn. “Chờ đợi sự làm con nuôi, tức là sự cứu chuộc thân thể chúng ta” (Rô-ma 8:23). Sự cứu chuộc của Phúc Âm không phải là sự cứu chuộc chỉ của linh hồn, nhưng là sự cứu chuộc của toàn bộ con người — thân thể và linh hồn cùng nhau.
V
Vậy thì, người ta sẽ tự nhiên hỏi, nếu sự chết là một sự mâu thuẫn với ý tưởng đích thực về con người, tại sao sự chết lại hiện diện trong thế giới? Tại điểm này, một câu hỏi rất quan trọng nảy sinh, câu hỏi có thể tạo thành sự chuyển tiếp từ học thuyết về con người sang học thuyết về tội lỗi. Đó là câu hỏi về quan niệm chúng ta phải hình thành về tình trạng nguyên thủy của con người. Tôi đã nói về hình ảnh của Đức Chúa Trời trong con người như được thể hiện trong cấu tạo thiết yếu của con người — lý tính, đạo đức, thuộc linh. Nhưng đây có phải là tất cả không? Việc con người sở hữu hình ảnh của Đức Chúa Trời có hàm ý đơn giản là việc sở hữu các khả năng đạo đức và thuộc linh này; hay nó cũng hàm ý sự giống nhau đạo đức thực tế với Đức Chúa Trời? Nó có hàm ý không chỉ các yếu tố của một bản tính lý tính và đạo đức, nhưng một trạng thái hòa hợp thực tế của các tình cảm và ý chí — một sự trong sạch của bản tính, một sự ngay thẳng của ý chí, điều làm cho sự vâng lời không phạm tội trở nên có thể? Trạng thái được giả định sẽ là một trạng thái sơ đẳng, không nghi ngờ gì, nhưng con người, như được Đức Chúa Trời sáng tạo, có phải là một hữu thể trong sạch không? Tôi thấy, lập luận trên các cơ sở chung, chúng ta nên không ngần ngại nói, Vâng. Vì đó sẽ là loại hình ảnh nào của Đức Chúa Trời mà trong đó mọi điều nguyên thủy đều bị mờ, mọi điều đều bị méo mó và biến dạng? Điều này, tôi thấy cũng rõ ràng, được hàm ý trong câu chuyện về sự sáng tạo của con người, về Ê-đen, về sự sa ngã của con người. Đó là sự kiện, tôi tin chắc, nằm dưới toàn bộ ý tưởng của Kinh Thánh về tội lỗi; đó cũng là ý tưởng được diễn tả trong nhiều phần của Kinh Thánh. “Đức Chúa Trời đã làm nên người ngay thẳng” (Truyền Đạo 7:29). “Bởi một người mà tội lỗi vào trong thế gian, lại bởi tội lỗi mà có sự chết” (Rô-ma 5:12). Ở đây, vậy, chúng ta đến một điểm then chốt. Không nghi ngờ gì, điều tôi đã gọi là học thuyết của Kinh Thánh về tình trạng nguyên thủy của con người đi thẳng ngang qua đường hướng của rất nhiều suy đoán hiện đại của chúng ta về nguồn gốc và tình trạng đạo đức nguyên thủy của con người. Sự dạy dỗ của hầu hết các nhà tiến hóa hiện đại của chúng ta về điểm này đã được biết rõ, và đã được gợi ý trước đây.
Con người đã xuất phát từ một loài vượn dạng người nào đó (nay không còn tồn tại), và qua những biến dị thuận lợi, chọn lọc tự nhiên, và sự sống còn của kẻ thích nghi nhất, qua những khoảng thời gian vô cùng dài, đã dần dần được thay đổi thành hình ảnh mà con người hiện mang. Như vậy Đức Chúa Trời đã đưa con người vào thế giới. Con người bắt đầu từ tận dưới bất cứ điều gì chúng ta hiện gọi là con người. Con người là một bán thú vật; chìm đắm trong tính dã man; bị cai trị và chi phối bởi những dục vọng không kiềm chế; chỉ một tia sáng le lói của lý trí chiếu tia sáng chập chờn của nó qua vực sâu hỗn loạn của linh hồn con người. Đây là “con người nguyên thủy” mà khoa học muốn chúng ta chấp nhận. Nhiều người chủ trương các quan điểm này nói nhiều về tình Cha của Đức Chúa Trời. Đó là một ý tưởng kỳ lạ về tình Cha mà có thể tự thích ứng với quan niệm này. Đức Chúa Trời có phải là Cha của con người, hay Ngài cũng là Cha của loài vượn? Tình Cha đi vào ở đâu? Người ta sẽ nghĩ gì về bất kỳ “người cha” trần thế nào khởi đầu con cái mình trong những điều kiện tương tự? Những khó khăn của việc chấp nhận một quan điểm như vậy, ngay cả từ quan điểm đạo đức, dường như không thể vượt qua. Một hữu thể như các nhà khoa học giả định không chỉ ở trong một tình trạng phi đạo đức; người ấy ở trong một tình trạng vô đạo đức, tức là một tình trạng trái đạo đức. Vì đạo đức không thể phủ nhận là có liên quan đến các trạng thái của linh hồn cũng như đến các hành động; nó đòi hỏi một trạng thái trong sạch và hòa hợp của các tình cảm đạo đức, và một tình trạng ngay thẳng của ý chí đạo đức. Lý thuyết trước mắt chúng ta là sự phủ định của mọi điều này. Tôi không cần nói thêm rằng, việc chấp nhận một lý thuyết như trên sẽ thay đổi toàn bộ xu hướng thần học của chúng ta. Người ta có thể gọi nó là một “thần học mới”, vì qua một lý thuyết như vậy, mọi điều trong thần học đều bị thay đổi. Tội lỗi, như sẽ thấy, thay đổi tính cách của nó và mất đi tính nghiêm trọng và ghê tởm của nó. Tội, theo ý nghĩa của Kinh Thánh, thực tế biến mất. Vì làm sao Đức Chúa Trời có thể lên án điều là kết quả trực tiếp và tất yếu của chính công việc tay Ngài làm trong con người? Thay vì nói về “sự sa ngã” của con người, bây giờ cần phải nói về “sự vươn lên” của con người. Sự sa ngã là một “sự sa ngã hướng lên”. Thay vì trách con người về điều con người là, và nói về một “sự lên án” của Đức Chúa Trời đang đặt trên chủng tộc, chúng ta chỉ có thể kinh ngạc trước sự tiến bộ kỳ diệu mà con người đã đạt được bằng chính nỗ lực của mình. Ý tưởng xưa về sự cứu chuộc phải bị từ bỏ, và Đấng Christ chỉ được xem như đỉnh cao của một quá trình cách mạng phổ quát! Tuy nhiên, câu hỏi, cuối cùng, trở thành: Lý thuyết có đúng không? Không ích gì khi đáp lại các lý thuyết tự nhận là dựa trên các cơ sở khoa học bằng sự lên án và chế giễu. Lý thuyết phải được đối diện bằng các sự kiện, nếu sự thỏa mãn được đem đến cho những trí óc suy nghĩ. Điều cần là lẽ thật. Và nếu lời kêu gọi được đưa ra đến các sự kiện, chẳng phải nhân học và tiến hóa chống lại chúng ta sao? Về điểm này, như tôi đã nói trước, tôi không có tranh cãi với học thuyết tiến hóa như vậy; chỉ với một số hình thức của nó. Tôi không có tranh cãi với học thuyết đó trong chừng mực nó đã được thiết lập về mặt khoa học. Nhưng điều này tôi nói với sự tự tin lớn, rằng, trong các giới hạn mà nó đã được cho thấy có cơ sở khoa học thực sự, tiến hóa không buộc chúng ta phải chấp nhận bất kỳ học thuyết nào như vậy về nguồn gốc và tình trạng nguyên thủy của con người như tôi đã mô tả. Tiến hóa, như tôi đã nói trước, không phải là thuyết Darwin, và ý tưởng Darwin về sự sản sinh con người bởi những mức độ chậm rãi từ các dạng giống vượn thấp hơn là một ý tưởng mà tôi nghĩ đang bị mất uy tín trên các cơ sở khoa học. Tiến hóa, như đang được thấy với sự rõ ràng lớn hơn, có những giới hạn được đánh dấu rõ ràng của nó. Không chỉ nó luôn phải được coi là có phía sau nó trí tuệ sáng tạo, tổ chức, hoạt động trong nó và qua nó; nhưng nó phải dành chỗ trong quá trình của nó cho sự đưa vào các năng lực mới, các yếu tố mới, những điều chỉ có thể được quy trực tiếp cho Nguyên Nhân Sáng Tạo vĩ đại. Bây giờ, có không ít nhà tiến hóa giữ lập trường này liên quan đến trí óc của con người. Trí óc của con người, họ nói với chúng ta, không thể được giải thích mà không có một nguyên nhân đặc biệt; nhưng họ nghĩ thân thể của con người thì có thể. Họ giao thân thể cho các luật tiến hóa, và đưa vào một Nguyên Nhân Sáng Tạo để giải thích trí óc. Tôi luôn cảm thấy rằng có một sự không nhất quán luận lý trong giả định này. Có một mối liên hệ như vậy giữa trí óc của con người và thân thể của con người — giữa trí óc và tổ chức — đến nỗi ý tưởng về một sự vươn lên đột ngột ở phía trí óc mà không có một sự vươn lên tương ứng của tổ chức là hoàn toàn không thể đứng vững. Hãy cho phép, như nhiều nhà tiến hóa làm, rằng quyền năng của Đức Chúa Trời phải được đưa vào để giải thích trí óc của con người, thì bạn không thể lấy trí óc này và đặt nó vào bộ não của một con vượn dạng người. Bạn cần một bộ não sẽ là một nơi chứa thích hợp cho nó. Nếu một sự vươn lên diễn ra ở phía thuộc linh, bạn phải có một sự vươn lên tương ứng ở phía hữu cơ — nói cách khác, bạn phải giả định việc thiết lập một trật tự mới của sự vật — một vương quốc mới trong nhân tính, cả ở phía thuộc linh và ở phía thân thể. Điều này chỉ đưa chúng ta trở lại học thuyết xưa của Kinh Thánh về sự sáng tạo con người của Đức Chúa Trời. Hơn nữa, khi bạn quay sang khoa học, bạn thấy rằng các sự kiện ủng hộ điều được khẳng định ở đây. Thật vô ích khi nói về việc khoa học chứng minh sự phát triển chậm rãi của con người từ loài vượn dạng người, vì nó không làm điều đó. Không có bằng chứng về điều này trong khoa học cho đến giờ hiện tại. Không có bằng chứng về bất kỳ quá trình tiệm tiến nào như vậy. Trái lại, vẫn còn trong thiên nhiên một sự sụt xuống đột ngột từ bộ não con người xuống bộ não vượn, hay, nói ngược lại, một sự vươn lên đột ngột từ bộ não vượn lên bộ não con người, mà khoa học không thể bắc cầu qua, và tương ứng với sự vươn lên về tinh thần và thuộc linh trong con người. Hãy quay lại xa bao nhiêu tùy bạn — hãy lấy những hộp sọ cổ xưa nhất được tìm thấy cho đến nay — bạn sẽ thấy hộp sọ nghèo nàn nhất trong chúng cũng sánh được với các hộp sọ con người ngày nay, trong khi một số là những hộp sọ mà, như Huxley đã nói, có thể đã chứa bộ não của một triết gia. Thật ra, chúng ta thỉnh thoảng nghe về việc khám phá “Mắt Xích Còn Thiếu”. Có trường hợp Java nổi tiếng — trường hợp tốt nhất từng được đưa ra — nhưng các nhà khoa học có uy tín cao nhất từ sớm đã tuyên bố các tuyên bố của nó là không có cơ sở. Vì vậy, tôi kết thúc bằng cách lặp lại rằng, trong chừng mực tri thức đi đến, không có sự kiện nào trong khoa học xung đột với học thuyết của Kinh Thánh về nguồn gốc của con người, hay với học thuyết về sự trong sạch nguyên thủy của con người. Bất chấp bất cứ điều gì khoa học phải nói ngược lại, con người có thể đã đến từ tay Đấng Tạo Hóa của mình, thật sự mang hình ảnh của Ngài — trong một trạng thái lành mạnh về trí tuệ và toàn vẹn về đạo đức — như Kinh Thánh tuyên bố con người đã; và, nếu con người hiện được tìm thấy khác đi, điều đó chỉ có thể được quy cho sự không vâng lời tự nguyện của con người — cho một “sự sa ngã”. Tôi đã nói về những hộp sọ cổ xưa này, và về tuổi cổ được gán cho một số trong chúng. Chúng ta đọc trong các sách về 500.000 năm hay 200.000 năm như khoảng thời gian con người cư trú trên đất. Không cần tín đồ Cơ Đốc phải hoảng sợ trước những ước lượng phóng đại này. Chính khoa học đang nhanh chóng giảm bớt chúng. Những tính toán cẩn thận dựa trên tốc độ lùi lại của Thác Niagara, và trên các sự kiện tương tự, cho thấy rằng những khoảng thời gian khổng lồ này phải được cắt giảm xuống những kích thước khá hợp lý. Nhưng đây là một khía cạnh của chủ đề mà không cần phải bàn đến.
VI
Con Người và Tội Lỗi: Nhu Cầu của Con Người Xét Như Một Kẻ Có Tội
NẾU con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, và nguyên thủy mang sự giống nhau về đạo đức với Đấng Tạo Hóa của mình, thì rất rõ ràng con người hiện không ở trong trạng thái đó. Hình ảnh đó đã bị phá vỡ, bị làm biến dạng, bị làm ô uế. Các yếu tố của nó có thể ở đó trong cấu tạo lý tính và đạo đức của con người, nhưng nó đã mất tính cách giống nhau đạo đức thực tế của nó. Vàng đã trở nên mờ; vàng ròng đã đổi khác (Ca Thương 4:1). Nếu trường hợp là như vậy, một thay đổi lớn theo hướng xấu hơn hẳn đã đến trên con người, mà lời giải thích cho nó chỉ có thể được tìm thấy trong một “sự sa ngã”, hay sự lìa bỏ tự nguyện khỏi trạng thái ngay thẳng mà trong đó Đức Chúa Trời đã sáng tạo con người. Đây thật ra là lời giải thích mà Kinh Thánh đưa ra về tình trạng tội lỗi hiện tại của con người. Con người là một hữu thể đã sa ngã. Tội lỗi là một sự kiện của kinh nghiệm phổ quát, và nếu không có câu chuyện này về sự sa ngã của con người ở đầu Kinh Thánh, chúng ta sẽ, để giải thích kinh nghiệm của chính mình, và tình trạng của thế giới, cần phải giả định một câu chuyện như vậy, và đặt nó ở đầu Kinh Thánh cho chính mình. Vì vậy, chúng ta có thể vui mừng rằng nó ở đó.
Nó đứng ngay ở khởi đầu, và cung cấp chìa khóa cho tình trạng đạo đức của con người, là tình trạng mà toàn bộ giáo lý về sự cứu rỗi được xây dựng trên đó. Không có nó, tội lỗi của con người sẽ vẫn là một điều bí ẩn không giải đáp được. I Trước khi xem xét nguồn gốc của tội lỗi, chúng ta nên xem xét cẩn thận bản chất của nó, và bảo đảm rằng chúng ta có một ý niệm rõ ràng về tội lỗi là gì. Tội lỗi, chúng ta khám phá, theo nghĩa của Kinh Thánh, là điều tuyệt đối không nên có trong thế giới của Đức Chúa Trời. Điều này ngay từ đầu đã tách Kinh Thánh ra khỏi mọi lý thuyết khiến tội lỗi trở thành một kết quả tất yếu của bản chất và sự phát triển đạo đức của con người, một giai đoạn không thể tránh khỏi trong tiến trình của con người. Sự tất yếu đó có thể là “siêu hình”, hoặc có thể là “tiến hóa”, như khi con người được mô tả là khởi đầu từ một tình trạng thú vật; nhưng dưới bất kỳ hình thức nào, nó cũng mâu thuẫn với ý niệm chân thật về tội lỗi. Tội lỗi là điều hoàn toàn không nên có. Trong khắp Kinh Thánh, nó mang tính chất ý chí và thảm khốc. Nó là bi kịch của vũ trụ; một sự lìa khỏi điều bình thường trong lịch sử của nhân loại; một điều mà Đức Chúa Trời thánh khiết phải tuyên bố chính Ngài chống lại nó trong cơn thịnh nộ và sự phán xét từ đời đời đến đời đời. Nó là điều gớm ghiếc mà Đức Chúa Trời ghét (Giê-rê-mi 44:4). Đó là ý niệm về tội lỗi thấm nhuần khắp Kinh Thánh. Nếu chúng ta tìm hiểu thêm về nguyên lý hay bản chất của điều ác này — tội lỗi — chúng ta có thể hiểu nó rõ nhất qua sự tương phản của nó với điều thiện. Nguyên lý của ý muốn hướng thiện là tình yêu đối với Đức Chúa Trời. “Ngươi phải hết lòng, hết linh hồn, hết ý mà yêu mến Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi. Ấy là điều răn thứ nhất và lớn hơn hết” (Ma-thi-ơ 22:37, 38). Những hành động xuất phát từ nguyên lý này là “tin kính”, và chỉ những hành động ấy, theo sự đánh giá của Đức Chúa Trời, mới là tốt. Tội lỗi, trái ngược với điều này, về bản chất gồm ở việc chối bỏ hay trút bỏ thẩm quyền của Đức Chúa Trời, và đem vào trong ý chí một nguyên lý trái ngược với nguyên lý này — nguyên lý của ý riêng, của đời sống vì chính mình, hay, như chúng ta có thể diễn đạt, của chủ nghĩa vị kỷ. Tội lỗi không đơn giản là việc chọn thế gian thay vì Đức Chúa Trời, dù nó bao gồm điều này, nhưng là điều sâu xa hơn — việc dựng chính mình lên làm mục đích hay luật cho chính mình, thay vì lấy ý muốn của Đức Chúa Trời làm luật của chúng ta. Thay vì đời sống, như lẽ ra phải thế, là một đời sống từ Đức Chúa Trời đến Đức Chúa Trời, thì nay nó là một đời sống từ chính mình đến chính mình. Luật pháp của Đức Chúa Trời chỉ được vâng theo trong chừng mực việc vâng theo ấy phù hợp với chính mình. Vì vậy, tội lỗi, như Kinh Thánh luôn khẳng định, về bản chất là sự vô thần. Nó là việc dựng lên một sự độc lập giả tạo của loài thọ tạo, và dẫn đến việc linh hồn chuyển từ tình yêu đối với Đức Chúa Trời sang tình yêu và sự phục vụ thế gian. “Hãy cho tôi phần của cải thuộc về tôi”, người con trai hoang đàng nói với cha mình (Lu-ca 15:12); rồi, khi đã được điều mình mong muốn, nó đi vào “miền xa” (câu 13). Đây là lịch sử muôn đời của tội lỗi trong bản chất và hậu quả của nó. Nguyên lý vị kỷ nằm trong mọi tội lỗi quả thật không phải lúc nào cũng biểu lộ như nhau, và hiếm khi được phép tự bộc lộ trong sự ghê tởm trọn vẹn của nó. Sự hiện diện và hoạt động của nó, trong đời sống thực tế, có thể bị che phủ bằng nhiều cách. Có những sự ngăn trở và những sức mạnh thuộc nhiều loại trong thiên nhiên và xã hội — hoạt động của lương tâm, những sự kiềm chế của dư luận, sức mạnh của tập quán, những sự cân nhắc về sự khôn ngoan thận trọng, những ảnh hưởng của Đức Thánh Linh — chống lại hoạt động của nó và cản trở sự biểu lộ hữu hình của nó; do đó, chúng che giấu khỏi chính người mang nó, và khỏi người đứng ngoài nhìn vào, tính chất thật và sự ghê tởm của nó. Trong những tội lỗi mang tính xã hội — ví dụ, yếu tố thân thiện tốt đẹp và vui vẻ có thể che giấu chủ nghĩa vị kỷ ẩn nấp phía sau. Tuy nhiên, nguyên lý ấy vẫn ở đó, và lộ ra trong sự ích kỷ vô tâm của kẻ say rượu hay kẻ phóng đãng. Tội lỗi càng phát triển bao nhiêu, nguyên lý chối bỏ Đức Chúa Trời và tôn cao chính mình của nó càng trở nên rõ rệt bấy nhiêu. Trong những tội lỗi thuộc linh, như kiêu ngạo, tham lam, ghen tị, nó biểu lộ rõ hơn trong những tội lỗi thuộc về xác thịt. Trong sự gian ác tiến triển hơn, như ác ý, thù ghét, sự tàn nhẫn cố ý, tính chất ma quỷ của nó được bộc lộ không che giấu. Cuối cùng, trong sự thù ghét và phạm thượng công khai và có ý thức đối với Đức Chúa Trời, nguyên lý tối hậu của nó, là “sự thù nghịch với Đức Chúa Trời” (Rô-ma 8:7), bị phơi bày. II Nếu đây là nguyên lý bên trong của tội lỗi, thì không khó để thấy những hậu quả của nó phải khủng khiếp và tàn phá như thế nào. Một trong những hậu quả đầu tiên tất yếu là sự đảo lộn cấu tạo bình thường của bản chất con người, trong đó lý trí, lương tâm, và sự kính sợ Đức Chúa Trời lẽ ra phải cai trị, và việc nâng những xung động thấp kém và thuộc về giác quan lên một vị thế vượt trội không đúng. Từ chỗ là “thuộc linh”, con người trở nên “thuộc về hồn” — “soulish”. Tuy nhiên, không chỉ những nguyên lý thấp kém này bị nâng lên vị thế vượt trội sai trái. Tội lỗi, vốn đã cắt đứt mối liên kết giữa linh hồn và Đức Chúa Trời, cũng cắt đứt mối liên kết giữa các nguyên lý trong chính linh hồn, khiến những nguyên lý này, vốn trước kia hoạt động cùng nhau trong sự phục tùng và hài hòa đúng đắn, nay hoạt động theo những cách rối loạn (Rô-ma 7:5). Nay chúng ta có sự rối loạn, hỗn loạn, vô trật tự trong linh hồn — một tình trạng “không luật pháp” (anomia), như Kinh Thánh đôi khi mô tả (1 Giăng 3:4, Bản Sửa Soát). Kết quả là, có một sự trói buộc của tâm linh vào những xung động thấp kém hay thuộc về xác thịt, khiến ngay cả khi con người muốn làm điều thiện, người ấy cảm thấy mình bất lực. “Luật của trí” có thể lên tiếng phản đối, nhưng “luật của tội lỗi và sự chết” thắng thế (Rô-ma 7:14–25). Vì vậy, kết quả tự nhiên và không thể tránh khỏi của tội lỗi là sự sa đọa của toàn bộ bản chất. Sự “sa đọa” của bản chất con người, càng hơn nữa là sự khẳng định về sự sa đọa “toàn diện”, là một giáo lý bị sự khai sáng của thời hiện đại lớn tiếng phản đối. Người ta tuyên bố rằng con người về bản chất là tốt. Có một tia lửa thiên thượng ở trong người, chỉ cần được phát triển. “Sự sa đọa” là một lời vu khống đối với bản chất của người. Không ai nghi ngờ rằng những con người sa đọa có tồn tại, nhưng họ là những kẻ khốn nạn của nhân loại, và không đại diện cho tình trạng chung. Tuy nhiên, sự sa đọa là một thực tại đen tối và khủng khiếp. Không có người nào đang sống mà không “rất xa cách sự công chính ban đầu”. Quả thật, giáo lý đang bàn bị hiểu lầm khi tính từ “toàn diện” bị cho là ám chỉ rằng mọi người đều xấu xa hết mức có thể, hoặc rằng không có những đức tính tự nhiên, và ngay cả những nét đẹp đẽ và đáng yêu trong những tính cách vẫn chưa được tái sinh. Điều này sẽ mâu thuẫn với kinh nghiệm. Chúa Giê-xu, khi nhìn người trai trẻ làm quan, “yêu” người ấy (Mác 10:21). Phao-lô làm chứng rằng “dân man” ở Man-tơ đã đối đãi với ông bằng “tình nhân đạo không thường” (Công vụ 28:2). Chính Phao-lô, trước khi được cải đạo, đã ngay thẳng và chân thành. “Toàn diện” ở đây không có nghĩa là mọi phần của con người đều hư hoại hết mức có thể, nhưng là không có phần nào thoát khỏi sự sa đọa hay hư hoại (totus, theo nghĩa “trong mọi phần”). Tội lỗi ở trong bản chất, và những ảnh hưởng bóp méo, làm sa đọa, làm ô uế của nó thấm khắp toàn bộ bản chất. Đời sống bị đầu độc ở các nguồn của nó; nguồn trong lòng là “xấu xa” (Ma-thi-ơ 15:19). III Nếu đây là một mô tả đúng về tội lỗi, và về tình trạng của bản chất con người dưới ảnh hưởng của nó, thì không cần phải chứng minh rằng tội lỗi không thể là một điều do Đức Chúa Trời muốn, hay một phần của cấu tạo của thế giới như Đức Chúa Trời đã dựng nên nó. Vì vậy, chúng ta được đưa trở lại điểm mà chúng ta đã khởi đầu, trong ý niệm về một sự sa ngã. Điều tương tự cũng xuất phát từ tính phổ quát của tội lỗi — sự hiện diện và sự cai trị của nó trong toàn thể nhân loại. Không có chân lý nào mà Kinh Thánh nhấn mạnh hơn, hay kinh nghiệm xác nhận rõ ràng hơn, chân lý rằng tội lỗi là phổ quát. “Vì mọi người đều đã phạm tội, thiếu mất sự vinh hiển của Đức Chúa Trời” (Rô-ma 3:23). Sự lìa bỏ như vậy phải được truy về khởi đầu của nhân loại, nếu không làm sao mọi dòng suối trong gia đình nhân loại đều ô uế được? Đôi khi người ta phản đối rằng ý niệm về một sự sa ngã là điều các tác giả Cựu Ước sau chương thứ ba của Sáng Thế Ký không biết đến. Đúng hơn phải nói rằng nó là tiền đề mà toàn bộ bức tranh về một thế giới đã lìa khỏi Đức Chúa Trời, và đang phản loạn chống lại Ngài, trong Cựu Ước, dựa trên đó (đối chiếu Sáng Thế Ký 6:5, 6, 11, 12; 8:21; Thi Thiên 14, v.v.). Câu chuyện về sự sa ngã đứng ở khởi đầu, nơi nó nên đứng, và chi phối toàn bộ mô tả về nhân loại tiếp theo sau. Vì vậy, lời tường thuật về sự sa ngã trong Sáng Thế Ký không phải là một huyền thoại, nhưng là một chân lý lịch sử sâu xa, mà không lý thuyết phê phán nào, hay những khác biệt nào trong cách giải thích, có thể chạm tới được. Nó không phải là một sự bịa đặt, nhưng là ghi chép về một thảm họa đã thật sự xảy ra vào khởi đầu lịch sử của nhân loại, ký ức rùng mình về nó chưa bao giờ bị mất đi trong những thời đại xám xịt của nhân loại nguyên thủy. Chúng ta đã thấy chính khoa học và những khám phá có xu hướng khôi phục lại phần lớn lịch sử nguyên thủy ấy như thế nào. Sự hiệp nhất của nhân loại, con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, nhu cầu về hành động sáng tạo đặc biệt để giải thích những năng lực tinh thần và thể chất của con người, chính khung cảnh nguồn gốc của người — vì không vùng nào có thể được chỉ ra là nơi nguồn gốc của con người có khả năng đúng như chính vùng lân cận sông Ơ-phơ-rát và sông Ti-gơ-rơ này, nơi vườn Ê-đen tọa lạc — giả định về sự trong sạch ban đầu của người, v.v. Rằng con người biết Đức Chúa Trời thuở ban đầu, và rằng người được Đức Chúa Trời đặt dưới một sự ban phát phù hợp với tình trạng của mình, bao gồm những sự thử nghiệm về sự vâng lời của người, để thúc đẩy sự phát triển đạo đức của người; rằng sự sống lẽ ra đã là kết quả của lòng trung tín của người, và rằng sự chết (xa lạ với bản chất của người), cùng với mọi điều ác khác, bên trong và bên ngoài, mà tội lỗi kéo theo, là kết quả của sự thất bại của người — đây dường như là lời giải thích hợp lý nhất mà ngay cả hiện nay chúng ta có thể đưa ra về tình trạng thực tế mà thế giới đang ở trong đó. Ít nhất đó là lời giải thích mà Kinh Thánh đưa ra trong cả Cựu Ước lẫn Tân Ước (Sáng Thế Ký 2:15–17; 3; Rô-ma 5:12 trở đi; 1 Ti-mô-thê 3:13, 14). Tư tưởng hiện đại thích phủ nhận “sự sa ngã”; thích nói về “sự trỗi dậy” và “sự phát triển” hơn; nhưng điều này phụ thuộc vào những quan điểm về nguồn gốc và tình trạng nguyên thủy của con người đã bị bác bỏ rồi. Một đặc điểm trong câu chuyện Sáng Thế Ký về sự sa ngã của con người này chúng ta không thể bỏ qua — tức là, tội lỗi bước vào thế giới của chúng ta không hoàn toàn qua hành động của chính con người, hay qua những sự mời gọi trần trụi của giác quan, nhưng qua sự cám dỗ của một quyền lực siêu nhân gian ác. Tôi không thể nghi ngờ rằng đây là ý nghĩa thật của sự cám dỗ bởi con rắn — dù hiểu theo nghĩa đen, hay hiểu theo nghĩa biểu tượng, tùy mỗi người. Đó cũng là cách giải thích mà Kinh Thánh sau này đưa ra về sự kiện ấy, Kinh Thánh công nhận sự tồn tại của một thế giới thuộc linh gian ác, với “Sa-tan”, hay “Ma quỷ”, được mô tả là vua chúa, hay thần, hay kẻ cai trị của thế giới này, ở vị trí đứng đầu nó, liên tục hoạt động để chống lại điều thiện và giăng bẫy vào tội lỗi (đối chiếu Giăng 1:6 trở đi, 2:1 trở đi; Xa-cha-ri 3:1, 2; Ma-thi-ơ 4:1–11; 12:23–29; 13:19; Giăng 8:44, 14:30, 16:11; 2 Cô-rinh-tô 4:4; Ê-phê-sô 2:2, 6:12; Khải Huyền 12:9, v.v.). Rằng con rắn trong Sáng Thế Ký không đơn giản là con vật, nhưng được đồng nhất với quyền lực của sự ác này, là điều rõ ràng từ sự kiện con rắn này không chỉ nói, nhưng nói điều ác, gieo sự ngờ vực về lời của Đức Chúa Trời, và cám dỗ đến sự không vâng lời. Sự gian ác như vậy không thuộc về sự sáng tạo tốt lành của Đức Chúa Trời. Chân lý được dạy là không phải chỉ trên đất mới gặp sự ác. Có một vương quốc thuộc linh của sự ác xưa hơn con người, những tác nhân của nó được phép hoạt động một cách huyền nhiệm trong thế giới của chúng ta, mà mọi người, như chính Chúa Giê-xu đã phải tranh chiến, phải tranh chiến trong cuộc đấu tranh của mình vì điều thiện. Việc chúng ta tìm thấy điều này trong ý thức của Chúa Giê-xu như một trong những sự chắc chắn sâu xa nhất của Ngài là đủ để bảo đảm cho chân lý này trước những sự phủ nhận hiện đại. Tôi cảm thấy chắc chắn rằng trong một vấn đề liên hệ sống còn với sứ mạng của Ngài như vậy, Chúa Giê-xu đã không, và không thể, ở trong sự không biết hay sai lầm. IV Sự sa ngã vào tội lỗi của người đầu tiên tất yếu có những hậu quả của nó trên dòng dõi của người ấy. Ở đây chúng ta gặp thực tại huyền nhiệm của tội lỗi của nhân loại, hay, như nó thường được gọi hơn, tội tổ tông, cùng với những điều ác khác tuôn đến nhân loại từ sự vi phạm của người đứng đầu tự nhiên của nó. “Bởi một người”, Phao-lô nói, “tội lỗi vào trong thế gian, lại bởi tội lỗi mà có sự chết; thì sự chết
đã trải qua trên hết thảy mọi người, vì mọi người đều đã phạm tội” (Rô-ma 5:12). Trong những câu tiếp theo, Sứ đồ bàn về vị trí đại diện của A-đam, qua sự vi phạm duy nhất của người ấy mà nhiều người bị trở nên kẻ có tội (câu 19), để minh họa nguyên lý mà dựa trên đó sự công chính và sự sống đến với chúng ta qua Đấng Christ. Một khó khăn lớn tự nhiên thường được cảm thấy ở đây; vì làm sao sự quy phục của cả một nhân loại vào tội lỗi và sự chết vì sự vi phạm của tổ phụ đầu tiên của nó có thể được biện minh dưới sự cai trị của một Đức Chúa Trời tốt lành và thánh khiết? Nền tảng duy nhất, tôi xin đáp, mà dựa trên đó nó có thể được biện minh là bằng cách xét đến cấu tạo hữu cơ của nhân loại. Khoa học đến giúp chúng ta ở đây với giáo lý về tính di truyền của nó, và sự nhấn mạnh ngày càng tăng mà nó đặt trên sự hiệp nhất hữu cơ của nhân loại; nhưng chính thực tại ấy là hiển nhiên. Theo như chúng ta có thể phán đoán, chỉ có hai nguyên lý mà dựa trên đó một xã hội đạo đức có thể được cấu tạo một cách dứt khoát. Một là nguyên lý của chủ nghĩa cá nhân nghiêm ngặt — mỗi cá nhân được tạo dựng riêng biệt, và tự đứng hay tự ngã, với trách nhiệm bị giới hạn nghiêm ngặt. Chúng ta có thể cho rằng đó là cấu tạo của các thiên sứ (Ma-thi-ơ 22:30). Nhưng nhân loại được cấu tạo trên một nguyên lý khác — nguyên lý hữu cơ. Ở đây có một nhân loại được tiến triển, trong những thế hệ liên tiếp, từ một người đứng đầu duy nhất, mà trong người ấy, thuở ban đầu, toàn thể nhân loại đã tiềm tàng chứa đựng. Tự nó, cấu tạo này là nhân từ nhất trong mọi cấu tạo. Được thiết kế cho điều tốt, nó truyền xuống những lợi ích cho những người làm điều tốt theo tỷ lệ ngày càng tăng. Mặt khác, khi tội lỗi bước vào, nó như thể một cỗ máy bị đảo ngược, và những sức mạnh vốn hoạt động vì điều tốt trở nên cũng mạnh mẽ như vậy để truyền xuống điều ác. Do đó có sự tàn phá không thể tránh khỏi của sự sa ngã. Sự xáo trộn do tội lỗi đầu tiên đưa vào, sự mất đi sự công chính ban đầu, sự xa cách khỏi Đức Chúa Trời tiếp theo sau, không thể dừng lại với người vi phạm đầu tiên. Những hậu quả truyền xuống. Qua mối liên hệ của chúng ta với dòng dõi đã sa ngã, mỗi chúng ta mang theo vào thế giới một bản chất bị ô nhiễm, một khuynh hướng hướng về điều ác, một xu hướng chống lại luật pháp và thẩm quyền của Đức Chúa Trời, điều sớm biểu lộ chính nó trong sự vi phạm thực tế. Những ân tứ và ân điển mà con người sở hữu khi người còn đứng trong sự toàn vẹn của mình thì thiếu vắng nơi chúng ta. Có một bản chất gian ác, cần đến một sự đổi mới trọn vẹn, nếu con người phải được nên thánh (Thi Thiên 51:5, 10; Ê-xê-chi-ên 11:19). Tình trạng mà sự sa ngã đã đưa con người vào là một tình trạng sa đọa và trói buộc, nhưng ngay cả điều này, cùng với tội lỗi thực tế phát xuất từ nó, cũng không tổng kết toàn bộ sự khốn khổ của tình trạng con người. Còn phải xét đến, như điều hoàn tất cái nhìn về tội lỗi, thực tại khủng khiếp về tội lỗi có tính cách phạm tội. Tội lỗi không đơn giản là bệnh tật và nô lệ; nó là việc làm sai trái, sự không vâng lời, sự vi phạm luật pháp, và, như vậy, đáng bị lên án và đáng bị hình phạt. Mỗi tội nhân, trong lương tâm của chính mình, ý thức rằng tội lỗi không phải là một điều vô hại; rằng người ấy phải chịu trách nhiệm về nó trước Đức Chúa Trời; rằng nó là điều khiến người ấy phải chịu sự phán xét công chính của Đức Chúa Trời. Người ấy cảm thấy mình có tội. Dù bề ngoài người ấy có thể can đảm gạt bỏ nó như thế nào, trong những ý nghĩ bên trong của mình người ấy không thể thoát khỏi cảm giác tự trách, hổ thẹn, những cơn cắn rứt của sự hối hận, sự sợ hãi về cơn thịnh nộ sắp đến. Người ngoại, Phao-lô nói, “tỏ ra việc làm của luật pháp ghi trong lòng họ, lương tâm họ làm chứng, và những ý tưởng của họ khi thì cáo giác khi thì chữa mình” (Rô-ma 2:15). Hậu quả là con người tự nhiên sợ Đức Chúa Trời — kinh hãi khi nghĩ đến Ngài. Phê-lít “sợ hãi” khi Phao-lô luận với ông về “sự phán xét ngày sau” (Công vụ 24:25). Đây là cảm thức tự nhiên về tội lỗi. Càng hơn nữa, ý thức về tội lỗi này được tăng cường khi tội lỗi được nâng lên dưới ánh sáng của luật pháp “thánh khiết, công chính và tốt lành” của Đức Chúa Trời (Rô-ma 7:12). “Nếu lòng chúng ta cáo trách chúng ta, Đức Chúa Trời còn lớn hơn lòng chúng ta, và biết mọi sự” (1 Giăng 3:20). Đây là thực tại khủng khiếp về tội lỗi rằng, bất cứ ở đâu và trong bất cứ ai nó được tìm thấy, nó đặt linh hồn mà nó được tìm thấy trong đó dưới sự phán xét của Đức Chúa Trời. “Luật pháp nói điều gì”, Phao-lô tuyên bố, “thì nói cho những kẻ ở dưới luật pháp; hầu cho mọi miệng đều phải ngậm lại, và cả thiên hạ đều chịu Đức Chúa Trời đoán xét” (Rô-ma 3:19). Từ chính bản chất thánh khiết của Ngài, Đức Chúa Trời phải phản ứng chống lại tội lỗi để phán xét và trừng phạt nó. Một nhân loại đã sa ngã và tội lỗi phải, bởi chính thực tại ấy, nằm dưới một sự “lên án” của Đức Chúa Trời; và điều này, Kinh Thánh, bằng những lời nhấn mạnh nhất, tuyên bố rằng nó đang như vậy (Giăng 3:16–19, 36; Rô-ma 5:12–21, 6:23, 8:1, v.v.). Sự lên án đang đè trên thế giới của chúng ta này, con người không thể làm gì bằng những nỗ lực của chính mình để loại bỏ nó (Rô-ma 3:20). Năng lực trừng phạt của Đức Chúa Trời được đưa ra chống lại tội lỗi được mô tả là “cơn thịnh nộ” của Ngài (Rô-ma 1:18, 2:5), và cơn thịnh nộ ấy ở trên mọi người trong tình trạng tự nhiên (Giăng 3:36; Ê-phê-sô 2:3). Sự phán xét xuất phát từ cơn thịnh nộ này được tổng kết trong Kinh Thánh trong từ bao quát, “sự chết”. “Ngày nào ngươi ăn, chắc ngươi sẽ chết” (Sáng Thế Ký 2:17). “Linh hồn nào phạm tội, linh hồn đó sẽ chết” (Ê-xê-chi-ên 18:20). “Tiền công của tội lỗi là sự chết” (Rô-ma 6:23). Trong điều này, theo nghĩa của Kinh Thánh, chắc chắn bao gồm — sự chết tự nhiên, cùng với mọi sự khốn khổ và điều ác đi kèm với nó (Sáng Thế Ký 2:17, 3:17–19; Rô-ma 6:12); vì đã thấy rằng sự chết không bao giờ được xem là điều gì tự nhiên và bình thường đối với con người, nhưng là sự phân lìa của hai phần của hữu thể con người vốn hợp thành con người trọn vẹn; do đó, Đức Chúa Trời không bao giờ có ý để chúng bị chia lìa. Nhưng sự chết bên ngoài chỉ là sự biểu lộ và hậu quả của điều gì đó bên trong và khủng khiếp hơn đã xảy ra rồi — sự chết thuộc linh đối với sự thánh khiết và ân huệ của Đức Chúa Trời. “Tâm trí của xác thịt”, Phao-lô nói, “là sự chết” (Rô-ma 8:6). “Ngài làm cho anh em sống, là kẻ đã chết bởi tội lỗi và sự vi phạm của mình” (Ê-phê-sô 2:2). “Người đàn bà ham sự vui chơi, dầu sống cũng như chết” (1 Ti-mô-thê 6:6). Nhưng ngay cả sự chết thể chất, tiếp theo điều này, cũng không phải là kết thúc, mà chỉ là khúc dạo đầu. Phía sau lờ mờ hiện ra số phận cuối cùng của linh hồn trong sự phân lìa khỏi Đức Chúa Trời và sự phước hạnh — sự chết đời đời. Sau sự chết đến sự phán xét (Hê-bơ-rơ 9:27). Đây là “sự chết thứ hai” (Khải Huyền 20:14) — sự mất mát đời đời của linh hồn; đúng hơn, vì nó tiếp theo sự sống lại, của cả linh hồn và thân thể cùng nhau — của toàn bộ hữu thể (đối chiếu Ma-thi-ơ 10:28). V Bức tranh được vẽ như vậy về sự tàn phá của con người qua tội lỗi quả thật là khủng khiếp nhất. Nhưng chính tình trạng sa đọa, trói buộc, phạm tội này, cùng với sự khốn khổ và bất lực tột cùng mà nó đẩy con người vào, cấu thành nhu cầu của con người về sự cứu chuộc, và là điều mà sự cứu chuộc của Phúc Âm được thiết kế để đáp ứng, và thật sự đáp ứng trong mọi phần của nó. Trước đây đã nhận xét rằng không có sách nào tôn cao con người như Kinh Thánh, trong việc mô tả người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, và có khả năng hưởng sự sống đời đời; và không có sách nào hạ thấp con người một cách tột cùng như vậy trong việc mô tả những chiều sâu của sự sa ngã và sự bội đạo của người khỏi Đức Chúa Trời. Nhưng vinh quang của Kinh Thánh là, đối lại với tội lỗi và sự hư hoại đang phát triển của nhân loại, nó trình bày, gần như từ trang đầu tiên của nó, mục đích đang phát triển của Đức Chúa Trời cho sự cứu rỗi của con người. Kinh Thánh là, như Jonathan Edwards gọi nó, “lịch sử của sự cứu chuộc”. Nó là sự mở ra mục đích ân điển lớn lao của Đức Chúa Trời cho sự cứu chuộc con người khỏi tội lỗi. Đây là sợi chỉ chạy suốt nó, và gắn kết mọi phần của nó lại với nhau; và manh mối đúng cho sự hiểu biết Kinh Thánh chỉ được ban cho khi nó được đọc dưới ánh sáng này. Chính ở đây mà rất nhiều nghiên cứu Kinh Thánh hiện đại của chúng ta đi lạc. Một lượng lao động khổng lồ được dành cho những điều không thiết yếu, trong khi điều thiết yếu bị bỏ qua. Phê phán là tốt và cần thiết; nhưng, vì sự bỏ qua ý tưởng trung tâm này, chúng ta có hết suy đoán này đến suy đoán khác, một sự mò mẫm như của những người mù, mà cánh cửa vào ý nghĩa thật của sách không bao giờ được tìm thấy. Những bảng thống kê công phu về các thành phần phê phán của các sách — là tất cả những gì chúng ta thường nhận được, đặc biệt về các sách của Cựu Ước — không bao giờ có thể thay thế việc nghiên cứu Kinh Thánh như là sứ điệp về phương pháp cứu rỗi của Đức Chúa Trời. Ngoài miền quê, giữa những ngọn đồi, đôi khi người ta gặp một người câu cá đơn độc. Mặt trời đang chiếu sáng, chim đang hót, núi đang sừng sững xung quanh người ấy, nhưng người ấy không thấy và không nghe gì về tất cả điều đó. Linh hồn người ấy bị cuốn hút vào con cá nhỏ bé kia, và làm sao để khiến nó đớp con ruồi hay con giun của mình. Mọi thứ còn lại đã rời khỏi những ý nghĩ của người ấy trong lúc ấy. Người ta không thể không nhớ đến người đam mê này khi thấy nhà phê phán cúi xuống với kính hiển vi của mình trên những chi tiết nhỏ nhất của phân tích văn bản, trong khi những đỉnh núi cao lớn của lời Đức Chúa Trời — những điều quan trọng nhất — bị bỏ gần như hoàn toàn ngoài tầm nhìn! Tôi đã nói rằng giáo lý Kinh Thánh về sự cứu chuộc được dự định để đáp ứng nhu cầu của chúng ta trong mọi phần của nó. Điều này càng phải được nhấn mạnh hơn, vì kinh nghiệm của con người chúng ta về nhu cầu ấy luôn không hoàn hảo và bị giới hạn. Không phải mọi người đều nhận ra như nhau, hay trong mức độ trọn vẹn của nó, sự lớn lao của nhu cầu phát sinh từ tội lỗi. Người ta được cấu tạo khác nhau. Họ có những kinh nghiệm khác nhau, và đã được đưa đến cảm thấy nhu cầu của mình theo những cách khác nhau. Một điều trong Phúc Âm thu hút một người, điều khác thu hút một người khác. Ví dụ, một người đặc biệt bị nắm lấy bởi ý tưởng về tính phạm tội trong tội lỗi; về việc người ấy, qua tội lỗi, phải chịu cơn giận và sự phán xét của một Đức Chúa Trời thánh khiết. Tiếng kêu của người ấy, như của người cai ngục ở Phi-líp, là: “Tôi phải làm gì để được cứu?” (Công vụ 16:30). Người ấy khao khát sự tha thứ, sự thứ tha. Một người khác, cũng chân thật như người kia, nhưng được cấu tạo khác đi, tất nhiên cũng có một sự nhận biết nào đó về tính phạm tội của tội lỗi — tôi không cho rằng bất cứ ai thật sự bị cáo trách về tội lỗi có thể không có điều đó — nhưng điều nắm lấy người ấy nhất là sự ô uế của tội lỗi. Việc khám phá sự không trong sạch của tội lỗi khiến người ấy đầy sự ghê tởm chính mình, và tiếng kêu của người ấy chủ yếu là cho sự nên thánh, cho sự thánh khiết. “Đức Chúa Trời ôi! Xin dựng nên trong tôi một lòng trong sạch, và làm cho mới lại trong tôi một thần linh ngay thẳng” (Thi Thiên 51:10). So với điều này, mặt còn lại về tính phạm tội và nguy hiểm gần như bị khuất khỏi tầm nhìn. Linh hồn đẹp đẽ ấy, Henry Drummond, tôi nghĩ, rất thuộc loại này. Linh hồn của Drummond hướng ra theo đường lối của sự nên thánh, và ông ít nói về một số giáo lý khác, ví dụ, sự chuộc tội. Tôi nghĩ thần học của ông là phiến diện và khiếm khuyết; nhưng nó minh họa cách một người có thể được ban cho để thấy rõ hơn một khía cạnh của chân lý về sự cứu chuộc, và một người khác thấy một phần khác. Henry Drummond chắc chắn có một sự hiểu biết hiếm có về nhu cầu của sự nên thánh, và đã viết nhiều điều đẹp đẽ về nó. Những người khác, lại ấn tượng hơn với sự bất lực và trói buộc của tội lỗi. Họ ở trong sự kìm kẹp của một thói quen gian ác, và tiếng kêu của họ là cho năng lực để chiến thắng nó. “Ai sẽ cứu tôi thoát khỏi thân thể hay chết này?” (Rô-ma 7:24). Tất cả những điều này đều là những khía cạnh theo Kinh Thánh của tội lỗi, và của nhu cầu về sự cứu chuộc phát sinh từ nó. Nhưng vinh quang của Kinh Thánh là sự cứu chuộc của nó đáp ứng toàn bộ nhu cầu của con người, và không để khía cạnh nào của nhu cầu ấy ở ngoài nó. Nó đến để đáp ứng nhu cầu của con người không đơn giản như các cá nhân tình cờ cảm thấy nó, nhưng nhu cầu của toàn thể nhân loại của chúng ta, như Đức Chúa Trời thấy nó, và dò xét nó đến những chiều sâu của nó. Nó đáp ứng nhu cầu được tẩy sạch khỏi tính phạm tội, được tha thứ, được nên thánh, được giải thoát khỏi sự trói buộc bên trong, được năng lực thuộc linh. Nó tự tỏ ra, càng nghiên cứu nó, là một Phúc Âm “toàn diện” — một chìa khóa vừa vào mọi ngăn của chiếc khóa phức tạp của nhu cầu thuộc linh của chúng ta qua tội lỗi. Trong điều này nó tự chứng tỏ là đến từ Đức Chúa Trời. VII Đấng Christ và Sự Cứu Rỗi: Cái Nhìn Tổng Quát — Đấng Cứu Chuộc CÓ một cách diễn đạt được Phao-lô sử dụng có thể giới thiệu một cách thích hợp nhánh mới này của chủ đề của chúng ta. Ông nói về “sự cứu chuộc
trong Đấng Christ Giê-xu” (Rô-ma 3:24). Đã thấy tình trạng mà tội lỗi đã đưa con người vào đáng thương như thế nào — nó gian ác như thế nào, như một tình trạng sa đọa và trói buộc; nó khủng khiếp như thế nào, như một tình trạng phạm tội, và phải chịu cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời; nó phổ quát như thế nào, như không đơn giản là cá nhân, nhưng là của cả nhân loại, trong những hậu quả của nó; nó khủng khiếp như thế nào, trong những hậu quả đời đời của nó. Sự cứu chuộc — sự cung ứng mà Đức Chúa Trời đã thực hiện cho sự cứu rỗi của thế gian — phải đáp ứng tình trạng này của con người trong mọi phần của nó. Chính sự kiện nó thật sự đáp ứng tình trạng ấy là bí mật của sức mạnh lâu bền của Phúc Âm. “Đấng đã làm ra Sách ấy đã làm ra tôi”, là một nhận xét từng được đưa ra về Kinh Thánh. Ngoài mọi sự chứng thực bên ngoài, Phúc Âm có một nhân chứng chắc chắn trong lòng của mọi người mà nó được rao giảng cho. “Tỏ mình ra cho lương tâm của mọi người ở trước mặt Đức Chúa Trời” (2 Cô-rinh-tô 4:2). I Khi mở ra chủ đề này, sẽ thuận tiện nếu tôi bắt đầu với một quan điểm đã ở trước chúng ta rồi — tôi muốn nói đến cấu tạo hữu cơ của nhân loại. Tội lỗi, như chúng ta đã thấy, là một điều hữu cơ. Trong mối liên hệ của A-đam đầu tiên với dòng dõi của người, có một nguyên lý đại diện liên quan. “Trong A-đam mọi người đều chết” (1 Cô-rinh-tô 15:22). Do đó, nếu sự cứu chuộc phải đáp ứng khía cạnh này của trường hợp, nó phải đối xử với thế gian một cách hữu cơ. Nguyên lý đại diện cũng phải bước vào đây. Và như vậy, nếu chúng ta lấy lời chứng của Kinh Thánh, nó thật sự như vậy. “Như trong A-đam mọi người đều chết, thì cũng trong Đấng Christ mọi người đều sẽ sống lại.” Tuy nhiên, những chữ “mọi người” ở đây bị giới hạn về kết quả thực tế bởi các phạm vi tương ứng của chúng — mọi người “trong” A-đam qua mối quan hệ tự nhiên; mọi người “trong” Đấng Christ qua mối quan hệ thuộc linh. Nhưng nguyên lý hữu cơ là giống nhau trong cả hai. Đây đặc biệt là cách nhìn về vấn đề được triển khai trong sự song song đáng chú ý giữa A-đam và Đấng Christ trong Rô-ma 5:12–19. A-đam trong tư cách đại diện của mình là hình bóng hay kiểu mẫu của Đấng Christ trong tư cách của Ngài. Không có một sự cứu chuộc riêng biệt cho mỗi cá nhân. Sự cứu chuộc dựa trên nguyên lý của một Người Đứng Đầu mới của nhân loại, của một sự công chính mới được Đấng Christ giành được cho con người, của một sự sống mới được truyền đạt qua sự hiệp nhất với Ngài (các câu 15–19). Điều này, đối với tôi, dường như là một quan điểm vô cùng quý giá và hữu ích khi đối xử với những khó khăn mà nhiều người cảm thấy về sự cứu rỗi của Cơ Đốc giáo. Đã thấy rằng, qua cấu tạo hữu cơ của nhân loại, tất yếu có sự đau khổ của nhiều người vì tội lỗi của những người khác. Ví dụ, kẻ say rượu không chỉ làm tan nát lòng vợ mình, và khiến con cái mình rơi vào cảnh bần cùng, nhưng còn truyền cho dòng dõi của mình một cơ thể bị bệnh tật. Với chân lý sâu xa, Sứ đồ nói: “Chẳng có ai trong chúng ta sống cho chính mình, cũng chẳng có ai chết cho chính mình” (Rô-ma 14:7). Bạn nói: “Điều này thật khó, rằng một người phải bị làm cho đau khổ vì những việc làm sai trái của người khác.” Nó khó, dù nó tuôn ra từ một cấu tạo mà, như đã trình bày trước đây, trong hoạt động bình thường của nó, là một cấu tạo hoàn toàn nhân từ. Dù thế nào, nó là luật mà rõ ràng chúng ta được đặt dưới đó. Nhưng nay, chẳng phải chính ở đây chúng ta bắt đầu thoáng thấy giải pháp cho vấn đề về sự cứu rỗi sao? Vì, nếu trong cấu tạo hữu cơ của mọi sự có điều rằng điều ác nên được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác — người vô tội bị làm cho đau khổ vì tội lỗi của kẻ có tội — thì chẳng phải sự cân bằng đối trọng tất yếu của ý tưởng này là, điều tốt cũng nên được truyền từ người này sang người khác — rằng nhiều người nên được hưởng lợi qua điều tốt của một người sao? Trong đời sống thường ngày, chúng ta thấy nguyên lý này liên tục được công nhận. Không phải chỉ điều ác con người làm mới kéo theo hậu quả. Điều tốt họ làm cũng ảnh hưởng đến những người liên hệ với họ. Ví dụ, một người con trai thừa hưởng tước hiệu và sản nghiệp như phần thưởng cho những sự phục vụ của cha hay ông mình đối với quốc gia. Sự công chính của người tốt mang phước hạnh đến cho kẻ tội lỗi. Chẳng phải là hợp lý rằng trong Phúc Âm chúng ta nên có cùng ý tưởng lớn lao này về việc nhiều người được hưởng lợi qua sự công chính của Đấng Duy Nhất sao? Đã thấy Phao-lô dạy như thế nào rằng qua luật liên hệ hữu cơ này toàn thể nhân loại bị liên lụy trong tội lỗi và sự chết bởi sự không vâng lời của một người. Chẳng phải là một phần của cùng cấu tạo ấy rằng nên có sự khôi phục bởi sự vâng lời của Một Đấng sao? Tóm lại, chúng ta khám phá rằng có một luật rộng hơn trong sự cai trị của Đức Chúa Trời hơn luật chỉ xem nhân loại đơn thuần như những cá nhân — tức là, luật hữu cơ — và trên luật đó, cách Đức Chúa Trời đối xử với nhân loại của chúng ta được dựa trên, cả trong sự phán xét lẫn trong sự thương xót. II Sự khôi phục bởi sự vâng lời của Một Đấng! Phải; nhưng Đấng có khả năng đảm nhận vị trí này và thực hiện công việc này ở đâu? Có khả năng quay ngược dòng điều ác khủng khiếp này đã đến trong thế gian qua tội lỗi, và mang vào sự cứu chuộc và sự cứu rỗi? Đây là câu hỏi thúc ép phải có một câu trả lời. Tôi nghĩ không cần phải chứng minh rằng đây không phải là một công việc mà bất cứ ai, hay mọi người, có thể đảm nhận, hay, khi đảm nhận nó, có thể hoàn thành với thành công. Bất cứ người con trai bình thường nào của A-đam — tức là, bất cứ thành viên nào của nhân loại phải được cứu — có thể đảm nhận một nhiệm vụ như vậy trên mình không? Có rào cản ban đầu là một người như vậy tự mình là một hữu thể tội lỗi, bị liên lụy trong những sự bất lực của nhân loại đã sa ngã của chúng ta; do đó, là một người, thay vì trở thành Đấng Cứu Chuộc của thế gian — nguồn của một sự sống mới cho nhân loại — tự mình cần được cứu chuộc. Nhưng ngoài điều này ra, một thành viên bình thường như vậy của nhân loại, ngay cả nếu không có tội — một cá nhân đơn thuần giữa những người khác — có thể đảm nhận vị trí tuyệt đối độc nhất này là đại diện cho toàn thể nhân loại trước Đức Chúa Trời, và giao dịch với Đức Chúa Trời cho sự cứu chuộc của nó không? Chắc chắn, câu hỏi chỉ cần được đặt ra là đã được trả lời. Không: vị trí đại diện của con người và Đấng Cứu Chuộc của thế gian này không phải là một vị trí có thể được đảm nhận một cách tùy tiện. Nó phải dựa trên một mối quan hệ thật nào đó tồn tại giữa nhân loại được đại diện và Đấng đại diện cho nó. Ví dụ, A-đam duy trì một mối quan hệ tự nhiên đối với dòng dõi của mình — một mối quan hệ khiến việc người đứng hay ngã là một hành động đại diện thật sự đối với dòng dõi của người. Đấng Khôi Phục của nhân loại phải là Một Đấng mà mối quan hệ của Ngài cũng thật như vậy, hay thậm chí sâu xa hơn và nền tảng hơn. Ngài phải có trong Ngài khả năng thật sự là một A-đam mới — một Người Đứng Đầu và Đại Diện mới của nhân loại — không theo bất kỳ nghĩa hư cấu hay chỉ đơn thuần “giao ước” nào, nhưng theo một nghĩa thật nhất; Một Đấng đứng trong một mối quan hệ với Đức Chúa Trời và với nhân loại mà không ai khác có; Đấng đứng trong một mối quan hệ như vậy với Đức Chúa Trời đến nỗi Ngài có thể đại diện Đức Chúa Trời một cách hoàn hảo cho con người, và trong một mối quan hệ như vậy với nhân loại đến nỗi Ngài có thể giao dịch cho con người với Đức Chúa Trời; Đấng có thể, theo một nghĩa thật và đúng, là Đấng Trung Gian giữa Đức Chúa Trời và con người. Điều này đưa chúng ta đến câu hỏi Đấng Cứu Chuộc trong sự sắp xếp của Đức Chúa Trời về sự cứu chuộc trong Phúc Âm thật sự là ai. Đấng Christ này mà chúng ta tôn vinh với danh hiệu Đấng Cứu Rỗi là ai? Thời hiện tại là một thời đại của những nỗ lực giải thích về Thân Vị của Đấng Christ theo hướng nhân bản. Vậy thì, Chúa Giê-xu chỉ là con người — dù là người cao quý nhất và thánh khiết nhất trong loài người — một cá nhân của nhân loại — một nhánh đơn lẻ của nhân loại như những người khác? Hay Ngài là điều gì đó hơn thế: Một Đấng mà trong gốc rễ của Thân Vị Ngài là thiên thượng — Đấng duy trì một mối quan hệ với Đức Chúa Trời, với thế gian, và với nhân loại, có trước mọi thời gian — Đấng, trong sự thật, là Đấng Tạo Hóa của mọi vật — nhưng Đấng, vì chúng ta và sự cứu rỗi của chúng ta, theo đuổi ý định của Đức Chúa Cha, đã hạ mình trong ân điển và tình yêu vô hạn của Ngài để trở nên con người, và cúi xuống chịu đau khổ và sự chết vì sự cứu rỗi của chúng ta? Điều sau là đức tin của Hội Thánh về Đấng Christ; nó là, như sẽ thấy, sự dạy dỗ của Kinh Thánh; nó cũng là, tôi dám khẳng định, giáo lý duy nhất cung cấp điều cần thiết như một sự nâng đỡ đầy đủ cho công việc cứu rỗi con người. Để bị thuyết phục về điều này, chỉ cần nghĩ lại sự cứu chuộc có nghĩa là gì. Để loại bỏ gánh nặng của tội lỗi của thế gian; để hòa giải Đức Chúa Trời và con người một cách hoàn hảo; để là Đấng Trung Gian của sự tha thứ cho nhân loại, và Nguồn cho nó của một sự sống mới, đời đời; để là mọi điều mà Đấng Christ đã chứng tỏ Ngài là cho nhân loại về sức mạnh, về hy vọng, về sự an ủi, về niềm vui, về sự thánh khiết; để mở cho những người tin những cánh cổng của vinh quang thiên thượng; chắc chắn phải cảm thấy rằng đây là một gánh nặng quá nặng nề vô hạn để đặt trên vai của bất kỳ người phàm đơn thuần nào! Trong cách nhìn của Kinh Thánh có một sự tương xứng và nhất quán giữa công việc phải làm và Đấng phải làm nó. Trong điều này sự hài hòa của giáo lý Kinh Thánh lại được chứng tỏ. Trong Hữu Thể của Đức Chúa Trời, chúng ta đã thấy có một Ba Ngôi đặt nền tảng cho khả năng của sự nhập thể của Con. Trong mối quan hệ của Con thiên thượng đối với thế gian, và đặc biệt đối với nhân loại, trong sự sáng tạo, có nền tảng cho khả năng của một mối quan hệ độc nhất đối với nhân loại của chúng ta — một mối quan hệ “sui generis” — sâu xa hơn và nền tảng hơn bất kỳ mối quan hệ nào khác. Mối quan hệ của Đấng Christ với con người gần gũi không thể nói hết hơn mối quan hệ của A-đam tự nhiên. A-đam là tổ phụ thể chất của nhân loại (1 Cô-rinh-tô 15:45, 47). Ngôi Lời thiên thượng là gốc rễ mà từ đó toàn thể nhân loại — ngay cả chính A-đam — đã xuất phát. Vì vậy, khi Lời bước vào nhân loại — “trở nên xác thịt” (Giăng 1:14) — mối quan hệ của Ngài đối với nhân loại là đại diện ở mức độ cao nhất có thể. Nếu việc cứu nhân loại của chúng ta là có thể qua bất cứ ai đảm nhận trên mình gánh nặng của những trách nhiệm của nó, thì nó có thể qua Ngài. Cũng không thể quan niệm rằng Ngài sẽ mang bản chất của chúng ta trên Ngài ngoại trừ dựa trên giả định rằng sự cứu chuộc là có thể, và với ý định hoàn thành nó. Vậy, dưới ánh sáng của công việc cứu chuộc con người, sự nhập thể của Con được thấy là một phần thiết yếu của giáo lý Cơ Đốc. Nhiều xu hướng hiện nay đang hoạt động để làm suy yếu giáo lý này — những lý thuyết suy đoán và tiến hóa, những giáo lý về sự nội tại của Đức Chúa Trời, một sự đồng nhất phiếm thần giữa Đức Chúa Trời và con người, trên hết, khuynh hướng mạnh mẽ trong tinh thần của thời đại hướng về một cách giải thích không siêu nhiên về những thực tại và chân lý của tôn giáo. Theo mọi hướng, như đã nói, nỗ lực đang được thực hiện để hạ giáo lý về Đấng Christ xuống một mức nhân bản ít nhiều công khai. Đó là một sự tất yếu của đời sống của Hội Thánh để chống lại những xu hướng này, và để tranh đấu cho một Đấng Christ vốn thiên thượng về bản chất và Thân Vị một cách thiết yếu như Ngài là con người trong hình thức biểu lộ của Ngài — Đấng là chính Lời của Đức Chúa Trời trở nên xác thịt (Giăng 1:14). Tôi không thể đi vào chi tiết dài dòng về vô số những câu hỏi tinh tế đã khuấy động tâm trí của Hội Thánh về những mối quan hệ của phần thiên thượng và phần con người trong một Thân Vị duy nhất của Đấng Christ — về cách hai bản chất thiên thượng và con người của Ngài được hiệp nhất — Tôi không thể đi vào. Tôi nghĩ, càng xem xét câu hỏi này, sẽ thấy rằng Hội Thánh trong những quyết định của mình về huyền nhiệm sâu xa này đã làm ít hơn là tái khẳng định thực tại thiết yếu mà đức tin phải luôn nắm giữ — tức là thực tại rằng trong Chúa Giê-xu Christ chúng ta có cùng lúc con người thật và Đức Chúa Trời thật — một Đấng Christ vừa thiên thượng vừa con người, không chia cắt Thân Vị của Ngài (điều này chống lại thuyết Nestorius), hay cắt xén, hay lẫn lộn hai bản chất (điều này chống lại điều được gọi là thuyết Apollinaris và thuyết Eutyches), một Thân Vị, thật là Đức Chúa Trời, trong việc được Đức Chúa Cha sinh ra trước mọi thế gian, và thật là con người trong việc sở hữu một thân thể con người thật và một linh hồn thật. Hội Thánh phổ thông đã kiên định tuân theo những lập trường thiết yếu này, ngăn chặn những sự phủ nhận ở phía này hay phía khác khi chúng xuất hiện, và tìm kiếm ngôn ngữ có thể diễn đạt chân lý được khẳng định một cách rõ ràng, dù không hoàn hảo. Việc kêu gọi những “kết cấu” mới, hay tuyên bố được tự do khỏi mọi kết cấu, là điều tự nhiên. Tuy nhiên, thông thường, vấn đề thật trong những tranh luận này sẽ được khám phá là, như xưa, Thần Tính thiết yếu của Đấng mà chúng ta gọi là Chúa, và sự lựa chọn sẽ vẫn như trước, giữa việc khẳng định sự hiệp nhất trong bản chất của Đấng Christ với Đức Chúa Cha, hay sự sa xuống, qua nhiều hình thức phủ nhận trung gian khác nhau, đến chủ nghĩa nhân bản không che giấu. III Đã
được tuyên bố rằng Sự Nhập Thể, theo nghĩa đã định, là giáo lý không thể phủ nhận của Kinh Thánh, cũng như chúng ta đã thấy nó là tiền đề tất yếu của công việc cứu chuộc mà Đấng Christ đến để làm. Một phần của bằng chứng, về phía thiên thượng của thân vị Đấng Christ, đã được đưa ra rồi dưới giáo lý về Ba Ngôi. Ở đó sự bình đẳng trong bản chất của Con với Đức Chúa Cha và Đức Thánh Linh đã được cho thấy là liên quan trong toàn bộ sự dạy dỗ của Tân Ước về sự cứu rỗi. Những nhà giải kinh vô tư không phủ nhận rằng có rất nhiều đoạn trong đó những danh hiệu, thuộc tính, công việc, và vinh dự cao nhất của Đức Chúa Trời được gán cho Đấng Christ. Ngài thuở ban đầu ở với Đức Chúa Trời, và Ngài là Đức Chúa Trời (Giăng 1:1); Ngài ở trong “hình Đức Chúa Trời” (Phi-líp 2:6); Ngài đã tồn tại trước mọi thời gian — Ngài là đời đời (Giăng 17:5; Cô-lô-se 1:17; Khải Huyền 1:17); Ngài đã tạo dựng và nâng đỡ mọi vật (Giăng 1:2; Cô-lô-se 1:16, 17; Hê-bơ-rơ 1:2, 3, 10, v.v.); Ngài được gọi là Đức Chúa Trời (Công vụ 20:28; Rô-ma 9:5; Hê-bơ-rơ 1:8); Ngài được thờ phượng như Đức Chúa Trời (Khải Huyền 5:12, 13); Ngài được tôn cao đến quyền cai trị phổ quát (Phi-líp 2:9–11; Ê-phê-sô 1:20–23; 1 Phi-e-rơ 3:22). Nếu người ta lập luận, như đôi khi vẫn lập luận, rằng đây là một sự phát triển sứ đồ muộn, không tìm thấy trong cách mô tả đơn giản hơn về Chúa Giê-xu trong các sách Phúc Âm Cộng Quan, thì câu trả lời là, các sách Phúc Âm Cộng Quan đến từ tay của chính những người đã nắm giữ và dạy dỗ giáo lý Sứ Đồ, và họ không thấy có sự trái ngược nào trong những cách mô tả ấy. Bức tranh trong các sách Phúc Âm Cộng Quan, không kém hơn bức tranh trong các Thư Tín, là bức tranh về một Đấng siêu nhân trong nguồn gốc, tính cách, những tuyên bố, những năng lực, công việc, và số phận. Được sinh bởi một Nữ Đồng Trinh, không có tội lỗi gì, được công bố là Đấng Mê-si Đấng sẽ làm báp-têm bằng Đức Thánh Linh (Ma-thi-ơ 3:11), Đấng Sáng Lập và Chúa của Nước Thiên Đàng, Đấng Cứu Rỗi khỏi tội lỗi (Ma-thi-ơ 1:21; Lu-ca 2:11; 19:10, v.v.), Đấng Phán Xét tương lai của thế gian (Ma-thi-ơ 7:21–23; 25:31 trở đi), Đấng Làm Trọn Lời Tiên Tri và Mục Đích của Sự Mặc Khải Cựu Ước (Ma-thi-ơ 5:17; Mác 9:12; Lu-ca 24:27, 44, v.v.), Đấng điều khiển thiên nhiên bằng lời của Ngài, Đấng sống lại từ kẻ chết, ở với các môn đồ của Ngài ở khắp mọi nơi cho đến tận thế (Ma-thi-ơ 18:20; 28:20) — sẽ khó để duy trì rằng một Đấng kém tôn cao hơn Đấng mà sách Phúc Âm thứ tư và các Thư Tín mô tả là cần thiết để nâng đỡ phẩm giá như vậy và những đặc quyền như vậy! Như đã thấy trước đây, chúng ta được làm báp-têm nhân danh Ngài, ngang bằng với danh của Đức Chúa Cha và của Đức Thánh Linh — đúng hơn danh ba ngôi là một (Ma-thi-ơ 28:19, 20). Ít cần thiết hơn để bàn dài về những bằng chứng về nhân tính thật của Đấng Christ, vì điều này, trong những ngày này, hiếm khi bị tranh cãi. Xu hướng đúng hơn là giải quyết mọi sự thành nó. Chúa Giê-xu được sinh ra là một con người thật (Ga-la-ti 4:4); Ngài lớn lên từ thời thơ ấu đến tuổi trưởng thành, phát triển trong sự khôn ngoan cũng như trong vóc dáng (Lu-ca 2:40, 52); Ngài đói, Ngài khát, Ngài mệt mỏi, Ngài bị cám dỗ; Ngài được làm nên giống như anh em mình trong mọi sự; “song không có tội lỗi” (Rô-ma 8:3; Hê-bơ-rơ 2:14, 17; 4:15). Ngài đã chết trên Thập Tự Giá, và được chôn (1 Cô-rinh-tô 15:3, 4). Mọi cách nhìn về Chúa Giê-xu làm giảm đi tính thật trọn vẹn của nhân tính của Ngài — dù bằng cách tuyên bố nó là một vẻ bề ngoài (như những người Ngộ Đạo), hay bằng cách nói rằng Ngôi Lời thiên thượng đã thay thế linh hồn có lý trí trong Chúa Giê-xu (Apollinaris), hay bằng cách phủ nhận tính thật của sự phát triển làm người của Đấng Christ, và việc Ngài tự nguyện đảm nhận những giới hạn của con người — đều được cho thấy là sai lầm bởi những thực tại của lịch sử Phúc Âm. IV Làm sao, người ta có thể tự nhiên hỏi, những khía cạnh dường như trái ngược như vậy trong Thân Vị của Đấng Christ có thể cùng tồn tại? Đức Chúa Trời và con người; trong “hình của một đầy tớ”, nhưng với tư cách Đức Chúa Trời vẫn giữ năng lực và vinh quang không suy giảm của Ngài; ở trên đất, nhưng là “Con Người ở trên trời” (Giăng 3:13). Chúng ta không được kêu gọi để giải quyết những vấn đề này; đức tin vào thực tại thiên thượng cũng không phụ thuộc vào năng lực của chúng ta để giải quyết chúng. Có lẽ nếu chúng ta có thể dò đến những chiều sâu của thân vị của chính mình, chúng ta sẽ thấy rằng ở đó cũng chứa đủ những huyền nhiệm — những khía cạnh dường như mâu thuẫn, những chiều sâu liên kết theo những cách kỳ lạ với thế giới vô hình, mà ý thức thường ngày của chúng ta không xuyên thấu được. Chúng ta đọc về “linh hồn bao trùm”, về “ý thức dưới ngưỡng”, về “đa nhân cách”; một triết học phiếm thần thậm chí sẽ cho rằng mỗi thân vị hữu hạn là một “sự tái tạo” của một “ý thức đời đời” mà nó đồng nhất trong bản chất với ý thức ấy. Điều này không đúng với mỗi thân vị hữu hạn, nếu không mọi người sẽ là Đức Chúa Trời, như Đấng Christ đã là. Nhưng thật lạ rằng những tuyên bố như vậy được đưa ra, nhưng người ta lại cảm thấy khó khăn trước sự cùng tồn tại của những phương thức hữu thể khác nhau trong một Thân Vị duy nhất mà điều ấy là đúng về Ngài. Một điều có thể giúp làm giảm những khó khăn ở điểm này là con người và Đức Chúa Trời về bản chất có họ hàng với nhau. Con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời. Bản chất của người có thể tiếp nhận phần thiên thượng; về những người tin thậm chí được nói rằng họ “trở nên kẻ dự phần vào bản chất thiên thượng” (2 Phi-e-rơ 1:4). Nhân loại, như một tổng thể, như đã thấy trước đây, có nền tảng và nguồn gốc của nó trong Ngôi Lời (Giăng 1:3–11). Do đó, trong chính cấu tạo của con người, có khả năng của một sự hiệp nhất cá nhân như vậy với Đức Chúa Trời như liên quan trong Sự Nhập Thể. Ngôi Lời, hay Con, trong việc đảm nhận bản chất của chúng ta, chỉ lấy về cho chính Ngài điều vốn là của Ngài, và khiến nó thành phương tiện cho sự biểu lộ cá nhân của Ngài. Có một cách khác mà, trong thời hiện đại, người ta đã cố gắng loại bỏ khó khăn về hai trạng thái của hữu thể của Đấng Christ khi Ngài ở trên đất, tức là, bằng cách khẳng định một sự từ bỏ trọn vẹn mọi chức năng thiên thượng, và ngay cả ý thức thiên thượng, bởi Con, trong thời gian Ngài chịu hạ mình trên đất. Đây là thuyết được gọi là thuyết “Kenosis” về sự nhập thể. Nó dựa trên tuyên bố trong Phi-líp 2:6, 7, rằng Con, “hiện hữu trong hình Đức Chúa Trời”, đã tự nguyện “tự bỏ mình đi, lấy hình đầy tớ”. Điều này được hiểu là có nghĩa rằng, trong đời sống trên đất của Ngài, Con đã ngừng hiện hữu trong hình Đức Chúa Trời, ngay cả đối với sự hiện hữu trên trời của Ngài. Vị trí của Con trong đời sống của Ba Ngôi Đức Chúa Trời tạm thời bị đình chỉ. Con đã từ bỏ vinh quang của Ngài, ngay cả ý thức về chính mình của Ngài, và bằng lòng được sinh ra như một hài nhi vô thức ở Bết-lê-hem. Ngài lớn lên vào ý thức về Thần Tính của Ngài, như Ngài lớn lên vào sự hiểu biết về phẩm giá Mê-si của Ngài. Chỉ sau sự sống lại và được tôn cao của Ngài, Ngài mới tiếp tục lại — nay trong nhân tính của chúng ta — vinh quang Ngài đã có với Đức Chúa Cha trước đây. Những khó khăn trên đường của quan niệm này về sự xóa bỏ tạm thời ý thức và hoạt động về phía một trong các thành viên của Ba Ngôi Thánh dường như không thể vượt qua. Mối quan hệ của Con đối với vũ trụ — chưa nói đến đối với Ba Ngôi Đức Chúa Trời — không thuộc loại ngẫu nhiên, không thiết yếu đến nỗi có thể bị đình chỉ theo ý muốn. “Trong Ngài mọi vật đứng vững” (Cô-lô-se 1:17) — “Nâng đỡ mọi vật bằng lời quyền năng của Ngài” (Hê-bơ-rơ 1:3). Đây không phải là những chức năng có thể bị thoái vị một cách tùy tiện. Ý nghĩa này cũng không bị đòi hỏi bởi những từ ngữ trong Phi-líp 2:7. Sự “tự bỏ mình” của Đấng Christ liên quan, không phải đến phương thức hiện hữu thiên thượng của Ngài, nhưng đến sự hạ mình trên đất của Ngài. Ngài, Con của Đức Chúa Trời, đã mang trên Ngài “hình của một đầy tớ”, và, tự nguyện từ bỏ mọi đặc quyền của Thần Tính, đã quy phục sự nghèo khó, đau khổ, bị chối bỏ, sự chết nhục nhã. Trong điều này, chắc chắn, có đủ “kenosis” để thỏa mãn người khắt khe nhất. V Nhưng, người ta vẫn sẽ hỏi, còn về chính trạng thái hạ mình thì sao? Nếu, trong việc trở nên con người, Đấng Christ đã tự nguyện kiêng sử dụng những đặc quyền thiên thượng của Ngài; quy phục những điều kiện và giới hạn của một nhân tính thật — “lớn lên trong sự khôn ngoan và vóc dáng” — thì điều này ảnh hưởng thế nào đến sự hiểu biết làm người của Ngài, và đặc biệt đến việc nhiều người trong thời hiện đại gán cho Ngài sự không biết và sai lầm tích cực? Không có loại sai lầm nào nguy hiểm hơn loại gồm ở việc lạm dụng một chân lý; và việc lạm dụng chân lý đã được thừa nhận về sự quy phục của Đấng Christ, trong sự hiểu biết, cũng như trong những điều khác, vào những giới hạn của một nhân tính thật, là một minh họa nổi bật về sự nguy hiểm ấy. Nó đã mở cửa cho một sự quy cho, ngày càng tự do hơn và liều lĩnh hơn, về sự không biết và sai lầm trong những phán đoán của Chúa chúng ta, điều đi xa đến mức hủy bỏ thẩm quyền của Ngài như một Giáo Sư hoàn toàn. Tất nhiên, một số người thừa nhận rằng trên những phần trung tâm của sứ điệp của Ngài — những phần liên hệ trực tiếp với sứ mạng Mê-si của Ngài — sự dạy dỗ của Ngài có thể được chấp nhận; nhưng đường ranh giới rất dao động giữa điều thiết yếu và điều không thiết yếu, và có nhiều sự hạn chế. Vẫn còn phải cho phép nhiều về ảnh hưởng của những quan niệm đương thời lên những quan điểm của Đấng Christ về Đức Chúa Trời, thế gian, con người, Kinh Thánh, chức vụ Mê-si, tương lai. Thuyết mạt thế của Ngài phải bị gạt sang một bên. Yếu tố tôn giáo lâu bền trong những sự dạy dỗ của Ngài phải được tách ra khỏi những hình thức, thường ngây thơ và không khoa học, mà tâm trí của Ngài đã khoác cho nó. Mối nguy phát sinh từ sự thịnh hành của loại tư tưởng này chắc chắn là rất lớn. Hãy thừa nhận rằng, trong trạng thái trên đất của Ngài, Chúa Giê-xu đã quy phục những giới hạn như vậy như một nhân tính thật áp đặt trên Ngài. Ngài không tuyên bố cũng không thực thi, với tư cách con người, một sự toàn tri tuyệt đối trong những vấn đề về sự hiểu biết tự nhiên, hay ngay cả thiên thượng. Không ai tưởng tượng rằng Chúa Giê-xu mang theo Ngài suốt đời, từ máng cỏ đến Thập Tự Giá, trong ý thức làm người của Ngài (không có điều gì được nói ở đây về phần thiên thượng của Ngài), một sự hiểu biết, ví dụ, về mọi khoa học hiện đại — thiên văn học, địa chất học, toán học, vật lý học, hóa học, và những môn tương tự. Những điều như vậy xa lạ với sự kêu gọi của Ngài; Ngài không cần chúng, nếu không chúng đã được ban cho Ngài. Về những điều thiên thượng như, ví dụ, thời gian của Sự Tái Lâm, Ngài phân biệt giữa sự hiểu biết của chính Ngài và sự hiểu biết của Cha Ngài, Đấng đã đặt những thời và kỳ trong thẩm quyền của chính Ngài (Công vụ 1:7), và nói rõ ràng: “Về ngày và giờ đó, chẳng ai biết chi cả, các thiên sứ trên trời hay là Con cũng vậy, chỉ một mình Cha biết mà thôi” (Mác 13:32). Tuy nhiên, đó là một suy luận rất rộng và không có cơ sở để rút ra từ điều này, rằng về những điều mà Đấng Christ đã tuyên bố, tâm trí của Ngài đã ở trong sai lầm. Kết luận phải rút ra đúng hơn là điều trái ngược. Nếu Chúa Giê-xu không có sự hiểu biết về ngày và giờ của sự cuối cùng, Ngài đã nói vậy, và không đưa ra lời nào về chủ đề ấy. Ngài ý thức về điều Ngài biết, và về điều không được ban cho Ngài để biết. Trong sự hiểu biết của Ngài, Ngài đã nói; về điều nằm ngoài nó, Ngài im lặng. Trong điều Ngài đã nói, những lời của Ngài có thẩm quyền. Vì vậy, một sai lầm đầu tiên trong lý thuyết này là việc lẫn lộn sự không biết với sai lầm. Nếu có sự giới hạn về sự hiểu biết, người ta cho rằng tất yếu phải có sai lầm. Nhưng điều này hoàn toàn không suy ra được đối với tâm trí của Con thiên thượng. Tâm trí ấy khác mọi tâm trí khác ở chỗ nó trong sạch khỏi mọi vết bẩn và khuyết điểm của tội lỗi trong ý tưởng, ý chí, hay phán đoán. Nó là một tấm gương trong sạch của chân lý. Chúa Giê-xu thậm chí tự nói về mình là “Lẽ Thật”. Nó khác mọi tâm trí khác, hơn nữa, ở chỗ nó ở trong sự tiếp xúc tuyệt đối, liên tục với Nguồn của mọi chân lý. Có một sự giao thoa về sự hiểu biết giữa Con và Cha mà không có sự tương tự nào có thể có trong bất cứ ai khác. Chỉ cần nghĩ đến những lời như thế này: “Chẳng ai biết Con, trừ Cha; cũng chẳng ai biết Cha, trừ Con, và những kẻ Con muốn tỏ cho” (Ma-thi-ơ 11:27). “Con chẳng làm được điều gì tự mình, chỉ làm điều Con thấy Cha làm… Vì Cha yêu Con, và tỏ cho Con mọi điều Cha làm” (Giăng 5:19, 20). Chẳng phải điều này tự nó đã đủ để giữ Đấng Christ trong ý tưởng và trong lời nói khỏi sai lầm sao? Nó có nghĩa rằng ý thức của Đấng Christ di chuyển trong một phạm vi của sự mặc khải như trong môi trường tự nhiên của nó. Có những lời khác có thể được nhớ lại, như “Đấng mà Đức Chúa Trời đã sai đến thì nói lời của Đức Chúa Trời: Vì Ngài ban Đức Thánh Linh không chừng mực [cho Ngài]. Cha yêu Con, và đã giao mọi vật trong tay Con” (Giăng 3:34, 35). Điều này có để chỗ ở điểm nào cho sai lầm trong ý thức của Đấng Christ không? Cuối cùng, không bao giờ được quên rằng, trong khi Con quy phục những điều kiện của nhân tính, vẫn là Con của Đức Chúa Trời Đấng quy phục như vậy, và phía sau mọi sự điều kiện hóa của con người vẫn hiện diện những nguồn lực không suy giảm của Thần Tính.
Sự toàn tri, sự toàn năng, mọi thuộc tính thần thượng khác, đều hiện diện ở đó, dù không được vận dụng, ngoại trừ theo như ý muốn của Đức Chúa Cha cho chúng được vận dụng. Dù mối liên hệ giữa thần tính và nhân tính trong Thân Vị của Đấng Christ là thế nào đi nữa, cũng không được giữ chúng cách xa nhau đến mức cho phép Ngài sa vào tội lỗi hay sai lầm. Vì vậy, chúng ta kết luận rằng, trong mọi điều liên quan đến công tác Đấng Mê-si của Ngài, sự hạ mình của Đấng Christ không tước mất của Ngài bất cứ điều gì cần thiết để làm cho Ngài thành Đấng Mạc Khải Trọn Vẹn và Đấng Trung Bảo Trọn Vẹn.
VIII
Đấng Christ và Sự Cứu Rỗi: Sự Chuộc Tội
Người ta đã thấy rằng giáo lý về Thân Vị của Đấng Christ đứng trong mối liên hệ không thể tách rời với công việc Ngài đến để làm với tư cách là Đấng Cứu Chuộc. Kinh Thánh không chế giễu chúng ta bằng cách ban cho chúng ta một Cứu Chúa chỉ là con người — một con người phải chết, đang vật lộn với tội lỗi và sự yếu đuối như chính chúng ta. Kinh Thánh ban cho chúng ta Một Đấng, trong một ý nghĩa chân thật, là một với chúng ta, khi Ngài bước vào bản tính của chúng ta và những cám dỗ của chúng ta, nhưng trong Thần Cách của Ngài, Ngài là “Con Đức Chúa Trời mạnh mẽ, đời đời” — “có sức mà cứu” (Ê-sai 63:1). Chúng ta đã thấy các giáo lý của Kinh Thánh trong mối liên hệ này khớp với nhau như thế nào. Chúng ta bắt đầu với giáo lý về Ba Ngôi, và thần tính của Đấng Christ ở trung tâm của giáo lý ấy. Bây giờ chúng ta thấy thần tính của Đấng Christ xuất hiện ở đâu trong giáo lý về sự cứu rỗi của chúng ta. Đây là chỗ Thuyết Nhất Thể hoàn toàn sụp đổ. Nó không thể đem lại cho chúng ta một Cứu Chúa đủ cho nhu cầu của chúng ta. Câu hỏi mà bây giờ chúng ta đến để hỏi là: Đấng Christ đã làm gì cho sự cứu rỗi của con người? Đặc biệt, Ngài đã làm gì trong việc làm sự chuộc tội cho tội lỗi?
I
Thật tốt ở điểm này khi chúng ta canh giữ mình khỏi việc thu hẹp quá mức ý niệm về sự cứu chuộc của Đấng Christ, như thể từ “sự chuộc tội” tóm gọn toàn bộ sự cứu chuộc ấy. Nó thậm chí không tóm gọn toàn bộ công tác thầy tế lễ của Đấng Christ, vì công tác ấy còn được tiếp tục trong sự cầu thay trên trời của Ngài cho chúng ta (Rô-ma 8:34; Hê-bơ-rơ 7:25; 1 Giăng 2:1). Thần học vẫn quen tóm lược công tác cứu chuộc của Đấng Christ dưới các đầu mục là ba “chức vụ” lớn: “Tiên Tri”, “Thầy Tế Lễ”, và “Vua”, và có cơ sở Kinh Thánh cho sự phân biệt này. Đấng Christ là “Tiên Tri” với tư cách là Đấng Mạc Khải của Đức Chúa Trời và của ý muốn Ngài cho loài người (Công Vụ 3:22); Ngài là “Vua” với tư cách là Đấng Sáng Lập và Chúa của Nước Đức Chúa Trời (Giăng 18:37). Chức vụ tiên tri chủ yếu được thi hành trên đất — dù nó được tiếp tục trong sứ mạng của Đức Thánh Linh (Giăng 14:16, 17; 15:26; 16:13, 14), và trong sự giảng dạy của các sứ giả của Đấng Christ (2 Cô-rinh-tô 5:20). Chức vụ làm vua đã được thi hành trên đất, nhưng bây giờ được thi hành cách đặc biệt và rõ ràng trên trời, nơi Đấng Christ đã được tôn lên ngai quyền thống trị phổ quát (Công Vụ 2:34–36; Ê-phê-sô 1:20–23; 1 Phi-e-rơ 3:22). Chính với tư cách là “Vua” mà Con Người sẽ đến trong vinh hiển của Ngài vào lúc phán xét (Ma-thi-ơ 25:31, 34, 40). Dầu vậy, chính trong công tác chuộc tội cho tội lỗi mà Đấng Christ đã hoàn thành bằng sự chết của Ngài, Kinh Thánh luôn tập trung hiệu năng của sự Ngài hiện đến vì sự cứu rỗi của chúng ta. Chính ở đó “sự làm nguôi giận” đã được thực hiện cho tội lỗi (Rô-ma 3:25; Hê-bơ-rơ 2:17; 1 Giăng 2:2; 4:10); ở đó “sự hòa giải” đã được thực hiện, và “sự hòa bình” đã được lập giữa con người và Đức Chúa Trời (2 Cô-rinh-tô 5:18–21; Rô-ma 5:9, 11; Ê-phê-sô 2:13–17; Cô-lô-se 1:20, 21); ở đó, một “của lễ” duy nhất đã được dâng lên, bởi đó tội lỗi đã mãi mãi bị cất bỏ (Hê-bơ-rơ 9:26–28). Sự chuộc tội là nền tảng mà trên đó toàn bộ kiến trúc thượng tầng của sự cứu chuộc tựa vào. Phủ nhận nó, trong thực tế, là cất nền móng khỏi Phúc Âm. Thế nhưng, lạ thay, chính giáo lý này, vinh hiển của Phúc Âm Cơ Đốc, trong thời gian gần đây lại là đối tượng bị đặc biệt không ưa và tấn công. Không ai quen thuộc với các dòng chảy của tư tưởng hiện đại sẽ phủ nhận rằng trong nhiều năm đã có một sự xa lìa tâm trí rất đáng kể nơi nhiều người khỏi ý niệm về sự chuộc tội đền tội liên quan đến sự chết của Đấng Christ. Giáo lý này không được rao giảng như trước đây trên các bục giảng của chúng ta — chắc chắn không được đặt làm trung tâm của sự giảng dạy; hoặc, nếu nó được rao giảng, thường là với một cách giải thích mới nào đó mà người ta theo bản năng cảm thấy không phải là ý nghĩa của các Sứ Đồ. Tôi không dừng lại để phân tích các nguyên nhân của sự không ưa này. Có thể chính các hội thánh cũng có phần trách nhiệm, khi đã khoác cho giáo lý một dáng vẻ quá hình thức và kinh viện; có thể những lý thuyết mới hơn, trong một số trường hợp, là những nỗ lực tìm chỗ cho những khía cạnh của lẽ thật đã bị bỏ qua quá mức; có thể giáo lý thật sự đã cần được giải thích theo những đường lối thuộc linh hơn đường lối đã quen thuộc. Theo phán đoán của riêng tôi, nguyên nhân chính của sự ác cảm đối với giáo lý nằm ở một hướng khác — trong sự thịnh hành của các lý thuyết triết học và khoa học, những lý thuyết ấy cất đi nền tảng khỏi những giáo lý Kinh Thánh vốn là những tiền giả định của giáo lý về sự chuộc tội, do đó buộc người ta hoặc phải bác bỏ nó, hoặc phải giải thích lại ý nghĩa của nó theo một cách mới và không phù hợp Kinh Thánh. Tuy nhiên, giáo lý ấy không bao giờ có thể thật sự bị đẩy ra khỏi Phúc Âm. Bất chấp mọi điều con người có thể làm hay nói, nó chắc chắn sẽ trở lại — đã có nhiều dấu hiệu cho thấy nó đang trở lại — và sẽ chắc chắn lấy lại vị trí của nó ở trung tâm của Phúc Âm như mặt trời chắc chắn sẽ mọc trên bầu trời vào ngày mai!
II
Tôi đã ám chỉ đến khuynh hướng của tâm trí thời đại xa rời các tiền giả định của giáo lý Kinh Thánh về sự chuộc tội. Đây là một điểm cần được hiểu rõ ngay từ đầu. Không ích gì khi nghiên cứu giáo lý về sự chuộc tội trong Kinh Thánh, trừ khi chúng ta sẵn sàng làm điều đó dưới ánh sáng của chính các tiền giả định của Kinh Thánh, đặc biệt dưới ánh sáng của sự dạy dỗ của Kinh Thánh về bản tính và sự thánh khiết của Đức Chúa Trời, và về tội lỗi của con người. Rằng Đức Chúa Trời là thánh — rằng Ngài không bao giờ có thể nhìn tội lỗi mà không ghê tởm và không vui lòng, không bao giờ có thể gọi tội lỗi bằng bất cứ tên gì khác ngoài chính nó, hay thỏa hiệp với lời chứng lên án của luật pháp Ngài nghịch cùng tội lỗi; điều này ở một phía, và, ở phía kia, rằng tội lỗi là tội lỗi, một điều tự bản chất là gian ác, đáng bị lên án, đáng bị hình phạt, là kết quả của sự cố ý phạm tội, đặt thế gian và cá nhân người phạm tội dưới sự lên án công chính của Đức Chúa Trời, đây là những định đề của giáo lý về sự chuộc tội mà nếu không thừa nhận chúng thì giáo lý trở nên vô nghĩa. Nếu những tiền giả định này của giáo lý bị phủ nhận, hoặc bị thay thế bởi một quan điểm hiện đại nào đó tiến hành trên những ý niệm trái ngược, tôi tuyệt vọng về việc có thể làm cho sự chuộc tội dường như có thật hay hợp lý. Lấy làm ví dụ hai tiền giả định đã được đề cập: — sự thánh khiết của Đức Chúa Trời và tội lỗi của con người. Giả sử rằng dưới ảnh hưởng của một hình thức nào đó của giáo lý về tình Phụ Tử của Đức Chúa Trời, bản tính của Đức Chúa Trời với tư cách là Quan Án thánh của thế gian và Đấng Trừng Phạt tội lỗi bị đặt thành vấn đề; hoặc rằng, dưới ảnh hưởng của một lý thuyết tiến hóa nào đó về nguồn gốc của con người, tính nghiêm trọng của tội lỗi bị giảm thiểu, tội lỗi của nó bị bào chữa, sự lên án của Đức Chúa Trời đang đè trên tội nhân bị làm yếu đi; hoặc rằng, trên những cơ sở siêu hình học còn cao hơn nữa, tội lỗi được đưa vào tiến trình của thế gian, và được trình bày như một điều tất yếu của sự phát triển con người — một yếu tố trong chính đời sống của Đức Chúa Trời — thì, rõ ràng, không còn nền tảng nào cho một giáo lý về sự chuộc tội, và chúng ta không cần ngạc nhiên khi con người né tránh nó, hay chế giễu nó. Chính trên nền tảng của quan niệm Kinh Thánh — chứ không phải trên nền tảng của các lý thuyết triết học hay khoa học ngoài Kinh Thánh — mà việc nghiên cứu sự chuộc tội ở đây được tiếp cận. Khi tiếp cận nó như vậy, điều đầu tiên phải gây ấn tượng cho người nghiên cứu vô tư là, giáo lý này bước vào các sự trình bày của cả Cựu Ước và Tân Ước một cách lớn lao và sống động biết bao. Đáng sợ thay, nhiều người bàn luận về chủ đề này chưa bao giờ chịu khó nghiên cứu cẩn thận sự dạy dỗ của Kinh Thánh về nó. Họ giải quyết nó trên những nguyên tắc tổng quát có vẻ hợp với tâm trí của chính họ, và ít chú ý đến điều Kinh Thánh tự nó phải nói về vấn đề này. Đây là một sai lầm, vì Kinh Thánh xuyên suốt có một giáo lý dứt khoát và mạch lạc về sự chuộc tội cho tội lỗi, và những ai chú ý đến nó có lẽ sẽ ngạc nhiên khi thấy sự dạy dỗ của nó đồng nhất và rõ ràng biết bao.
III
Giáo lý về sự chuộc tội làm nguôi giận đã được dệt sâu vào cấu trúc của Cựu Ước. 1. Trước hết và nổi bật nhất, nó được tìm thấy trong giáo lý về của lễ, điều gặp chúng ta ngay từ ban đầu, và ngay cả trong hình thức đơn giản nhất của nó, là của lễ thiêu, nó có một ý nghĩa đền tội (x. Gióp 1:5; 42:8–9). Huyết, trong đó có sự sống, là một vật thánh, và, khi được trình dâng cho Đức Chúa Trời, có hiệu năng che phủ tội lỗi (x. Lê-vi Ký 17:2). Các giao ước được phê chuẩn bằng của lễ (Sáng Thế Ký 8:20–22; 9; 15; Xuất Ê-díp-tô Ký 24:5–8; x. Hê-bơ-rơ 9:18–22). Huyết của chiên con lễ Vượt Qua, rảy trên các trụ cửa và mày cửa, bảo vệ dân Y-sơ-ra-ên khỏi kẻ hủy diệt (Xuất Ê-díp-tô Ký 12:7, 13, 22, 23). Tuy nhiên, chính trong nghi lễ Lê-vi, mà không có lý do tốt nào để hạ thấp niên đại của nó xuống thời kỳ hậu lưu đày, ý niệm về của lễ làm nguôi giận đạt đến sự biểu đạt hoàn chỉnh. Do sự chỉ định của Đức Chúa Trời, hệ thống Lê-vi được xây dựng cho một mục đích dứt khoát, là làm trung gian cho sự đến gần của một dân mà trong họ có tội lỗi với một Đức Chúa Trời thánh, và có, như một phần hàng đầu trong thiết kế của nó, việc làm sự chuộc tội, hay sự làm nguôi giận, cho tội lỗi. Điều này thường xuyên được tuyên bố về các của lễ, ngoại trừ trường hợp các của lễ thù ân, ở đó, trong việc đặt tay và rảy huyết (Lê-vi Ký 3:8), nó được ngụ ý (Lê-vi Ký 1:4; 4:20, 26; 5:18, v.v.). Từ được dịch là “chuộc tội” theo nghĩa đen có nghĩa là “che phủ”, ý tưởng là huyết được trình dâng trên bàn thờ che phủ con người của tội nhân, hay che phủ tội lỗi của người ấy, khỏi mắt của Đức Chúa Trời thánh (Lê-vi Ký 17:11). Trong ngày lễ Chuộc Tội trọng đại, huyết của của lễ chuộc tội, đổ ra vì tội lỗi của dân sự, được rảy trên nắp thi ân (Lê-vi Ký
16:15, 16) — như thể chặn lại lời chứng lên án vươn lên từ các bảng luật pháp ở bên dưới lên đến Đức Chúa Trời. Tác giả thư Hê-bơ-rơ minh họa với sự thấu hiểu sâu sắc ý nghĩa của luật pháp và chức thầy tế lễ, vừa như một sự báo trước về những điều tốt lành sẽ đến, vừa như một chế định tạm thời tự nó không có năng lực thực hiện điều mà nó báo trước (Chương 9, 10). 2. Một đường lối phát triển khác, nhưng cũng đầy tính dạy dỗ không kém, được thấy trong các thi thiên và các tiên tri qua sự mô tả về người công chính chịu khổ, mà đỉnh điểm là việc “Đầy Tớ của Chúa” trong Ê-sai 53 dứt khoát tiếp nhận ý niệm về của lễ của luật pháp. Trong chương kỳ diệu này — lời dự ngôn rõ ràng nhất về những sự đau đớn và sự chết của Đấng Christ trong Cựu Ước — quý vị cũng có một Người Chịu Khổ Công Chính, một người “bị khinh dể và bị loài người ruồng bỏ” (câu 3). Nhưng điều đặc biệt là, những sự đau đớn của Ngài bây giờ mang tính chuộc tội, đền tội, một phương tiện cất bỏ tội lỗi của tội. “Người đã bị thương vì sự phạm tội của chúng ta, bị bầm dập vì sự gian ác của chúng ta; sự sửa phạt để chúng ta được bình an đã ở trên Người; và bởi những lằn roi của Người chúng ta được chữa lành” (câu 5). Linh hồn Ngài được làm thành “một của lễ vì tội”, hay như từ theo nghĩa đen là, “một của lễ chuộc lỗi” (câu 10). Chúa “đã làm cho tội lỗi của hết thảy chúng ta đều chất trên Người” (câu 6); Ngài mang lấy những sự gian ác (câu 11); “Người đã đổ linh hồn mình cho đến chết, và đã bị kể vào hàng kẻ phạm tội; song Người đã mang lấy tội lỗi của nhiều người, và cầu thay cho những kẻ phạm tội” (câu 12). Sự chết của Ngài được tiếp nối bằng một chiến thắng nổi bật. Nhờ sự hiểu biết về Ngài, nhiều người được xưng công chính (câu 11). Ngài thấy dòng dõi của Ngài, kéo dài những ngày của Ngài, cai trị và chinh phục (câu 10, 12). Không có gì ngạc nhiên khi lời tiên tri đáng chú ý này thường ở trong tâm trí của chính Đấng Christ, và thường được ám chỉ đến trong Tân Ước (Lu-ca 4:17–21; 22:37; Công Vụ 8:27–35; 1 Phi-e-rơ 2:24, v.v.).
IV
Tiếp theo, xét đến Tân Ước. 1. Việc hiệu năng chuộc tội được gán cho những sự đau đớn và sự chết của Đấng Christ trong các Thư Tín thì ít ai sẽ tranh cãi. Ý niệm này không chỉ hiện diện ở đó; nó thấm đẫm các tác phẩm của Tân Ước. Nó hiện diện trong các Thư Tín của Phao-lô, của Giăng, của Phi-e-rơ, trong Thư Hê-bơ-rơ, trong sách Khải Huyền. Trong mọi loại ngôn ngữ, người ta tuyên bố rằng Đấng Christ đã chết vì chúng ta, đã mang lấy tội lỗi của chúng ta, đã bị làm thành tội lỗi vì chúng ta, đã cứu chuộc chúng ta bằng huyết Ngài, đã làm sự hòa giải bằng sự chết của Ngài, là sự làm nguôi giận vì tội lỗi của chúng ta, đã đạt được cho chúng ta sự tha thứ tội lỗi, v.v. (x. Rô-ma 3:25; 5:8–11; 2 Cô-rinh-tô 5:21; Ga-la-ti 1:4; 3:13; 4:4; Ê-phê-sô 1:7; Cô-lô-se 1:20–22; Hê-bơ-rơ 9:26–28; 1 Phi-e-rơ 1:18, 19; 2:24; 3:18; 1 Giăng 1:7; 2:2; 3:5; 4:10; Khải Huyền 1:5; 5:9, v.v.). Phao-lô gọi điều này là điều khoản đầu tiên của Phúc Âm mà ông đã “nhận lãnh”, “rằng Đấng Christ đã chết vì tội lỗi chúng ta theo lời Kinh Thánh” (1 Cô-rinh-tô 15:3). Tuy nhiên, trong điều này, người ta thường nói, như trước đây, rằng chúng ta có một sự tương phản giữa các Thư Tín và các sách Phúc Âm, và rằng trong sự dạy dỗ của chính Chúa Giê-xu, đặc biệt trong ba sách Phúc Âm đầu tiên, giáo lý về sự chuộc tội này còn thiếu vắng. Người ta tuyên bố rằng ở đó, sự ăn năn và đức tin là những điều kiện duy nhất của sự cứu rỗi. Người ta chỉ đến dụ ngôn về Đứa Con Hoang Đàng, trong đó không có gợi ý nào về nhu cầu phải có sự chuộc tội để có được sự tha thứ. 2. Trong việc đối lập sách Phúc Âm với Thư Tín không phải là hiếm này, lại một lần nữa có một sự bỏ qua lạ lùng. Trong một ý nghĩa, quả thật, phải có một sự tương phản. Sách Phúc Âm chưa phải là Thư Tín. Không thể kỳ vọng rằng, vào một thời điểm mà ngay cả tư cách Đấng Mê-si của Ngài còn chưa được công khai tuyên bố, Chúa Giê-xu lại được thấy đang nói về mối liên hệ của sự cứu rỗi với những sự đau đớn và sự chết của Ngài — đang nói về Thập Tự Giá của Ngài, khi Thập Tự Giá còn chưa được dựng lên. Sự kiện phải đi trước giáo lý. Sự chuộc tội phải được thực hiện trước khi nó có thể được rao giảng đầy đủ. Thế nhưng Chúa Giê-xu không hoàn toàn giữ im lặng về sự chết sắp đến của Ngài và ý nghĩa của nó, và các tác giả sách Phúc Âm cũng không trình bày Ngài làm như vậy. Sự dạy dỗ như thế không nên được tìm kiếm trong dụ ngôn về Đứa Con Hoang Đàng, dụ ngôn ấy có bài học riêng của nó để truyền đạt, và để những khía cạnh khác của sự cứu rỗi không được chạm tới. Nếu sự chuộc tội không được đề cập, có lẽ sẽ hiện ra rằng cùng một sự phản đối ấy cũng sẽ áp dụng cho mọi sự trung gian của sự cứu rỗi hay sự tha thứ bởi Đấng Christ, vì Đấng Christ cũng không xuất hiện trong dụ ngôn. Thế nhưng không có gì chắc chắn hơn điều này, rằng trong mọi sách Phúc Âm, Chúa Giê-xu xuất hiện như Đấng Sáng Lập của Nước Đấng Mê-si, và Đấng đem sự cứu rỗi của Đấng Mê-si vào, mà các phước hạnh của sự cứu rỗi ấy tùy thuộc vào Thân Vị và công việc của Ngài. Tuy nhiên, không chỉ trong ý nghĩa tổng quát này mà Chúa Giê-xu nối kết sự cứu rỗi với Thân Vị của Ngài; trong nhiều lời phán, Ngài đưa ra những dấu chỉ không thể nhầm lẫn về ý thức của Ngài rằng sự cứu chuộc thế gian sẽ được hoàn thành qua sự chết của Ngài. Chẳng hạn, trong sách Phúc Âm Giăng, là lời phán cho Ni-cô-đem, “Như Môi-se đã treo con rắn lên trong đồng vắng”, v.v. (Giăng 3:14–16); lời tuyên bố tại Ca-bê-na-um về việc ban thân thể Ngài vì sự sống của thế gian (6:51–56); những lời của Ngài về Người Chăn Tốt Lành ban sự sống mình vì bầy chiên (10:10–18); lời nói đáng chú ý, “Còn Ta, khi Ta đã bị treo lên khỏi đất, Ta sẽ kéo mọi người đến cùng Ta” (12:32). Rồi, trong các sách Phúc Âm Cộng Quan, là lời tuyên bố đầy trọng lượng: “Con Người đã đến không phải để được hầu hạ, nhưng để hầu hạ, và phó sự sống mình làm giá chuộc cho nhiều người” (Ma-thi-ơ 20:28; Mác 10:45); trên hết, những lời tại lúc lập Tiệc Thánh của Chúa về thân thể Ngài bị vỡ ra và huyết Ngài đổ ra vì sự tha thứ tội lỗi, và về việc lập một giao ước mới giữa con người và Đức Chúa Trời (Ma-thi-ơ 26:26–28; Mác 14:22–24; Lu-ca 22:17–20; 1 Cô-rinh-tô 11:23–26). Sự chết của Đấng Christ chiếm nhiều chỗ trong tư tưởng của Ngài trong phần sau của chức vụ Ngài, và Ngài nối kết nó một cách minh thị với sự ứng nghiệm của lời tiên tri, sự chỉ định của Đức Chúa Trời, và sự hoàn thành sứ mạng của Ngài (Ma-thi-ơ 20:17–19; Lu-ca 9:22, 31; 18:31–33, v.v.) Thật ra, chẳng phải toàn bộ sự xuất hiện của Con Đức Chúa Trời trong nhân tính của chúng ta trong tình trạng hạ mình, đau khổ này là một sự mầu nhiệm nếu không có ánh sáng mà giáo lý về sự cứu chuộc này chiếu rọi trên nó sao? Các sách Phúc Âm ban chìa khóa để hiểu nó khi chúng nói: “Ngươi sẽ đặt tên cho Ngài là Giê-xu; vì chính Ngài sẽ cứu dân Ngài khỏi tội lỗi của họ” (Ma-thi-ơ 1:21); “Ngày nay tại thành Đa-vít đã sinh cho các ngươi một Cứu Chúa, là Đấng Christ, Chúa” (Lu-ca 2:11); “Kìa Chiên Con của Đức Chúa Trời, Đấng cất tội lỗi của thế gian đi” (Giăng 1:21). Chính Chúa Giê-xu cho thấy ý thức của Ngài về ý nghĩa của sự chết của Ngài như một bước ngoặt trong các mối liên hệ của Đức Chúa Trời và con người, trong những huấn thị sau sự phục sinh của Ngài rằng hãy đi và rao giảng sự tha thứ tội lỗi trong danh Ngài cho mọi dân tộc (Ma-thi-ơ 28:19, 20; Mác 16:15, 16; Lu-ca 24:44–49). Sự dạy dỗ của các Sứ Đồ chỉ là sự giải thích nhất quán, trong sự soi sáng đầy đủ hơn của Đức Thánh Linh, về các sự kiện và các lời tuyên bố mà các sách Phúc Âm đã chứa đựng.
V
Người ta thường phân biệt giữa sự kiện và lý thuyết trong giáo lý về sự chuộc tội; nhưng từ những điều đã nói sẽ rõ ràng rằng một yếu tố của điều được gọi là “lý thuyết”, tức là, của ý nghĩa thuộc giáo lý, gắn liền với ngay cả những lời tuyên bố đơn giản nhất của Kinh Thánh về chủ đề này. “Sự kiện” và “lý thuyết” trong mọi thời đều là những thuật ngữ tương đối. “Lý thuyết” Copernicus về các tầng trời bây giờ được chấp nhận như một “sự kiện” đã được xác lập của thiên nhiên. “Lực hấp dẫn” đã từng là “lý thuyết”; bây giờ nó được mọi người đối xử như “sự kiện”. “Sự kiện” trơ trụi trong sự chết của Đấng Christ là một con người, tên là Giê-xu, đã từng bị đóng đinh. Ngay khi một sự giải thích về sự chết ấy được đưa ra, đặt nó vào mối liên hệ với tội lỗi của con người — ngay khi ý nghĩa thuộc giáo lý được gắn cho nó — chúng ta bước vào lĩnh vực của điều bị gọi sai là “lý thuyết”. Tuy nhiên, nếu sự giải thích thuộc về bản chất của “sự kiện” — nếu chính trong mối liên hệ của nó với tội lỗi mà sự chết của Đấng Christ có ý nghĩa và tầm quan trọng chính yếu của nó đối với Phúc Âm — thì sự phân biệt giữa “sự kiện” và “lý thuyết”, trong mức độ mối liên hệ ấy được mạc khải, biến mất. Tân Ước sẽ không cho phép chúng ta tin rằng mọi thứ vẫn mơ hồ và không xác định trong ý nghĩa chúng ta phải gắn cho việc làm và sự chết của Đấng Christ vì sự cứu rỗi của chúng ta. Không phải bất cứ quan niệm nào về Thập Tự Giá cũng phù hợp với các sự trình bày đầy đủ và đa dạng được đưa ra về nó trong Kinh Thánh. Không nghi ngờ gì, nhiều câu hỏi vẫn còn, mà một yếu tố của “lý thuyết” con người bước vào các câu trả lời cho chúng; và không quan điểm nào về sự chuộc tội có thể tuyên bố là đủ cho thực tại thần thượng. Tư tưởng của chúng ta ở đây, cũng vậy, luôn luôn mở rộng. Nhưng những đường nét nền tảng lớn của giáo lý được đặt ra ngay từ đầu với sự rõ ràng không thể nhầm lẫn. Trong việc tìm kiếm một quan điểm mạch lạc sẽ làm công bằng cho tính đa diện của lẽ thật về sự chuộc tội, và giúp sửa chữa những sự hiểu lầm và loại bỏ những khó khăn đôi khi cảm thấy liên quan đến nó, điều rất quan trọng là thấy rõ khó khăn về sự chuộc tội chủ yếu nằm ở đâu. Khó khăn thật sự không nằm ở nơi nó thường được đặt, tức là, ở sự kiện đơn thuần là người vô tội chịu khổ vì kẻ có tội. Nó không nằm ở đó, vì đây không phải là điều chỉ giới hạn nơi Chúa Giê-xu Christ, dù Ngài là tấm gương vinh hiển nhất của nó. Thế gian đầy dẫy sự chịu khổ của người vô tội vì tội lỗi của kẻ khác. Hơn thế nữa, thế gian đầy dẫy những lực lượng thay thế, mang tính thay thế — của việc tự nguyện chịu đựng sự đau khổ vì cớ kẻ khác. Đây là điểm trong sách của Bushnell về Của Lễ Thay Thế, và nó đúng và tốt trong mức độ nó đi tới. Bushnell nhấn mạnh các lực lượng thay thế đang hoạt động trong đời sống con người, và cho thấy làm thế nào, trong sự cảm thông trọn vẹn của Ngài với loài người, những lực lượng này đã hoạt động ở mức tối đa trong trường hợp của Đấng Christ.
Khó khăn không nằm ở đó, nhưng nằm ở đây: làm thế nào sự chịu khổ này của Chúa Giê-xu, người vô tội vì kẻ có tội, lại trở nên mang tính đền tội. Ở đây, những yếu tố khác bước vào mà một lý thuyết đơn thuần về sự cảm thông không giải thích được. Cựu Ước, như chúng ta đã thấy, nói nhiều về những sự đau đớn của người công chính vì tội lỗi của kẻ khác (x. Thi Thiên 22); nhưng mãi đến khi chúng ta đến Ê-sai 53, chúng ta mới có sự trình bày về Một Đấng mà những sự đau đớn của Ngài mang tính chuộc tội. Sự chịu khổ vì tội lỗi của người khác, tự nó và trong chính nó, không có tính chất đền tội. Nó là một sự làm tăng nặng tội lỗi; không phải là một sự chuộc tội cho nó. Một đứa con hoang đàng làm tan nát lòng mẹ mình; nhưng nỗi đau buồn nó gây ra cho bà không xóa sạch tội lỗi của nó. Nó làm tăng thêm sự ghê gớm của tội ấy. Một người tử đạo chết tại giàn hỏa, nhưng điều này không chuộc tội cho tội ác của những kẻ giết mình. Chúa Giê-xu tuyên bố rằng trên Giê-ru-sa-lem sẽ đến mọi huyết của các tiên tri và những người công chính (Ma-thi-ơ 23:34–36). Chính sự đóng đinh của Đấng Christ là một tội ác không thể nói hết, mà vì đó sự ăn năn đã được đòi hỏi (Công Vụ 2:23; 3:14–19).
VI
Vậy, điều gì trong sự chết của Đấng Christ, khác biệt với sự chết của một người chịu khổ tử đạo, đã làm cho nó thành một sự chuộc tội vì tội lỗi của thế gian? 1. Các lý thuyết chủ quan ở đây thất bại, những lý thuyết tìm sự giải thích cho công tác hòa giải của Đấng Christ chỉ duy nhất trong hiệu quả đạo đức của cảnh tượng tình yêu chịu khổ trong việc phá vỡ sự thù nghịch của tội nhân, và đem người ấy đến sự ăn năn. Phúc Âm là một “động lực đạo đức” như thế; nhưng hiệu năng không nằm trong sự phô bày trơ trụi về sự tốt lành chịu khổ, mà nằm trong niềm tin chắc rằng Đấng Christ đã chịu khổ như vậy vì sự cứu chuộc của chúng ta — rằng qua sự chết của Ngài, chúng ta có sự tha thứ và sự hòa bình với Đức Chúa Trời. Lỗi của mọi lý thuyết như thế là chúng bỏ ra ngoài sự tính toán khía cạnh hướng về Đức Chúa Trời của công việc của Đấng Christ — khía cạnh mà Kinh Thánh đặc biệt nhấn mạnh khi nói về sự chết của Ngài như một “sự làm nguôi giận”. Bushnell đã làm một việc hữu ích trong việc nhấn mạnh sự cảm thông sâu sắc và sống động của Đấng Christ như một phẩm chất cho công việc của Ngài với tư cách là Đấng Cứu Chuộc (Hê-bơ-rơ 2:14–18; 4:14–16). Nhưng chính Bushnell về sau đã thấy rằng ông đã làm chưa đủ công bằng cho ý niệm “sự làm nguôi giận”, và đã tìm cách tìm một chỗ, dù vẫn là một chỗ chưa đủ, cho nó trong lý thuyết của ông. 2. Vậy, chúng ta sẽ, cùng với những người khác, tìm cách tìm bản chất của của lễ của Đấng Christ trong việc Ngài dâng lên ý chí thánh của Ngài cho Đức Chúa Cha chăng? Người ta nhắc chúng ta rằng tội lỗi có bản chất của nó trong ý chí riêng — trong việc dựng ý chí con người lên chống lại Đức Chúa Trời — và Đấng Christ đã rút lại tội lỗi gốc rễ này của nhân loại bằng cách dâng lên cho Đức Chúa Trời, dưới kinh nghiệm đau khổ và sự chết, của lễ đẹp lòng của một ý chí hoàn toàn vâng phục và hoàn toàn đầu phục. “Nầy, Ta đến để làm theo ý muốn của Ngài” (Hê-bơ-rơ 10:9). “Không theo ý Ta, nhưng theo ý Cha” (Ma-thi-ơ 26:39). Ở đây lại có lẽ thật sâu sắc. Chắc chắn không phải sự chịu khổ thuộc thể xác đơn thuần trong sự chết của Đấng Christ đã làm đẹp lòng Đức Chúa Trời — ngần ấy sự hành hạ. Của lễ của Đấng Christ là một hành động “vâng phục” (Rô-ma 5:19; Phi-líp 2:8). Sự vâng phục của Đấng Christ xét như một tổng thể — không chỉ trong sự chết của Ngài — tạo thành nền tảng đứng của chúng ta trước mặt Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, khi nói điều này, chúng ta chưa nói toàn bộ lẽ thật, và những lời tuyên bố đặc trưng nhất của Kinh Thánh vẫn chưa được giải thích, nếu chúng ta không đi xa hơn và thấy trong sự chết của Đấng Christ vì tội lỗi của chúng ta một mối liên hệ, không chỉ với ý muốn mang tính giới luật hay truyền lệnh của Đức Chúa Trời, mà còn với ý muốn lên án và trừng phạt của Ngài — với khía cạnh của tội lỗi xét như tội lỗi gánh chịu, và với sự phán xét của Đức Chúa Trời trên nó. 3. Hơn nữa, đây chẳng phải là một khía cạnh thiết yếu của bất cứ giáo lý đầy đủ nào về sự chuộc tội sao? Nếu Đấng Christ, như những người ủng hộ các quan điểm trước đây này thừa nhận, đã hoàn toàn đồng nhất chính Ngài với chúng ta, chẳng phải Ngài hẳn đã phải tham dự và chia phần với chúng ta trong toàn bộ vị trí của chúng ta khi ở dưới tội lỗi — không chỉ đơn thuần như ở dưới luật pháp, mà như ở dưới một luật pháp đã bị phá vỡ và vi phạm và bị phơi ra trước sự lên án công chính của Đức Chúa Trời vì lý do đó sao? Một phần của sự đồng nhất của Ngài với chúng ta là Ngài đã lấy vị trí của Ngài cùng với chúng ta, như Phao-lô diễn đạt, “ở dưới luật pháp” — luật pháp đã giáng một sự rủa sả trên chúng ta (Ga-la-ti 3:13; 4:4). Chúa Giê-xu không thể ở dưới luật pháp ấy, mà lại từ chối tính đến sự lên án công chính của nó đối với tội lỗi, hay không có lòng mong muốn làm vinh hiển cho nó. Thật ra, nếu luật pháp không được “làm cho lớn lên” trong khía cạnh này cũng như trong những khía cạnh khác, làm sao sự chuộc tội có thể được thực hiện? Chính sự kiện trong tình cảnh của chúng ta đòi hỏi sự chuộc tội là chúng ta đứng trong sự lên án này trước mặt Đức Chúa Trời. Vậy làm sao sự kiện ấy, trong bất cứ hành động chuộc tội nào, có thể bị bỏ qua? Chúng ta đã thấy rằng, trong quan điểm đầy đủ của Kinh Thánh, nó không bị bỏ qua. Mọi điều được viết về việc Đấng Christ mang lấy tội lỗi của chúng ta, bị làm thành tội lỗi vì chúng ta, cứu chuộc chúng ta khỏi sự rủa sả, hòa giải chúng ta với Đức Chúa Trời, khi được xét trong mối liên hệ với điều được dạy về vị trí bị lên án của chúng ta trước mặt Đức Chúa Trời, và những hiệu quả của sự chết của Đấng Christ trong việc giải cứu chúng ta khỏi sự lên án ấy, đều ngụ ý lẽ thật này. Chúa Giê-xu, trong sự chết của Ngài, được xem là làm vinh hiển cho ý muốn lên án cũng như cho ý muốn mang tính giới luật của Đức Chúa Trời.
VII
Nếu, đi xa hơn, chúng ta thúc ép câu hỏi làm thế nào Đấng Christ theo cách này đã mang lấy tội lỗi của chúng ta — điều gì đã làm cho sự chịu đựng đau khổ và sự chết của Ngài thành một sự chuộc tội cho tội lỗi, chúng ta phải thú nhận mình đang ở trước một sự mầu nhiệm mà trên đó chỉ có ánh sáng một phần. Thế nhưng trong bối cảnh rộng lớn hơn của Kinh Thánh, có những sự cân nhắc nhất định tự trình bày như những sự trợ giúp cho sự hiểu biết. Xét như liên quan đến khả năng của sự chuộc tội, có phẩm giá của thân vị Đấng Christ với tư cách là Con Đức Chúa Trời, và sự vô tội thật sự của Ngài — “một chiên con không tì vết và không chỗ trách được” (1 Phi-e-rơ 1:19). Sâu xa hơn nữa, có mối liên hệ độc nhất của Đấng Christ với dòng dõi của chúng ta, đã được nhấn mạnh trước đây, điều tạo ra khả năng của một mối liên hệ mang tính đại diện như không ai khác có thể duy trì. Lại có cấu tạo hữu cơ của dòng dõi của chúng ta, điều cho phép Ngài bước vào trong nó như Đầu mới của nó, để cứu chuộc nó bằng sự vâng phục và sự chết của Ngài khỏi sự hủy hoại giáng trên nó bởi sự không vâng phục của A-đam thứ nhất. Đây là những điều kiện của khả năng của sự chuộc tội; còn về bản chất của chính sự chuộc tội, chắc chắn chúng ta phải nghĩ đến sự tôn trọng trọn vẹn mà Đấng Christ, trong danh của chúng ta và bản tính của chúng ta, đứng trong mối liên hệ với Đức Chúa Trời và với nhân loại như Ngài đã đứng, đã có thể đem lại cho sự công chính thần thượng trong sự chịu đựng sự chết của Ngài vì chúng ta. Ở đây, trước hết, là sự kiện lịch sử rằng Chúa Giê-xu, trong sự đồng nhất trọn vẹn của Ngài với chúng ta, đã tự nguyện bước vào những điều kiện mang tính hình phạt của trạng thái của chúng ta với tư cách là tội nhân, và, cuối cùng, bước vào sự chết, hình thức tột đỉnh của những điều ác này, và là sự biểu đạt của sự phán xét của Đức Chúa Trời trên tội lỗi. Nhưng đây không phải là một kinh nghiệm bề ngoài đơn thuần đối với Chúa Giê-xu — không phải là một số phận đơn giản ập đến với Ngài. Đấng Christ, trong những sự đau đớn này, đã bước vào, chúng ta phải tin, như không ai khác có thể làm, vào toàn bộ ý nghĩa của tội lỗi của thế gian trước mặt Đức Chúa Trời, và vào toàn bộ tâm ý của Đức Chúa Trời trong mối liên hệ với tội lỗi ấy. Sự cảm thông của Ngài là trọn vẹn với cả Đức Chúa Trời lẫn con người. Với tư cách đại diện cho con người, Ngài đã lấy toàn bộ gánh nặng của tội lỗi thế gian lên lòng Ngài — không giảm nhẹ điều gì, thừa nhận tất cả, xưng công chính Đức Chúa Trời trong sự lên án của Ngài đối với nó, chính Ngài đi qua dưới sự đoán phạt của nó (2 Cô-rinh-tô 5:21). Như vậy Ngài đã trở nên một với tội nhân đến điểm tột cùng mà tình yêu có thể đem Ngài đến. Trong sự khôn ngoan và ân điển đáng tôn thờ của Đức Chúa Trời, Ngài đã được phép bước vào toàn bộ sự nhận thức và kinh nghiệm về điều mà sự chết vì tội lỗi có nghĩa là gì, để sự chuộc tội của Ngài có thể được trọn vẹn. Ngài đã bị làm thành Đấng mang tội lỗi của chúng ta. Đã có những yếu tố mầu nhiệm trong những sự đau đớn của Đấng Christ trong Vườn và trên Thập Tự Giá, cho thấy rằng không phải chỉ sự chết như một sự kiện bề ngoài mà Ngài đã chịu đựng, mà là sự chết với mọi bóng tối và kinh hoàng, sự tách lìa khỏi những sự an ủi của sự hiện diện của Đức Chúa Trời, là những điều thuộc về nó với tư cách là tiền công của tội lỗi (Mác 14:33–36; 15:34). Ngài đã nếm sự chết vì mọi người (Hê-bơ-rơ 2:9). Khi bước vào kinh nghiệm của Ngài, từ sâu thẳm linh hồn Ngài đã cất lên, theo cách diễn đạt đầy biểu cảm của J. McLeod Campbell, một tiếng “A-men” đối với sự phán xét của Đức Chúa Trời trên tội lỗi của chúng ta, tiếng ấy có trong nó mọi yếu tố của một sự chuộc tội chân thật và trọn vẹn cho nhân loại, và đã được Đức Chúa Trời chấp nhận như vậy. Qua sự chết của Ngài vì chúng ta, chúng ta sống. Từ những điều đã nói, sẽ rõ ràng rằng, khi Kinh Thánh nói về “sự hòa giải” với Đức Chúa Trời, điều được có ý nói đến nhiều hơn là đơn thuần sự hòa giải của con người với Đức Chúa Trời: một sự thay đổi của lòng và ý chí về phía con người. Về phía Đức Chúa Trời cũng đã có những trở ngại cho sự tha thứ và sự thông công. Dù Đức Chúa Trời yêu thương thế gian, tội lỗi của nó vẫn phải được giải quyết. Đã có một tội lỗi gánh chịu phải được cất bỏ, một cơn thạnh nộ đang đè trên tội nhân (Giăng 3:36), một sự lên án phải được cất khỏi (Rô-ma 8:1). Công tác hòa giải về phía Đức Chúa Trời được hoàn thành trên Thập Tự Giá — sự biểu đạt vĩ đại nhất của tình yêu Ngài (Rô-ma 5:8; 1 Giăng 4:9). Đức Chúa Trời cũng được hòa giải với thế gian. Chúng ta không còn là “kẻ thù” nữa (Rô-ma 5:10, theo ý nghĩa khách quan; x. 11:28). Điều còn lại là để con người tiếp nhận sự hòa giải đã được đem đến cho mình như vậy, và chính mình được hòa giải với Đức Chúa Trời” (2 Cô-rinh-tô 5:20).
IX
Đức Thánh Linh trong Sự Cứu Rỗi: Sự Hiệp Nhất với Đấng Christ và Các Phước Hạnh của Nó
Công việc của Chúa Giê-xu vì sự cứu rỗi, dù trọn vẹn đến đâu, không thể và sẽ không, không cần phải nói, đem lại lợi ích cho bất cứ linh hồn tội lỗi nào nếu không có một điều gì khác nữa, tức là, sự tiếp nhận cá nhân Đấng Christ và sự cứu rỗi Ngài đã đem đến. Việc Đấng Christ đã sống, và đã chết, và đã sống lại, tự nó không cứu được người nào đang ở trong trạng thái không tin, hay chừng nào người ấy còn ở trong trạng thái ấy (Giăng 3:36). Thật ra, đối với một người như thế, nó sẽ là để người ấy bị lên án nặng hơn (Giăng 3:19; 2 Cô-rinh-tô 2:16).
Để chia sẻ phước hạnh của sự cứu rỗi, chúng ta phải được tìm thấy, như Kinh Thánh diễn đạt, “ở trong Đấng Christ”. Tức là, chúng ta phải được hiệp nhất với Đấng Christ về mặt thuộc linh, như những phần của thân thể sống động của Ngài. Chính lẽ thật này, giới thiệu cho chúng ta công việc của Đức Thánh Linh, phân biệt với công việc của Đức Chúa Cha và của Đức Chúa Con, bây giờ sẽ thu hút chúng ta. Về mặt giáo lý, lẽ thật đang được nói đến thường được diễn đạt bằng cách nói rằng sự cứu rỗi tùy thuộc vào Sự Hiệp Nhất với Đấng Christ. “Kẻ nào kết hiệp với Chúa”, Phao-lô nói, “thì trở nên một linh với Ngài” (1 Cô-rinh-tô 6:17). “Như nhánh nho không thể tự mình kết quả được”, Chúa Giê-xu nói, “nếu không cứ ở trong cây nho, thì các ngươi cũng vậy, nếu không cứ ở trong Ta.… Ngoài Ta, các ngươi không làm gì được” (Giăng 15:4–7). Sự hiệp nhất này với Đấng Christ được thực hiện, về phía Đức Chúa Trời, bởi Đức Thánh Linh, và về phía con người bởi đức tin. Công việc của Đức Thánh Linh trong linh hồn, hiệp nhất với Đấng Christ, được nói đến như sự tái sinh, và chính công việc tái sinh này, hay sự sinh lại, mà trước hết chúng ta phải cố gắng hiểu.
I
Sự tái sinh, hay sự sinh lại, hay việc trở nên một tạo vật mới trong Chúa Giê-xu Christ — vì mọi thuật ngữ này đều được dùng để diễn đạt sự thay đổi lớn lao này — có thể được mô tả như một công việc của Đức Thánh Linh, ban cho linh hồn một sự sống mới và thánh, qua đó những người kinh nghiệm nó được hiệp nhất cách sống động với Đấng Christ, và trở nên, trong một ý nghĩa thật, con cái của Đức Chúa Trời, và những thành viên của Nước Ngài. Đoạn Kinh Thánh cổ điển về chủ đề này là cuộc trò chuyện của Chúa Giê-xu với Ni-cô-đem trong Giăng 3:1–12. Ở đó, sự cần thiết của sự sinh lại, và tác nhân của Đức Thánh Linh trong việc thực hiện nó, được trình bày cách nhấn mạnh, và những do dự của vị quan người Do Thái được giải quyết. Thế nhưng có nhiều người — ngay cả nhiều người trong các hội thánh của chúng ta — vẫn cảm thấy có điều gì đó lạ lùng trong sự dạy dỗ của đoạn này, và có khuynh hướng, như Ni-cô-đem, lấy làm lạ rằng Chúa lại nói: “Các ngươi phải sinh lại” (câu 7, B.D.C.).… “Nếu một người không sinh bởi nước và Đức Thánh Linh, thì không thể vào [trong câu 3 là “thấy”] Nước Đức Chúa Trời (câu 5).… “Điều gì sinh bởi xác thịt là xác thịt; điều gì sinh bởi Đức Thánh Linh là linh” (câu 6). Có một cảm giác trong tâm trí họ, như đã có trong tâm trí của Ni-cô-đem, về sự lạ lùng của đòi hỏi thuộc linh này. Họ lặp lại câu hỏi của vị quan: “Làm sao những điều này có thể xảy ra được?” (câu 9), và trong sâu thẳm lòng họ không tin, hay không nhận thức, nhu cầu tái sinh này. Thế nhưng, nếu chúng ta suy nghĩ đúng về bản chất của sự thay đổi này, không chỉ chúng ta sẽ cảm thấy cần phải có công việc tái sinh này, mà niềm tin chắc sâu sắc sẽ được tạo nên trong chúng ta rằng chỉ một Tác Nhân thần thượng — chính Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời — mới có thể hoàn thành một công việc như thế trong linh hồn. 1. Giáo lý về sự tái sinh, trong lẽ thật, chỉ là một hệ quả từ điều Kinh Thánh dạy, ở một phía, về tình trạng tự nhiên của con người, khi đã quay lưng khỏi Đức Chúa Trời trong khuynh hướng và ước muốn, và, ở phía kia, về tầm mức của sự thay đổi cần thiết để chuẩn bị một người cho việc ở trong Nước Đức Chúa Trời. Hãy xem xét: Sự thay đổi thuộc linh này mà Chúa nói đến là gì? Nói bằng những lời giản dị, chẳng phải nó có ý nghĩa là thế này sao: Một cuộc cách mạng như thế trong linh hồn của một người đến nỗi một người đã sống, và suy nghĩ, và cảm nhận, theo cách trần tục bình thường của mình, được đem quay lại từ cách suy nghĩ, và cảm nhận, và ý muốn trần tục ấy đến quan điểm của Đức Chúa Trời — đến sự hòa hợp với tâm trí và ý muốn của Đức Chúa Trời — để bây giờ người ấy thấy mọi sự như Đức Chúa Trời thấy chúng, nghĩ về mọi sự như Đức Chúa Trời nghĩ về chúng, cảm nhận về mọi sự như Đức Chúa Trời cảm nhận về chúng, phán đoán về mọi sự như Đức Chúa Trời phán đoán về chúng, yêu điều Đức Chúa Trời yêu, ghét điều Đức Chúa Trời ghét, đặt trước mặt mình những mục đích của Đức Chúa Trời làm mục đích của chính mình? Nhưng nếu đây là bản chất thật của sự thay đổi — nếu sự tái sinh thật sự có nghĩa là một cuộc cách mạng như thế trong bản thể của một người như được mô tả ở đây — liệu có ai suy ngẫm nghiêm túc về bản tính con người là gì, như chúng ta kinh nghiệm nó trong chính mình và thấy nó nơi người khác — người biết lòng tự nhiên bất lực về mặt thuộc linh và không có khuynh hướng hướng về sự thánh khiết đến thế nào — sẽ nghi ngờ trong một khoảnh khắc rằng, nếu sự thay đổi này được thực hiện, nó chỉ có thể qua một quyền năng cao hơn bước vào bản tính, và làm việc thay đổi ấy — chỉ có thể được thực hiện qua quyền năng toàn năng của Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời không? Nói về một người tự thực hiện sự thay đổi này trong chính mình là vô lý như nói về một người tự nắm lấy thắt lưng của chính mình và nhấc mình lên giữa không trung! Cũng không có sự mầu nhiệm nào trong lời tuyên bố của Chúa Giê-xu rằng, không có sự thay đổi này, một người không thể “thấy” hay “vào” Nước Đức Chúa Trời. Vì, một lần nữa, trong ý nghĩa của Đấng Christ, vào Nước Đức Chúa Trời là gì? Nó không phải là một sự thay đổi về địa điểm. Nó không phải là đi từ nơi này đến nơi khác, như người ta có thể đi từ Luân Đôn đến Niu Ước. Nó là một sự thay đổi của tâm trí, của lòng, của khuynh hướng. Vào Nước Đức Chúa Trời chính là bước vào tâm trí và linh ấy mà tôi vừa mô tả. Trong chính hành động bước vào trạng thái ấy — quay lại để thấy mọi sự như Đức Chúa Trời thấy chúng, cảm nhận về mọi sự như Đức Chúa Trời cảm nhận về chúng, phán đoán về mọi sự như Đức Chúa Trời phán đoán về chúng, yêu điều Đức Chúa Trời yêu, và ghét điều Đức Chúa Trời ghét — chúng ta đang vào Nước Đức Chúa Trời, và nếu chúng ta không ở trong trạng thái ấy, thì chúng ta, theo phán đoán của Đấng Christ, chưa hề vào Nước Đức Chúa Trời chút nào. Vì vậy, Kinh Thánh luôn rất nhấn mạnh về ba điểm này — rằng sự thay đổi này là cần thiết, rằng nó là một cuộc cách mạng trong bản thể của một người mà bởi đó người ấy theo nghĩa đen trở nên “một tạo vật mới”, hay “một sự sáng tạo mới” (2 Cô-rinh-tô 5:17); và rằng không điều gì có thể thực hiện sự thay đổi này ngoài một hành động toàn năng của Đức Thánh Linh trong lòng — một sự vận dụng quyền năng siêu nhiên và kỳ diệu như quyền năng mà bởi đó Đức Chúa Trời đã khiến Chúa Giê-xu sống lại từ kẻ chết (Ê-phê-sô 1:19, 20; 2:1). Đoạn trong Ê-phê-sô là một đoạn đáng chú ý. Người ta sẽ nhận thấy rằng trong câu, “Ngài đã làm cho sống lại khi anh em đang chết vì những sự phạm tội và tội lỗi của anh em” (2:1), những từ, “đã làm cho sống lại”, không có trong văn bản, mà được in nghiêng. Lý do là câu này, về mặt giải kinh, đứng trong mối liên hệ với các câu trong chương trước (1:19, 20), ở đó chúng ta được nói về “sự vượt trội lớn lao của quyền năng Ngài đối với chúng ta là những người tin, theo sự vận hành của sức mạnh năng lực Ngài mà Ngài đã làm việc trong Đấng Christ, khi Ngài khiến Ngài sống lại từ kẻ chết”. “Và anh em”, Phao-lô nói thêm, tiếp nối tư tưởng này, “khi anh em đang chết vì những sự phạm tội và tội lỗi của anh em”, Ngài đã làm cho sống lại (x. câu 5). Một ý tưởng tương tự nằm trong hình ảnh của ông về một “sự sáng tạo mới” (2 Cô-rinh-tô 5:17). Chính hành động toàn năng của Đức Chúa Trời trong sự sáng tạo được xét đến ở đây (x. 4:6). Không điều gì có thể nhấn mạnh mạnh mẽ hơn quyền năng liên quan đến sự tái sinh. 2. Bản chất của sự thay đổi là như vậy, điều tiếp theo cần nhận xét về nó là, trong khi là một sự thay đổi siêu nhiên, nó không phải là một sự thay đổi ma thuật; tức là, nó không gắn liền với bất cứ nghi thức bề ngoài nào, như phép báp-têm, đến mức được thực hiện bởi việc thực hiện đơn thuần nghi thức ấy, hay không thể tách rời khỏi việc cử hành nó. Đây là sai lầm của những người theo chủ trương thầy tế lễ. Tôi hoàn toàn không nói rằng phép báp-têm không có mối liên hệ gì với sự thay đổi. Nó có một mối liên hệ rất mật thiết với nó khi nó tượng trưng cho nó, và là biểu tượng của nó — khi nó cam kết và đóng ấn phước hạnh của nó cho người tin — nhưng không có mối liên hệ cần thiết như vậy đến mức phép báp-têm tự thân thực hiện sự tái sinh, hay sự tái sinh đòi hỏi phép báp-têm như điều kiện của nó. Chúng ta đọc về những người mà Đức Thánh Linh đã giáng trên họ, những người đã chịu phép báp-têm sau đó (Công Vụ 10:44, 48).
II
Mặt khác, khi chúng ta nhìn vào phương tiện hay công cụ mà bởi đó Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời thực hiện sự thay đổi này, chúng ta thấy trong Kinh Thánh nó luôn là một điều, và đó là Lời. Các đoạn nối kết sự tái sinh với lời của Đức Chúa Trời thì rất nhiều. Khi Đấng Christ, Đấng Gieo Giống, đi ra để gieo, “lời” chính là hạt giống (Lu-ca 8:11). “Đã được sinh lại”, Phi-e-rơ nói, “không bởi hạt giống hay hư nát, nhưng bởi hạt giống không hay hư nát, qua lời của Đức Chúa Trời, là lời sống và còn mãi” (1 Phi-e-rơ 1:23; x. Gia-cơ 1:18). Chính lời được tiếp nhận vào lòng — lời được tin — qua đó sự thay đổi thuộc linh mà chúng ta gọi là sự hoán cải hay sự tái sinh được đem lại (Ê-phê-sô 1:13; Cô-lô-se 1:5; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 2:13, v.v.). Tất nhiên, tôi không có ý nói rằng, trong trường hợp của những người chưa đến tuổi hiểu biết, Đức Chúa Trời bị ràng buộc vào cách tái sinh này. Sự tái sinh có thể ở trong thời thơ ấu (trong các gia đình Cơ Đốc, bình thường nên ở trong thời thơ ấu); các trái của nó sau đó trở nên rõ ràng trong sự tiếp nhận bằng đức tin, và sự vâng phục, lời, khi tính cách phát triển. Tôi đang nói về những người, vẫn chưa thay đổi, đã đến tuổi hiểu biết, và quy tắc của sự đối đãi của Đức Chúa Trời với những người như thế, không nghi ngờ gì, là sự tái sinh qua lời. Vì vậy chúng ta không thể tôn cao đủ quyền năng ban sự sống của “lời của lẽ thật của Phúc Âm” (Cô-lô-se 1:5; Hê-bơ-rơ 4:12). Chúng ta không thể tôn cao đủ việc đọc lời (Công Vụ 17:11, 12), việc giảng lời (Mác 16:10; Công Vụ 11:20, 21; Rô-ma 10:14, 15), sự dạy dỗ trong lời (Lu-ca 1:4; 1 Ti-mô-thê 4:13–16; 2 Ti-mô-thê 3:15; 4:2) — hay nói trước được những kết quả kỳ diệu nào có thể tiếp nối từ việc tiếp nhận bằng đức tin ngay cả một mảnh nhỏ của lời ấy!
III
Nếu đây là tính chất và nguồn gốc tổng quát của sự thay đổi mà chúng ta gọi là sự tái sinh, thì sự tái sinh có điều có thể được mô tả là tâm lý học của nó — tức là, có một tiến trình mà tâm trí trải qua trong kinh nghiệm của sự thay đổi thuộc linh này. Quả thật, không cần thiết phải có thể phân tích tiến trình thuộc linh này của sự tái sinh để được tái sinh, cũng như không cần thiết phải hiểu triết học về tri giác để nhận biết những sự vật chung quanh chúng ta. Dầu vậy, thật là thú vị, và có thể canh giữ chúng ta khỏi những sai lầm, khi có một ý niệm rõ ràng nhất có thể về tiến trình của sự thay đổi này, như nó được thực hiện trong kinh nghiệm của cá nhân. Tất nhiên, ở đây có một nguy cơ thu hẹp quá mức hành động của Đức Thánh Linh. Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời có vô số cách đối đãi với linh hồn con người. Có lẽ — thật ra là chắc chắn — không có hai linh hồn nào được đem vào Nước theo một cách chính xác giống nhau. Mặt khác, nếu chúng ta nhìn kỹ vào lịch sử thuộc linh, và cẩn thận không tìm cách ép kinh nghiệm của mọi người vào một khuôn đặc biệt nào, chúng ta sẽ thấy rằng có những yếu tố nhất định thật có bước vào, ở một mức độ nào đó, mọi kinh nghiệm Cơ Đốc trong sự tái sinh, và việc nhớ những điều này là gì giúp ích như một sự thử nghiệm, và một sự canh giữ chống lại sự lừa dối trong chính mình và trong người khác. 1. Bước đầu tiên, theo tôi, hướng đến công việc tái sinh này là sự thức tỉnh của linh hồn ra khỏi trạng thái thông thường của sự vô cảm và ngủ mê thuộc linh. “Hãy tỉnh thức, ngươi là kẻ đang ngủ, và hãy vùng dậy từ kẻ chết, và Đấng Christ sẽ chiếu sáng trên ngươi” (Ê-phê-sô 5:14). Ai không biết sự vô cảm và sự mê mẩn đối với những điều thuộc linh sâu sắc đến thế nào mà mọi tâm trí tự nhiên đều bị vướng vào, giác quan thuộc linh bị niêm phong như trong một giấc ngủ sâu đối với những thực tại cao hơn ấy mà trong đó tâm trí đã thức tỉnh sống và vận động, và có bản thể của nó (2 Cô-rinh-tô 4:18). Vì vậy, Kinh Thánh mô tả trạng thái này như một “giấc ngủ” — một giấc ngủ mà từ đó tội nhân sẽ không bao giờ thức tỉnh, trừ khi người ấy được Đức Thánh Linh đánh thức khỏi nó. Kinh Thánh thậm chí nói về nó như một “sự chết” — một sự chết thuộc linh mà từ đó không có sự thức tỉnh tự nhiên (Ê-phê-sô 2:1). Rõ ràng, vậy, điều đầu tiên cần thiết cho sự tái sinh là bằng cách nào đó giấc ngủ này phải bị phá vỡ, sự ngủ mê này bị khuấy động, tâm trí được đánh thức để nhận thức rằng có một thế giới thuộc linh mà nó đứng trong mối liên hệ với nó, và nó đang bỏ qua những tiếng gọi và những đòi hỏi của thế giới ấy. Điều này xảy ra như thế nào là một vấn đề của kinh nghiệm cá nhân. Có vô số cách Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời hành động trên một linh hồn để đánh thức nó đến cảm thức về những điều thuộc linh, để làm nó tỉnh dậy khỏi sự thờ ơ và mê mẩn quen thuộc của nó. Một trận động đất đã làm điều đó cho người cai ngục ở Phi-líp (Công Vụ 16:26–30). Những hoạn nạn hay bất hạnh bề ngoài làm điều đó cho một số người; một lời, một lời khiển trách, một mũi tên bắn trúng vào lương tâm, có thể là tác nhân yên tĩnh hơn trong trường hợp của những người khác. 2. Tuy nhiên, không phải mọi loại thức tỉnh đều dẫn đến sự tái sinh. Loại thức tỉnh đặc biệt được xét đến ở đây là loại có nguồn gốc trong lương tâm, và mang hình thức của sự cáo trách về tội lỗi đối với Đức Chúa Trời. Dường như không thể có ai thật sự trải qua sự thay đổi thuộc linh này mà không thật sự và trong lòng được đem đến sự nhận thức về tình trạng tội lỗi của mình trước mặt Đức Chúa Trời — sự nhận thức rằng mình đứng trong một mối liên hệ sai trái với Đức Chúa Trời, đang ở dưới sự không vui lòng của Ngài, cần sự tha thứ và sự tẩy sạch của Ngài. Người ấy sẽ được đem đến chỗ xưng nhận: “Tôi đã phạm tội nghịch cùng Chúa, chỉ cùng Chúa thôi, và đã làm điều ác trước mặt Chúa” (Thi Thiên 51:4). “Nếu chúng ta nói rằng chúng ta không có tội, chúng ta tự lừa dối mình, và lẽ thật không ở trong chúng ta” (1 Giăng 1:8). Khi đem lại sự cáo trách về tội lỗi này, các tác giả xưa thường đặt sự nhấn mạnh chính trên luật pháp của Đức Chúa Trời. Đã có một cụm từ được dùng cho sự cáo trách diễn đạt ý tưởng này. Nó được gọi là “công việc của luật pháp”. Bây giờ, chắc chắn, đã có một lẽ thật trong điều này. Trừ khi luật pháp của Đức Chúa Trời — luật pháp thánh, công chính, và tốt lành (Rô-ma 7:12) — được áp dụng với quyền năng cho lương tâm của con người, họ sẽ không bị cáo trách về tội lỗi. Điều cần nhận xét ở đây là luật pháp của Đức Chúa Trời một mình sẽ không tạo ra trong bất cứ linh hồn nào sự ăn năn thống hối thuộc linh như chúng ta đang xét trong sự tái sinh. Luật pháp — sự thánh khiết — của Đức Chúa Trời, khi được đem về tận nhà cho con người, sẽ làm kinh hãi, sẽ đẩy lui, sẽ đưa họ đến tuyệt vọng; tự nó, nó sẽ không làm tan chảy và khuất phục lòng họ. Vì điều đó, cần có sự phô bày về tình yêu và ân điển của Đức Chúa Trời. Sau hết, chính Phúc Âm là tác nhân tối cao trong việc làm cho lòng tan chảy thành sự thống hối vì tội lỗi. Chính sự phô bày về lòng thương xót của Đức Chúa Trời trong Đấng Christ thuyết phục con người về tội lỗi, và đem họ đến sự ăn năn. Chúa Giê-xu nói, Đức Thánh Linh sẽ cáo trách về tội lỗi, “vì họ không tin Ta” (Giăng 16:9). 3. Trong sự thức tỉnh này của linh hồn đến ý thức về tội lỗi, đã có sẵn một mức độ soi sáng, và bước tiếp theo, tôi nhận thức, trong công việc tái sinh, là sự lớn lên của sự soi sáng này trong hình thức dứt khoát của sự soi sáng trong sự hiểu biết về Đấng Christ. Đức Chúa Trời đã mạc khải cho linh hồn tội lỗi của nó. Ngài đã khám phá cho nó nhu cầu cứu rỗi của nó. Bây giờ Ngài mạc khải cho nó ngày càng rõ ràng hơn sự chu cấp được thực hiện cho nhu cầu của nó trong Đấng Christ. Sự soi sáng của tâm trí này, cũng như sự thức tỉnh và sự cáo trách về tội lỗi, trong Kinh Thánh luôn được quy cho Đức Thánh Linh. “Ấy là Đức Chúa Trời đã phán, Sự sáng sẽ chiếu ra từ sự tối tăm, đã chiếu sáng trong lòng chúng ta, để ban sự sáng của sự hiểu biết về vinh hiển của Đức Chúa Trời trên mặt Chúa Giê-xu Christ” (2 Cô-rinh-tô 4:6). Lời cầu nguyện của Phao-lô cho những người được ông hoán cải là Đức Chúa Trời sẽ ban cho họ “một linh của sự khôn ngoan và sự mạc khải trong sự hiểu biết về Ngài [Đấng Christ]” (Ê-phê-sô 1:18). Công việc của Đức Thánh Linh là lấy những điều của Đấng Christ và tỏ cho chúng ta (Giăng 16:14, 15). 4. Nhưng công việc tái sinh vẫn chưa hoàn tất; có điều gì đó cần thiết vượt quá sự soi sáng. Ý muốn của Đức Chúa Trời cho sự cứu rỗi của chúng ta không chỉ phải được hiểu; nó phải được vâng phục. Vẫn còn ý chí phải được nắm lấy — ý chí, trung tâm và thành trì ấy của bản thể cá nhân. Vì vậy, công việc của Đức Thánh Linh, cuối cùng, được hướng đến sự đổi mới của ý chí. Nó được hướng đến mục đích này — (1) Trong hình thức của sự thuyết phục. Hầu như không cần phải nói rằng Đức Thánh Linh không làm phần nào trong công việc của Ngài trong linh hồn bằng bạo lực. Không có nỗ lực nào nhằm đè bẹp sự tự do của con người. Mọi điều Đức Chúa Trời hoàn thành, ngay cả trong sự vận dụng quyền năng nổi bật nhất của Ngài, đều được hoàn thành phù hợp với các luật lệ của bản tính chính Ngài đã ban cho chúng ta. Ngài không dùng vũ lực, nhưng cách ân điển nhất, yêu thương nhất, Ngài đem những sự thuyết phục của Ngài tác động trên ý chí của con người, và bằng quyền năng của những động cơ thích hợp, ngọt ngào kéo họ đến sự tiếp nhận Đấng Christ (Ô-sê 11:4; Giăng 6:37, 44). (2) Nhưng cần nhiều hơn sự thuyết phục. Không chỉ có sự thuyết phục, mà còn có điều tôi dám gọi là sự tăng cường năng lực của ý chí — sự làm cho ý chí có khả năng; tức là, ban cho nó quyền năng cần thiết để nắm lấy Đấng Christ trong đức tin vững chắc và chắc chắn. Chúng ta đọc về những người tin như được “làm cho mạnh mẽ với quyền năng qua Đức Thánh Linh của Ngài trong con người bề trong” (Ê-phê-sô 3:16). Chúng ta vừa đọc về người tin như được khiến sống lại từ kẻ chết bởi quyền năng của sức mạnh Đức Chúa Trời (Ê-phê-sô 1:19, 20). Đây là sức mạnh của Đức Chúa Trời được bày tỏ trong ý chí của con người, ban cho nó quyền năng, sức mạnh, để làm điều mà nếu không nó không thể làm được. (3) Công việc tái sinh được hoàn tất khi linh hồn được đem đến điểm đầu phục tuyệt đối chính mình cho Đấng Christ — khi, được Đức Thánh Linh thuyết phục và kéo đến, được Đức Thánh Linh làm cho có khả năng, được khiến sống lại từ sự chết bởi quyền năng của Đức Chúa Trời, nó dâng chính mình với sự ưng thuận trọn vẹn cho Đức Chúa Trời trong Đấng Christ trong Phúc Âm, tiếp nhận Đấng Christ làm Cứu Chúa và Chúa của nó, từ đó về sau sống trong sự nương cậy nơi Ngài và trong sự hiệp nhất với Ngài. Trong cùng một hành động, nó bước vào sự sống — sự cứu rỗi — của Đức Chúa Trời. Như vậy, trên khía cạnh hai mặt của nó — Đức Thánh Linh hiệp nhất linh hồn với Đấng Christ, đức tin tiếp nhận Đấng Christ làm của riêng mình — sự hiệp nhất với Đấng Christ được thực hiện, và sự sống mới của sự tái sinh được bắt đầu.
IV
Bởi đức tin, chúng ta được hiệp nhất với Đấng Christ về phía con người, và người ta đã thấy đức tin nảy sinh trong linh hồn như thế nào, và là một hành động của toàn bộ bản tính, được Đức Thánh Linh làm cho sống động. Đức tin không phải là một hành động đơn thuần của sự hiểu biết, hay hành động đơn thuần của ý chí, hay hành động đơn thuần của cảm xúc; nó là việc nắm lấy Đấng Christ bằng toàn bộ cái tôi — tâm trí, ý chí, lòng — như Phúc Âm trình bày Ngài cho chúng ta — và việc bám chặt vào Ngài, vì mọi mục đích của sự cứu rỗi của Ngài. Chính sự ưng thuận này của ý chí, như các nhà thần học xưa đã mô tả, đối với sự tán thành của sự hiểu biết, với sự đầu phục tiếp nối theo đó của lòng và đời sống cho Đấng Christ làm Cứu Chúa và Chúa, tạo thành đức tin cứu rỗi. Khi dùng cách diễn đạt này, không có ý nói như thể có thể có bất cứ đức tin chân thật nào nơi Đức Chúa Trời mà không phải là đức tin cứu rỗi. Nhưng Phúc Âm là sự mạc khải ấy của Đức Chúa Trời mà trong đó ý muốn cứu rỗi của Ngài được trình bày cách đặc biệt, và Chúa Giê-xu Christ, trong Thân Vị, sự chết, và sự phục sinh của Ngài, là trung tâm và thực chất của sự mạc khải ấy, Ngài là, theo bản chất của trường hợp, đối tượng đặc biệt của đức tin trong mối liên hệ với sự cứu rỗi.
Chính trong đức tin mà mối liên kết được thiết lập giữa Ngài với linh hồn, mối liên kết thực hiện sự cứu rỗi. Vì vậy, đây là điều răn của Đức Chúa Trời, rằng “chúng ta tin Con Ngài đã sai đến” (Giăng 6:29; 1 Giăng 3:23). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng cùng với đức tin, trong Kinh Thánh, thường bao gồm một ân điển khác, tức là sự ăn năn, như một điều kiện của sự cứu rỗi; và câu hỏi thường được nêu lên về mối quan hệ giữa các ân điển này; đặc biệt, ân điển nào có trước. Phao-lô nói: “Làm chứng cho người Giu-đa như cho người Gờ-réc về sự ăn năn đối với Đức Chúa Trời và đức tin trong Đức Chúa Giê-xu Christ chúng ta” (Công vụ 20:21). Vậy sự ăn năn có đi trước đức tin, như những lời này dường như hàm ý, hay đức tin đi trước sự ăn năn? Câu trả lời đúng cho câu hỏi này là các hành động được phân biệt bằng những thuật ngữ này thực ra không thể tách rời, và xuất phát từ cùng một trạng thái của linh hồn, mà chúng chỉ hơn kém là những cực hay những khía cạnh khác nhau. Sự ăn năn là quay khỏi tội lỗi để đến với Đức Chúa Trời; đức tin là quay đến với Đức Chúa Trời trong Christ để được sự cứu rỗi; và sẽ hợp lý như nhau khi hỏi, trong trường hợp một người quay từ đông sang tây, việc người ấy quay khỏi phía đông hay quay về phía tây đến trước, cũng như khi hỏi sự ăn năn có đi trước đức tin hay đức tin đi trước sự ăn năn. Điều này sẽ rõ ràng ngay khi mối quan hệ giữa đức tin và sự ăn năn được xem xét kỹ hơn. Một mặt, chẳng phải là không thể có “sự ăn năn đối với Đức Chúa Trời” thật nào mà lại không có mầm mống đức tin trong đó — không chỉ đức tin nơi chính Đức Chúa Trời (Hê-bơ-rơ 11:6), mà còn một mầm mống đức tin, của hy vọng, nơi lòng thương xót của Đức Chúa Trời sao? Bạn không thể kêu gọi con người quay về với Đức Chúa Trời trong sự ăn năn trừ khi có lòng thương xót để họ quay về; và đã thấy trước đây rằng cần có đức tin nơi lòng thương xót này để kéo con người đến với Đức Chúa Trời. Câu trả lời của Hội đồng Westminster về “Sự Ăn Năn” trong sách Giáo Lý Vấn Đáp của mình trình bày điều này rất đẹp. Sách mô tả sự ăn năn là “Một ân điển cứu rỗi, nhờ đó một tội nhân, từ cảm nhận thật về tội lỗi của mình, và sự lĩnh hội lòng thương xót của Đức Chúa Trời trong Christ, với đau buồn và ghét bỏ tội lỗi của mình, quay khỏi nó để đến với Đức Chúa Trời, với mục đích trọn vẹn, và nỗ lực hướng tới sự vâng phục mới.” Mặt khác, chẳng phải cũng đúng như vậy rằng không thể có “đức tin trong Đức Chúa Giê-xu Christ” thật — không có đức tin cứu rỗi chân thật nào — mà lại không xuất phát từ một tấm lòng tan vỡ và ăn năn thống hối vì tội lỗi của mình sao? Tóm lại, đức tin tiếp nhận chúng ta ngay tại nơi sự ăn năn để chúng ta lại. Sự ăn năn để chúng ta lại nơi bệ chân của lòng thương xót thần thượng, xưng tội lỗi của chúng ta, thừa nhận sự công chính của sự kết án của Đức Chúa Trời đối với chúng, và cầu xin sự tha thứ của Ngài. Đức tin chỉ cho chúng ta Đấng mà qua Ngài sự tha thứ và sự cứu rỗi đến. Vì vậy, hai trạng thái này không thể tách rời. Có một “sự buồn rầu của thế gian” “sanh ra sự chết” (2 Cô-rinh-tô 7:10), nhưng đây không phải là sự ăn năn theo Phúc Âm — “sự buồn rầu theo ý Đức Chúa Trời,” “sanh ra sự ăn năn để được cứu rỗi.” Có một “đức tin” run sợ trước lời của Đức Chúa Trời — “ma quỷ cũng tin và run sợ” (Gia-cơ 2:19) — nhưng đó không phải là “sự vâng phục của đức tin” (Rô-ma 16:26) xuất phát từ một tấm lòng thật sự ăn năn, và kết quả trong mọi việc lành (Ga-la-ti 5:6; Gia-cơ 2:18).
V
Trong trạng thái hiệp nhất với Christ này, được thực hiện qua đức tin sống động, giờ đây kết quả là linh hồn được sở hữu các phước lành của sự cứu rỗi của Christ theo đúng mối quan hệ và thứ tự của chúng. Tôi nói về “mối quan hệ và thứ tự,” bởi vì, mặc dù một sự cứu rỗi trọn vẹn ngay lập tức được bảo đảm cho đức tin (Ê-phê-sô 1:3), và những “của cầm” của nó được ban cho (Rô-ma 8:23; 2 Cô-rinh-tô 1:22; Ê-phê-sô 1:14), tín hữu không ngay lập tức được sở hữu thực tế mọi phước lành của nó. Sự cứu rỗi đầy đủ và trọn vẹn được dành cho tương lai, ví dụ, trong sự sống lại, và sự sống đời đời trên thiên đàng (Rô-ma 8:23; Phi-líp 3:20, 21; 1 Phi-e-rơ 1:3–5). “Chúng ta được cứu trong sự trông cậy” (Rô-ma 8:24). Và tôi nói về thứ tự “đúng” trong việc ban cho các phước lành này, vì theo bản chất của sự việc, một phước lành được điều kiện hóa bởi một phước lành khác. Ví dụ, sự tha thứ là điều kiện của sự nên thánh; sự thánh khiết là điều kiện của việc “xem thấy Chúa” (Ma-thi-ơ 5:8; Hê-bơ-rơ 12:14); sự trung tín là điều kiện của phần thưởng (Ma-thi-ơ 25:16–30; Lu-ca 19:12–27). Nhìn vào các phước lành được ban trong trạng thái trần thế cho mọi linh hồn được đưa đến đức tin thật nơi Christ, chúng ta đặc biệt phân biệt ba phước lành này, chúng bao gồm trong mình nhiều phước lành khác.
1. Có sự tha thứ, và việc linh hồn được đặt lại cho đúng với Đức Chúa Trời liên quan đến tội lỗi và sự kết án của nó, điều mà Phao-lô gọi là sự xưng công chính của nó. Từ “xưng công chính” trong cách dùng của Sứ đồ thường bị bóp méo khỏi ý nghĩa thật của nó trong nỗ lực gán cho nó một ý nghĩa không thuộc về nó. Như mọi từ điển tiếng Hy Lạp sẽ cho thấy, từ “xưng công chính” không, và không thể, có nghĩa là “làm cho công chính” theo nghĩa thánh hóa bề trong. Nó chỉ có một ý nghĩa duy nhất trong khắp Tân Ước. Nó có nghĩa là “tuyên bố” hay “công bố” là công chính. Nó là điều trái ngược với “kết án.” Sứ đồ nói: “Ai sẽ kiện kẻ được Đức Chúa Trời chọn lựa? Đức Chúa Trời là Đấng xưng công chính; ai là kẻ sẽ kết án?” (Rô-ma 8:33, 34). Ở đây sự tương phản rõ ràng hiện ra. Tín hữu được xóa sạch mọi cáo buộc; được giải thoát khỏi sự kết án (Rô-ma 8:1). Giáo hội Công giáo La Mã và những người khác biến đổi điều này thành việc làm cho một người trở nên công chính bề trong. Họ lẫn lộn sự xưng công chính với sự tái sinh và sự nên thánh, và gắn kết nó với phép báp-têm như phương tiện của nó. Đây không phải là sự dạy dỗ của Phao-lô. “Xưng công chính,” theo nghĩa của Phao-lô, có nghĩa là Đức Chúa Trời tuyên bố chúng ta được sạch trong mắt Ngài khỏi mọi tội lỗi và sự kết án vốn đè nặng trên chúng ta trong tình trạng tội lỗi của mình. Nhưng, có thể nói, chẳng phải đây là một điều không thật — một thứ “hư cấu pháp lý” sao? Không; nó không phải là không thật, và không phải là hư cấu. Sự xưng công chính có nghĩa là sự tha thứ, nhưng nó còn hơn thế. Nó không chỉ là ân xá. Nó là sự tha thứ tội nhân trên một nền tảng công chính. Và nền tảng công chính này là gì? Đó đơn giản là sự chuộc tội trọn vẹn mà Christ đã thực hiện cho tội lỗi. Tội nhân được tuyên bố thoát khỏi tội lỗi vì, trong sự hiệp nhất của người ấy với Christ, người ấy thực sự như vậy. Christ đã đáp ứng và thỏa mãn mọi yêu cầu mà luật pháp có đối với người ấy; vì vậy “cho nên hiện nay chẳng còn có sự đoán phạt nào cho những kẻ ở trong Đức Chúa Giê-xu Christ” (Rô-ma 8:1). “Được xưng công chính cách nhưng không bởi ân điển Ngài,” Sứ đồ nói ở nơi khác, “bởi sự cứu chuộc đã làm trọn trong Đức Chúa Giê-xu Christ, là Đấng Đức Chúa Trời đã lập làm của lễ chuộc tội, bởi đức tin trong huyết Đấng ấy … để tỏ ra sự công bình Ngài trong thời hiện tại: hầu cho Ngài vừa là công bình, vừa là Đấng xưng công chính kẻ nào tin đến Đức Chúa Giê-xu” (Rô-ma 3:24–26). Vì vậy, không có gì là không thật trong địa vị mà người được xưng công chính chiếm giữ đối với Đức Chúa Trời. Không công chính trong chính mình, người ấy đạt được một sự công chính qua sự hiệp nhất của mình với Christ bởi đức tin. Vẫn trích lời Phao-lô: “Đấng vốn chẳng biết tội lỗi, Đức Chúa Trời đã làm cho Ngài thành tội lỗi vì chúng ta, hầu cho chúng ta nhờ Ngài được trở nên sự công bình của Đức Chúa Trời trong Ngài” (2 Cô-rinh-tô 5:21). Như Beza đã nói: “Ôi Christ, con là tội lỗi của Ngài; Ngài là sự công chính của con.” Sự xưng công chính là bởi đức tin mà thôi, mặc dù “không phải,” như Luther cũng đã nói, “bởi một đức tin ở một mình.” Trong đó tội lỗi bị xóa bỏ, và tín hữu đứng như người công chính trước Đức Chúa Trời. Sự công chính được kể cho người ấy ngoài việc làm (Rô-ma 4:6). Điều này được diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau. “Còn kẻ chẳng làm việc chi hết, nhưng tin Đấng xưng người có tội là công bình, thì đức tin của kẻ ấy được kể là công bình” (Rô-ma 4:5). Hoặc người ấy “trở nên sự công bình của Đức Chúa Trời” trong Christ (2 Cô-rinh-tô 5:21) — “sự công bình của Đức Chúa Trời” ở đây và ở nơi khác chỉ sự công chính mà Đức Chúa Trời cung cấp cho tội nhân trong Phúc Âm (Rô-ma 3:21–26). Hoặc người ấy “được ở trong Ngài [Christ], chẳng phải có sự công bình của [mình], là sự công bình đến bởi luật pháp, nhưng sự công bình đến bởi đức tin trong Christ, tức là sự công bình của Đức Chúa Trời bởi đức tin vậy” (Phi-líp 3:9). Trong mối quan hệ mới này, người ấy được hưởng mọi phước lành mà Christ, bởi sự vâng phục và sự chết của Ngài, đã giành được cho con người (Rô-ma 5:17, 21). Chính trong Phao-lô mà giáo lý về sự xưng công chính này được phát triển đầy đủ nhất, nhưng ở khắp nơi trong Tân Ước, phước lành được đặt lên hàng đầu của Phúc Âm là sự tha thứ tội lỗi và sự được chấp nhận với Đức Chúa Trời, như một hành động của ân điển nhưng không cho những người tin, trên nền tảng sự chết chuộc tội của Christ. Và đây là giáo lý của Phao-lô trong bản chất của nó.
2. Sự xưng công chính liên quan đến khía cạnh tư pháp của bản tính Đức Chúa Trời; nhưng có một khía cạnh khác của bản tính đó không được bỏ qua — khía cạnh cá nhân hay khía cạnh làm cha; và điều này tìm thấy biểu hiện trong Tân Ước ở vị trí dành cho sự nhận làm con nuôi như một phước lành của sự cứu rỗi. Đây là một mặt của lẽ thật Cơ Đốc không phải lúc nào cũng nhận được sự chú ý xứng đáng — một sự sao lãng càng đáng tiếc hơn vì giáo lý này cung cấp câu trả lời cho sự phản đối đôi khi được nêu ra, rằng “sự xưng công chính” trình bày mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời trong sự cứu rỗi dưới ánh sáng quá “pháp lý” một cách độc quyền. Nó sẽ như vậy nếu nó đứng một mình; nhưng nó không đứng một mình. Sự nhận làm con nuôi, bởi một số tác giả, đã được xem như một phần của sự xưng công chính — như mặt tích cực của nó, trong sự chấp nhận. Nhưng điều này không có căn cứ. Nếu việc hợp nhất, như nhiều người làm, bản tính của Đức Chúa Trời với tư cách là Quan Án vào bản tính của Ngài với tư cách là Cha là sai, thì việc hợp nhất bản tính Cha của Ngài vào bản tính Quan Án, và bỏ qua rằng mối quan hệ của Đức Chúa Trời với chúng ta là cá nhân cũng như tư pháp, cũng sai như vậy. Đức Chúa Trời không chỉ tha thứ cho tội nhân bằng cách tuyên bố trắng án về mặt pháp lý. Có sự tuôn trào của sự dịu dàng của người cha, sự tha thứ của người cha, ân điển của người cha (xem, Người Con Trai Hoang Đàng, Lu-ca 15:20–24); và linh hồn đến với Ngài được Ngài tiếp nhận vào một mối quan hệ làm con — không chỉ mối quan hệ làm con đã bị đánh mất vốn là đích đến của nó bởi sự sáng tạo, mà là một mối quan hệ danh dự, gần gũi và đặc quyền, tương tự như của chính Christ. “Nếu là con, thì cũng là kẻ kế tự: kẻ kế tự của Đức Chúa Trời và kẻ đồng kế tự với Christ” (Rô-ma 8:17). Đây là ý tưởng về “sự nhận làm con nuôi” mà Phao-lô nói đến rất nhiều, và đủ khác biệt với sự tuyên bố trắng án tư pháp để đáng được nhắc đến đặc biệt. Nhưng ý tưởng này cũng có mặt thuộc linh của nó.
Tương ứng với hành động nhận làm con nuôi là bản tính mới nhận được trong sự tái sinh, và tâm linh làm con được ban cho những người tin. Những người tin được “sinh ra” hay “sanh ra” bởi Đức Chúa Trời, và là con cái của Ngài qua sự sống mới nhận được từ Đức Chúa Trời (Giăng 1:12, 13; 1 Giăng 3:9, 10; 5:4). Trên những người là con cái Ngài, Đức Chúa Trời ban Thánh Linh của Ngài (Rô-ma 8:15). “Vì anh em là con, nên Đức Chúa Trời đã sai Thánh Linh của Con Ngài vào lòng chúng ta, kêu rằng: A-ba! Cha!” (Ga-la-ti 4:6). Vì vậy, địa vị làm con trong Phúc Âm là một hành động của ân điển, và không có thuật ngữ nào được coi là đủ để ca ngợi đặc quyền của nó (1 Giăng 3:1, 2.). Ở đây, một lần nữa, câu hỏi sẽ được đặt ra — “Nhưng chẳng phải mọi người đều là con của Đức Chúa Trời sao?” Trước đây tôi đã cố gắng chỉ ra lẽ thật nào có trong ý tưởng này về quyền làm cha phổ quát của Đức Chúa Trời đối với con người. Địa vị làm con chắc chắn nằm trong đích đến sáng tạo của con người. Tâm linh hiếu thảo là lý tưởng trong mối quan hệ của con người với Đức Chúa Trời. Điều này đúng, nhưng con người bởi tội lỗi đã đánh mất đích đến đó — làm cho nó không thể thực hiện được trên nền tảng sáng tạo. Nếu nó được thực hiện chút nào, nó chỉ có thể được thực hiện trên nền tảng của sự cứu chuộc. Chỉ sự cứu chuộc của Christ mới có thể khôi phục đặc quyền làm con đã bị đánh mất. Nhưng Christ không chỉ đưa chúng ta trở lại địa vị sáng tạo. Ngài đưa chúng ta vào mối quan hệ cao hơn, cao quý hơn, thần thượng hơn với Đức Chúa Cha đã được mô tả trước đây. Vì vậy, trong Tân Ước chúng ta đọc rất ít về mối quan hệ tự nhiên đơn thuần, và rất nhiều về vinh quang của mối quan hệ thuộc linh của địa vị làm con đối với Đức Chúa Trời. “Những người chẳng phải sinh bởi khí huyết, hoặc bởi tình dục, hoặc bởi ý người, nhưng sinh bởi Đức Chúa Trời vậy” (Giăng 1:12).
3. Phước lành lớn thứ ba xuất phát từ sự hiệp nhất với Christ là đời sống thánh khiết tiến triển mà chúng ta mô tả bằng từ sự nên thánh. “Thánh hóa” là làm cho thánh. Từ “thánh,” như đã biết rõ, có hai ý nghĩa trong Tân Ước. Nó có nghĩa là (1) điều được tách riêng hay dành riêng cho sự phục vụ Đức Chúa Trời thánh; và (2) đối với các hữu thể đạo đức, nó có nghĩa là sở hữu bản tính thực tế của sự thanh sạch đạo đức tương ứng với sự tách riêng đó. Vì vậy Phao-lô nói về những người tin như “những người được gọi là thánh đồ” (1 Cô-rinh-tô 1:2) — tức là, những người thánh được tách riêng bởi chính sự kêu gọi của họ cho sự phục vụ một Đức Chúa Trời thánh, được biệt hiến cho Ngài; nhưng về mặt bản tính, cùng những người đó được khuyên nhủ hướng tới sự thực hiện sự thánh khiết — “Vậy, hỡi kẻ rất yêu dấu, vì chúng ta có các lời hứa dường ấy, hãy làm cho mình sạch khỏi mọi sự dơ bẩn phần xác thịt và phần thần linh, lại lấy sự kính sợ Đức Chúa Trời mà ham làm cho trọn về sự nên thánh của chúng ta” (2 Cô-rinh-tô 7:1). Vì vậy, theo một nghĩa, sự nên thánh là, hay nên là, trọn vẹn ngay lập tức, tức là, tín hữu, trong ý tưởng đúng về sự kêu gọi của mình, là một người ngay từ đầu hoàn toàn thuộc về Đức Chúa Trời — hoàn toàn được tách riêng cho Đức Chúa Trời (Rô-ma 12:1); theo một nghĩa khác, sự nên thánh là tiến triển — một sự thánh khiết của bản tính chỉ đạt được dần dần hay từng bước. Nhưng luôn luôn ý thức về địa vị phải quy định mục đích, và chi phối và kiểm soát nỗ lực. “Vậy, anh em cũng hãy coi mình như chết về tội lỗi và như sống cho Đức Chúa Trời trong Đức Chúa Giê-xu Christ” (Rô-ma 6:11). Ngay cả khi sự thánh khiết không hoàn hảo — và ở ai mà nó không như vậy? — sự biệt hiến ít nhất luôn có thể hoàn hảo trong mục đích, trong tinh thần, trong động cơ, trong mong muốn. Đây là điều Kinh Thánh có ý nói khi nói về việc “trọn vẹn,” hay hết lòng, đối với Đức Chúa Trời (Dân số ký 14:24; Gióp 1:1, 8; Thi Thiên 37:37; 101:2, v.v.). Sự nên thánh về một mặt là sự phát triển tiến triển của sự sống đã được ban cho trong sự tái sinh, và Tác Nhân, như trong chính sự tái sinh, là Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời, hay chính Đức Chúa Trời đang làm việc trong linh hồn, “để anh em vừa muốn vừa làm theo ý tốt Ngài” (Phi-líp 2:13; Hê-bơ-rơ 13:20, 21). Nhưng sự nên thánh, như một công việc tiến triển trong đó con người hợp tác, có những quy luật và điều kiện tạo ra nghĩa vụ và kêu gọi nỗ lực. Về mặt con người này, sự nên thánh có cả khía cạnh tiêu cực và khía cạnh tích cực — một khía cạnh được diễn đạt bằng điều Phao-lô gọi là chết đối với tội lỗi; khía cạnh kia bằng việc sống cho sự công chính (Rô-ma 6:2, 11, 13, 16, v.v.). Khía cạnh trước, có động cơ là ý tưởng đã chết đối với tội lỗi với Christ trong sự chết của Ngài (Rô-ma 6:2–11), bao gồm việc đóng đinh tội lỗi trong xác thịt (Rô-ma 6:12; 8:13; Cô-lô-se 3:5), sự tự phủ nhận thường xuyên trong những điều không tin kính và sai trái (Tít 2:12), và việc giữ thân thể phục tùng để tâm linh có thể cai trị (1 Cô-rinh-tô 9:27). Khía cạnh sau, tự gắn kết với ý tưởng đã sống lại với Christ để sống đời sống mới (Rô-ma 6:4, 5; Cô-lô-se 3:5), bao gồm sự tăng trưởng và củng cố mọi yếu tố của bản tính thánh qua sự hiểu biết ngày càng tăng về Christ, và sự tham dự ngày càng tăng vào Thánh Linh của Ngài, với việc sử dụng mọi khả năng thể chất và tâm trí trong sự phục vụ sự công chính (Rô-ma 6:13, 19). Từ mô tả này suy ra rằng các điều kiện không thể thiếu của sự nên thánh là sở hữu Thánh Linh của Đức Chúa Trời, và bước đi trong Thánh Linh (Rô-ma 8:1–16; Ga-la-ti 5:16–26). Trong mối liên hệ này, cần phân biệt quan trọng giữa công việc của Thánh Linh trong việc tạo ra đức tin, tức là, trong sự tái sinh ban đầu, và việc ban Thánh Linh cho những người đã được đưa đến đức tin. Có một công việc của Thánh Linh đi trước và dẫn đến đức tin, và có một sự tiếp nhận Thánh Linh qua đức tin, dẫn đến điều được gọi đặc biệt là sự ngự trị của Thánh Linh. Cho đến khi đức tin hiện diện, Thánh Linh, theo một nghĩa, vẫn đang hành động trên, hơn là trong, linh hồn; khi đức tin mở đường cho sự bước vào của Ngài, Ngài có thể hiệp nhất chính Ngài với hữu thể trong những nơi sâu thẳm nhất của nó — trở thành chính sự sống của nó. Vì vậy có ngôn ngữ như của Chúa Giê-xu: “Kẻ nào tin Ta … từ lòng mình sẽ chảy ra các sông nước sống” (Giăng 7:38); và những lời hứa của Ngài rằng Ngài và Đức Chúa Cha sẽ đến ở với những người yêu mến Ngài (Giăng 14:21–23). Vì vậy có những đoạn như Rô-ma 8:14–16; 2 Cô-rinh-tô 1:22; Ga-la-ti 4:6 — “Vì anh em là con, nên Đức Chúa Trời đã sai Thánh Linh của Con Ngài vào lòng chúng ta”; và Ê-phê-sô 1:13 — “Ấy là trong Đấng Christ mà anh em, sau khi đã nghe đạo chân thật, tức là Phúc Âm để cứu rỗi anh em, và đã tin Ngài, thì được ấn chứng bằng Đức Thánh Linh là Đấng đã hứa,” cùng nhiều đoạn khác nữa. Tiêu chuẩn của sự nên thánh là sự hoàn hảo thần thượng — không kém hơn. Chúa Giê-xu tuyên bố như vậy (Ma-thi-ơ 5:48); và mọi tác giả trong Tân Ước đều nói, hay hàm ý, như vậy (2 Cô-rinh-tô 13:9; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:23; Hê-bơ-rơ 13:20, 21; 1 Phi-e-rơ 1:14–16, v.v.). Điều này có nghĩa, đối với Cơ Đốc nhân, sự phù hợp hoàn toàn với hình ảnh của Christ (2 Cô-rinh-tô 3:18). “Một lý tưởng không thể đạt được,” có lẽ ai đó sẽ nói, “tốt hơn hãy cho chúng tôi điều gì đó thấp hơn.” Spurgeon, khi đối phó với một sự phản đối tương tự, đã từng nói: “Không, khi tôi muốn con tôi học viết, tôi cho nó bản mẫu hoàn hảo nhất mà tôi có thể tìm thấy.” Điều này không có nghĩa, ngay cả trong người được đầy dẫy Thánh Linh nhất, việc đạt được lý tưởng, đến mức người ấy dám nói, “Tôi không có tội” (xem 1 Giăng 1:10). Tác giả đã từng nghe ông Spurgeon, trong bài giảng minh họa của ông về “Những Ngọn Nến,” đưa ra một nhận xét thích hợp về điểm này. Ông lấy một cây nến sáp đầy, cháy sáng rõ, và, chỉ vào ngọn lửa sáng của nó, nói, “Đó là người hoàn hảo của bạn.” Rồi, cầm trên nó một tấm phản quang bóng loáng, ông cho thấy bên trong sớm bị phủ một lớp bồ hóng mịn như thế nào. “Chúng ta sẽ gọi nó là gì?” ông nói, “‘Sự dư thừa của sự hư hỏng’!” Chúng ta chỉ biết điều này, rằng điều không đạt được ở đây, sẽ đạt được ở đời sau. Được trình ra “thánh sạch, không vết, không chỗ trách được trước mặt Ngài” (Cô-lô-se 1:22) — “Không vết, không nhăn, không chi giống như vậy” (Ê-phê-sô 5:27) — “Chúng ta sẽ giống như Ngài, vì sẽ thấy Ngài như vốn có thật vậy” (1 Giăng 3:2).
X
Sự Đời Đời và Các Kết Cục của Nó: Sự Đến và Sự Phán Xét
Tôi sẽ nói trong bài nghiên cứu cuối cùng này về tương lai, mà chúng ta có ánh sáng của lời tiên tri, chiếu sáng như trong một nơi tối tăm (2 Phi-e-rơ 1:19), để hướng dẫn chúng ta, nhưng liên quan đến nó vẫn còn nhiều điều mà dân Chúa khác nhau, và bối rối. Tôi sẽ không đi vào những điểm khác biệt nhỏ nhặt hơn này, nhưng, giữ theo kế hoạch tôi đã theo đuổi, sẽ xử lý những lẽ thật lớn, nổi bật, dường như thuộc về bản chất của đức tin Cơ Đốc.
I
Các kết cục của sự cứu chuộc ở trong sự đời đời, và được gắn kết trong Kinh Thánh với “Parousia,” hay Sự Đến Lần Thứ Hai, của Chúa. Vì vậy, tôi trước hết hướng sự chú ý đến chủ đề này. Hầu như không ai tranh cãi rằng Chúa chúng ta đã tiên đoán sự trở lại Cá Nhân của Ngài trong vinh quang để phán xét thế gian, và mang đến vương quốc đời đời của Ngài, hay rằng đây là một điều khoản đức tin cố định trong thời Sứ đồ. Điều được nói trong sự phê bình niềm tin này là “chỉ sự trôi qua của thời gian,” như Giáo sư Huxley đã nói trong một trong các Bài luận của ông, “đã chứng minh nó là một sai lầm to lớn.” Các nhà phê bình không nghi ngờ rằng Sự Đến này đã được tiên đoán và trông đợi. Nhưng họ nhắc chúng ta rằng gần 1900 năm đã trôi qua, và Christ vẫn chưa đến. Vì vậy những niềm tin và hy vọng này của các Cơ Đốc nhân đầu tiên được các sự kiện chứng minh là đã sai lầm. Ngay trong thời của Phi-e-rơ đã có những người hỏi: “Lời hứa về sự đến của Ngài ở đâu? Vì từ ngày tổ phụ chúng ta qua đời rồi, muôn vật vẫn còn như lúc bắt đầu sáng thế” (2 Phi-e-rơ 3:4). Bây giờ sự kiện mà những người phản đối này dựa vào phải được thừa nhận: tức là, gần 1900 năm đã trôi qua, và Chúa Giê-xu vẫn chưa trở lại trong vinh quang Cá Nhân. Những tuyên bố trong Tân Ước rằng “Chúa ở gần rồi” (Phi-líp 4:5; xem Gia-cơ 5:8), và mọi tuyên bố khác dường như trông đợi sự đến gần của Chúa, phải đối mặt với sự kiện này, và bằng cách nào đó được hòa giải với nó, nếu hy vọng không bị từ bỏ. Thái độ của chính tôi là thái độ của đức tin nơi sự trở lại Cá Nhân cuối cùng của Christ. Nhưng sự kiện vẫn còn đó là khoảng thời gian dài này đã trôi qua kể từ khi các lời hứa được ban, và có thể hỏi một cách công bằng, “Nếu gần 2.000 năm đã trôi qua rồi, tại sao không phải 3.000 năm, hay hơn nữa?” Trong việc tìm kiếm giải pháp cho vấn đề này, ánh sáng hữu ích có thể đạt được bằng cách lưu tâm một số đặc điểm của lời tiên tri Cựu Ước về “Ngày của Chúa” đang đến gần.
Vì trong Cựu Ước cũng vậy, bạn có một cái nhìn ổn định hướng về một ngày hoàn thành vĩ đại của lịch sử thế gian. Xuyên suốt lời tiên tri có “Ngày của Chúa” này hiện ra như bối cảnh của cuộc khủng hoảng cụ thể mà dân tộc đang liên quan vào lúc đó (A-sy-ri, Ba-by-lôn, Ma-ca-bê); bạn thấy nó được mô tả như mục đích mà mọi sự kiện trong thời gian đang tiến tới; bất kể sự mơ hồ nào có thể bao phủ các bước mà kết cục sẽ đạt được, không có sự nghi ngờ nào về chính kết cục đó. Mục đích của Đức Chúa Trời sẽ được hoàn thành; vương quốc của Ngài sẽ chiến thắng; bất cứ điều gì chống lại nó và kháng cự nó sẽ bị phá vỡ và hủy diệt. Bằng cách quan sát các nguyên tắc điều chỉnh lời tiên tri Cựu Ước về chủ đề này, chúng ta đạt được manh mối cho một số khó khăn trong các lời tiên đoán về Sự Đến của Chúa. Một hay hai nhận xét là cần thiết ngay từ đầu để đặt chủ đề vào viễn cảnh đúng của nó.
1. Nhận xét đầu tiên là, tôi không nghĩ chúng ta có thể, dưới ánh sáng của Tân Ước, khẳng định rằng các Sứ đồ, hay Hội Thánh, được ban cho để biết thời gian chính xác của sự trở lại của Chúa, hay khoảng thời gian sẽ trôi qua, trong các lời khuyên của Đức Chúa Cha, trước khi sự kiện đó sẽ xảy ra. Họ biết chính sự kiện, nhưng họ không được ban cho — nó đã bị giữ lại một cách dứt khoát khỏi họ — để biết khi nào sự kiện sẽ xảy ra. Không thể nghi ngờ về điều này, vì nó được tuyên bố rõ ràng. “Ấy chẳng phải là việc của các ngươi,” Chúa Giê-xu nói với các môn đồ, “để biết kỳ và thời mà Cha đã tự quyền định lấy” (Công vụ 1:7). Và có đoạn mạnh mẽ hơn nhiều đó, mà tôi đã đề cập trước đây, trong đó Chúa Giê-xu nói: “Về ngày và giờ đó, chẳng có ai biết cả, thiên sứ trên trời hay là Con cũng vậy, song chỉ một mình Cha biết mà thôi” (Mác 13:32; xem Ma-thi-ơ 24:36; Khải Huyền 5). Chính Con cũng không biết.
2. Điều thứ hai là, còn lâu mới rõ ràng rằng Chúa Giê-xu đã tiên đoán, hay các Sứ đồ đã tin, rằng Sự Đến nhất thiết sẽ xảy ra trong thế hệ đó, hay trong thời gian ngắn như đôi khi tưởng tượng. Tôi không có ý nói rằng các Sứ đồ trì hoãn Sự Đến trong suy nghĩ của họ đến một thời gian xa; nhưng tôi có ý nói rằng có nhiều điều trong những lời nói của Chúa Giê-xu, nhiều điều trong các ngụ ngôn, nhiều điều trong các Thư tín, nhiều điều trong sách Khải Huyền chỉ ra một sự phát triển có phần kéo dài. Ví dụ, Chúa Giê-xu nói về một thời kỳ trì hoãn sẽ thử thách đức tin và sự kiên nhẫn của các tôi tớ Ngài (Ma-thi-ơ 25:5, 19; Lu-ca 18:7, 8; 19:11 trở đi); về nhiều sự bắt bớ, khi các môn đồ của Ngài sẽ bị đưa ra trước các quan tổng đốc và các vua của dân Ngoại (Ma-thi-ơ 10:18); về sự tăng trưởng bí mật của vương quốc Ngài (Mác 4:26–28), và sự chín dần của điều thiện và điều ác trong thế gian cho đến mùa gặt cuối cùng (Ma-thi-ơ 13:30, 39–42); về một khoảng thời gian kéo dài, đầy những sự kiện làm rung chuyển thế gian, trong đó tình yêu của nhiều người sẽ nguội lạnh (Ma-thi-ơ 24:12, 13). Ngài nói về một sự truyền bá Phúc Âm trên toàn thế gian, về việc rao giảng Phúc Âm cho mọi tạo vật, về các môn đồ được tập hợp từ mọi dân tộc (Ma-thi-ơ 24:14; 28:19, 20; Mác 16:15; Lu-ca 24:47; Công vụ 1:8). Phao-lô, cũng vậy, khi người Tê-sa-lô-ni-ca nghĩ rằng Sự Đến của Chúa “sắp đến nơi,” viết cho họ trong Thư tín thứ hai của ông để cảnh báo họ đừng bị lay động trong tâm trí, như thể ngày đó sắp xảy ra ngay lập tức (2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:2), và tiếp tục nói với họ rằng ngày đó sẽ không đến cho đến khi đã có một Sự Bội Đạo lớn, và Người Tội Ác đã được bày tỏ: ngay cả khi đó, dường như, sẽ không đến cho đến khi điều đang cản trở (Đế quốc La Mã?) đã bị cất khỏi đường (2:3–10). Và một lần nữa, trong Rô-ma 11, ông phác thảo, trên quy mô lớn, một loại triết học lịch sử, trong đó các sự kiện được nhắc đến, như sự tập hợp của dân Ngoại, và sự trở lại của Y-sơ-ra-ên sau đó (các câu 25–32), điều này nhất thiết phải tiêu tốn nhiều thời gian. Không ai suy ngẫm về chủ đề này có thể cho rằng một tháng, hay một năm, hay nhiều năm, sẽ đủ để bao phủ mọi sự kiện này. Tuy nhiên, tôi nghĩ không ai sẽ ngạc nhiên hơn Phao-lô, hay bất kỳ Cơ Đốc nhân đầu tiên nào trong số này — trái tim họ gần như sẽ chìm xuống trong họ — nếu họ đã được thông báo rằng những người Cơ Đốc trong thế kỷ thứ hai mươi vẫn sẽ thảo luận câu hỏi về khi nào Chúa sẽ xuất hiện!
II
Quay lại các nguyên tắc giải thích tiên tri của chúng ta, chúng ta hãy xem xét tác động của chúng lên vấn đề này về thời gian của Sự Đến của Chúa.
1. Người ta đã quan sát về lời tiên tri Cựu Ước rằng nó bỏ qua yếu tố thời gian như thế nào, và sự hoàn thành mà mắt của nhà tiên tri hướng vào thường được coi như đang nổi lên ngay sau loạt sự kiện lấp đầy tiền cảnh của tầm nhìn của ông như thế nào. Kỳ và thời không được biết đối với ông, và sự quan phòng được để lại để mở ra các bước dẫn đến Ngày cuối cùng của Chúa; nhưng điều nhà tiên tri biết là sự đến của Ngày này là chắc chắn, và là sự kiện mà mọi sự kiện khác đang vội vã hướng tới. Vì vậy, đối với đức tin và sự trông đợi của nhà tiên tri, sự kiện này dường như luôn luôn ở gần; như một ngọn núi cao trên bờ chân trời luôn dường như ở gần, sự kiện này hiện ra sau bất kỳ giai đoạn nào của sự quan phòng đang ở ngay trước mắt. Chẳng phải, hay có thể, cũng như vậy trong Tân Ước sao? Sự Đến của Chúa, không nghi ngờ gì nữa, là sự kiện lớn mà hy vọng của Hội Thánh được đặt vào; nó là sự kiện lớn luôn phải được canh chừng và chờ đợi (Mác 13:35) mà mắt và lời cầu nguyện luôn phải hướng tới. Thời gian của nó, ngoài những chỉ dẫn chung, là không được biết; vì vậy nó nổi bật, tại mọi điểm, sau cuộc xung đột trực tiếp với các thế lực của thế gian — sau việc rao giảng Phúc Âm, sau sự bắt bớ, sau các tà giáo, sau sự sụp đổ của Giê-ru-sa-lem, sau sự sụp đổ của các đế quốc dân Ngoại — điều duy nhất phải được trông đợi, canh chừng, làm việc vì nó, cầu nguyện vì nó, và, trong chừng mực nỗ lực của con người có thể hỗ trợ nó, thúc đẩy nó đến nhanh.
2. Nhận xét cuối cùng này dẫn đến việc nhắc đến một nguyên tắc khác liên quan đến lời tiên tri dễ bị bỏ qua — tôi có ý nói tính điều kiện của nó. Đây là một nguyên tắc thường không được đối xử công bằng khi đặt câu hỏi: “Tại sao Sự Đến của Chúa đã bị trì hoãn quá lâu?” Chẳng phải chính chúng ta — chẳng phải Hội Thánh của Christ — có trách nhiệm nào về sự trì hoãn đó sao? Chúng ta có xu hướng nghĩ về Sự Đến của Chúa như một điều có ngày cố định, mà sự trung tín hay không trung tín của chính chúng ta không có mối quan hệ gì. Đây là một sai lầm. Từ quan điểm của sự biết tuyệt đối của Đức Chúa Trời, không nghi ngờ gì nữa, ngày và giờ của Sự Đến — như của mọi sự kiện trong thời gian — được cố định không thể lay chuyển. Đức Chúa Trời biết mọi hoàn cảnh điều kiện hóa sự kiện đó, và chính khoảnh khắc khi nó sẽ xảy ra. Theo nghĩa đó, Đức Chúa Cha, và chỉ một mình Ngài, biết ngày và giờ. Nhưng từ quan điểm của con người, chúng ta không được ban cho để biết điều này, chính vì lý do rằng sự gần hay xa của Sự Đến phụ thuộc vào nhiều điều mà chúng ta tự mình phải làm. Hãy lấy đời sống con người của chúng ta. Hoàn toàn chắc chắn rằng Đức Chúa Trời biết khoảnh khắc chính xác khi mỗi người chúng ta sẽ chết. Thời gian của chúng ta ở trong tay Ngài; giờ chết của chúng ta được Ngài biết; tuy nhiên từ quan điểm con người của chúng ta, chúng ta biết rằng thời gian chết của chúng ta phụ thuộc, ít nhất một phần, vào chính chúng ta; rằng bằng sự chăm sóc đúng đắn, chúng ta có thể, theo mọi xác suất, kéo dài đời sống của mình, cũng như, mặt khác, bằng sự bất cẩn, phóng túng, hay tiếp xúc với các điều kiện không lành mạnh, chúng ta chắc chắn có thể rút ngắn nó. Chúng ta có thể bắn súng lục, hay uống thuốc độc, và kết thúc đời sống của mình ngay tại chỗ. Những điều này có xung đột không? Chúng hoàn toàn không xung đột. Cũng vậy liên quan đến Sự Đến của Chúa. Trong sách Giáo Lý Vấn Đáp Ngắn Westminster, lời cầu nguyện thứ hai trong Bài Cầu Nguyện Chung, “Nước Cha được đến,” được giải thích như sau: “Rằng Vương quốc ân điển có thể được tiến triển, và Vương quốc vinh quang có thể được thúc đẩy nhanh.” Nhưng tại sao “thúc đẩy nhanh” nếu chúng ta không có gì để làm với nó, không có trách nhiệm về việc trì hoãn hay tiến triển của nó? Có ai tin rằng, nếu Hội Thánh đã tỉnh thức, và siêng năng, và trung tín, như nó phải thế — dồi dào trong đức tin và tình yêu từ ban đầu — mọi việc sẽ tụt hậu như ngày nay; rằng kết cục đã không gần hơn, hay, có lẽ đã đạt được, từ lâu rồi sao?
3. Còn một cân nhắc nữa. Tôi tin rằng chúng ta không thể đọc Tân Ước một cách công bằng mà không thấy rằng có một Sự Đến Cá Nhân của Chúa Giê-xu trong tương lai, là hy vọng lớn của Hội Thánh. Nhưng dường như với tôi cũng rõ ràng như vậy rằng, trong cả Cựu Ước và Tân Ước, Sự Đến của Chúa là một cụm từ lớn và toàn diện — rằng “Sự Đến,” có thể nói, có nhiều sự dự báo quan phòng — tóm lại, chỉ một quá trình, hơn là một sự kiện đơn lẻ duy nhất mà nó đạt đến đỉnh điểm. So sánh những lời nói của Christ trong các sách Phúc Âm, dường như với tôi rằng, khi Ngài nói về Sự Đến của Ngài, Ngài không luôn luôn có ý cùng một điều chính xác bằng biểu đạt đó. Ví dụ, Chúa Giê-xu nói trong Giăng: “Ít lâu nữa, các ngươi sẽ chẳng thấy Ta, và ít lâu nữa, các ngươi sẽ thấy Ta … Ta sẽ thấy các ngươi lại” (Giăng 16:19, 22). Điều này rõ ràng đề cập đến sự sống lại của Ngài. Một lần nữa, Ngài nói về việc Đến trong Thánh Linh. “Ta sẽ chẳng để các ngươi mồ côi đâu; Ta sẽ đến cùng các ngươi” (Giăng 14:18; xem 16:13). Một lần nữa, Ngài nói về sự phán xét khủng khiếp đó sẽ ập đến Y-sơ-ra-ên trong sự hủy diệt thành thánh và sự phân tán của dân tộc, như một giai đoạn của Sự Đến của Ngài (Ma-thi-ơ 24). Đằng sau tất cả là Sự Đến Cá Nhân cuối cùng của Chúa — Sự Đến của Ngài trong tương lai. Chỉ như vậy, tôi nghĩ, những lời nói của Christ mới có thể được đưa vào sự hài hòa, ví dụ, khi Ngài nói: “Có mấy người đứng đây, sẽ không chết trước khi thấy Con người ngự đến trong Nước Ngài” (Ma-thi-ơ
16:28) — một lời nói mà Mác đưa ra dưới hình thức: “Cho đến khi thấy Nước Đức Chúa Trời đến với quyền năng” (Mác 9:1), và Lu-ca đưa ra đơn giản hơn nữa: “Cho đến khi thấy Nước Đức Chúa Trời” (Lu-ca 9:27); hay, một lần nữa, khi Ngài nói: “Các ngươi sẽ chưa đi hết các thành của Y-sơ-ra-ên trước khi Con người đến” (Ma-thi-ơ 10:23), tôi không thể nghĩ rằng hợp lý khi tin rằng Ngài đang đề cập đến các sự kiện nằm, có lẽ, 2.000 năm trong tương lai! Dễ tin hơn rằng trong đoạn trước Chúa Giê-xu đang đề cập đến Sự Đến của Ngài trong quyền năng, và sự lan rộng, và những thành công của Vương quốc Ngài, sau khi Thánh Linh đã được ban cho; và trong đoạn sau, đến sự phán xét quan phòng lớn lao trên dân Do Thái. Ngay cả trong Ma-thi-ơ 24, sự quan sát cẩn thận cho thấy rằng, trong khi Christ khá rõ ràng gắn kết Sự Đến của Ngài với thảm họa lớn sẽ ập đến Giê-ru-sa-lem, Ngài vẫn cũng rõ ràng phân biệt sự phán xét quốc gia đó với sự kiện lớn hơn nằm đằng sau nó, mà nó là khúc dạo đầu. Sự tương phản được chỉ ra trong sự phân biệt mà Ngài thực hiện giữa “những điều này” và “ngày và giờ đó.” Về điều trước, có lời nói: “Thế hệ này sẽ không qua đi, trước khi mọi điều này xảy ra”; về điều sau: “Về ngày và giờ đó, chẳng có ai biết cả, thiên sứ trên trời hay là Con cũng vậy, song chỉ một mình Cha biết mà thôi” (các câu 34, 36, R.V.). Điều duy nhất nổi bật rõ ràng và không thể nghi ngờ từ mọi cuộc thảo luận này là Chúa sẽ đến, và Sự Đến của Ngài sẽ là (1) Cá Nhân — theo cách như con người đã thấy Ngài thăng thiên (Công vụ 1:12); (2) bất ngờ — bùng phát trên thế gian trong một thời kỳ khủng hoảng chưa từng có, với mọi sức mạnh của một sự ngạc nhiên lớn, vì vậy không thể nhầm lẫn (Ma-thi-ơ 24:27); (3) vinh quang — trong vinh quang của Đức Chúa Cha, với mọi thiên sứ thánh (Ma-thi-ơ 16:27; 25:31); và (4) quyết định — làm cho mọi sự chống đối trở thành hư không, và quyết định cho điều thiện hay điều ác vận mệnh của nhân loại (2 Cô-rinh-tô 5:10). Không nên có khó khăn nào trong việc tin điều này đối với bất kỳ ai thực sự tin vào sự sống lại, sự thăng thiên, và đời sống vinh quang hiện tại của Chúa chúng ta trên thiên đàng. Nếu Chúa thực sự đã sống lại — nếu Ngài thực sự ở trong bức màn, mang nhân tính của chúng ta trong vinh quang — có hợp lý khi tin — đức tin Cơ Đốc có thể yên nghỉ trong ý tưởng — rằng Ngài sẽ mãi mãi vô hình như vậy sao? Chẳng phải điều hợp lý nhất trên thế gian là mong đợi rằng sẽ có một sự biểu hiện của Đấng vinh quang này liên quan đến việc kết thúc các công việc trần thế, và việc mang đến Vương quốc đời đời của Ngài sao? Có ai nói: “Ngài sẽ được biểu hiện trên thiên đàng?” Đúng vậy, nhưng rất nhiều điều sẽ xảy ra trước khi Vương quốc thiên đàng đạt được, và có hợp lý khi nghĩ rằng trong sự chuyển đổi từ đất lên trời — từ lịch sử trong thời gian sang trật tự mới của mọi sự trong sự đời đời — sẽ không có sự mặc khải, không có sự biểu hiện, của Con Người sao? Kinh Thánh nói sẽ có, và nó tập hợp nó trong hy vọng về Sự Đến của Chúa.
III
Ở đây nhiều câu hỏi và khó khăn xuất hiện mà không thể đi vào chi tiết trong bài nghiên cứu ngắn này. Thật thú vị khi lưu ý rằng, phù hợp với tình trạng của sự việc vừa được mô tả, các Tín Điều của Hội Thánh luôn luôn duy trì một sự dè dặt khôn ngoan về các chi tiết của Sự Đến của Chúa. Họ đã công bố sự kiện, nhưng họ không dám định nghĩa kỳ và thời, hay giải quyết các chi tiết. Nhiều điều luôn được để lại cho sự suy đoán Cơ Đốc tư nhân về các chủ đề này, và ý kiến giữa các Cơ Đốc nhân đã rất khác nhau. Một khó khăn là, nếu chúng ta lấy hình thức biểu đạt thịnh hành trong Tân Ước, chúng ta có thể suy luận hợp lý rằng, sau một thời kỳ dài hơn hay ngắn hơn trong sự phát triển của thế gian, trong đó cả điều thiện và điều ác sẽ chín và đạt đến đỉnh điểm, một sự bội đạo chống Christ khủng khiếp (mầm mống của nó đã hiện diện trong thời Sứ đồ (1 Giăng 2:18, 4:3) sẽ được bày tỏ, tiến trình của các sự kiện sẽ bị chấm dứt đột ngột bởi sự xuất hiện của Chúa (2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:8), mang theo nó sự sống lại của người công chính và người không công chính, sự phán xét cuối cùng, và sự tan rã của đất và trời hiện tại. Mặt khác, nếu chúng ta quay sang sách Khải Huyền, chúng ta thấy rằng, hài hòa với các lời tiên tri Cựu Ước, và với những gợi ý trong lời của Christ và các Sứ đồ của Ngài (Ma-thi-ơ 6:10; Mác 4:28; Rô-ma 11:12, 25–27, v.v.), sách này dường như chỉ ra, mặc dù không phải cho đến sau sự trì hoãn dài, và trải nghiệm những xung đột khủng khiếp, một chiến thắng kéo dài (“một nghìn năm”) của Vương quốc Christ trong thế gian — “thiên niên kỷ,” như nó thường được gọi — trong đó các thế lực của điều ác sẽ bị kiềm chế, và các thế lực của điều thiện sẽ ở mức hiệu lực cao nhất. Thời kỳ này được mở đầu bằng những sự phán xét lớn trên các thế lực chống Christ, và bằng sự sống lại của các thánh tử đạo, những người trị vì cùng với Christ. Rồi sẽ đến một sự sa ngã mới, và Sự Đến cuối cùng, sự sống lại và sự phán xét (Khải Huyền 20). Bức tranh này về kết cục của thời đại hiện tại của mọi sự sẽ được giải thích như thế nào? Bức tranh có hoàn toàn mang tính biểu tượng, như bản tính chung của sách có thể gợi ý không? Cuộc khủng hoảng hay sự phán xét thế gian mở đầu vinh quang ngày sau có thuần túy mang tính quan phòng không; hay ý tưởng rằng nó sẽ đi kèm với những chứng thực siêu nhiên, hữu hình về sự hiện diện và quyền năng của Christ có chiếu xuyên qua bức tranh không? Sự trị vì của các thánh với Christ có thuần túy thuộc linh không, hay ý tưởng về một “sự sống lại đầu tiên” theo nghĩa đen của các tử đạo và những người trung tín được gợi ý? Những câu hỏi này tôi phải để cho người khác trả lời. Ý kiến của chính tôi là sự phân biệt giữa biểu tượng và sự kiện bề ngoài phải vẫn ít nhiều là một sự không chắc chắn cho đến khi chính thời gian sẽ tuyên bố nó. Tự nó không có mâu thuẫn trong việc cho rằng điều, từ quan điểm của trực giác tiên tri, như trong Cựu Ước, được mô tả như một sự kiện, có thể tự giải quyết khi khảo sát gần hơn thành một loạt sự kiện, hay các giai đoạn liên tiếp của một sự kiện; giống như các ngôi sao, đối với mắt trần dường như đơn lẻ, được kính thiên văn giải quyết thành các ngôi sao đôi — hai ngôi sao trong mối quan hệ không thể tách rời. Nhưng điều này tôi sẽ thú nhận, rằng ý tưởng về một ngày sau vinh quang trên trái đất này của chúng ta — một thời kỳ nghỉ ngơi Sa-bát và thực hiện sự công chính — có sức hấp dẫn đối với tâm trí tôi, và dường như với tôi có gốc rễ trong rất nhiều lời tiên đoán Cựu Ước, đến mức tôi không thể sẵn lòng từ bỏ nó; cũng không thể nghi ngờ rằng, nếu một ngày hạnh phúc như vậy ló dạng cho thế gian chúng ta, nó sẽ là một thời kỳ của tầm nhìn mở và của sự giao tiếp thực tế giữa trời và đất, như chúng ta hiện nay không biết gì — một thời kỳ mang trở lại những ngày mà, chính vì sự không phù hợp của chúng với kinh nghiệm hiện tại của chúng ta, chúng ta có xu hướng nghĩ như đã bị bỏ lại đằng sau, hay đẩy vào một thời đại tưởng tượng — những ngày của Ê-đen và các Tổ Phụ, khi Đức Chúa Trời ở gần con người và giao tiếp với họ — một thời kỳ khi các cổng giao tiếp với thiên đàng sẽ được mở lại, và các thiên sứ của Đức Chúa Trời sẽ được thấy lên xuống, như trong khải tượng của Gia-cốp (Sáng thế ký 28:12), nhưng bây giờ “trên Con Người” (Giăng 1:51). Nhưng không có gì thuộc về trần thế tồn tại mãi, và ngay cả thời gian phước hạnh đó, nếu tôi đã nghĩ về nó đúng, cũng không phải là kết cục. Có một sự tái phạm (Khải Huyền 20:7–9) — một cuộc khủng hoảng mới — và cuối cùng là sự xuất hiện quyết định cuối cùng của Chúa — sự xuất hiện của Ngài trong vinh quang của Ngài, và trong vinh quang của Cha Ngài, với các thiên sứ thánh (Ma-thi-ơ 16:27, 25:31; Mác 8:38). Rồi sẽ đến sự tan rã của mọi sự thuộc về trần thế, sự sống lại của người chết, ngai trắng lớn của sự phán xét cuối cùng. Đó là kết cục của mọi công việc trần thế. Thời gian kết thúc; sau đó sự đời đời lăn đi dòng chảy không dứt của nó.
IV
Về những “điều cuối cùng” đáng sợ này, trang trọng và ấn tượng như chúng, tôi chỉ có thể cho phép mình nói rất ngắn gọn. Đã thấy trước đây giáo lý về sự sống lại bước vào như một yếu tố không thể thiếu trong hệ thống chung của lẽ thật Cơ Đốc như thế nào — nó được hàm ý trong giáo lý Kinh Thánh về con người như một nhân cách hợp nhất, trong ý tưởng về sự chết như hậu quả của tội lỗi, trong các sự kiện về sự nhập thể và sự sống lại của chính Christ, trong ý tưởng về một sự cứu chuộc trọn vẹn như thế nào. Phao-lô coi đó là một sai lầm nghiêm trọng khi nói rằng sự sống lại đã qua rồi (2 Ti-mô-thê 2:18) — tức là, giải thích nó theo một nghĩa thuần túy thuộc linh nào đó. Trạng thái trung gian hay không có thân thể của những người tin — hạnh phúc như nó có thể (2 Cô-rinh-tô 5:6–8; Phi-líp 1:23; Khải Huyền 14:13) — vẫn không phải là một trạng thái của hạnh phúc hoàn hảo. Cơ Đốc nhân chờ đợi “sự nhận làm con nuôi, tức là sự cứu chuộc thân thể chúng ta vậy” (Rô-ma 8:23). Cam kết của sự cứu chuộc đó được ban cho người ấy trong sự sống lại của Christ (1 Cô-rinh-tô 15:20). Đối với mọi câu hỏi về cách điều kỳ diệu này có thể được thực hiện, Christ chỉ đưa ra câu trả lời — “Các ngươi lầm, vì không hiểu Kinh Thánh, và cũng không hiểu quyền phép Đức Chúa Trời” (Ma-thi-ơ 22:29; xem 1 Cô-rinh-tô 15:35). Chỉ hãy để cảnh báo này được đưa ra, điều có thể làm giảm bớt một phần khó khăn. Bản chất của giáo lý về sự sống lại không nằm trong bất kỳ ý tưởng nào về sự đồng nhất của các hạt vật chất giữa thân thể cũ và thân thể mới. Sự đồng nhất như vậy đã tồn tại trong trường hợp của Christ, Đấng đã sống lại trong chính thân thể mà ba ngày trước đó đã được đặt trong mộ. Nó sẽ tồn tại trong trường hợp của các thánh còn sống tại Sự Đến, những người mà thân thể sẽ được “biến hóa” (1 Cô-rinh-tô 15:52; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:15–17). Tuy nhiên, câu hỏi bây giờ là về “những người chết trong Christ,” những người mà thân thể đã lâu mục nát; và ở đây ý tưởng về sự đồng nhất của các hạt vật chất bị loại trừ bởi chính ngôn ngữ của Sứ đồ. Sử dụng phép loại suy của hạt giống, ông nói: “Ngươi gieo không phải là thân thể sẽ có … nhưng Đức Chúa Trời cho nó một thân thể tùy ý Ngài” (1 Cô-rinh-tô 15:37, 38). Ở đây có sự đồng nhất giữa cái cũ và cái mới, ngay cả liên quan đến thân thể; nhưng rõ ràng nó không phải là sự đồng nhất của chất liệu vật chất. Thật vậy, như một chút suy ngẫm sẽ thuyết phục chúng ta, sự đồng nhất của thân thể trần thế của chúng ta trong mọi trường hợp không bao gồm sự giống nhau của các hạt vật chất.
Vật chất trong thân thể chúng ta liên tục thay đổi; trong vòng vài năm đã thay đổi hoàn toàn. Không có sự đồng nhất về chất liệu giữa thân thể của ngày hôm nay và thân thể của mười năm trước, hơn là giữa dòng nước chảy qua một điểm nhất định vào những ngày liên tiếp. Mối liên kết của sự đồng nhất nằm trong điều gì đó sâu sắc hơn — trong nguyên tắc tổ chức bền vững là sợi chỉ kết nối giữa mọi thay đổi. Điều đó tồn tại, không bị hủy diệt khi chết; được làm sống lại vào hoạt động, nó đóng dấu cá tính của nó và những dấu vết nó thừa hưởng từ thân thể cũ lên thân thể mới. Nhưng có một sự thay đổi vinh quang. “Nó gieo ra là hư nát, sống lại là không hư nát; gieo ra là nhục, sống lại là vinh; gieo ra là yếu đuối, sống lại là mạnh mẽ; gieo ra là thân thể thuộc về xác thịt, sống lại là thân thể thuộc linh” (1 Cô-rinh-tô 15:42–44). Nó được “biến hóa lại,” “để trở nên giống như thân thể vinh hiển của Ngài, theo quyền năng Ngài có thể phục mọi vật” (Phi-líp 2:21).
V
Sự sống lại là khúc dạo đầu cho sự phán xét. Việc Đức Chúa Trời sẽ gọi con người vào sự phán xét là một trong những niềm tin ăn sâu nhất của trái tim con người. Lương tâm, tự nó là một loại tòa án của sự phán xét thần thượng, là một nhân chứng thường trực cho nó. Các tôn giáo ngoại giáo đã có những dự báo về nó. Ai Cập, đặc biệt, đã dành vị trí lớn cho ý tưởng về sự phán xét sau khi chết. Có một sự phán xét của Đức Chúa Trời trong lịch sử; và trong Phúc Âm chúng ta có sự khẳng định về một sự phán xét hiện tại được thực hiện bởi sự biểu hiện của Christ (Giăng 3:18, 19). Nhưng giáo lý về sự phán xét chung trong Tân Ước vượt xa tất cả điều này. Nó gắn liền với kết cục của thế gian; nó công khai và phổ quát; và nó là cuối cùng — quyết định vận mệnh của nhân loại (Ma-thi-ơ 25:31–46; Rô-ma 2:5–11; 2 Cô-rinh-tô 5:10; Cô-lô-se 3:24, 25; Khải Huyền 20:12–15). Nếu các lời tiên đoán về Sự Đến của Chúa để lại cho chúng ta sự mơ hồ về các chi tiết, điều này còn đúng hơn đối với các bức tranh về sự phán xét, vốn nhất thiết được diễn đạt, ở mức độ lớn, dưới hình thức ẩn dụ hay ngụ ngôn. Nhưng không có gì có thể rõ ràng hơn những đặc điểm nổi bật lớn của sự kiện. Sự phán xét, chúng ta học được, sẽ hoàn toàn phổ quát — phổ quát cả về những người được đưa vào nó, và về nội dung được bao gồm trong cuộc khảo sát của nó. Nó sẽ tỉ mỉ, tra xét, thấu đáo, nhưng công chính nhất, vì Đức Chúa Trời không thiên vị ai (Công vụ 10:34). Tuy nhiên trong trường hợp của người công chính, nó sẽ là một sự phán xét cứu rỗi. Nó không thể như vậy nếu, giống như những người khác, họ đứng hay ngã bởi những gì được viết về việc làm của chính họ. Người thánh khiết nhất không thể đối mặt với Đấng Toàn Thánh theo những điều kiện này (Thi Thiên 130:3). Nhưng tín hữu xuất hiện trong sự hiệp nhất của mình với Christ, với huyết của Đấng Cứu Rỗi của mình để chuộc tội và sự công chính của Đấng Cứu Rỗi của mình để biện hộ. Vì vậy người ấy đứng vững. Một cuốn sách khác ngoài cuốn sách về việc làm được mở ra — “sách sự sống” — và tên người ấy được viết ở đó (Khải Huyền 20:12). Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp của tín hữu, việc làm — bằng chứng của đức tin của người ấy — có tác động quan trọng. Nếu không phải là nền tảng của địa vị của người ấy, chúng vẫn là quy tắc của phần thưởng của người ấy (Ma-thi-ơ 25:20–23; 2 Ti-mô-thê 4:7, v.v.). Một sự kiện trang trọng đáng chú ý trong tác động của nó lên điều được gọi là “cơ hội thứ hai” là, trong mọi biểu đạt về sự phán xét mà chúng ta sở hữu, sự phán xét tiến hành trên hồ sơ của đời sống hiện tại — trên nền tảng của “những việc đã làm trong thân thể” (2 Cô-rinh-tô 5:10). Toàn bộ trạng thái sau khi chết được coi như một trạng thái “phán xét” (Hê-bơ-rơ 9:27), và không bao giờ có gợi ý nào được đưa ra rằng trạng thái đó bị thay đổi về bản chất bởi bất cứ điều gì xảy ra, hay có thể xảy ra, sau khi chết. Mọi tia cảnh báo, khiển trách, kêu gọi, hứa hẹn, trong Phúc Âm, đều tập trung vào hiện tại. “Kìa, hiện nay là kỳ thuận tiện; kìa, hiện nay là ngày cứu rỗi” (2 Cô-rinh-tô 6:2). Sự kiện lớn khác thu hút chúng ta liên quan đến sự phán xét là bản án của nó là dứt khoát. Dấu ấn của tính cuối cùng ở trên nó (Khải Huyền 22:11). Không có gợi ý mờ nhạt nhất nào trong Kinh Thánh ở bất cứ đâu về việc đảo ngược các quyết định của nó. Khi con người rời khỏi ghế phán xét như thế nào, thì trạng thái và vị trí của người ấy trong sự đời đời cũng như vậy.
VI
Với từ sự đời đời này, tôi kết thúc các bài nghiên cứu này. Tôi biết những vấn đề tối tăm và khó khăn mà từ này mở ra, mà tôi không thể tuyên bố đưa ra giải pháp thỏa đáng nào: số phận của những người không được cứu đã từ chối Christ; số phận của hàng triệu người ngoại giáo chưa bao giờ nghe về Ngài; ý nghĩa khủng khiếp của những từ như “sự hủy diệt,” “sự chết thứ hai,” “lửa không hề tắt” (Ma-thi-ơ 3:12; 13:44; 25:41, 46; 2 Tê-sa-lô-ni-ca 1:9; Khải Huyền 20:14, 15). Dù giải pháp của những bí ẩn này mà Đức Chúa Trời giữ trong tay Ngài là gì, tôi cảm thấy tin chắc rằng giải pháp không có nghĩa là sự cứu rỗi phổ quát cũng không phải là sự tiêu diệt sự tồn tại đối với những người bị hư mất. Sự tồn tại tiếp tục của những người không được cứu được hàm ý ngay trong các đoạn nói về số phận giáng xuống họ tại sự phán xét. Họ “đi” vào số phận đó (Ma-thi-ơ 25:46). Tôi chỉ dám nói hai điều này. (1) Chúng ta có thể hoàn toàn chắc chắn rằng lòng thương xót của Đức Chúa Trời sẽ vươn tới xa nhất có thể; và (2) sẽ không thiếu sự phân biệt trong sự phán xét. Ngay cả trong vòng tròn của những người được nhóm lại như những người không được cứu, sẽ có các mức độ hình phạt — “ít đòn” và “nhiều đòn” (Lu-ca 12:46, 47). Chúa Giê-xu nói sẽ “dễ chịu hơn” cho một số người hơn những người khác trong ngày phán xét (Ma-thi-ơ 11:20–24). Điều này một lần nữa hàm ý sự tồn tại tiếp tục. Sự kết án nặng nhất giáng xuống những người, đã có ánh sáng, đã yêu bóng tối hơn ánh sáng, việc làm của họ là ác (Giăng 3:19). Bí ẩn phải được để lại ở đó. Chúng ta có thể chúc tụng Đức Chúa Trời rằng mặt tối này của bức tranh về sự đời đời không phải là mặt duy nhất hay thậm chí là mặt chính — rằng khải tượng về sự đời đời chủ yếu lấp đầy Kinh Thánh là khải tượng về sự sống đời đời của hạnh phúc và vinh quang của người tốt. Đối với những người được cứu chuộc trong Christ, không có đám mây buồn bã nào, nhưng hạnh phúc trong cả linh hồn và thân thể mãi mãi. Sự thánh khiết và niềm vui được hoàn hảo hóa. “Sẽ không có sự rủa sả nữa; ngai của Đức Chúa Trời và Chiên Con sẽ ở trong thành; các tôi tớ Ngài sẽ hầu hạ Ngài; họ sẽ xem mặt Ngài, và danh Ngài sẽ ở trên trán họ” (Khải Huyền 22:3, 4). Trong những lời đơn giản hơn của Christ: “Bấy giờ, những người công bình sẽ chói rạng như mặt trời trong Nước của Cha mình” (Ma-thi-ơ 13:43). Tuy nhiên ngay cả trong vinh quang này, như đã nói trước đây, có các mức độ, và những người phục vụ Christ trung tín nhất trong vương quốc của Ngài ở đây — yêu thương nhất, kiên nhẫn nhất, cầu nguyện nhất, hy sinh bản thân nhất, siêng năng nhất, tha thiết nhất trong việc cứu người khác — là những người cao nhất ở đó. “Hãy giữ điều ngươi có, hầu cho không ai cất lấy mão triều thiên của ngươi.”
-----
MONERGISM BOOKS
Sidelights on Christian Doctrine, của James Orr
Bản quyền © 2017 Mọi quyền được bảo lưu theo các Công ước Bản quyền Quốc tế và Liên Mỹ. Bằng cách thanh toán các khoản phí yêu cầu, bạn đã được cấp quyền không độc quyền, không thể chuyển nhượng để truy cập và đọc văn bản của sách điện tử này trên màn hình. Không phần nào của văn bản này có thể được sao chép, truyền tải, tải xuống, dịch ngược, thiết kế ngược, hay lưu trữ trong hay đưa vào bất kỳ hệ thống lưu trữ và truy xuất thông tin nào, dưới bất kỳ hình thức hay bằng bất kỳ phương tiện nào, dù điện tử hay cơ học, hiện được biết hay được phát minh sau này, mà không có sự cho phép rõ ràng bằng văn bản của Monergism Books. Các ấn bản ePub, .mobi & .pdf tháng 11 năm 2017. Yêu cầu thông tin nên được gửi tới: Monergism Books, PO Box 491, West Linn, OR 97068