Lời Khuyên Nhủ Gửi Các Vị Mục Sư Rao Giảng Lời Đức Chúa Trời
Heinrich Bullinger · An exhortation to the ministers of Gods word that they set aside all mutuall discord, ... 1575
Bản dịch do AI (AI-2) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
Lời Khuyên Nhủ Gửi Các Vị Mục Sư Rao Giảng Lời Đức Chúa Trời
LỜI KHUYÊN NHỦ GỬI CÁC VỊ MỤC SƯ RAO GIẢNG LỜI ĐỨC CHÚA TRỜI
Heinrich Bullinger
LỜI KHUYÊN NHỦ GỬI CÁC VỊ MỤC SƯ RAO GIẢNG LỜI ĐỨC CHÚA TRỜI TRONG HỘI THÁNH CỦA CHÚA GIÊ-XU CHRIST, HẦU HỌ GẠT BỎ MỌI SỰ BẤT HÒA LẪN NHAU, VÀ TRONG NHỮNG NGÀY SAU RỐT ĐẦY HIỂM NGUY NÀY, HÃY ĐỒNG MỘT LÒNG RAO GIẢNG CHO THẾ GIAN ĐỨC TIN CHÂN THẬT DUY NHẤT NƠI CHÚA GIÊ-XU CHRIST CÙNG SỰ ĂN NĂN ĐỔI MỚI ĐỜI SỐNG
Soạn bởi Henry Bullinger, thành Zurich. John Cox dịch sang tiếng Anh. Năm 1575.
"Ước gì những kẻ làm rối loạn anh em đều bị cắt đứt!" — Ga-la-ti 5:12.
THƯ HIẾN TẶNG
Kính gửi Đức Cha đáng kính trong Chúa, và là vị Chúa tốt lành đặc biệt của tôi — Ngài William, theo sự quan phòng của Đức Chúa Trời, Giám mục Exeter. John Cox kính chúc Ngài được sống lâu, sức khỏe dồi dào, và luôn được Đức Thánh Linh cực thánh của Đức Chúa Trời phù trợ.
Đứng trước hai con đường, tôi không biết nên chọn đường nào, thưa Đức Cha đáng kính. Vì thời đại lắm mưu chước và hiếu kỳ này có một thói xấu: những gì được làm ra và phô bày trước mắt thiên hạ, hoặc phải vượt xa lối hành văn tầm thường bằng tài hùng biện, hoặc phải là điều gì đó hoàn toàn mới mẻ chưa từng ai nghe đến. Còn tôi — kẻ kiến thức thì nông cạn, học vấn thì thấp kém, lời lẽ thì vụng về, và chưa từng đi xa hơn cái bóng của người anh thân yêu là Francis Cox để mở mang học vấn (tôi mang họ Cox ấy, một phần vì bổn phận tôi mắc nợ anh tôi, một phần vì tôi biết chắc tình thương như cha mà Đức Giám mục dành cho anh ấy) — nếu tôi dám đứng ra thỏa mãn cái khẩu vị hiếu kỳ của thời đại bất mãn này, thì quả là bắt đầu một cách lộn ngược.
Nhưng sau khi đã đọc đi đọc lại nhiều lần cuốn sách nhỏ của ông Henry Bullinger — cuốn sách ông đã soạn và xuất bản bằng chính tiếng mẹ đẻ của mình để dẹp yên những cơn bão tố đang gầm thét trên đất Thụy Sĩ — và khi nhìn thấy sự bất hòa, chia rẽ đang hiện diện trong Hội Thánh nước Anh, do những kẻ cầm đầu không bao giờ chịu yên lặng xúi giục, và khi tự mình suy ngẫm về hậu quả cùng kết cục của nó nếu không kịp thời ngăn chặn, tôi đã chọn con đường này: thà dùng lời lẽ mộc mạc và khả năng đơn sơ của mình để chuyển cuốn sách ấy sang tiếng Anh — cuốn sách đã được vị học giả lỗi lạc Josias Simlerus chuyển sang tiếng La-tinh một cách hùng hồn — hầu đem lại ích lợi cho đất nước tôi, còn hơn là vì thiếu tài năng mà để một công trình đáng quý như thế bị chôn vùi, nằm khuất trong lòng một thứ ngôn ngữ mà quần chúng không hiểu được.
Tôi cho rằng bổn phận của mọi Cơ Đốc nhân tốt lành và mọi thần dân trung tín (thưa Đức Chúa tốt lành đặc biệt của tôi) là làm hết sức mình để gia tăng và củng cố sự hòa thuận — người vú nuôi chân chính của mọi quốc gia thịnh vượng. Vì có tấm lòng nào cứng cỏi đến nỗi không rướm máu? Có con mắt nào khô cạn đến nỗi không rơi lệ? Có người nào vô tri đến nỗi không run sợ khi nghĩ đến những tai ương và khốn khổ do tranh chấp gây ra? Vì thử hỏi: cuộc tàn sát trẻ thơ nào, vụ giết hại người già nào, sự cướp bóc dân chúng nào, sự tàn phá các dân tộc nào, sự sụp đổ của các quốc gia nào, sự cướp phá các vương quốc nào, sự hủy diệt hoàn toàn của chính quyền và đế quốc nào mà không bắt nguồn từ bất hòa và chia rẽ? Các nước láng giềng của chúng ta là bằng chứng sống, các bậc vương hầu của họ là tấm gương nhãn tiền, còn tài sản và của cải của họ đã rơi vào tay chúng ta.
Cuốn sách này, tác giả đã soạn ra vì lòng yêu mến, để dẹp yên quê hương mình và bảo tồn Hội Thánh của Chúa Giê-xu Christ — con thuyền mà Sa-tan đang thổi vào biết bao luồng gió dữ trong những ngày chúng ta đang sống. Như tôi đã nói, tôi đã dịch cuốn sách ấy sang tiếng Anh, với lòng nhiệt thành dành cho đất nước mình cũng như lòng nhiệt thành của tác giả dành cho đất nước ông. Ông đã viết bằng tiếng mẹ đẻ của mình thể nào, thì tôi cũng đã khiến vị Cha khả kính và nghiêm trang ấy nói bằng ngôn ngữ của chúng ta thể ấy — những điều mà nếu chúng ta gìn giữ và làm theo một cách cẩn thận, siêng năng, thì tôi không nghi ngờ gì rằng các cuộc tranh cãi đang dấy lên giữa chúng ta sẽ hoàn toàn chấm dứt.
Nhưng vì biết rằng những con chó con của Cerberus — con chó địa ngục ấy — sẽ luôn tìm ra điều gì đó để cắn xé, gây gổ, và Momus vẫn cứ thích bắt bẻ lỗi lầm, ngay cả đối với công việc của các sứ đồ, nên tôi thấy cần phải chọn một vị bảo trợ để tôi có thể giao phó việc bảo vệ cả cuốn sách này lẫn bản thân tôi. Và giữa nhiều vị giám mục tin kính, học thức (những người mà lẽ ra việc bảo trợ này thuộc về), tôi đặc biệt chọn Đức Giám mục, vì hai lý do.
Thứ nhất, vì Ngài xứng đáng nhận lấy việc bảo vệ Hội Thánh chẳng kém ai. Kẻ nào dù là ai, nếu định ca ngợi Ngài cho xứng với những gì mình nên làm và những việc tin kính của Ngài đáng được đáp đền, cũng sẽ thấy mình bất lực, không sao làm cho xứng. Ôi, ước gì mọi người đều được như Ngài! Bấy giờ kẻ thù của Phúc Âm sẽ không còn cớ gì để phạm thượng nữa.
Tôi nói điều này không phải để chê bai ai, nhưng tôi biết rằng không phải mọi người đều sống xứng với tên gọi của mình, và tên gọi của họ cũng chẳng hợp với chức tước của họ. Tôi biết Áp-sa-lôm là kẻ gây nên sự tàn phá khủng khiếp, thế mà tên ông lại có nghĩa là "cha của sự bình an". Giu-đa cũng vậy: tên ông có nghĩa là "sự ngợi khen", mà ông lại là kẻ vô ơn bạc nghĩa nhất, như đã tỏ rõ khi ông phản nộp Thầy mình là Chúa Giê-xu Christ. Vậy xin Đức Chúa Trời ban cho chúng ta biết suy xét về sự kêu gọi của mình và sống xứng với sự kêu gọi ấy, để điều người ta vẫn nói một cách dí dỏm mà đúng về các giáo hoàng — rằng họ được đặt tên theo lối nói ngược — sẽ không ứng nghiệm nơi chúng ta: kẻ độc ác nhất lại được gọi là "Vô Tội" (Innocent), kẻ gian ác nhất lại được gọi là "Nhân Đức" (Pius), kẻ tàn nhẫn nhất lại được gọi là "Khoan Dung" (Clement). Anh em được gọi là những người canh giữ; xin Đức Chúa Trời ban cho anh em biết canh giữ một cách trung tín, để bảo vệ, chăn dắt và gìn giữ — không phải bầy của mình, mà là bầy của Chúa.
Lý do thứ hai khiến tôi hiến tặng cuốn sách này cho Đức Cha, là vì tôi không chỉ xem Đức Giám mục như vị bảo trợ đặc biệt, như Mê-xê-nát của tôi, mà còn muốn làm chứng trước thế gian rằng tôi tôn kính Ngài biết bao, đúng như bổn phận. Vì vậy, tôi hết lòng khiêm nhường nài xin Ngài vui lòng đón nhận và tiếp lấy công lao nhỏ bé này của tôi, và xin Ngài cứ tiếp tục như Ngài vẫn là — vị Chúa tốt lành của tôi. Còn tôi sẽ không ngừng cầu nguyện cùng Đức Chúa Trời toàn năng, xin Ngài ban cho Ngài một cuộc đời dài lâu và hạnh phúc nhất, để trong nhiều năm Ngài cai quản Hội Thánh của Chúa Giê-xu Christ, làm vinh hiển danh thánh của Ngài và đem lại sự an ủi cho bầy chiên của Ngài, và cuối cùng nhận lấy mão triều thiên của sự vinh hiển đời đời, là mão đã dành sẵn bởi lòng thương xót của Đức Chúa Trời trong Chúa Giê-xu Christ, đời đời. A-men. Viết tại Chichester, ngày [NEEDS REVIEW: ngày trong thư bị mất do lỗi OCR] tháng Giêng năm 1575.
Kẻ hết lòng khiêm nhường vâng lệnh Đức Giám mục.
John Cox.
THƯ CỦA JOSIAS SIMLERUS
Kính gửi Ngài đáng kính Henry Buzincki, Thủ quỹ xứ Ba Lan, v.v. — Josias Simlerus kính chào.
Thưa Ngài đáng kính, khi cầm trên tay cuốn sách của vị Cha đáng kính Henry Bullinger — mục sư của Hội Thánh chúng ta tại Zurich, người mà giáo lý của ông đã được bày tỏ cho Ngài — một "Lời khuyên nhủ gửi mọi mục sư trong Hội Thánh của Chúa Giê-xu Christ, rằng hãy gạt bỏ mọi tranh cãi để từ nay về sau rao giảng đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ cùng sự ăn năn đổi mới đời sống"; sau khi đã đọc kỹ, suy xét, và trao đổi trực tiếp với chính tác giả, tôi đã quyết định dịch cuốn sách ấy từ tiếng Đức sang tiếng La-tinh, và nhân danh cả hai chúng tôi mà hiến tặng cho Ngài. Vì danh dự của Ngài đã nhiều lần, bằng nhiều cách, bày tỏ thiện chí và tình yêu thương đối với chúng tôi, cũng như đối với điều quý giá nhất của chúng tôi — Ngài hằng ngày vẫn bày tỏ lòng nhiệt thành lớn lao và chân thành trong việc gìn giữ và truyền bá giáo lý chân thật, lành mạnh — nên chúng tôi tin rằng lời chứng đơn sơ nhưng chân thành này về bổn phận của chúng tôi sẽ không làm Ngài khó chịu, nhất là vì nội dung chứa đựng trong đó. Vì lòng nhiệt thành của Ngài trong việc bảo tồn giáo lý chân thật càng cao quý bao nhiêu, thì chắc chắn những cuộc tranh chấp và bất hòa nhiều vô kể, nặng nề vô cùng này càng làm Ngài phiền lòng bấy nhiêu — những cuộc tranh chấp khiến những người cùng xưng nhận một giáo lý tinh sạch lại gây chiến với nhau, làm cớ vấp phạm lớn cho biết bao người đơn sơ và những người chưa được vững vàng trong đức tin chân thật.
Hơn nữa, cách đây khoảng hai năm, các mục sư trong các Hội Thánh của Ngài đã đồng lòng hiệp nhất trong một bản xưng nhận đức tin duy nhất — bản xưng nhận không khác gì bản xưng nhận của Thụy Sĩ, Rhaetia, Savoy, Pháp, Anh và Scotland — và nhờ đó, nhiều cuộc tranh cãi đã hoàn toàn được dẹp bỏ, chấm dứt, trong khi những tranh cãi ấy vẫn còn làm khổ và quấy nhiễu đất Đức của chúng tôi; họ đã lập nên và củng cố sự bình an, hòa thuận lẫn nhau. Vì vậy, chúng tôi vui mừng nghĩ rằng, khi ngỏ lời cùng Ngài như thế này, chúng tôi được bày tỏ niềm vui của mình về tình trạng tốt đẹp của mọi Hội Thánh của Ngài, và trao cho Ngài một dấu chứng rõ ràng, hiển nhiên về thiện chí của chúng tôi — thiện chí mà chúng tôi đã ấp ủ từ khi thấy tấm gương hòa thuận vững chắc của Ngài. Chúng tôi cũng tin rằng những nỗ lực qua các công trình như thế này — mà các tác giả và những người khuyên nhủ chúng tôi cùng các Hội Thánh khác hướng đến sự hòa thuận ấy — cũng sẽ được nhiều dân tộc đón nhận; và công lao của công trình này, trong đó những nguồn gốc của sự bất hòa được phơi bày, và những con đường lập nên hòa bình được khôn ngoan vạch rõ, sẽ không ra luống công hay vô ích: để dẹp bỏ những bất hòa nếu còn sót lại, và dập tắt hoàn toàn những tà giáo phạm thượng của Phao-lô xứ Samosata và Photinus, là những tà giáo đang làm khổ nhiều Hội Thánh ngay trong thời điểm này.
Tôi không lạ gì việc Osius và đồng bọn của ông ta chế nhạo, đắc thắng chống lại các Hội Thánh của chúng ta vì những bất hòa này; họ khoe khoang lạ lùng về sự hiệp nhất của Hội Thánh mình, và nhờ đó thuyết phục người ta rằng chỉ có họ mới là Hội Thánh Công giáo mà mọi người phải nhắm mắt tuân theo, làm mọi điều Hội Thánh ấy truyền dạy.
Nhưng những trò tầm phào và những bong bóng kiêu căng ấy của họ đã từ lâu bị bác bỏ, và người ta đã thấy nền móng mà họ dùng để xây dựng những tòa nhà đổ nát của hội đường La Mã mục ruỗng kia yếu ớt biết bao. Không ai — dù chỉ nếm qua chút ít giáo lý của Hội Thánh nguyên thủy, dù đã dày công nghiên cứu lời văn của các sứ đồ, các tiên tri, và lời văn của các giáo phụ (mà thẩm quyền của họ từ xưa vẫn được tôn trọng) — mà lại không dễ dàng nhận thấy tôn giáo của những người theo Giáo hoàng ngày nay khác xa giáo lý và cách quản trị của các Hội Thánh nguyên thủy biết bao: tức Hội Thánh sứ đồ thời xưa, ngay từ thời các sứ đồ trải qua hàng trăm năm. Người ấy sẽ biết rằng chế độ quân chủ của Giám mục La Mã — thứ mà ông ta đòi làm của riêng trên mọi quốc gia và Hội Thánh — không hề phù hợp với Hội Thánh nguyên thủy; vì các Hội Thánh ở châu Phi xưa kia đã kiên quyết chống lại giáo hoàng Boniface, khi vào thời thánh Augustine ông ta cũng mưu toan thứ chuyên chế tương tự; và người Hy Lạp cũng chưa từng tiếp nhận nó.
Xin Ngài hãy đem những điều người ta dạy trong các trường học và Hội Thánh của giáo hoàng về sự xưng công chính, về công đức của việc làm và ý chí tự do, mà đối chiếu với lời văn của thánh Augustine — người mà ai cũng công nhận là một tiến sĩ Công giáo — bấy giờ sẽ thấy rõ ràng những [NEEDS REVIEW: "tholg docs" trong OCR — có thể là "those dogs" (lời mỉa mai) hoặc "those doctors" (các tiến sĩ)] kia xa lạ với Công giáo chân chính đến mức nào.
Việc kiêng cữ thức ăn mà Hội Thánh La Mã đã lập thành luật, tôi sẽ công nhận là Công giáo khi nào họ chứng minh được rõ ràng cho tôi rằng Montanus là một tiến sĩ Công giáo; vì chính từ ý kiến và phán đoán của ông ta mà Tertullian đã mượn những lập luận — giống hệt như những lập luận của những người theo Giáo hoàng ngày nay — [NEEDS REVIEW: mệnh đề về Clement thành Alexandria bị hỏng trong OCR; ý dường như là các tín hữu chân chính xưa kia đã phải tranh luận chống lại phái Montanus, như Clement thành Alexandria đã cho thấy rõ]. Nếu họ muốn cho rằng việc dùng hình tượng trong các nhà thờ là Công giáo, thì trước hết họ hãy công nhận rằng Epiphanius không phải là người Công giáo — ông đã quả quyết mạnh mẽ rằng việc vẽ hình Chúa Giê-xu Christ hay bất kỳ thánh nào khác trong các nhà thờ của Cơ Đốc nhân là một sự gớm ghiếc đáng ghét. Phải, họ hãy phủ nhận rằng Công đồng Elvira là Công giáo — công đồng đã cấm vẽ lên tường những gì người ta thờ lạy.
Nếu Thánh lễ của họ là Công giáo, thì giáo hoàng Gelasius hẳn không phải là người Công giáo — ông đã khẳng định rằng bản thể của bánh và rượu vẫn còn nguyên trong nghi thức thánh Tiệc Thánh của Chúa, cũng như hai bản tính của Chúa Giê-xu Christ vẫn còn nguyên vẹn, an toàn trong Ngài. Phải, cả Gelasius lẫn Cyprian đều sẽ không phải là người Công giáo — hai vị đã lên án triệt để việc chia cắt các nghi thức thánh, đến nỗi một trong hai vị đã thẳng tay tuyệt thông tất cả những ai chỉ bằng lòng với một phần hay một loại của nghi thức thánh mà kiêng cữ phần còn lại.
Nhưng muốn liệt kê hết mọi trò lừa bịp của họ thì thật vô tận. Vì quả thật, xưa kia các trường thần học đã lìa xa Kinh Thánh và các giáo phụ đến nỗi ngày nay chính họ cũng phải xấu hổ về nhiều điều mình từng công khai rao giảng; đến mức một vị tiến sĩ lừng danh đã gọi họ là những "tiến sĩ hay cãi cọ", [NEEDS REVIEW: một mệnh đề ở đây bị hỏng trong OCR — dường như liên quan đến "tiếng nói của Hội Thánh", tức giáo lý của Hội Thánh]. Và dù bề ngoài họ có vẻ đồng thuận với nhau phần nào, thì sự đồng thuận mà bất đồng với sự hiệp nhất của Kinh Thánh ấy cũng không thể đem lại cho họ thẩm quyền của Hội Thánh Công giáo, vì họ đã bất đồng với Kinh Thánh bằng quá nhiều cách — mà Kinh Thánh là quy tắc duy nhất của Hội Thánh của Chúa Giê-xu Christ, là Hội Thánh Công giáo chân thật duy nhất.
Chúa Giê-xu Christ phán rằng chiên của Ngài nghe tiếng Ngài, và Đức Chúa Trời là Cha từ trời phán dạy chúng ta phải nghe Chúa Giê-xu Christ. Nhưng những người này lại truyền phải vâng theo và công nhận Hội Thánh — giá như Hội Thánh ấy chịu lắng nghe tiếng của Chúa Giê-xu Christ thì còn có thể chấp nhận được; nhưng nay, thay vì Hội Thánh của Chúa Giê-xu Christ, họ lại áp đặt lên chúng ta một Hội Thánh công nhận giáo hoàng La Mã là đầu mình và bị ông ta cai trị, mà các chi thể chủ chốt là những binh lính đã thề trung thành với giáo hoàng — các hồng y và giám mục. Trong Hội Thánh ấy, họ hứa hẹn cho chúng ta hòa bình và yên ổn, nếu chúng ta hoàn toàn nương cậy vào đức tin duy nhất của Hội Thánh ấy và giữ chặt lấy "đức tin của người thợ mỏ" mà Osius hết lời ca ngợi — khi được hỏi tin điều gì, người ấy đáp: tôi tin đúng y như điều Hội Thánh Công giáo tin; và khi được hỏi lại Hội Thánh ấy tin điều gì, người ấy đáp: Hội Thánh tin đúng y như điều tôi tin; và họ không moi được ở người ấy câu trả lời nào khác. Than ôi, câu trả lời và đức tin ấy lại được Osius khen ngợi tột bậc, và thế là thay vì đức tin sống động, ông ta áp đặt lên chúng ta những trò trẻ con tầm phào.
Nhưng nếu có một người nhiệt thành với tôn giáo chân thật bị đưa ra tra xét trước các quan tòa tôn giáo, và Osius nghe người ấy trả lời rằng mình hết lòng tin mọi điều chứa đựng trong Kinh Thánh của các tiên tri và các sứ đồ [NEEDS REVIEW: đoạn văn về Osius ở đây bị hỏng nặng trong OCR; ý dường như là ông ta sẽ không hài lòng với lời xưng nhận chỉ dựa trên Kinh Thánh, mà sẽ buộc tội người ấy hiểu sai và bóp méo Kinh Thánh để bênh vực ý kiến sai lầm của mình], thì ông ta hẳn sẽ không hài lòng. Ông ta sẽ không dành cho Kinh Thánh thánh — Kinh Thánh Đức Chúa Trời đã ban cho chúng ta — vinh dự đến mức tuyên bố vô tội, tha khỏi tội tà giáo cho kẻ dám xưng nhận như vậy; ông ta sẽ nói rằng người ấy đã không hiểu đúng Kinh Thánh, rằng người ấy đã bóp méo các lời chứng của Kinh Thánh để bênh vực những ý kiến sai lầm của mình (vì có lẽ cũng có người lạm dụng Kinh Thánh). Và cứ theo lý lẽ ấy, "đức tin của người thợ mỏ" có thể bị bẻ cong theo bất kỳ chiều nào; một khi người ta quay về nương cậy các truyền thống thay vì Kinh Thánh, ai mà không thấy nền tảng ấy bất định và trơn trượt biết bao!
Nhưng chúng ta thì không như vậy. Chúng ta hãy kiên định nắm giữ sự đơn sơ của Kinh Thánh thánh; chúng ta hãy đặt Kinh Thánh làm quy tắc duy nhất cho mọi tranh luận.
Nền tảng họ đặt ra thật yếu ớt, vì trong mọi Hội Thánh chưa từng có lúc nào có sự hiệp nhất như thế — trừ khi dưới danh nghĩa "truyền thống" chúng ta hiểu, như các giáo phụ xưa đã hiểu, là Bản tín điều của các sứ đồ. Nhưng nếu họ lôi chúng ta trở về với "cái rương của các giáo hoàng", rằng hễ điều gì giáo hoàng đã từng phán quyết thì Cơ Đốc nhân phải giữ lấy — thì thử hỏi ai, nếu còn tỉnh táo, có thể chịu đựng họ được? Vì vậy, khi nền tảng của những người theo Giáo hoàng là như thế, thì đừng mong rằng từ họ chúng ta sẽ nhận được sự dẹp yên các tranh cãi về tôn giáo [NEEDS REVIEW: đoạn kết thư Simler bị hỏng trong OCR; ý dường như nhắc đến việc Osius bênh vực một giáo lý nào đó chống tà giáo Samosatenus].
À mà, nếu chúng ta gạt bỏ mọi thành kiến, cùng những trở ngại khác đã được liệt kê trong cuốn sách này, và thành tâm cầu nguyện mà làm như vậy, thì có thể hy vọng chúng ta sẽ đạt được một sự bình an, hòa thuận tương đối, có thể chấp nhận được cho Hội Thánh — niềm hy vọng mà tấm gương đáng khen của các Hội Thánh của Ngài đã củng cố nơi chúng tôi.
Nhưng vì chúng tôi vẫn còn cách xa mục tiêu lắm, nên chúng tôi thấy nên hiến tặng cuốn sách này cho Ngài, vừa để củng cố sự hòa thuận đã được khởi đầu tốt đẹp và tin kính giữa anh em, vừa để khích lệ anh em hoàn tất và làm trọn điều còn thiếu — để nhờ sự siêng năng và lao khổ đặc biệt của Ngài, những người đã bị sói dữ dụ dỗ, lạc khỏi Hội Thánh chân thật, cũng được hiệp lại và gắn kết với Hội Thánh ấy.
Hơn nữa, tôi tin rằng nếu cùng với cuốn sách khuyên nhủ này, tôi đưa ra một tấm gương rõ ràng về việc hòa giải các Hội Thánh đang chia rẽ, thì nó sẽ càng có thẩm quyền và sức nặng — không chỉ giữa các dân tộc xa lạ, mà nhất là giữa người Đức; nhờ đó, có thể đạt được điều này: noi theo tấm gương của Ngài, cuối cùng gạt bỏ mọi thành kiến, họ sẽ đi đến một sự hòa thuận tin kính và hòa bình trong cuộc tranh cãi nặng nề về nghi thức thánh Tiệc Thánh — và tôi không nghi ngờ gì rằng nhiều tranh cãi khác cũng sẽ bị chôn vùi cùng với nó. Và vì chúng tôi biết (thưa Đức Chúa tối tôn và đáng kính) rằng đó là điều danh dự của Ngài hằng mong mỏi, nên tôi thấy nên hiến tặng cuốn sách nhỏ này (nhân danh cả tôi lẫn Tác giả) cho Ngài, để cả Ngài lẫn mọi Hội Thánh của Ngài — bằng tấm gương, lời khuyên, mọi sự siêng năng, và nhất là bằng lời cầu nguyện tha thiết — có thể lo liệu và gìn giữ sự bình an của Hội Thánh, không chỉ giữa anh em với nhau, mà còn giữa anh em với người khác. Tôi nài xin Đức Chúa Trời gia tăng trong Ngài các ân tứ của Đức Thánh Linh Ngài, và ban cho Ngài một cuộc đời dài lâu, sức khỏe dồi dào, để làm vinh hiển danh Ngài; điều ấy, cùng với tôi, hết lòng, Tác giả của cuốn sách này cũng cầu chúc cho Ngài. Viết tại Zurich, thành phố chính của xứ Thụy Sĩ, năm 1572, ngày cuối tháng Năm [NEEDS REVIEW: OCR ghi "the laſts of my" — tạm hiểu là cuối tháng Năm].
Josias Simlerus.
LỜI KHUYÊN NHỦ GỬI CÁC MỤC SƯ CỦA HỘI THÁNH VỀ VIỆC LẬP NÊN SỰ HÒA THUẬN LẪN NHAU
Những người tin kính và trung tín ở khắp nơi đều than phiền nặng nề về các mục sư của Hội Thánh. Vì tình trạng khốn khổ của thế gian trong thời sau rốt này thật lớn lao, tai ương, hoạn nạn và tranh chấp hoành hành khắp nơi — trong khi bổn phận của các mục sư trong Hội Thánh, như những người cha, người chăn và người dạy dỗ, đúng hơn là như những sứ giả của hòa bình trong nhà Đức Chúa Trời, là phải dạy dỗ một cách rõ ràng, đơn sơ, hướng dẫn và củng cố dân sự trong đạo thật, quở trách và sửa trị những sai lầm, khuyên nhủ làm việc lành, an ủi kẻ sầu khổ, và khích lệ họ hướng đến hòa bình — phải, hướng đến sự ăn năn, đổi mới và từ bỏ tội lỗi. Thế nhưng, phần lớn họ lại chẳng làm gì trong những điều ấy. Vì họ đắm mình vào cãi vã và lối giảng dạy đầy tranh chấp, gây chiến với nhau, đến nỗi bị nhấn chìm trong những việc riêng tư và tranh cãi, họ chẳng màng lo liệu cho lợi ích chung; thay vào đó, dưới vỏ bọc thánh thiện, họ đem những tranh chấp và cãi vã đầy ganh ghét của mình nhét vào nhà Đức Chúa Trời, trước mặt cả hội chúng. Và bởi những kiểu bài giảng như thế, dân sự đơn sơ, chất phác chẳng nhận được mấy ích lợi; vì qua đó họ không được dạy dỗ như đáng phải được, không được củng cố trong đức tin, không được lay động đến sự ăn năn, mà trái lại càng bị rối trí, trở nên bất tuân và tệ hơn — đến nỗi họ rơi vào hoang mang, không biết phải tin điều gì, không biết phải nương cậy vào sự cứu rỗi vững chắc nào; vì hết ý kiến này đến ý kiến khác được tung ra, lúc thì khẳng định điều này, lúc thì khẳng định điều kia, và các mục sư phần lớn chẳng giảng gì khác ngoài những mối thù riêng đầy cay độc của mình, thay vì lo cho tình trạng của Hội Thánh.
Tình trạng của thế gian trong những ngày chúng ta đang sống giống như một gia đình, trong đó không chỉ con trai, con gái và đầy tớ cãi vã nhau — đến nỗi không ai làm tròn bổn phận mình, không ai lo gìn giữ nề nếp của nhà — mà cả cha mẹ, là chủ của nhà, đáng lẽ phải dẹp bỏ những tranh chấp ấy và nhắc nhở mỗi người về bổn phận mình, cũng lại tranh chấp, cãi vã với nhau; thế là chỉ mải lo cho những cuộc cãi vã của riêng mình, họ để cả nhà đi đến tàn lụi, chẳng màng nhà được cai quản tốt hay xấu. Bởi những cuộc cãi vã ấy, họ càng củng cố cả nhà đang rối ren trong sự gian ác tự phụ của mình, đến nỗi cuối cùng tất cả cùng hư mất một cách thê thảm. Vì những cuộc tranh chấp bất hạnh của cha mẹ chính là phương tiện chủ yếu duy trì nguyên nhân của sự hủy diệt nặng nề của cả nhà. Các mục sư của Hội Thánh cũng y như vậy (tôi muốn nói những người có lỗi trong việc này); vì những người không có lỗi — mà chắc chắn nhờ ân điển của Đức Chúa Trời có nhiều người như thế — sẽ không bị xúc phạm bởi những lời này. Vì những kẻ có lỗi đã phạm tội nặng nề, và không ít phần nguyên nhân của sự bại hoại trong phong tục và thời đại hiện nay nằm ở họ. Đáng lẽ họ phải dùng giáo lý, sự quở trách và lời khuyên nhủ nghiêm trang để giúp đỡ lợi ích chung và ngăn ngừa tai họa, thì họ lại không chuyên tâm làm điều ấy như đáng phải làm; trái lại, họ đắm mình vào những cuộc tranh chấp mà chính họ đã khơi lên, hơn là chuyên tâm theo đuổi chức vụ mình; và cứ thế, một cách vô ích, họ không ngừng làm hội chúng mệt mỏi và vấp phạm, đến nỗi nhiều người (càng đáng than tiếc) cứ cứng lòng, tiếp tục trong sự vô tín, không ăn năn, để rồi tự hủy hoại mình, và cuối cùng khinh dể cả Hội Thánh lẫn giáo lý.
PHẢI QUỞ TRÁCH KẺ NGHỊCH ĐẠO THẾ NÀO
Nhưng những kẻ yêu tranh chấp hơn là yêu sự giảng dạy bình an — những kẻ đã quen với tranh chấp đến nỗi lưỡi họ hầu như chẳng làm gì khác ngoài cãi vã, chửi rủa — thì viện dẫn với chúng ta rằng: Phao-lô truyền cho giám mục phải giữ vững lời trung tín, hợp với giáo lý, để có thể dùng giáo lý lành mạnh mà khuyên nhủ, và bác bỏ những kẻ chống đối. Quả thật, mỗi mục sư trung tín cần phải vững vàng bám chặt giáo lý lành mạnh, và nghiêm túc chống lại điều trái ngược cùng những kẻ phỉ báng, để dùng những lập luận vững chắc mà bác bỏ sự ngoan cố và ý kiến sai lầm của họ, và lật đổ sự dối trá trước khi nó kịp thốt ra. Nhưng điều này có thể làm vừa mạnh mẽ, vừa khiêm tốn; và sự khiêm tốn nghiêm trang ấy phải học nơi lời văn của các tiên tri và các sứ đồ. Dù họ có những kẻ thù kiêu ngạo, họ cũng không hề nổi giận hay cãi vã một cách thiếu chừng mực ở bất kỳ chỗ nào trong lời văn mình, như một số người ngày nay vẫn làm; họ cũng không dùng những cuộc tranh chấp hay lời lẽ độc ác; nhưng mỗi khi họ tố cáo hay quở trách kẻ nghịch mình — như các thầy tế lễ của Ba-anh, các tiên tri giả và những kẻ khác — họ không dùng lời chế nhạo hay cãi cọ, mà với thẩm quyền lớn lao và lời lẽ chừng mực, họ xử lý vấn đề, như có thể thấy rõ nơi Giê-rê-mi và các tiên tri khác. Phải, tiên tri Ê-li trong cuộc đối đầu với các thầy tế lễ của Ba-anh về việc dâng tế lễ, dù dường như nói một cách dí dỏm, nhưng qua những lời ấy, ông đã nghiêm trang và xứng đáng phơi bày sự dại dột lớn lao của họ, rằng: "Hãy la lớn lên! Vì người là thần; có lẽ người đang suy tưởng, hoặc đi vắng đâu đó, hoặc đang ngủ — hãy đánh thức người dậy!" v.v. — 1 Các Vua 18. Cũng vậy, khi Phi-e-rơ nói với Si-môn thuật sĩ: "Nguyện tiền bạc của ngươi cùng hư nát với chính ngươi!" — Công vụ các Sứ đồ 8. Và Phao-lô cũng vậy với Ê-ly-ma thầy phù thủy: "Hỡi kẻ đầy dẫy mọi điều gian trá và hung ác, con cái của ma quỉ..." — Công vụ các Sứ đồ 13. Và trong cuộc tranh luận nghiêm trang của Chúa Giê-xu Christ chống lại người Pha-ri-si — Ma-thi-ơ 23 — Ngài quả đã lên án thẳng vào con người họ, nhưng không hề có lòng thù hận, giận dữ hay ác ý; mà với thẩm quyền lớn lao và lòng nhiệt thành chân thành đến nỗi những người đơn sơ có thể dễ dàng nhận được ích lợi từ giáo lý ấy, và thấy rõ mình phải cẩn thận, đừng để bị lừa dối bởi giáo lý sai lầm và đời sống giả hình của những kẻ ấy. Và như các ngài đã đối xử với những con người ấy thể nào...
Hãy xem họ đã cất tiếng lên án sự gian ác và tội lỗi, cũng như lên án việc thờ phượng các thần giả và các thần tượng, như đã được chứng minh. Vì trong khi dạy dỗ, họ đặc biệt lưu ý làm cho sự gian ác và ô uế của tội lỗi được tỏ rõ, nhưng họ không dùng lời nhạo báng trơ trẽn và chế giễu để làm giảm uy tín của chính nghĩa mình và khiến nó bị khinh rẻ. Chúng ta có thể thấy điều tương tự nơi Ê-sai, đoạn 44, nơi ông viết chống lại các hình tượng, đến nỗi chính nội dung ấy có thể khiến cả người đọc lẫn người nghe phải ghê tởm chúng, và như thể dùng ngón tay chỉ ra rằng chúng chẳng là gì cả.
Hơn nữa, họ không chỉ chuyên việc buộc tội và quở trách, và thúc giục người nghe ghét bỏ và ghê tởm điều ấy, mà còn, khi thời điểm đòi hỏi, quở trách cả con người lẫn vấn đề, thế nhưng họ vẫn luôn rao giảng nhiều điểm của giáo lý lành mạnh để dạy dỗ, khuyên nhủ và an ủi người nghe. Thật vậy, Phao-lô, Đấng muốn một giám mục phải giữ vững đạo lý chân thật và chống cự những kẻ nói nghịch lại, cũng đã trang nghiêm và đặc biệt nói về những điều này và truyền cho Ti-mô-thê như sau:
"Còn đầy tớ của Chúa thì không nên ưa sự tranh cạnh, nhưng phải ở tử tế với mọi người, có tài dạy dỗ, nhịn nhục, dùng cách mềm mại mà sửa dạy những kẻ chống trả, mong rằng Đức Chúa Trời ban cho họ sự ăn năn để nhìn biết lẽ thật, và họ tỉnh ngộ mà gỡ mình khỏi lưới ma quỉ, vì đã bị ma quỉ bắt lấy đặng làm theo ý nó." (2 Ti-mô-thê 2)
Và những mạng lệnh này của sứ đồ chẳng kém phần phải được người hầu việc Lời Chúa tuân giữ, cũng như những điều đã nói trước; có kẻ lầm tưởng rằng mình được những điều ấy thúc giục đến sự nóng nảy và gay gắt quá độ, mà thật ra họ phá đổ nhiều hơn là xây dựng. (Một chừng mực cần được giữ gìn trong sự quở trách.)
Hơn nữa, ngày nay nhiều học giả lớn không có cớ chính đáng mà khuấy động những cuộc tranh cãi gay gắt, vì họ hiểu lầm giáo lý lành mạnh của người khác và diễn giải nó khác với điều nó vốn là. Và bởi cớ ấy, những người hiền hòa yêu chuộng hòa bình, thà chuyên tâm vào việc dạy dỗ, cải cách đời sống và gây dựng Hội Thánh, lại bị ép buộc phải ngưng chức vụ và công việc mình (vốn là điều rất ích lợi) mà lo tự bào chữa, đến nỗi những người ấy, dù trái ý mình, vẫn bị cuốn vào những cuộc tranh cãi. Nhưng những kẻ châm ngòi lửa bất hòa và bởi đó khiêu khích những người yêu hòa bình vào cuộc chiến, thì xúc phạm nặng nề đến sự oai nghi của Đức Chúa Trời; còn những người ở phía bên kia, dạn dĩ mà khiêm nhường chống cự những điều bất công ấy, và hết sức mình vẫn luôn đặt hòa bình lên trên chiến tranh, thì đáng được biện minh trước mặt Đức Chúa Trời và loài người.
Trong Hội Thánh đầu tiên của Đấng Christ, nếu xưa kia có lỗi lầm nào xảy ra hay có sự nghi ngờ về lỗi lầm nào dấy lên, họ đã tìm phương thuốc và sự yên lặng cho nó theo cách khác hẳn: tức là bằng lời khuyên bảo, bằng sự trao đổi thân thiện và hội đàm huynh đệ. Và khi có bằng chứng rõ ràng về một ý kiến bị nghi ngờ được tỏ ra, họ tiếp nhận nó, và yên lặng vâng phục không cãi lại, như có thể thấy rõ trong sự hòa giải của Giăng, giám mục An-ti-ốt, Thê-ô-đô-rết và những người khác ở phương Đông, với Si-rin thành A-léc-xan-đri. Và bởi cách ấy, họ không để một cuộc cãi vã này sinh ra cãi vã khác, những cuộc tranh cãi của họ cũng không vô tận, họ cũng không tranh cạnh cay độc với nhau, nhưng xử lý mọi việc với lòng sốt sắng tin kính hướng về đạo lý lành mạnh. Nhưng nếu có ai đã lầm lạc và cố chấp ở trong lỗi lầm mình; thì họ khuyên bảo mọi người hãy coi chừng người ấy, và tránh xa sự giao thiệp với người, như Phao-lô đã dạy, và chính ông cũng đã làm. (Ti-tô 3.) Và bởi cách ấy mọi việc trong Hội Thánh đều ở trong tình trạng tốt lành và các cuộc tranh cãi phần lớn đều được dẹp yên. (Nguyên nhân của những cuộc tranh cãi giữa loài người.)
Nhưng các giáo phụ thời xưa chủ yếu chống lại những kẻ làm hư hỏng đạo lý vững chắc của người khác và tìm cách khuấy động những cuộc tranh cãi vô ích trong Hội Thánh. (Về những kẻ làm hư hỏng đạo lý của người khác.) Và những người trong Hội Thánh đầu tiên cùng xưng một tôn giáo của Đấng Christ, thì không dễ bị kích động vào cuộc tranh cãi với nhau, kẻo họ cho kẻ thù mình — các triết gia, kẻ thờ thần tượng và những kẻ khác thuộc dòng dõi ngoại giáo xảo quyệt — có cớ vui mừng, hay có cớ để được củng cố trong lỗi lầm mình. Nhưng họ hết lòng hướng về sự hòa thuận, cắt đứt đúng lúc mọi nguyên nhân gây bất hòa, hiệp sức nhau chống lại dân ngoại là kẻ thù của Hội Thánh: về điều này, Con-stan-tin Đại đế đã khuyên các giám mục rất hay, nhưng khi họ không theo lời khuyên ông mà (không chút hòa giải nào) tranh cạnh với nhau, thì cuối cùng nảy sinh vô số nỗi khốn khổ đáng than khóc, như các sách sử đã chứng minh rõ ràng.
Cũng có nhiều sự bất hòa và tranh cãi nảy sinh giữa các mục sư của Hội Thánh, khi một số người trong họ dùng một lối nói riêng và đặc biệt khi giảng giải các vấn đề tôn giáo, và muốn bắt người khác phải theo lối ấy, dù họ có thể nhận thấy việc dùng những cụm từ ấy không ích lợi hay tiện lợi cho các Hội Thánh kia, và nếu chẳng may người khác không dùng lối như họ, thì lập tức họ xem người ta không chỉ là kẻ thù mà còn la lên rằng họ là kẻ dỗ dành, dù những người kia dùng những cụm từ cũng thích hợp và tiện lợi cho sự ích lợi của Hội Thánh mình, và cũng đúng với thực chất của tôn giáo chẳng kém gì lối nói riêng và đặc biệt của họ. (Có kẻ tự cho mình một lối giảng đặc biệt.) Thế mà họ tranh cãi đến nỗi không thể nào thỏa mãn, trừ khi mọi điều họ ưa thích đều được chấp nhận. Nhưng giữa các giáo phụ xưa, quy tắc này luôn được giữ: những người tin kính, trung tín và khôn ngoan không bao giờ tranh cãi về chữ nghĩa khi họ đồng ý về thực chất của vấn đề.
Nhưng những kẻ cố chấp ấy nên suy xét họ đã khiêu khích sự đoán phạt và hình phạt nặng nề của Đức Chúa Trời chống lại mình là dường nào, khi họ khuấy động những cuộc tranh cãi vô ích trong Hội Thánh, và ân cần giữ gìn nuôi dưỡng chúng, như Phao-lô đã viết cho Ti-mô-thê thế này:
"Hãy nhắc lại những sự đó cho họ, khuyên bảo họ trước mặt Đức Chúa Trời chớ nên cãi lẫy về chữ nghĩa, sự đó thật là vô ích, chỉ hại cho kẻ nghe mà thôi. Hãy chuyên tâm cho được đẹp lòng Đức Chúa Trời như người làm công không chỗ trách được, lấy lòng ngay thẳng giảng dạy lời của lẽ thật. Nhưng phải tránh những lời hư không phàm tục; vì những kẻ nói những lời đó càng sa vào điều không tin kính." (2 Ti-mô-thê 2)
Đôi khi cũng có kẻ dùng những chữ tối nghĩa và mơ hồ, như khi bàn một vấn đề hay một việc đang tranh cãi; họ dùng những chữ có vẻ phục vụ được cả hai bên, và bởi đó các cuộc tranh cãi không được kết thúc mà bị kéo dài. Nhưng trong các câu hỏi tranh cãi, phải dùng những chữ rõ ràng đơn giản, chỉ có một nghĩa chân thật duy nhất và không thể chứa hai nghĩa trái nhau: vậy nên, vì sự hòa thuận phải được lập vững chắc, mọi chữ tối tăm và mơ hồ đều phải bị loại bỏ. (Trong các cuộc tranh cãi, không nên dùng lối nói tối nghĩa.)
Và điều này cũng phải ân cần tuân giữ: nhiều sự bất hòa và chia rẽ bị khuấy động giữa các mục sư của Hội Thánh, bởi sự pha trộn triết học với Kinh Thánh, điều mà Phao-lô khuyên chúng ta phải tránh. (Cô-lô-se 2.) Hơn nữa, chúng ta thấy theo kinh nghiệm rằng đạo lý đơn sơ của Đấng Christ bị các nhà kinh viện làm cho rối loạn, tối tăm và hư hỏng, tức là A-léc-xan-đơ, An-be-tút, Thô-ma A-qui-nát, Xcô-tút và những người khác, vì họ lấy các nguyên tắc của tôn giáo ra từ triết học. Ô-ri-gien, một người học thức xuất sắc, sống đã lâu đời, rất thông thạo triết học, đến nỗi vượt trội mọi người khác như Ơ-xê-bi-út đã làm chứng, thế mà triết học lại là trở ngại cho ông hơn là sự giúp đỡ trong các vấn đề thuộc tôn giáo chúng ta. Vì điều gì một khi đã được rót vào từ những dòng suối ầm ĩ của Pla-tôn, A-ri-xtốt, hay bất cứ triết gia nào khác, thì không dễ làm cho nó im lặng hay nhổ nó ra khỏi tâm trí người học thức, và dù sau đó họ có uống nước trong lặng ngọt ngào của Si-lô-ê, họ cũng không thể có được tác dụng chân thật, rõ ràng và hiệu nghiệm như đáng phải có; vì nếu chúng ta bắt các sách của các sứ đồ và tiên tri phải phục tùng các quy tắc của triết học và hùng biện của loài người, chúng sẽ mất đi sự đơn sơ, và bị tối tăm rối loạn vì chúng không chịu nổi những chữ vá víu ấy. Tuy nhiên, tôi không phủ nhận rằng chính Kinh Thánh, vốn được viết theo một trật tự rất xuất sắc, thích hợp và tự nhiên, có thể được giải thích bằng kỹ năng và trật tự của nghệ thuật, miễn là không bị bẻ cong và ép buộc — về những điều này, các sách về giáo lý Cơ Đốc cũng đã được thánh Âu-gu-xtin viết cho người học thức. Tẹt-tu-li-an, một trong những giáo phụ cổ xưa nhất, một người học thức xuất sắc, trong sách "De praescriptionibus haereticorum" (Về sự loại trừ những kẻ dị giáo), khẳng định rằng mọi tà thuyết đều nảy sinh từ triết học, và các triết gia là tổ phụ của những kẻ dị giáo. Không có sự thông công nào giữa A-then và Giê-ru-sa-lem, không có sự hòa thuận nào giữa trường phái triết học và Hội Thánh: giáo lý Cơ Đốc đến từ hành lang Sa-lô-môn, Đấng đã dạy chúng ta cách tốt lành phải tìm kiếm Chúa trong sự đơn sơ của tấm lòng; vì những kẻ đã dành trọn đời mình cho triết học hơn là cho thần học, và do đó hiểu rõ lối nói triết học hơn là các cụm từ của Kinh Thánh, thì cho những cụm từ này là lạ lùng và thô kệch, và vì vậy bỏ qua tính chất riêng của Kinh Thánh, họ cố bẻ cong Kinh Thánh theo lý lẽ riêng mình: và như thế không chỉ ý nghĩa lành mạnh và chân chính của Kinh Thánh bị tiêu diệt, mà còn tạo cớ cho nhiều cuộc tranh cãi và biện luận gay gắt. (Có kẻ lạm dụng Kinh Thánh, cho là thô kệch.) Nhưng những điều ấy có thể tránh được nếu chúng ta nói hay viết về những điều chứa trong Kinh Thánh theo đúng cách dùng của nó; và để triết học cùng hùng biện đời này ra khỏi Hội Thánh, về với các trường phái của triết gia và nhà hùng biện, A-ri-xtốt và Si-sê-rô, chớ đem dân ngoại vào nhà Đức Chúa Trời. Nhưng nếu các cụm từ của triết học và ngụy biện được nhận vào Hội Thánh và dùng ở đó, tôi xin hỏi, người đơn sơ sẽ được ích gì bởi đó? Tôi xin hỏi, dân chúng sẽ được lợi gì nếu họ cứ bàn mãi về Chủng loại, Biệt tính, Quan hệ, Phụ thể, Phẩm chất, Lượng, Nguyên nhân và những chuyện vặt vãnh khác? Xin hỏi, các tiên tri đã từng dạy điều gì như thế ở đâu, hay từng một lần nhắc đến điều nào trong số ấy? Không, họ chỉ nói cách rõ ràng đơn sơ theo lối thông thường ai cũng biết, và tỏ bày những điều thuộc về Đức Chúa Trời và sự cứu rỗi chúng ta, cách rõ ràng minh bạch hết sức có thể. Vậy nên chúng ta cũng hãy học đòi điều ấy: vì nếu mọi người, bất luận địa vị hay hoàn cảnh nào, đều dùng sự đơn sơ ấy, thì sẽ rất ích lợi cho việc lập nên sự bình an trọn vẹn và thịnh vượng của Hội Thánh. (Chớ đem lối nói triết học vào Hội Thánh.)
Tôi không phải không biết rằng Phao-lô đã dùng lời chứng của các hiền nhân ngoại giáo, như A-ra-tút, Mê-nan-đơ, Ê-pi-mê-ni-đết. Thánh Giê-rô-ni-mô suy ra rằng chúng ta có thể dùng lời chứng của dân ngoại trong Hội Thánh, trong các vấn đề tôn giáo; tuy nhiên giáo lý của Hội Thánh Cơ Đốc vốn trọn vẹn và trong sạch, không cần lời chứng của dân ngoại: Phao-lô cũng đã dùng những lời chứng ấy rất hiếm và rất ít lời. Vì ai dùng chúng quá nhiều sẽ được rất ít ích lợi: vì lời chứng của dân ngoại không thể có sức mạnh và hiệu lực lớn như lời của Đức Thánh Linh. Thật vậy, các giáo phụ xưa đã dùng những lời chứng ấy để chống lại dân ngoại, vì những người ngoại ấy rất tin những lời chứng đó, ngõ hầu họ có thể bởi đó đem họ đến với Hội Thánh của Đấng Christ và sự nhận biết lẽ thật. Chúng ta không phủ nhận rằng những lời chứng như thế xưa kia đã được dùng trong Hội Thánh, và nay cũng có thể dùng, miễn là dùng cách chừng mực, khôn ngoan và tin kính. (Dùng lời chứng của dân ngoại thế nào.) Nhưng dù vậy, sự đơn sơ của Kinh Thánh không được để bị lây nhiễm hay pha trộn với các lý lẽ triết học hay lời ba hoa đời này, vì bởi đó thực chất của tôn giáo chúng ta sẽ bị thay đổi, tối tăm và bị đem vào vòng tranh cãi. Tôi cũng không lên án việc học triết học. Hãy giữ chúng trong giới hạn của chúng và dùng vào mục đích tốt lành, chớ lạm dụng chúng vào sự vinh hiển hư không, tranh cãi, ẩu đả, và sự tổn hại Hội Thánh.
Hơn nữa, trong số các nguyên nhân khác, đây cũng là một phương tiện khiến các cuộc tranh cãi dấy lên — điều mà cho đến nay chưa bị lạm dụng, mà cứ gia tăng, tức là, nếu những người học thức không mãn nguyện với những điều đã được tìm ra và dạy cách đơn sơ từ Lời Đức Chúa Trời, vốn thật sự đủ cho sự nhận biết tôn giáo chân thật, và đời sống ngay thẳng theo ý muốn Đức Chúa Trời, để đạt được sự sống đời đời, mà trái lại hết sức mình tìm kiếm và đưa ra một mưu chước mới nào đó chưa từng được nghe hay thấy, và khi đã tìm được theo ý mình, thì dùng lời hùng biện công phu mà ca tụng nó và như hàng hóa quý mà dâng cho người nghe. Và hễ ai mãn nguyện với những điều đã được hiểu biết, không chịu mua món hàng mới ấy, không chịu theo đuổi những phát minh mới ấy, thì họ lập tức quở trách và bảo rằng họ là kẻ dại không hiểu các điều mầu nhiệm, rồi hết sức mình bênh vực những tưởng tượng riêng, và càng ngày càng ép buộc chúng ta phải nhận. Và bởi cách ấy nảy sinh nhiều cuộc tranh cãi gay gắt, giữa những kẻ bênh vực các mưu chước mới ấy và những người không chịu để mình bị ép buộc theo chúng. (Về những kẻ không bao giờ mãn nguyện với một điều.)
Tẹt-tu-li-an, một tác giả rất cổ xưa mà chúng ta đã nhắc đến trước, trong sách tựa là "De praescriptionibus", cho thấy rằng thời ông có những người học thức cứ luôn tra cứu Kinh Thánh, để từ đó đưa ra điều gì mới mẻ, và thường lấy những lời này trong Phúc Âm mà tự bào chữa: "Hãy tìm, các ngươi sẽ tìm được." Ông đáp lại họ: Thật vậy, chúng ta phải tìm, nhưng chỉ tìm những điều thuộc về sự cứu rỗi chúng ta, chớ tìm những điều lạ lùng không cần thiết, mà trái lại nghịch với Kinh Thánh và quy tắc đức tin chúng ta. Vì như kẻ đã tìm được điều chân thật và đúng đắn thì thôi không tìm nữa, thì kẻ cứ tiếp tục tìm, bởi sự tìm kiếm mình mà chứng tỏ rằng mình chưa tìm được lẽ thật: vì sự tìm kiếm có một giới hạn, qua khỏi đó chúng ta không được vượt. Vì đức tin Cơ Đốc không phải là thứ không thể tìm thấy cùng đích, đến nỗi chúng ta phải luôn luôn tìm kiếm. Và ý kiến này của tôi được xác nhận bởi giáo lý của các tác giả Phúc Âm và các sứ đồ. Vì ở cuối Phúc Âm của thánh Giăng, chúng ta đọc rằng Đấng Christ đã làm nhiều việc khác không được chép trong sách Giăng ấy, vì nếu chép từng việc một cách có thứ tự, thì cả thế gian cũng không chứa nổi. Nhưng ông nói những điều này đã được chép, để các ngươi tin rằng Đức Chúa Jêsus là Đấng Christ, tức là Con Đức Chúa Trời, và để khi các ngươi tin, thì nhờ danh Ngài mà được sự sống.
Hơn nữa, Phao-lô trong thư cuối cùng gửi cho Ti-mô-thê (thư mà ông viết sau hết các thư của mình) khuyên người hầu việc Hội Thánh hãy vững vàng trong những điều mình đã học nơi ông, trong những điều, tôi nói, chứa trong Kinh Thánh, là sách dạy dỗ cách trọn vẹn và đầy đủ mọi sự tin kính, hầu cho người thuộc về Đức Chúa Trời được trọn vẹn và sắm sẵn để làm mọi việc lành. Vậy chúng ta còn phải tìm hay ao ước điều gì nữa? Thật vậy, trong thư thứ nhất gửi cho Ti-mô-thê, chính sứ đồ ấy quở trách và trách phạt những kẻ cứ luôn tìm kiếm và nêu câu hỏi; cứ học mãi mà không hề đến sự nhận biết lẽ thật, để bởi đó được hưởng một tâm trí bình an yên lặng. (Làm thế nào tìm được một tâm trí chân thật và yên lặng.) [NEEDS REVIEW: chú thích lề "Pſal. 3r." không đọc rõ.]
Vậy nên, những mục sư mãn nguyện với những điều ấy, tìm kiếm sự đơn sơ của giáo lý và đức tin trong Lời thánh của Đức Chúa Trời, không bám víu vào những tò mò riêng mình, mà lánh xa sự tìm kiếm đáng ghét, vô tận và tò mò ấy, không pha trộn điều gì lạ lùng vào lời nói hay vấn đề, không bị dẫn dắt bởi tham vọng, tranh cãi, ba hoa, ghen ghét hay ước muốn hư không được trội hơn và phô trương mình — những người ấy không những không cần tìm kiếm thêm mà vẫn hiểu được những điều thuộc về Đức Chúa Trời và có được một tâm trí yên lặng bình an, mà còn có thể dạy dỗ người khác cách kết quả: và bởi cách ấy nhiều cuộc cãi vã, tranh cãi và lời độc ác được tránh khỏi, là những điều gây nên sự vấp phạm lớn — mà chúng ta không có cách nào khác để được giải thoát.
Điều tôi đã nói là đúng như vậy: sẽ được tỏ rõ qua một số ví dụ về các vấn đề tôn giáo đang tranh cãi, mà về đó có những cuộc tranh cãi không nhỏ giữa nhiều người, đến nỗi tình bằng hữu bị phá tan hoàn toàn và người này nói xấu người kia, điều mà có thể dễ dàng tránh được, nếu như tôi đã nói trước, họ chịu giữ lấy lối nói đơn sơ nhỏ bé chứa trong Kinh Thánh, và vứt bỏ những ý riêng của óc mình. Có kẻ cãi nhau kịch liệt về tội lỗi là thực thể hay phụ thể; nhưng tôi xin hỏi, cần gì những chữ tối nghĩa ấy? Vì những người đơn sơ mà họ phải dạy cho biết tội lỗi là gì, thì không biết những chữ "thực thể" hay "phụ thể" nghĩa là gì; tôi bỏ qua nhiều câu hỏi tinh vi khác cũng được dùng ngay trong vấn đề này. Hãy tra cứu các sách của các tiên tri và sứ đồ, xem họ nói gì về tội lỗi, và hãy học theo họ mà dạy như họ đã dạy.
Đa-vít nói: "Kìa, tôi sanh ra trong sự gian ác, mẹ tôi đã hoài thai tôi trong tội lỗi": thế mà Đa-vít chẳng phải sanh ra hay hoài thai trong sự tà dâm, nhưng trong hôn nhân hợp pháp, về điều ấy có chép rằng: "Mọi người phải kính trọng sự hôn nhân, chốn quê phòng chớ có ô uế" (Hê-bơ-rơ 13). Vậy nên rõ ràng lời nói đầu là nói về bản tánh loài người, vốn gian ác và tội lỗi từ khi hoài thai, và từ trong lòng mẹ. Như Chúa phán với Nô-ê rằng: tư tưởng của lòng người chỉ là xấu luôn từ khi còn tuổi trẻ (Sáng thế ký 8). Điều ấy lại càng được tỏ rõ hơn bởi Phao-lô viết cho người Rô-ma, đoạn 5, như sau: "Cho nên, như bởi một người mà tội lỗi vào trong thế gian, lại bởi tội lỗi mà có sự chết, thì sự chết đã trải qua trên hết thảy mọi người như vậy, vì mọi người đều phạm tội. Vì đến nỗi không có luật pháp, thì tội lỗi vẫn ở trong thế gian, nhưng tội lỗi không bị kể là tội lỗi nếu không có luật pháp. Song le, sự chết đã cầm quyền từ A-đam cho đến Môi-se, cả đến những kẻ chẳng phạm tội giống như tội của A-đam," vân vân. Và chính sứ đồ ấy, bằng ít lời hơn, mô tả cả tội lỗi là sự hư hoại của loài người, và sự chết bởi tội lỗi, rằng: "Chúng ta... tự nhiên làm con của sự thạnh nộ" (Ê-phê-sô 2). Bởi những nền tảng rõ ràng này của giáo lý tiên tri và sứ đồ, thì trong Hội Thánh từ ban đầu đã rõ ràng rằng bản tánh loài người vốn gian ác và hư hoại, ngay từ khi hoài thai, nên hết thảy đều sanh ra là kẻ có tội từ lòng mẹ, chúng ta chẳng biết điều gì là tốt và công chính, cũng chẳng muốn làm, và dù muốn cũng không làm được, như được tỏ rõ hơn nữa qua lời Phao-lô. [NEEDS REVIEW: đoạn OCR bị hỏng, không đọc được chi tiết trích dẫn.]
Sự hư hoại và ô uế này của bản tánh loài người, sanh ra đã có với chúng ta, các giáo phụ xưa thường gọi là tội lỗi nguyên thủy, hay tội lỗi chúng ta có bởi sự thừa hưởng. Và họ gọi là nguyên thủy, vì Đa-vít nói: "Trong tội lỗi mẹ tôi đã hoài thai tôi," và Phao-lô nói: "chúng ta... tự nhiên làm con của sự thạnh nộ." Và họ gọi là tội lỗi của sự thừa hưởng, vì chính sứ đồ ấy có chép rằng tội lỗi và sự chết đã từ A-đam truyền đến mọi người như bởi một sự thừa hưởng nào đó. Từ bản tánh hư hoại và ô uế này của loài người mà mọi động niệm, tư tưởng, lời nói và việc làm gian ác đều nảy sinh và tuôn chảy. Và vì vậy sự hư hoại này, dù nó không có... [NEEDS REVIEW: cụm từ bị hỏng OCR, không đọc được] khiến chúng ta đáng chịu cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời, đến nỗi nếu chúng ta không được tái sanh và được soi sáng bởi lòng thương xót của Đức Chúa Trời, qua sự vận hành của Đức Thánh Linh Ngài, thì chúng ta không bao giờ có thể đến được nước Đức Chúa Trời, như chính Đấng Christ đã làm chứng (Giăng 3). Và giáo lý tiên tri và sứ đồ của Hội Thánh đầu tiên về tội lỗi này há chẳng phải là giáo lý đủ để dạy chúng ta biết tội lỗi là gì, và là thứ gì sao? Vậy cần gì những cuộc biện luận tinh vi và phân biệt về thực thể và phụ thể?
Hãy để ý, tôi xin các bạn, thánh Giăng sứ đồ và tác giả Phúc Âm đã nói về tội lỗi cách rõ ràng, minh bạch và ngắn gọn là dường nào: "Có tội đến nỗi chết; ấy chẳng phải vì tội đó mà ta nói nên cầu xin. Mọi điều không công bình đều là tội; mà cũng có tội không đến nỗi chết. Chúng ta biết rằng ai sanh bởi Đức Chúa Trời, thì hẳn người ấy không phạm tội; nhưng ai sanh bởi Đức Chúa Trời, thì tự giữ lấy mình, ma quỉ chẳng hề làm hại người." Lại nữa: "Ai phạm tội, tức là làm điều nghịch luật pháp, và tội lỗi tức là sự nghịch luật pháp." Lại nữa: "Ai sanh bởi Đức Chúa Trời, thì hẳn chẳng còn phạm tội, vì giống của Đức Chúa Trời vẫn ở trong người, và người không thể phạm tội được, vì đã sanh bởi Đức Chúa Trời. Kẻ nào làm tội là thuộc về ma quỉ; vì ma quỉ phạm tội từ lúc ban đầu." Cũng vậy: "Ví bằng chúng ta nói mình không có tội chi hết, ấy là chính chúng ta lừa dối mình, và lẽ thật không ở trong chúng ta. Còn nếu chúng ta xưng tội mình, thì Ngài là thành tín công bình để tha tội cho chúng ta, và làm cho chúng ta sạch mọi điều gian ác. Nhược bằng chúng ta nói mình chẳng từng phạm tội, ấy là chúng ta cho Ngài là kẻ nói dối, lời Ngài không ở trong chúng ta."
Trong giáo lý sứ đồ này, không có sự mâu thuẫn nào, vì từ ban đầu giáo lý của các sứ đồ từ những lời này... Hội Thánh đã phân biệt giữa những người được Đức Chúa Trời tái sanh, và những người không được tái sanh. Những người được tái sanh là những người tin, là những người đã giữ hột giống của Lời Đức Chúa Trời bởi Đức Thánh Linh và đức tin trong lòng mình. Và họ cũng phạm tội và vi phạm luật pháp Đức Chúa Trời bởi sự hư hoại của bản tánh loài người: nhưng họ không phạm tội đến nỗi chết và bị đoán phạt. Vì họ xưng nhận và than khóc sự ô uế của bản tánh mình, và bởi đức tin chân thật mà vững tin rằng nhờ huyết và sự chết của Chúa Giê-xu Christ mà tội lỗi mình được tha, và không bị kể cho mình đến nỗi chết, nhưng sự vô tội và sự công chính của Đấng Christ được kể cho mình. Và vì họ hằng ngày chết đối với tội lỗi, nên họ được gọi là không phạm tội, tức là, không đến nỗi chết, để vì vậy họ phải bị đoán phạt. Nhưng những kẻ không xưng nhận sự hư hoại của bản tánh mình, và không than khóc về nó, thì không được Đức Chúa Trời tái sanh, họ thiếu đức tin, và vì vậy sống theo dục vọng hư hoại của xác thịt, và như thế gian ác chống lại luật pháp Đức Chúa Trời. Những kẻ này phạm tội đến nỗi chết, là kẻ có tội, thuộc về ma quỉ và không có sự thông công với Đức Chúa Trời. Vậy thì các tín hữu cũng là kẻ có tội; như thánh Giăng nói: "Ví bằng chúng ta nói mình không có tội chi hết, ấy là chính chúng ta lừa dối mình." Thế mà họ không phạm tội, tức là, không đến nỗi chết, và đó là vì đức tin ở trong họ như chúng ta đã nói trước. Vì hễ điều gì làm ra nghịch với luật pháp Đức Chúa Trời đều là tội. Vân vân. Đến đây chúng ta đã vắn tắt bày tỏ điều Kinh Thánh dạy rõ ràng và đơn sơ cho chúng ta về tội lỗi và bản tánh của nó.
Vậy nên, những mục sư của Hội Thánh mãn nguyện với sự đơn sơ của Kinh Thánh, thì làm rất phải, và cứ theo đó mà dạy dỗ những người được giao phó cho mình, chớ để mình bị rối với những cuộc biện luận tò mò và tinh vi ấy, nhưng hãy khuyên nhủ người nghe mình xưng nhận bản tánh hư hoại mình, và hết lòng than khóc sự khốn khổ ấy trước mặt Đức Chúa Trời; nắm lấy ân điển Ngài, để khi được Đức Chúa Trời tái sanh bởi Đức Thánh Linh Ngài, họ được trở nên xứng hợp bởi đức tin, cho mọi việc lành, và nhờ Đức Thánh Linh mà có thể chiến đấu đến cuối cùng chống lại xác thịt. Giáo lý này kết quả và ích lợi cho người nghe, nhưng những cuộc biện luận tinh vi chỉ sinh ra sự nghi ngờ và tranh cãi.
Hơn nữa, có một cuộc tranh cãi lớn giữa nhiều người về sự xưng công chính của chúng ta, rằng loài người có thể được xưng công chính thể nào, và được xưng công chính trước mặt Đức Chúa Trời; xưa kia họ đã viết và nói về việc này cách đơn sơ rõ ràng: nhưng sau khi một số kẻ tò mò bắt đầu xử lý mọi việc theo sự hiểu biết sai lầm tự cho là của mình, họ đã đem giáo lý rõ ràng này vào vòng nghi vấn, rằng sự xưng công chính của chúng ta là thực thể hay không. Lại nữa, họ nói dạy rằng chúng ta được xưng công chính bởi đức tin trong Đấng Christ mà thôi là chưa đủ, vì đức tin không phải không có việc làm, và họ cho việc làm là cần thiết để đạt được sự cứu rỗi, và bởi cuộc tranh cãi này mà tâm trí nhiều người bị hoang mang, yếu đuối và nghi ngờ, đến nỗi họ không biết phải nghĩ gì về việc ấy. Và bởi cách ấy mọi sự bình an bị đem vào vòng nghi ngờ... [NEEDS REVIEW: dòng OCR bị hỏng.] Nhưng Kinh Thánh bàn về việc này cách rõ ràng và minh bạch là dường nào? (Giáo lý rõ ràng về sự xưng công chính.) Phao-lô nói: "Vì chẳng có một người nào bởi việc làm theo luật pháp mà sẽ được xưng công chính trước mặt Ngài, vì luật pháp cho người ta biết tội lỗi. Nhưng hiện bây giờ, sự công chính của Đức Chúa Trời, mà luật pháp và các đấng tiên tri đều làm chứng cho, đã bày tỏ ra ngoài luật pháp: tức là sự công chính của Đức Chúa Trời, bởi đức tin nơi Đức Chúa Jêsus Christ, cho mọi kẻ tin. Chẳng có phân biệt chi hết, vì mọi người đều đã phạm tội, thiếu mất sự vinh hiển của Đức Chúa Trời, và họ nhờ ân điển Ngài mà được xưng công chính nhưng không, bởi sự cứu chuộc đã làm trọn trong Đức Chúa Jêsus Christ, là Đấng Đức Chúa Trời đã lập làm của lễ chuộc tội, bởi đức tin trong huyết Đấng ấy. Vậy thì chúng ta kể rằng người ta được xưng công chính bởi đức tin, chớ không bởi việc làm theo luật pháp." (Rô-ma 3.) Và dù những lời này của Phao-lô về sự xưng công chính, tự nó đã rõ ràng và chắc chắn, thế nhưng Phao-lô, với kho tàng phong phú, đã mở rộng và xác nhận điều ấy bằng gương của Áp-ra-ham, là tổ phụ của những kẻ tin. Và ông nói rõ ràng rằng Áp-ra-ham chẳng bởi việc lành nào mà được xưng công chính — ông nói vậy kẻo chúng ta tưởng ông chỉ nói về việc làm theo luật pháp (vốn được ban ra 400 năm sau) — mà chỉ bởi đức tin: có chép rằng: "Áp-ra-ham tin Đức Chúa Trời, và điều đó kể là công chính cho người." Nhưng ông thêm vào những lời này: "Vả, đối với kẻ nào làm việc, thì tiền công không kể là ơn, nhưng kể là nợ; còn kẻ chẳng làm việc chi hết, nhưng tin Đấng xưng kẻ có tội là công chính, thì đức tin của kẻ ấy kể là công chính cho mình." Thế mà người này, dù không làm việc để đạt sự xưng công chính, cũng chẳng phải nhàn rỗi mà không làm việc. Và kẻo có ai nói rằng những điều Đức Chúa Trời đã làm cho Áp-ra-ham chẳng liên quan đến người khác, ông thêm vào cuối đoạn 4 rằng: "Vả, ấy chẳng phải vì một mình người mà có chép rằng điều đó đã được kể cho người là công chính. Nhưng cũng vì chúng ta nữa, đức tin chúng ta sẽ được kể là công chính, là kẻ tin Đấng đã làm cho Đức Chúa Jêsus, Chúa chúng ta, sống lại từ trong kẻ chết, là Đấng đã bị nộp vì tội lỗi chúng ta, và sống lại vì sự xưng công chính của chúng ta." Tôi xin hỏi, giáo lý về sự xưng công chính của chúng ta há chẳng rõ ràng và minh bạch lắm sao? Vậy cần gì những cuộc biện luận tinh vi và mơ hồ về việc ấy? Nếu ai muốn một lời giải thích rõ hơn về việc này... [NEEDS REVIEW: đoạn OCR bị hỏng.] Sứ đồ viết cho người Ê-phê-sô như sau đã tỏ ra sự giàu có lớn lao sẽ đến, bởi lòng thương xót Ngài đối với chúng ta trong Đấng Christ Jêsus: "Vả, ấy là nhờ ân điển, bởi đức tin, mà anh em được cứu, điều đó không phải đến từ anh em, bèn là sự ban cho của Đức Chúa Trời. Ấy chẳng phải bởi việc làm đâu, hầu cho không ai khoe mình; vì chúng ta là việc Ngài làm ra, đã được dựng nên trong Đức Chúa Jêsus Christ để làm việc lành mà Đức Chúa Trời đã sắm sẵn trước cho chúng ta làm theo." (Ê-phê-sô 2.) Còn có nhiều lời chứng khác có thể đưa ra, như từ thư Ga-la-ti, mà tôi bỏ qua, vì những điều đã nói trên, vốn rõ ràng minh bạch, đã đủ rồi; vì ai cũng có thể dễ dàng nhận thấy bởi chúng rằng chúng ta chẳng bởi việc làm nào mà được xưng công chính trước mặt Đức Chúa Trời, mà chỉ bởi ân điển qua đức tin trong Đức Chúa Jêsus Christ, đến nỗi Đức Chúa Trời vì cớ huyết của Chúa Giê-xu Christ mà không kể tội lỗi cho chúng ta, nhưng kể cho chúng ta sự vâng phục và sự công chính của Đấng Christ. Vậy nên, như đức tin chỉ tiếp nhận Đấng Christ, thì Ngài với mọi công đức Ngài chỉ thuộc về các tín hữu, và như thế Ngài là đầu và sự sống đời đời, sự cứu chuộc và sự nên thánh. Vậy nên sự xưng công chính chẳng thể quy cho điều gì đúng hơn là đức tin, vì đức tin khiến chúng ta được dự phần Đấng Christ và các công đức Ngài, [NEEDS REVIEW: dòng OCR bị hỏng nặng, không đọc được.] mà Đấng Christ duy nhất là sự công chính và sự cứu rỗi đời đời của chúng ta. Và điều này cũng phù hợp với lời phán: "Hết thảy các đấng tiên tri và sứ đồ đều làm chứng về Ngài (tức là về Đấng Christ) rằng hễ ai tin Ngài thì được sự tha tội vì danh Ngài." Thánh Phi-e-rơ cũng hiệp các lời chứng của cả hai giao ước, của các tiên tri và sứ đồ, và khẳng định rõ ràng rằng chúng ta nhận được cả sự tha tội lẫn sự sống đời đời bởi đức tin. Ai dám đòi hỏi gì hơn? Há chẳng phải đã được tỏ rõ ràng minh bạch bởi những lời này rằng loài người được giải thoát và được xưng công chính khỏi tội lỗi trước mặt Đức Chúa Trời bởi phương tiện nào sao? Nhưng tôi xin hỏi, trong cả bài luận về sự xưng công chính này, tìm đâu ra những chữ hay cụm từ mà các nhà biện luận tinh vi ấy dùng để pha vào khi bàn việc ấy, như gọi nó là thực thể và [NEEDS REVIEW: thuật ngữ bị hỏng OCR, không đọc được] và những thuật ngữ tương tự; vậy nên vấn đề này, tự nó đã đủ rõ ràng minh bạch, lại bị những kẻ hay cãi vã ấy làm cho tối tăm và đem vào vòng nghi vấn: vậy nên hãy gác bỏ những lối nói lạ lùng không ai biết, mà theo những lời thánh và rõ ràng của các tiên tri và sứ đồ, vốn trong sáng và thích hợp hơn cho mục đích.
(Về việc lành.) Nay rằng chúng ta chẳng được xưng công chính và được cứu bởi việc làm: đã được chứng minh đủ bởi các lời chứng đã nói trên, và trong đó chúng ta cũng có thể thấy việc lành dùng để làm gì, tức là, Đức Chúa Trời đã định chúng để những kẻ được xưng công chính được bận rộn trong đó theo luật pháp Đức Chúa Trời, và như Ngài đã định từ ban đầu. Hễ ai được xưng công chính, thì được xưng công chính bởi ân điển trước khi làm bất cứ việc lành nào, và không bởi công đức nào, chỉ bởi đức tin trong Đấng Christ, tức là, trong chính Đấng Christ. Vì chúng chưa phải là việc lành cho đến khi người ấy được xưng công chính, và lúc ấy chúng cũng không giúp hoàn tất việc ấy, vì việc ấy đã được hoàn tất trước rồi, bởi công đức của Đấng Christ. Nhưng kẻ được xưng công chính bởi ân điển trong Đấng Christ, thì người ấy công chính và làm điều công chính, tức là, làm việc lành như cây tốt sinh trái tốt. Và những việc làm ấy là chứng cớ của đức tin chân thật và sự xưng công chính. Nhưng nơi nào không có những dấu hiệu ấy: thì không có đức tin chân thật cũng không có sự xưng công chính. (Lời giải thích của Gia-cơ về việc lành.) Và các lời của các sứ đồ phước hạnh cũng nhằm mục đích này, như lời thánh Gia-cơ viết rằng Áp-ra-ham được xưng công chính bởi việc làm, chớ không phải bởi đức tin mà thôi, và đức tin được bày tỏ rõ ràng bởi việc lành (Gia-cơ 2). Lại nữa, thánh Phi-e-rơ dạy phải thêm nhân đức cho đức tin và thêm học thức cho nhân đức, rồi thêm rằng: "Vì... ai thiếu những điều đó, thì thành ra người cận thị, người mù" (2 Phi-e-rơ 1). Nhưng ý của các sứ đồ phước hạnh không phải làm cho sự nhập thể, sự chết và các công đức của Đấng Christ ra vô ích bởi những lời ấy, vì nếu chúng ta được xưng công chính và được cứu bởi luật pháp và việc làm chúng ta, thì Đấng Christ đã chịu chết vô ích, như Phao-lô đã làm chứng.
Vậy nên ý họ là dạy —
...cho chúng ta, rằng việc lành làm cho rõ ràng đối với chúng ta rằng đức tin và sự xưng công chính đã đến trước rồi; và vì vậy, khi họ nói chúng ta được xưng công chính bởi việc làm, ý họ là những việc lành ấy bày tỏ hay làm chứng.
Hơn nữa, khi Phao-lô thấy và đọc những loại văn bản ấy, ông chẳng vội nổi giận mà bùng ra những lời buộc tội Gia-cơ và Phi-e-rơ, rằng họ làm sai lệch Phúc Âm hay gán cho việc làm quá nhiều: vì hãy xem Phi-e-rơ hay Gia-cơ đã viết gì về việc làm, thì chính Phao-lô trong các thư của mình cũng đã viết y như vậy. Hơn nữa, trong cuộc họp tại Giê-ru-sa-lem, các sứ đồ hiệp nhau tại đó đã kết luận về giáo lý xưng công chính rằng chúng ta chỉ được xưng công chính bởi ân điển qua đức tin nơi Đấng Christ, và chúng ta không được tẩy sạch, được cứu hay được nên công chính bởi luật pháp hay việc làm; phải, Phi-e-rơ, Gia-cơ, Giăng, Phao-lô cùng Ba-na-ba đã bắt tay nhau làm dấu hiệp thông, và cũng đã viết thư về cùng một điều ấy, như Lu-ca đáng kính đã ghi chép cẩn thận. Công vụ 15, và điều ấy đã được giải nghĩa ở một chỗ khác. Và điều đã được kết luận tại đó, mọi sứ đồ và các giáo phụ thánh đã đồng lòng giữ gìn, không hề tranh cãi, cho đến khi qua đời trong phước hạnh.
Vậy nên, khi một số tôi tớ Chúa trong thời đại chúng ta công khai minh bạch xưng nhận rằng chúng ta được xưng công chính và được tẩy sạch khỏi tội lỗi, và chỉ bởi ân điển qua đức tin nơi Đấng Christ, chứ không bởi bất cứ việc làm hay công đức nào của chúng ta, song họ dạy rằng việc lành ắt phải theo sau đức tin, và phải được làm bởi những người tin; và rằng chúng ta không được khoe khoang chỉ có đức tin, nhưng phải bày tỏ đức tin ấy ra bằng việc lành — thì những người khác lại bất công và vô cớ la hét dữ dội chống lại họ, rằng những người này chối bỏ Đức Chúa Trời và lật đổ Phúc Âm.
Nhưng họ nên giữ lấy sự hòa thuận lẫn nhau mà các sứ đồ đã kể trên từng giữ với nhau. Vì thật mà nói, có nhiều kẻ phóng đãng khinh suất, miệng ba hoa về đức tin mà thật ra vô tín, chẳng tin bằng tấm lòng; Phao-lô nói về hạng người ấy, và quở trách những kẻ nói mình biết Đức Chúa Trời mà lại chối Ngài bằng việc làm, thật là đáng ghét, không vâng phục, và không làm nổi một việc lành nào. Tít 1.
Cũng có những tranh cãi và bất hòa độc ác hơn nổi lên trong Hội Thánh về bản tính thần linh và bản tính loài người của Đấng Cứu Thế chúng ta là Chúa Giê-xu Christ; mà Kinh Thánh dạy chúng ta rõ ràng minh bạch về điều ấy đến nỗi ai chịu nghe và tin cùng một Lời ấy thì có thể mau lẹ tránh xa những cuộc tranh luận dã man rắc rối kia, và bịt tai mình khỏi những lời phạm thượng rõ ràng gớm ghiếc ấy.
Vì các tiên tri thánh và các sứ đồ đã làm chứng rõ ràng minh bạch về thần tính chân thật của Đấng Cứu Thế chúng ta là Chúa Giê-xu Christ, rằng Ngài là Đức Chúa Trời thật, là Con độc sinh đời đời của Đức Chúa Trời, đến nỗi không gì có thể rõ ràng hay minh bạch hơn được.
Và Đức Chúa Trời phán qua tiên tri Ê-sai rằng: Há chẳng phải ta là Đức Giê-hô-va sao? Ngoài ta không có Đức Chúa Trời nào khác, không có Đức Chúa Trời nào khác là công bình và là Cứu Chúa. [NEEDS REVIEW: một đoạn dài tiếp theo bị nhòe nặng trong bản in, dường như nói về thiên sứ trong Ma-thi-ơ 1 và Lu-ca 2 xưng Ngài là Cứu Chúa, chứng minh Ngài là Đức Chúa Trời thật] Vì vậy, mọi kẻ chối bỏ thần tính của Đấng Christ đều toan lật đổ đức tin chúng ta và đem chúng ta vào sự chết và sự đoán phạt đời đời, mà chúng ta không thể được giải cứu khỏi đó bởi ai khác, ngoại trừ bởi Đấng Cứu Thế chúng ta là Chúa Giê-xu Christ.
Hỡi các tôi tớ Chúa! Đức Chúa Trời cũng phán trong Ê-sai chương 35 rằng: Hãy nói với kẻ có lòng sợ hãi rằng: Hãy vững lòng, chớ sợ! Nầy, Đức Chúa Trời các ngươi sẽ đến với sự báo thù; Đức Chúa Trời sẽ đến mà báo trả, Ngài sẽ đến và cứu các ngươi.
Rằng điều này nói về Đấng Christ, là Đức Chúa Trời thật, Đấng đã đến trong thế gian để đền tội và để cứu, có thể dễ dàng rõ ràng suy ra từ những lời tiếp ngay sau đó: Bấy giờ, những kẻ mù sẽ mở mắt, những kẻ điếc sẽ rỗng tai; bấy giờ, kẻ què sẽ nhảy như con nai, và lưỡi kẻ câm sẽ hát, v.v. Ai đem những điều chép trong các sách Phúc Âm về Đấng Cứu Thế chúng ta là Chúa Giê-xu Christ mà đối chiếu với những điều này, sẽ thấy tất cả đều đã được ứng nghiệm trong sự đến của Đấng Christ là Cứu Chúa. Vậy nên Đấng Christ chính là Đức Chúa Trời mà Ê-sai đã bày tỏ cho chúng ta rõ ràng như thế từ trước.
Ê-sai cũng chép trong chương 7 rằng Đấng Mê-si, Đấng Christ, [NEEDS REVIEW: một mệnh đề bị nhòe] sẽ được gọi là Em-ma-nu-ên, nghĩa là Đức Chúa Trời ở cùng chúng ta. Lại trong chương 9, ông nói: Vì có một con trẻ sanh cho chúng ta, tức một con trai ban cho chúng ta; quyền cai trị sẽ nấy trên vai Ngài. Ngài sẽ được xưng là Đấng Lạ lùng, là Đấng Mưu luận, là Đức Chúa Trời Quyền năng, là Cha Đời đời, là Chúa Bình an; quyền cai trị cùng sự bình an của Ngài cứ thêm mãi không thôi, ở trên ngôi Đa-vít và trên nước Ngài, v.v.
Và vì vậy Đa-vít, từ lâu trước Ê-sai, đã gọi Chúa Giê-xu Christ vừa là Con mình vừa là Chúa mình, điều mà chính Đấng Christ đã nói đến. Ma-thi-ơ 22. Mi-chê trong chương 5 báo trước rằng Đấng Christ, là Vua và là Đấng dẫn dắt dân Ngài, sẽ được sinh tại Bết-lê-hem; song le, sự ra đi hay sự khởi đầu của Ngài là từ đời đời. Cũng vì cớ ấy, Giê-rê-mi gọi Ngài là Nhánh công chính của Đa-vít, và cũng gọi Ngài là Đức Giê-hô-va, là Đức Chúa Trời hằng sống, và là sự công chính của chúng ta; mà chúng ta biết rằng Đức Chúa Trời là sự công chính của chúng ta, vậy nên bắt buộc chúng ta phải kết luận rằng Đấng Christ là Đức Chúa Trời thật.
Nhưng trên hết mọi người, thánh Giăng nhà truyền đạo đã viết rõ ràng nhất để làm chứng về thần tính của Đấng Christ. Trong thời ấy đã nổi lên một số kẻ dị giáo đáng ghét, trái với giáo lý chân thật rõ ràng của các tiên tri và sứ đồ, bắt đầu chối bỏ và công kích thần tính của Đấng Christ; một số khác thì có ý kiến xấu về nhân tính của Ngài. Và như vậy chúng ta thấy, ngay khi các sứ đồ còn sống, ma quỷ đã bắt đầu rắc nọc độc chết người của nó vào Hội Thánh. Vì vậy, thánh Giăng lại bày tỏ rõ ràng giáo lý Cơ Đốc chân thật trong những lời này: Ban đầu có Ngôi Lời, Ngôi Lời ở cùng Đức Chúa Trời, và Ngôi Lời là Đức Chúa Trời, và Ngài ở cùng Đức Chúa Trời từ ban đầu. Ông còn nói: Muôn vật đều do Ngôi Lời ấy mà có, và không một vật thọ tạo nào mà chẳng do Ngôi Lời ấy dựng nên; vậy nên chính Ngài không phải là thọ tạo, nhưng là Đấng dựng nên muôn vật. Ngôi Lời ấy là sự sống và sự sáng của loài người, ban sự sống và chiếu sáng cho mọi người. Và kẻo có ai bởi chữ "Ngôi Lời" mà hiểu ra một đấng nào khác ngoài Chúa Giê-xu Christ là Con Đức Chúa Trời, ông tiếp tục mở tỏ ý mình, và nói: Ngôi Lời ấy đã trở nên xác thịt, tức là người thật, và ở giữa chúng ta, và chúng ta đã ngắm xem sự vinh hiển của Ngài, như vinh hiển của Con độc sinh đến từ nơi Cha, đầy dẫy ân điển và lẽ thật.
Nhà truyền đạo ấy cũng chép về Giăng, đấng đi trước Đấng Christ, như vầy: Bấy giờ Giăng làm chứng về Ngài rằng: Ta đã thấy Thánh Linh từ trời giáng xuống như chim bồ câu, đậu trên mình Ngài; ta vốn chẳng biết Ngài, nhưng Đấng đã sai ta làm phép báp-têm bằng nước phán cùng ta rằng: Đấng mà ngươi sẽ thấy Thánh Linh ngự xuống và đậu trên mình, ấy là Đấng làm phép báp-têm bằng Đức Thánh Linh. Ta đã thấy, nên ta làm chứng rằng: Ấy chính Ngài là Con Đức Chúa Trời. Lại trong chương 3 của cùng sách Phúc Âm ấy, Giăng Báp-tít làm chứng rằng Chúa Giê-xu Christ là Đấng Mê-si thật mà Đức Chúa Trời đã sai đến trong thế gian này, Đấng cũng toàn năng và duy nhất ban sự sống. Và trong cùng chương ba ấy, Chúa nhiều lần tự xưng mình là Con độc sinh của Cha.
Hơn nữa, trong chương 5, Đấng Christ khẳng định rằng Ngài có quyền năng và công việc giống như Cha, rằng: Cha ta làm việc cho đến bây giờ, ta cũng làm việc như vậy. Người Do Thái thời ấy hiểu những lời này như thể Ngài tự xưng mình ngang hàng với Đức Chúa Trời, vì Giăng thêm những lời này: Bởi cớ đó, người Giu-đa càng tìm cách giết Ngài, vì Ngài nói Đức Chúa Trời là Cha mình, tự xưng mình ngang hàng với Đức Chúa Trời. Bởi những lời của nhà truyền đạo ấy, điều được chứng minh là Đấng Christ đồng bản thể với Cha Ngài, và cùng một bản thể với Cha Ngài; điều mà khoảng một ngàn hai trăm năm trước, có một số kẻ chẳng học thức bằng bướng bỉnh và gian tà, đã chối bỏ mà rằng không hề có chép như vậy ở chỗ nào trong Kinh Thánh; trong khi điều mà những người tin kính bấy giờ khẳng định về sự ngang hàng của Đấng Christ trong bản thể với Cha Ngài chẳng khác gì điều thánh Giăng đã nói, tức là Ngài tự xưng mình ngang hàng với Đức Chúa Trời. Hơn nữa, Phao-lô viết cho người Hê-bơ-rơ rằng Đấng Christ là Con Đức Chúa Trời, là sự chói sáng của sự vinh hiển Ngài và hình bóng của bản thể Ngài. Ông không chỉ gọi Ngài là hình bóng hay hình ảnh, mà là Hình Bóng rõ rệt của bản thể Ngài, Đấng mà các thiên sứ cũng tôn thờ. Tiên tri Xa-cha-ri chương 13 cũng chép như vầy: Hỡi gươm, hãy thức dậy nghịch cùng kẻ chăn chiên ta, và nghịch cùng người làm bạn hữu ta, tức là Đấng đồng bản thể với Cha, như chính Cha trên trời đã làm chứng, Đấng cũng đã hai lần làm chứng về Ngài bằng những lời này, như trong Phúc Âm chép rằng: Nầy là Con yêu dấu của ta, đẹp lòng ta mọi đường, v.v. Ma-thi-ơ 3 và 17. Vậy nên, trước những lời chứng của các tiên tri, sứ đồ và các nhà truyền đạo, chúng ta nên tin cậy những lời chứng ấy [NEEDS REVIEW: trật tự vài chữ bị nhòe trong bản in] hơn là những lời lếu láo hư không và phạm thượng của A-ri-út, Xéc-vê-tút và những kẻ khác.
Đấng Christ phán trong Giăng 6: Các ngươi tin Đấng mà Đức Chúa Trời đã sai đến, ấy đó là công việc của Đức Chúa Trời; và nầy là ý muốn của Đấng đã sai ta đến, là hễ ai ngó Con và tin Con, thì được sự sống đời đời; và ta sẽ làm cho người ấy sống lại nơi ngày sau rốt. Ta là bánh của sự sống từ trời xuống. Quả thật, quả thật, ta nói cùng các ngươi, hễ ai tin ta thì được sự sống đời đời. Phi-e-rơ nghe những lời của Đấng Christ, bèn thốt ra lời xưng nhận tuyệt vời làm nền tảng đức tin chúng ta rằng: Chúa có những lời của sự sống đời đời; chúng tôi đã tin và nhận biết rằng Chúa là Đấng Christ, Con Đức Chúa Trời hằng sống.
Chúa lại phán trong Giăng 8: Trước khi chưa có Áp-ra-ham, đã có ta. Điều này hẳn không còn nghi ngờ, Ngài nói về thần tính của Ngài, chứ không phải về nhân tính. Cũng trong chương 9 của cùng nhà truyền đạo ấy, khi Đấng Christ hỏi người mù mà Ngài đã cho sáng mắt rằng: Ngươi có tin Con Đức Chúa Trời chăng? Người ấy thưa rằng: Thưa Chúa, người là ai, hầu cho tôi tin người? Đức Chúa Giê-xu phán: Ngươi đã thấy người; và Đấng đương nói cùng ngươi, chính là người đó. Người mù thưa: Lạy Chúa, tôi tin; rồi người thờ lạy Ngài.
Các sứ đồ cũng đã thờ lạy Đấng Christ khi Ngài thăng thiên, Lu-ca 24. Và trong Giăng chương 10, Đức Chúa Giê-xu đã khẳng định rõ ràng minh bạch rằng Ngài là Con thật của Đức Chúa Trời, đến nỗi chính người Do Thái cũng dễ dàng nhận ra; họ hiểu lời Đấng Christ hơn cả những kẻ theo A-ri-út hay Xéc-vê-tút, vì họ đã lấy đá toan ném đá Ngài, rằng: Ngươi nói lời phạm thượng, vì ngươi là người, tự xưng mình là Đức Chúa Trời. Nhưng chống lại những kẻ ấy, Chúa đã chứng minh rõ ràng thần tính của Ngài, như có thể thấy ở cuối chương ấy.
Ê-sai khi ngắm xem sự oai nghi của Đức Chúa Trời ngự trên ngôi đã tiên tri về sự mù lòa lớn của dân Do Thái. Nhưng Giăng khi trích lại những lời tiên tri ấy, chương 12, thêm rằng: Ê-sai nói điều đó, khi thấy sự vinh hiển của Ngài và nói về Ngài, tức là nói về Chúa Giê-xu Christ chúng ta; vì ngay sau đó không lâu ông nói: Song le, cũng có nhiều người trong những người cai trị tin Ngài, tức là tin Đấng Christ.
Sau đó, trong Giăng 14, Đấng Christ phán cùng các môn đồ: Lòng các ngươi chớ hề bối rối; hãy tin Đức Chúa Trời, cũng hãy tin ta nữa. Lại trong chương 17, Ngài phán: Vả, sự sống đời đời là nhìn biết Cha, tức là Đức Chúa Trời có một và thật, cùng Giê-xu Christ, là Đấng Cha đã sai đến. Cũng trong chương ấy, Ngài phán: Cha ôi! bây giờ xin lấy sự vinh hiển con vốn có nơi Cha trước khi chưa có thế gian mà làm vinh hiển con nơi Cha. Thô-ma sấp mình xuống trước Đấng Christ mà kêu lên: Lạy Chúa tôi và Đức Chúa Trời tôi! Cuối cùng, Giăng kết thúc sách Phúc Âm của mình, đặt điều này làm kết luận và làm nền tảng của toàn bộ câu chuyện Phúc Âm mà ông đã viết, tức là để chúng ta tin rằng Chúa Giê-xu Christ là Con Đức Chúa Trời, và hễ tin thì được sự sống đời đời.
Phao-lô cũng làm chứng về thần tính của Đấng Christ rõ ràng không kém, khi viết cho người Rô-ma chương 9 rằng: Đấng Christ, xét theo phần xác thịt, tức là theo nhân tính của Ngài, thì bởi các tổ phụ mà ra, song Ngài là Đức Chúa Trời trên hết mọi sự, đáng ngợi khen đời đời. Hơn nữa, ông viết cùng một điều ấy ở nhiều chỗ khác trong các thư của mình, nhất là 1 Cô-rinh-tô 8, Cô-lô-se 1 và Hê-bơ-rơ 1. Cuối cùng, thánh Giăng nhà truyền đạo cất bỏ mọi do dự và nghi ngờ về điều này, khi viết: Nhưng chúng ta biết Con Đức Chúa Trời đã đến, Ngài đã ban trí khôn cho chúng ta đặng chúng ta biết Đấng chân thật, và chúng ta ở trong Đấng chân thật, là ở trong Đức Chúa Giê-xu Christ, Con của Ngài. Ấy chính Ngài là Đức Chúa Trời chân thật và sự sống đời đời.
Nay, vì chúng ta đã đưa ra bao nhiêu lời chứng rõ ràng về thần tính của Đấng Christ, thì ai nấy hãy nói xem, lúc đầu tôi nói rằng thần tính của Đấng Christ có thể được chứng minh rõ ràng bởi Lời Đức Chúa Trời, há chẳng phải là sự thật sao, đến nỗi không thể mong điều gì rõ ràng hơn được. Vậy nên, chúng ta chớ hề nghe theo những kẻ lếu láo kia, là những kẻ bày đặt và khơi lên những cuộc tranh luận rắc rối như thế, để làm rối loạn những người chất phác đơn sơ.
Bởi thứ giáo lý mà chúng ta đã giải bày, [NEEDS REVIEW: một mệnh đề mở đầu bị nhòe trong bản in] chẳng phải như một số kẻ nhạo báng phản đối chúng ta, cho rằng chúng ta dạy có hai Đức Chúa Trời, tức một là Cha của Chúa Giê-xu chúng ta, và đấng kia là Chúa Giê-xu Christ Con Đức Chúa Trời; cũng chẳng phải gắn thêm đấng thứ ba, tức là Đức Thánh Linh; vì Đức Chúa Trời là một bản thể, tuyệt đối không thể bị chia cắt hay phân rẽ. Ngài là một Đức Chúa Trời duy nhất và đời đời, Đấng đã tỏ mình ra trong Lời Ngài (mà chúng ta tin, và lấy đó làm đủ), và trong đó Ngài xưng mình là Cha, là Con, và là Đức Thánh Linh; ba Đấng ấy thật được phân biệt Đấng này với Đấng kia, song vẫn chỉ là một Đức Chúa Trời: vì cũng chính Kinh Thánh bởi đó sự oai nghi của Đức Chúa Trời được tỏ ra cho chúng ta, dạy rõ ràng rằng Con không hề bị tách rời hay phân chia khỏi Cha, nhưng Ngài đồng một bản tính với Cha, như thánh Giăng đã dạy chúng ta, như tôi đã trích ở trên rằng: Ban đầu có Ngôi Lời, Ngôi Lời ở cùng Đức Chúa Trời, và Ngôi Lời là Đức Chúa Trời.
Hãy để ý đây rằng ông nói Ngôi Lời ở cùng Đức Chúa Trời, và Ngôi Lời là Đức Chúa Trời. Vì dầu Ngôi Lời ở cùng Đức Chúa Trời, song Ngôi Lời ấy vẫn là Đức Chúa Trời, hay Đức Chúa Trời chính là Ngôi Lời ấy.
Cũng trong Giăng 10, Đấng Christ phán: Ta với Cha là một. Ngài không nói về sự hiệp nhất hay đồng thuận của ý chí và tâm trí, nhưng về sự hiệp nhất của bản thể, quyền năng và oai nghi; vì Ngài muốn chứng minh rằng không ai có quyền cướp chiên Ngài khỏi tay Ngài, nên dùng lý lẽ này: Không ai có quyền cướp chúng khỏi tay Cha ta, vì Cha cao trọng hơn hết; vậy nên không ai có thể cướp chúng khỏi tay ta, vì ta với Cha là một; bởi đó ta có quyền năng như Cha để bảo vệ chiên ta. Ngài còn phán rõ ràng hơn với Phi-líp, Giăng 14: Hỡi Phi-líp, ai đã thấy ta, tức là đã thấy Cha. Ngươi không tin rằng ta ở trong Cha và Cha ở trong ta sao? Cũng tại chỗ ấy còn có nhiều câu tương tự với cùng một ý nghĩa.
Cũng nhằm mục đích ấy là những lời của Chúa trong Giăng 8, trong đó Ngài khẳng định rằng Ngài đã ra từ Cha và đến, và tự xưng mình là sự sáng của thế gian. Vì cũng như ánh sáng hay sự chói lọi và sức nóng phát ra từ khối mặt trời, mà chẳng hề tách rời khỏi mặt trời, thì Con cũng không tách rời khỏi Cha, và Đức Thánh Linh cũng không tách rời khỏi Cha và Con.
Còn về Đức Thánh Linh, Đấng Christ phán rõ ràng như vầy: Đấng Yên ủi, tức là Đức Thánh Linh mà Cha sẽ nhân danh ta sai xuống, Ngài sẽ dạy dỗ các ngươi mọi sự. Giăng 14. Lại nữa: Khi Đấng Yên ủi sẽ đến, là Đấng ta sẽ từ Cha sai xuống, tức là Thần lẽ thật ra từ Cha, ấy Ngài sẽ làm chứng về ta. Lại nữa: Thần lẽ thật ấy sẽ làm vinh hiển ta, vì Ngài sẽ lấy điều thuộc về ta mà rao bảo cho các ngươi. Mọi sự Cha có, đều là của ta; nên ta nói rằng Ngài sẽ lấy điều thuộc về ta mà rao bảo cho các ngươi. Vậy nên rõ ràng rằng Cha, Con và Đức Thánh Linh là một Đức Chúa Trời trong một bản thể thần linh duy nhất không thể phân chia.
Vì cũng như trong một mặt trời, người ta thấy rõ ba điều phân biệt, tức là: khối mặt trời, từ đó ánh sáng hay sự chói lọi phát ra, và từ cả hai mà có sức nóng; song chẳng vì thế mà có ba mặt trời, nhưng chỉ một mặt trời nguyên vẹn không phân chia; mà sự hiệp nhất ấy cũng không ngăn trở ba điều kia được phân biệt, mỗi điều có đặc tính riêng, vì khối mặt trời không phải là ánh sáng, sức nóng cũng chẳng phải là khối hay là ánh sáng: cũng vậy, sự hiệp nhất của bản thể thần linh không hề khiến cho Cha đã nhập thể hay đã chết, hay khiến Con là Cha, hay Đức Thánh Linh là Con hay là Cha.
Vì Kinh Thánh phân biệt các Đấng ấy rõ ràng, và gán cho mỗi Đấng đặc tính riêng của Đấng ấy. Cha sai Con đến trong thế gian này. Con được sai đến trong thế gian này và trở nên người trong lòng trinh nữ, chết trên thập tự giá, phó linh hồn mình cho Cha; Ngài làm và phán những điều mà trong lịch sử của các nhà truyền đạo có chép về Ngài. Đức Thánh Linh ra từ Cha và Con, như chúng ta đã tỏ bày bởi lời Đấng Christ, và Ngài có những đặc tính được gán cho Ngài trong Lời Đức Chúa Trời.
Nhưng xưa kia đã có những kẻ tò mò soi mói (mà trong thời đại chúng ta cũng có nhiều kẻ như vậy), là những kẻ muốn lẫn lộn các đặc tính của Cha, Con và Đức Thánh Linh; [NEEDS REVIEW: một câu nối bị nhòe trong bản in] họ cũng đã nhận lấy phần thưởng xứng đáng, tức là sự cắn rứt và dày vò của lương tâm, đến nỗi cuối cùng họ chẳng biết mình nên nghĩ gì. Những kẻ ấy không chịu thỏa lòng với lời nói đơn sơ rõ ràng (như thường xảy ra); vì trong khi các giáo phụ xưa sau thời các sứ đồ đã dùng một số thuật ngữ phù hợp với Kinh Thánh để giải thích vấn đề này, như Ba Ngôi, Hiệp Nhất, Ngôi Vị, và sự phân biệt cùng đặc tính của các Ngôi Vị, thì họ lại hoàn toàn chối bỏ những thuật ngữ ấy, và muốn biết nhiều hơn điều Đức Chúa Trời đã tỏ cho họ bởi Lời Ngài.
Vì Đức Chúa Trời đã tỏ mình ra cho chúng ta như chúng ta đã bày tỏ trước đây, và tại đây sẽ tỏ rõ ràng hơn, tức là: Thứ nhất, chỉ có một Đức Chúa Trời trong bản thể, như những lời này tỏ rõ ràng khi Ngài phán: Hỡi Y-sơ-ra-ên! hãy nghe: Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta là Giê-hô-va có một không hai; những lời này Đấng Christ đã trích dẫn trong Mác chương 12. Thứ hai, một Đức Chúa Trời này đã tỏ mình ra được phân biệt thành ba Ngôi Vị, tức là Cha, Con và Đức Thánh Linh; điều mà Đa-vít xác nhận trong Thi-thiên 33 rằng: Các từng trời được làm nên bởi lời Đức Giê-hô-va, cả cơ binh trời bởi hơi thở của miệng Ngài mà có.
Chúa cũng phán rõ ràng rằng phải làm phép báp-têm nhân danh Cha, Con, và Đức Thánh Linh; và chúng ta đã chịu báp-têm thể nào, thì cũng phải tin thể ấy, như các điều của đức tin Cơ Đốc, hay Bản Tín Điều của chúng ta, dạy chúng ta tin. Còn muốn vươn lên một sự tỏ bày và tri thức xa hơn, thì đó chỉ là sự tò mò dại dột của loài người, cũng là sự bất tuân và vô ơn, và vì vậy là điều gian ác.
Hãy xét điều đã xảy đến cho Môi-se, và ông đã nhận được câu trả lời nào từ Đức Chúa Trời khi ông xin được thấy Ngài như Ngài vốn có trong vinh hiển: câu trả lời phán cùng ông rằng: Ngươi sẽ chẳng thấy được mặt ta, vì không ai thấy ta mà còn sống được. Nhưng khi chúng ta được giải thoát khỏi sự hư nát này, bấy giờ chúng ta sẽ thấy Đức Chúa Trời như Ngài vốn có, như Giăng đã làm chứng. Trong đời này, một số dấu hiệu và điềm chỉ đã được ban cho Môi-se, mà cả ông lẫn mọi người khác đều phải lấy đó làm đủ. Những điều ấy được bày tỏ rộng rãi trong Xuất Ê-díp-tô ký 33 và 34. Điều còn phải thấy, chúng ta phải chờ đợi cho đến khi đến nơi mà chúng ta sẽ chiêm ngưỡng Ngài cách trọn vẹn; và trong lúc này, hãy chiêm ngưỡng Ngài bằng con mắt đức tin, như Lời thánh của Ngài đã dạy chúng ta đầy đủ. Hãy nhớ lời của người khôn ngoan rằng: Chớ tìm kiếm những điều vượt quá sức ngươi, và những điều quá sức mạnh cho ngươi, ngươi chớ nên tìm tòi; nhưng điều gì Đức Chúa Trời đã truyền dạy ngươi, hãy suy ngẫm điều ấy. Ngươi chẳng cần phải thấy những điều đã giấu kín khỏi mắt ngươi. Huấn ca 3. Điều này giúp cho lương tâm được bình an và Hội Thánh của Đấng Christ được yên lặng chung, mà nếu không, bởi sự náo động và sự tìm tòi liều lĩnh của những tâm linh bất an, Hội Thánh sẽ bị rối loạn và cuối cùng bị lật đổ hoàn toàn.
Hơn nữa, Kinh Thánh nói về sự nhập thể của Đấng Christ cũng đơn sơ rõ ràng không kém: vì Kinh Thánh dạy rõ ràng rằng Ngài đã lấy bản tính loài người thật từ thân thể của trinh nữ Ma-ri phước hạnh, và trong mọi sự đều giống như chúng ta, chỉ trừ tội lỗi, và rằng Ngài đã sinh ra vừa là Đức Chúa Trời thật vừa là người thật. Vì vậy, trong cả hai Giao Ước, Ngài được gọi là bông trái của lòng Đa-vít và Ma-ri. Phao-lô đã làm chứng rõ ràng điều này; Phi-líp 2, Hê-bơ-rơ 2. Và thánh Giăng chép: Ngôi Lời đã trở nên xác thịt — chẳng phải thần tính đã biến đổi thành nhân tính, nhưng Con Đức Chúa Trời đã lấy (Phao-lô cũng dùng cùng một chữ ấy) xác thịt loài người thật, tức là thân thể và linh hồn của con người, và hiệp nhân tính ấy với chính Ngài thành một Ngôi Vị, hay trong sự hiệp nhất của Ngôi Vị, như các giáo phụ xưa gọi, để hai điều ấy, Đức Chúa Trời thật và người thật, trở nên một Đấng Christ, là Đấng trung bảo và Đấng cứu chuộc chúng ta; hầu cho mỗi bản tính đều ở trong một, tức là trong Đấng Christ, và giữ trọn đặc tính riêng của mình, không lẫn lộn.
Và vì vậy Phao-lô nói rằng ông rao giảng Phúc Âm của Con Đức Chúa Trời, Đấng theo phần xác thịt thì bởi dòng dõi Đa-vít mà sinh ra, và theo Thánh Linh của sự thánh khiết thì bởi sự sống lại từ trong kẻ chết mà được tỏ ra là Con Đức Chúa Trời có quyền phép, v.v. Rô-ma 1. Phi-e-rơ nói rằng Đấng Christ đã chịu khổ vì chúng ta trong xác thịt. Chính Đấng Christ phán rằng Đa-vít đã gọi Ngài vừa là Con mình vừa là Chúa mình. Mi-chê chép rằng: Đấng sinh ra tại Bết-lê-hem, sự khởi đầu của Ngài là từ đời đời, tức là Đấng Mê-si vừa là Đức Chúa Trời thật vừa là người.
Và thật vậy, bởi sự vinh hiển hóa và sự thăng thiên lên bên hữu Đức Chúa Trời [NEEDS REVIEW: mệnh đề trong ngoặc bị nhòe trong bản in], nhân tính đã thật được vinh hiển, song chẳng hề bị cất đi hay biến thành bản tính của Đức Chúa Trời, hay bị trộn lẫn lộn xộn bản tính này với bản tính kia. Vì chính Chúa làm chứng rằng Con người sẽ đến để phán xét cả kẻ sống lẫn kẻ chết, và những kẻ đã đâm Ngài sẽ thấy Ngài y như họ đã đâm Ngài. Ê-tiên phước hạnh đã thấy Chúa ở bên hữu Đức Chúa Trời trên các tầng trời, mang chính thân thể loài người ấy mà Ngài đã thăng thiên, và đang ngự bên hữu Đức Chúa Trời.
Vì nếu Chúa Christ đã trút bỏ khỏi mình sự thật của thân thể loài người Ngài và không giữ lấy [NEEDS REVIEW: một chữ bị nhòe trong bản in], thì mối dây không thể tháo gỡ của sự hiệp nhất Ngôi Vị sẽ bị đứt; và bấy giờ người ta sẽ chỉ rao giảng một nửa Đấng Christ, như thể Ngài chỉ là Con người mà thôi.
Nhưng đức tin chúng ta chiêm ngưỡng và nương dựa nơi Đấng vẫn còn và hằng còn là Đức Chúa Trời thật và người thật, tức là Chúa Giê-xu Christ. Hơn nữa, xác thịt thật của Ngài đang ngự bên hữu Đức Chúa Trời đem đến cho chúng ta sự an ủi này, tức là: xác thịt chúng ta rồi sẽ được sống lại từ kẻ chết và được đem vào phước hạnh đời đời.
Vậy nên, những cuộc tranh luận rắc rối của một số kẻ bắt đầu viết và dạy trong thời đại chúng ta rằng mọi vinh quang của oai nghi thần linh của Đấng Christ đã tràn ra và đổ vào nhân tính, đến nỗi nhân tính cũng hiện diện khắp mọi nơi như thần tính, và bởi đó họ cất đi đặc tính của nhân tính trong Đấng Christ, làm sống lại ý kiến ô uế của phái Ơ-ti-khi mà từ lâu đã bị lên án.
Giáo lý độc hại này của những kẻ chủ trương thân thể Đấng Christ ở khắp mọi nơi cũng đã đem vào Hội Thánh một ý kiến quái gở khác, chưa từng nghe thấy giữa vòng Cơ Đốc nhân, tức là thiên đàng ở khắp mọi nơi, và không có nơi chốn nhất định nào được định cho người tin kính. Vậy nên, nếu các tầng trời cũng ở khắp mọi nơi, đến nỗi chẳng những ở trên cao mà còn ở trong đất bên dưới, phải, ở khắp mọi nơi, thì ắt phải xảy ra, bởi sự hiện diện khắp nơi này, rằng chính ma quỷ cũng ở trong các tầng trời, v.v.
Nhưng giáo lý của Đấng Christ và của các sứ đồ, cũng là đức tin công giáo và chân thật, vốn từ trước đến nay vẫn được Hội Thánh công nhận và xưng nhận, đã lật đổ rõ ràng ý kiến ấy. Vì cho đến nay, người ta vẫn tin đúng theo Lời Đức Chúa Trời rằng thiên đàng là nơi Đức Chúa Trời đã định cho những người được phước, ở trên tầm mắt của những tầng trời mà chúng ta nay thấy, và phân biệt với chúng, cách xa mặt đất, và vì vậy càng xa hơn nữa (như thánh Lu-ca chép, v.v.) khỏi địa ngục, nơi ma quỷ và kẻ bị đoán phạt ở, là những kẻ không có phần trong nơi ở trên trời của những người được phước. Đấng Christ, là Đấng biết rõ nhất thiên đàng là gì và ở đâu, gọi đó là nơi và là nhà của Cha Ngài. Giăng 12. [NEEDS REVIEW: trích dẫn "Giăng 12" có vẻ không đúng — câu về "nhà Cha" là Giăng 14:2]
Hơn nữa, trong câu chuyện về sự thăng thiên của Đấng Christ, người ta đã tỏ rõ bằng những lý lẽ hiển nhiên rằng Ngài đã thăng lên cao xa trên các đám mây và khỏi tầm mắt của bầu trời, và được tiếp rước vào thiên đàng, là nơi của mọi người được phước, như tỏ rõ trong Phúc Âm, trong Công vụ các Sứ đồ, và nhiều chỗ khác trong các văn bản của các sứ đồ, cũng như được bày tỏ trong các điều của Bản Tín Điều chúng ta. Từ thiên đàng này, Chúa sẽ trở lại trong nhân tính thật (bấy giờ họ sẽ thấy Đấng mà họ đã đâm), và sẽ giáng xuống trong đám mây để phán xét cả kẻ sống lẫn kẻ chết; và khi sự phán xét ấy xong, Ngài sẽ đem những người tin, cả hồn lẫn xác, lên với Ngài vào thiên đàng trên cao, là nơi của những người được phước, như Phao-lô đã dạy rõ ràng bởi lời của Chúa. 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4 và Phi-líp 3.
Vậy nên, cả tôi tớ Chúa lẫn thính giả của người hãy thỏa lòng với giáo lý rõ ràng, chắc chắn, đơn sơ và đầy an ủi này, hãy an nghỉ trong đó, và rũ bỏ những lời lếu láo hư không về sự hiện diện khắp nơi của thiên đàng: phải, hãy để cuộc tranh cãi này làm gương dạy chúng ta rằng những cuộc cãi vã bất hạnh gây ra sự vấp phạm lớn trong Hội Thánh của Đấng Christ có thể dễ dàng được dẹp bỏ, nếu chúng ta biết thỏa lòng với lẽ thật và sự đơn sơ của Kinh Thánh. Vì nhờ đó chúng ta sẽ được dạy dỗ đầy đủ trọn vẹn đến nỗi chẳng cần đến bất cứ cuộc tranh luận lạ lùng, kiêu ngạo và hay cãi cọ nào.
Cũng vậy, đã có những cuộc tranh luận gay gắt hơn bốn mươi bảy năm nay về các nghi thức thánh, nhất là về Bữa Tiệc thánh của Chúa Giê-xu Christ chúng ta. Vì một bên dạy rằng Tiệc của Chúa không phải là dấu hiệu suông, là sự biểu thị và sự tưởng nhớ Đấng Christ, bởi đó chỉ biểu thị thân thể và huyết Ngài, giữ trong trí nhớ; nhưng chính Đấng Christ hiện diện tại Tiệc Ngài, và thân thể thật cùng huyết thật của Ngài được ban cho và được nhận lãnh cùng với bánh và chén, chẳng những bởi người tin, mà còn bởi kẻ không tin và kẻ bất xứng.
Bên kia dạy rằng Tiệc của Chúa thật là một dấu hiệu, hay là sự biểu thị và sự tưởng nhớ thân thể và huyết, hay sự thương khó của Chúa Giê-xu Christ; song nó không phải là dấu hiệu trần trụi hay suông, nhưng là một nghi thức thánh, hay một của tin thánh của ân điển thật và các ân tứ của Đấng Christ; cũng chẳng phải là sự tưởng nhớ vô hiệu, giả dối hay không kết quả, nhưng bởi Thánh Linh và đức tin thật, đó là sự tưởng nhớ có hiệu quả và bổ ích về sự thương khó của Đấng Christ; và chính Chúa hiện diện tại Tiệc dành cho những người tin, vì nếu không thì đó chẳng phải là Tiệc của Chúa.
Trong Tiệc này, người ta không chỉ nhận bánh và chén như người ta ăn uống trong các bữa tiệc thường, nhưng thân thể thật và huyết thật của Đấng Christ được nhận lãnh để được sự sống đời đời, và chỉ bởi những người tin mà thôi, chứ không phải bởi kẻ không tin và kẻ bất xứng, là những kẻ nhận Bánh và Chén của Chúa để chịu đoán phạt. Cũng vậy, những người tin dâng lời tạ ơn Đức Chúa Trời, và họ được kết hiệp với nhau thành một thân thể dưới một Đầu, tức là Đấng Christ; và bởi hành động này, họ xưng ra đức tin mình, như từ trước đến nay vẫn là lệ trong Hội Thánh của Đấng Christ, hoặc dạy hoặc viết về vấn đề này. Vậy nên, nếu thứ tự rõ ràng này đã được giữ, thì đã chẳng có sự bất hòa nào trong Hội Thánh về Tiệc của Chúa.
Nhưng vì một số thuật ngữ mới và những thêm thắt triết học, hay đúng hơn là ngụy biện, bắt đầu len lỏi dần dần dưới thời Giáo hoàng, làm hư hoại sự đơn sơ ấy; phải, và vì một số người ngày nay không thỏa lòng với sự đơn sơ rõ ràng xưa cũ, mà ngoan cố giữ lấy những sáng chế mới đã nói trên, nên đã dấy lên những tranh cãi đáng ghét và dữ dội, trái với bản tính chân thật của các nghi thức thánh mà Đức Chúa Trời đã lập để nuôi dưỡng sự bình an và tình yêu thương, chứ không phải để khơi lên sự bất hòa, tranh cãi và thù ghét.
Vì nếu những người mà tôi nói đến trước hết phải mở cho chúng ta biết thể cách của sự hiện diện của Đấng Christ tại Tiệc Ngài và của sự dự phần xác thịt và huyết Ngài, họ đáp rằng Đấng Christ vừa hiện diện vừa được nhận lãnh trong Tiệc một cách thực thể, có thân thể, và bằng chính miệng, tức là thân thể Ngài được ăn bằng miệng, ngay cả miệng của kẻ không tin; và điều ấy là vì Chúa đã phán: Hãy lấy, hãy ăn, nầy là thân thể ta, nầy là huyết ta. Vì họ nói, những lời này là thực thể và có hiệu quả, nên phải được hiểu cách đơn sơ, theo đúng mặt chữ và chính lời ấy.
Nhưng bên kia nói rằng bởi cách này, người ta đã thêm vào Lời rõ ràng của Đức Chúa Trời một lời chú giải lạ lùng theo lối giáo hoàng, trái với bản tính của các nghi thức thánh, là những điều được lập và định bởi luật Đức Chúa Trời. Vì Chúa (họ nói) trong bữa Tiệc sau hết của Ngài, như mọi người đều biết, đã lập một hành động hay một thể cách cử hành, để làm sự nhắc nhở chúng ta [NEEDS REVIEW: một cụm từ bị nhòe trong bản in] về việc Ngài đã đổ huyết mình để rửa sạch tội lỗi chúng ta, và như vậy đã một lần dâng chính mình làm của lễ cho Đức Chúa Trời.
Vậy nên, về sự tưởng nhớ và nghi thức thánh này của Ngài, Ngài đã phán theo cách của nghi thức thánh: vì đây là một lối nói thuộc về nghi thức thánh, vẫn hằng được dùng trong Hội Thánh, như tỏ rõ bởi nhiều thí dụ trong cả hai Giao Ước, nơi mà tên của những điều được biểu thị được gán cho và đặt cho các dấu hiệu.
Vì phép cắt bì được gọi rõ ràng là giao ước của Đức Chúa Trời, và chiên con Vượt Qua được gọi là lễ Vượt Qua; phải, các của lễ được gọi là sự nên thánh và sự tẩy sạch tội lỗi, và phép báp-têm được gọi là suối của sự tái sinh và sự tẩy sạch, v.v. Thế mà chưa từng có ai trong Hội Thánh đầu tiên cãi cọ giữ lấy hay nói rằng bất cứ điều nào trong những điều ấy là thực thể chính điều mà chúng được đặt tên.
Cũng một thể ấy, Chúa trong Tiệc Ngài đã gọi bánh và chén là thân thể và huyết Ngài, mà thật ra chỉ là các dấu hiệu và nghi thức thánh của thân thể thật và huyết thật Ngài.
Kinh Thánh nói về các nghi thức thánh như vậy, để chúng ta chẳng những bám lấy các dấu hiệu bề ngoài, nhưng nhất là bám lấy những điều được biểu thị; và để chúng ta biết rằng những ai nhận các nghi thức thánh bởi đức tin thật, theo sự lập của Đức Chúa Trời, cũng được dự phần những điều được biểu thị; và bởi cách này, chúng ta nhận lãnh một cách bổ ích và kết quả cho sự sống đời đời, tức là khi chúng ta nhận lãnh cùng một điều ấy cách thiêng liêng bởi đức tin, chứ không phải cách xác thịt, có thân thể, và bằng sự nhai của miệng.
Vậy nên, Chúa Giê-xu Christ chúng ta hiện diện trong Tiệc Ngài theo thể cách này, và xác thịt cùng huyết Ngài được ăn thật sự như vậy để được sự sống đời đời.
Nhưng vì kẻ không tin không có sự sống đời đời, nên suy ra họ không nhận lãnh thân thể và huyết của Đấng Christ; mà thân thể và huyết ấy, khi được nhận lãnh, ban sự sống đời đời; vậy nên họ chỉ nhận nghi thức thánh của thân thể và huyết Đấng Christ để chịu đoán phạt, như thánh Phao-lô đã viết, và điều ấy là vì sự vô tín của họ, bởi đó họ trở nên bất xứng.
Chính Chúa trong Giăng 6 giải thích vấn đề này, nơi Ngài trước hết dạy rằng xác thịt và huyết Ngài (chứ không phải bất cứ điều gì khác) là thức ăn và thức uống chân thật duy nhất cho sự sống đời đời; và vì vậy, ai muốn có sự sống đời đời phải ăn thân thể và uống huyết Ngài. Hơn nữa, Ngài tỏ rõ ràng xác thịt thật và huyết thật của Ngài được ăn uống thể nào. Vì Ngài phán: Ta là bánh của sự sống; ai đến cùng ta chẳng hề đói, và ai tin ta chẳng hề khát. Vậy nên, ăn và uống chẳng là gì khác, như Đấng Christ giải thích, ngoài việc tin; cũng như khi người Ca-bê-na-um hiểu lời Ngài về việc ăn uống xác thịt và huyết Ngài theo nghĩa có thân thể và xác thịt, tức là họ phải ăn thịt Ngài và uống huyết Ngài bằng miệng và răng, Ngài muốn cất bỏ lỗi lầm này khỏi tâm trí họ, bèn giải thích ý mình trong những lời này: Xác thịt (tức là xác thịt hiểu theo nghĩa xác thịt như họ đã hiểu) chẳng ích chi; ấy là Thần Linh làm cho sống; vì những lời ta phán cùng các ngươi đều là thần linh và sự sống. Vậy nên suy ra rằng xác thịt thật và huyết thật của Ngài phải được ăn uống cách thiêng liêng bởi đức tin.
Nhưng trong bữa Tiệc sau hết, Chúa chẳng nói về xác thịt và huyết nào khác ngoài điều Ngài đã nói trước đây trong Giăng 6, vì thật ra Ngài chẳng có thân thể loài người nào khác ngoài một, mà cả trước Tiệc Ngài lẫn sau đó tại Tiệc Ngài, vẫn hằng là một.
Hơn nữa, thánh Âu-gu-tin, trong sách 2 De Consensu Evangelistarum, chương 1, khẳng định rõ ràng rằng thánh Giăng nhà truyền đạo đã không nhắc đến thân thể và huyết của Chúa trong bữa Tiệc sau hết như các nhà truyền đạo khác đã làm, vì chính Chúa tại một chỗ khác, tức là trong Giăng 6, đã giải thích rộng rãi điều ấy. Vậy nên, dầu Chúa trong bữa Tiệc sau hết đã thêm một dấu hiệu bề ngoài để tưởng nhớ thân thể và huyết Ngài, song không thể nhận lãnh bằng cách nào khác để được cứu, ngoài cách mà Ngài đã bày tỏ trong Giăng 6.
Cũng cần xét rằng các nghi thức thánh là những dấu hiệu, hay như Phao-lô nói, là những ấn chứng của sự công chính bởi đức tin, được thêm vào sự tái sinh và sự xưng công chính, là phần chính và là tóm tắt của Phúc Âm về đức tin nơi Đấng Christ; vậy nên chúng có phần kém hơn Phúc Âm, vì Phao-lô nói ông được sai đi không phải để làm phép báp-têm, nhưng để rao giảng Phúc Âm. Và vì vậy, ngay cả những kẻ ở dưới quyền Giáo hoàng [NEEDS REVIEW: mệnh đề bị nhòe trong bản in] cũng phải nhận rằng Phúc Âm có giá trị hơn các nghi thức thánh; vì có người có lý trí nào từ trước đến nay từng cãi rằng sự tái sinh và sự xưng công chính không thể có hiệu quả và chân thật, trừ khi nó là thực thể, tức là những kẻ được tái sinh bởi Thánh Linh và được xưng công chính bởi đức tin nơi Đấng Christ thì không phải là được tái sinh và được xưng công chính, trừ khi họ có trong mình toàn bộ thân thể và xác thịt của Đấng Christ một cách thực thể và có thân thể? Vậy thì tại sao chúng ta lại gán cho các dấu hiệu (vốn thật kém hơn giáo lý về đức tin) nhiều hơn là gán cho Phúc Âm và giáo lý...
[NEEDS REVIEW: dòng mở đầu bị cắt xén nặng trong bản in — dường như nói về các mục sư đồng lòng xưng nhận điều gì đó liên quan đến mục đích của đức tin] Vì con người được tái sinh bởi Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời, được xưng công chính bởi đức tin nơi Đấng Christ (như Ni-cô-đem, Cọt-nây và quan thái giám của nữ hoàng Can-đác là những tấm gương), mặc dầu trong sự tái sinh và sự xưng công chính ấy, người ấy chẳng có Chúa trong mình cách thuộc thể và cách xác thịt. Và há người ấy không thể nhận lãnh dấu hiệu ấy cách ích lợi bởi đức tin và Thánh Linh, mà chẳng cần ăn uống thân thể và huyết cách thuộc thể bằng miệng xác thịt sao?
Và về thân thể và huyết thật của Chúa — là điều mà bánh và rượu trong Bữa Tiệc thánh của Chúa là các nghi thức thánh và các dấu bảo chứng — chẳng những Kinh Thánh mà cả các tín điều của đức tin chúng ta cũng dạy chúng ta rằng, Chúa chúng ta là Chúa Giê-xu Christ có một thân thể loài người thật, thân thể mà Ngài đã ngồi vào bàn với các môn đồ mình, và về thân thể ấy Ngài đã phán: Các ngươi hãy cầm lấy, hãy ăn; nầy là thân thể ta. Mà vì các môn đồ không ăn thân thể ấy cách thuộc thể, nên tất yếu phải suy ra rằng những lời "Các ngươi hãy cầm lấy, hãy ăn; nầy là thân thể ta" ấy không phải hiểu theo nghĩa đen từng chữ, mà có ý nghĩa thuộc linh, chứ không phải ý nghĩa thuộc thể.
Vì với cùng một thân thể ấy, Ngài đã đứng dậy khỏi bàn mà cùng các môn đồ đi ra núi Ô-li-ve, và ngày hôm sau đã bị đóng đinh, chết và chôn; với chính thân thể ấy Ngài đã thăng thiên, và vì vậy bây giờ Ngài không còn ở dưới đất nầy với cùng thân thể ấy nữa, nhưng ở trên trời, như Ngài đã dạy rõ ràng trong bài giảng Ngài đã giảng tại bữa tiệc ly của mình, là những lời quá hiển nhiên và được lặp lại nhiều lần, đáng được xem có thẩm quyền và trọng lượng chẳng kém gì những lời "Nầy là thân thể ta". Cho nên điều mà những người theo giáo hoàng thêm vào, rằng "cách thực thể và cách thuộc thể", là một lời chú giải rõ ràng trái nghịch với lời và ý giải của Chúa cùng đức tin chân thật, và vì vậy là những lời chẳng thuộc về mục đích nầy chút nào.
Nhưng những kẻ có ý trái nghịch trả lời chỗ nầy, rằng khi họ nói thân thể Đấng Christ hiện diện cách thuộc thể và cách thực thể, họ không dùng chữ "thực thể" theo cách thô thiển, như để chỉ một thân thể xác thịt có thể cảm nhận được, và vì vậy để giải thích điều ấy, một số trong họ thêm vào lời nầy, rằng thật là thực thể, nhưng chẳng phải theo cách của [lượng] hay sự giới hạn trong một nơi. Nhưng cách giải thích nầy chẳng lấy từ nguồn trong sạch và sống động của lời Đức Chúa Trời, mà lấy từ những vũng lầy đục ngầu của thói ngụy biện, và là một lời chú giải phần nào lấy từ Thô-ma A-qui-nô, trong phần 3, vấn đề 6. Nhưng gác những điều ấy sang một bên, chúng ta trả lời rằng: nếu thân thể Đấng Christ không ở trong Bữa Tiệc theo lượng (như chính họ nói), cũng chẳng bị giới hạn hay chứa trong một nơi như trong một nơi, vì mọi thân thể đều bị giới hạn và chứa trong một nơi nào đó, thì tất yếu phải suy ra rằng thân thể Đấng Christ không hiện diện cách thuộc thể trong Bữa Tiệc, là điều mà chính chúng ta cũng tin và dạy. Cho nên điều cần thiết là công việc thuộc linh và thuộc nghi thức thánh nầy cũng phải được hiểu cách thuộc linh và cách thuộc nghi thức thánh, chứ không phải cách thuộc thể, v.v. Vậy thì còn tranh luận hay cãi cọ gì nữa về việc nầy? Há những điều nầy chưa đủ rõ ràng sao? Vậy nên, một lần nữa, điều ấy hiển nhiên tỏ ra và dễ dàng nhận thấy rằng nếu chúng ta tuân giữ và gìn giữ sự đơn sơ và ý nghĩa chân chính của Kinh Thánh, và vâng phục mà theo đó, dùng những cách diễn đạt và lời lẽ của Kinh Thánh [NEEDS REVIEW: một câu bị nhòe nặng ở đây, dường như nói về việc dùng các bài giảng gây tranh cãi mà sinh ra sự tranh cạnh và bất hòa lan rộng] Nhưng cho đến nay tôi đã kể ra một số thí dụ, hầu cho bởi đó họ có thể học biết, và như thể lấy mắt mình mà thấy rõ điều mà ngay từ đầu chúng ta đã có ý làm, tức là: nếu các mục sư của Hội Thánh chịu bằng lòng với sự đơn sơ tin kính được bày tỏ trong lời Đức Chúa Trời, và chẳng pha trộn vào đó những điều lạ lùng mới mẻ, thì có thể xảy ra rằng những cuộc tranh cạnh và bất hòa tai hại nầy sẽ hoàn toàn bị cất bỏ, và như vậy dân sự được giao phó cho họ sẽ được họ dạy dỗ cách kết quả. Bằng không, người đơn sơ có thể nhận được bông trái hay giáo lý lành mạnh nào cho sự gây dựng mình, khi các mục sư chỉ bàn luận những việc đang tranh cãi và còn nghi ngờ, và tuôn ra những lời xảo quyệt, những cuộc cãi vã, những lời châm chích và nhạo báng, và vì vậy chẳng gây dựng đức tin và lòng yêu thương, chẳng diệt trừ sự gian ác và tội lỗi, chẳng khuyên bảo làm việc lành, cũng chẳng an ủi kẻ sầu khổ; trái lại còn làm vấp phạm và khuấy rối tâm trí người đơn sơ, làm buồn lòng họ, và châm ngòi sự bất hòa và chia rẽ. Những điều ấy chẳng phải là bông trái của Thánh Linh, Ga-la-ti 5, mà là việc làm của xác thịt, là điều mà cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời công chính thiêu đốt; và chắc chắn những mục sư hay tranh cạnh trong Hội Thánh ấy đã phạm tội lớn nghịch cùng sự oai nghi của Đức Chúa Trời, và chọc giận sự báo thù của Ngài nghịch cùng chính mình họ.
Nhưng bây giờ, chúng ta hãy nói về những bài giảng tốt lành và ích lợi, và xem chính Đấng Christ đã dạy điều gì, Ngài đã truyền cho các mục sư mình dạy điều gì, và các sứ đồ phước hạnh là tôi tớ Ngài đã vâng giữ mạng lệnh ấy của Ngài thế nào. Bây giờ chúng ta hãy xem các sứ đồ đã giảng gì khắp cả thế gian, họ đã khiến người ta trở lại cùng Đức Chúa Trời thể nào, họ đã truyền cho chúng ta phải giảng gì nhân danh Đấng Christ; và mặc dầu những điều nầy đã được bày tỏ rộng rãi trong lời Đức Chúa Trời, song tôi sẽ bàn về chúng cách vắn tắt hết sức, và như vậy chạm đến mọi điều một cách tóm lược.
Thánh Mác nhà truyền đạo đã bày tỏ cho chúng ta một bản tóm lược ngắn gọn, nhưng tuyệt vời và rõ ràng về mọi bài giảng của Đấng Christ, trong những lời nầy: Chúa Giê-xu đến xứ Ga-li-lê, giảng Phúc Âm của nước Đức Chúa Trời, mà rằng: Kỳ đã trọn, nước Đức Chúa Trời đã đến gần; các ngươi hãy ăn năn và tin đạo Phúc Âm. Ma-cơ 1. Cho nên, đại ý các bài giảng của Đấng Christ là giảng Phúc Âm của nước Đức Chúa Trời. Và về Phúc Âm, những điểm chính là như vầy.
Thứ nhất, Đức Chúa Trời đã sắm sẵn nước Ngài cho chúng ta, Ngài ban nước ấy cho chúng ta cách nhưng không, Ngài sẵn lòng ban nước ấy cho chúng ta, và tiếp nhận chúng ta vào trong đó.
Thứ hai, hầu cho chúng ta đến được nước ấy và nhận được nước ấy, chúng ta phải nhìn nhận bản tính hư hoại và tội lỗi mình, rồi ăn năn.
Thứ ba, trước hết mọi sự chúng ta phải tin Phúc Âm, bởi đó bày tỏ cho chúng ta rằng Đức Chúa Trời là Cha đầy lòng thương xót của chúng ta, bởi ân điển nhưng không của Ngài, đã ban Con độc sinh của Ngài cho chúng ta, để Ngài làm Cứu Chúa chúng ta, và rằng Ngài đã trở nên người, và đã chịu đóng đinh vì tội lỗi chúng ta, và đã sống lại từ kẻ chết vì sự xưng công chính của chúng ta, và rằng Ngài là Đấng Trung Bảo chân thật duy nhất, bởi Ngài chúng ta được hòa lại với Đức Chúa Trời, được sự tha tội và sự sống đời đời. Vì Đấng Christ trong các bài giảng khác của Ngài cũng đã giải thích những điểm chính nầy, như có thể dễ dàng thấy trong các sách của các nhà truyền đạo, nhất là trong sách Phúc Âm của thánh Giăng.
Và như chính Đấng Christ đã cứ giảng đại ý của Phúc Âm nầy suốt ba năm, chẳng pha trộn bất cứ giáo lý lạ nào khác vào đó, thì Ngài cũng đã truyền cho các môn đồ mình giảng cùng một Phúc Âm ấy; và vì vậy trong sách thánh Mác, Ngài truyền cho họ rằng: Hãy đi khắp thế gian, giảng Phúc Âm cho mọi loài thọ tạo. Ai tin và chịu báp-têm sẽ được rỗi; nhưng ai chẳng tin sẽ bị đoán phạt. Lại trong sách Phúc Âm của thánh Lu-ca, Ngài phán, Lu-ca 24: Như có chép rằng Đấng Christ phải chịu thương khó, ngày thứ ba sẽ từ kẻ chết sống lại, và người ta sẽ nhân danh Ngài mà rao giảng sự ăn năn để được tha tội, cùng đời sống mới, cho muôn dân. Cho nên bởi những lời nầy chúng ta có thể thấu hiểu rằng, trước hết là sự giảng về sự ăn năn để cải sửa đời sống tội lỗi của chúng ta, rồi thứ hai là giáo lý về đức tin nơi Đấng Christ, trong Ngài chúng ta được sự tha tội, cùng mọi điều khác cần thiết cho sự cứu rỗi đời đời, là hai điểm chính và cốt yếu của giáo lý Cơ Đốc lành mạnh.
Hai điểm ấy là điều mà các sứ đồ phước hạnh chỉ chuyên tâm vào, hầu cho thế gian được dạy dỗ cách thấu đáo, trung tín và rõ ràng trong đó.
Vì khi Phi-e-rơ được những người Giu-đa hỏi (là những người có lòng bị đâm thấu vì buồn rầu về tội lỗi mình) rằng họ phải làm gì, ông đáp: Hãy ăn năn, mỗi người trong các ngươi hãy chịu báp-têm nhân danh Chúa Giê-xu Christ để được tha tội. Công vụ 2.
Khi ông đứng trước hội đồng tại Giê-ru-sa-lem cùng các sứ đồ khác, và tại đó bênh vực chức vụ và giáo lý mình, trong những điều khác ông nói: Đấng Christ nầy (ta nói), Đức Chúa Trời đã đem lên bên hữu Ngài làm Vua và Cứu Chúa, để ban lòng ăn năn cùng sự tha tội cho dân Y-sơ-ra-ên. Công vụ 5.
Và Phao-lô, khi đã nhóm các mục sư của Hội Thánh Ê-phê-sô lại tại Mi-lê, nói cùng họ, Công vụ 20: Tôi không giấu điều gì ích lợi cho anh em cả, mà rao truyền và dạy dỗ anh em công khai, từ nhà nầy sang nhà kia, làm chứng cho cả người Giu-đa lẫn người Gờ-réc về sự ăn năn đối với Đức Chúa Trời, và đức tin trong Chúa Giê-xu Christ, là Chúa chúng ta. Cùng một điều ấy ông cũng đã xưng nhận trước vua A-ríp-ba và Phê-tu là quan tổng trấn của người Rô-ma, rằng: Chúa Giê-xu phán cùng ta rằng: Ta sai ngươi đến cùng các dân ngoại, đặng mở mắt họ, hầu cho họ từ tối tăm mà qua sáng láng, từ quyền lực của quỷ Sa-tan mà đến Đức Chúa Trời, và cho họ bởi đức tin nơi Ta được sự tha tội, cùng phần gia tài với các thánh đồ.
Thuộc về điều nầy cũng có điều được chép bởi [sứ đồ], khi ông [nói]: Hỡi anh em, về phần tôi, khi tôi đến cùng anh em, chẳng phải bằng lời cao xa hay sự khôn ngoan mà rao giảng cho anh em chứng cớ của Đức Chúa Trời. Vì tôi đã tỏ ra mình chẳng biết sự gì khác giữa anh em, ngoài Chúa Giê-xu Christ, và Chúa Giê-xu Christ bị đóng đinh trên thập tự giá; tôi ở giữa anh em trong sự yếu đuối, sợ hãi và run rẩy lắm. Lời giảng của tôi chẳng phải bằng những lời khôn khéo của sự khôn ngoan loài người để thuyết phục, nhưng bằng quyền năng hiển nhiên của Thánh Linh, hầu cho đức tin anh em chẳng đứng trong sự khôn ngoan của loài người, nhưng trong quyền năng của Đức Chúa Trời.
Lại trong thư gửi cho Tít, chương 2, ông tóm cả đại ý giáo lý Cơ Đốc trong những lời nầy: Vả, ân điển của Đức Chúa Trời hay cứu mọi người, đã được bày tỏ ra rồi. Ân ấy dạy chúng ta chừa bỏ sự không tin kính và tình dục thế gian, phải sống ở đời nầy theo tiết độ, công bình, tin kính, v.v. Vào cuối bản tóm lược giáo lý ngắn gọn và trọn vẹn nầy, ông thêm: Hãy dạy những điều đó, lấy quyền đầy đủ mà khuyên lơn, quở trách. Chớ để ai khinh dể con. Như thể ông nói: chẳng còn điều gì khác mà con phải lo lắng, vì những điều ta đã kể trên là những điểm chân thật và chính yếu của giáo lý chân thật và lành mạnh; ai xử lý những điều ấy cách phải lẽ thì chẳng cần sợ bị khinh dể.
Và sứ đồ nầy, khi đã đặt xuống trong thư gửi Ti-mô-thê những điểm chính của giáo lý lành mạnh, liền gay gắt lên án những cuộc tranh luận tò mò vô ích và những sự cãi cọ, mà rằng, 1 Ti-mô-thê 6: Ví có ai dạy dỗ cách khác, không nhận những lời lành của Chúa chúng ta là Chúa Giê-xu Christ, và giáo lý theo sự tin kính, thì người ấy lên mình kiêu ngạo, không biết chi hết, nhưng mắc bịnh hay gạn hỏi và cãi lẫy về lời nói, mà sanh sự ghen ghét, tranh cạnh, gièm chê, nghi ngờ xấu xa, những sự cãi lẽ hư không của kẻ có lòng hư xấu, thiếu mất lẽ thật, coi sự tin kính như nguồn lợi. Con hãy tránh xa những kẻ ấy.
Giáo lý chân thành về sự ăn năn và đức tin nơi Đấng Christ đòi hỏi biết bao lao nhọc, công việc và siêng năng, nếu chúng ta muốn từ cả hai Giao Ước mà có được giáo lý thích hợp để khuyên bảo, an ủi và quở trách cho sự gây dựng, đến nỗi mục sư chẳng có cớ nào phải lo lắng về bất cứ giáo lý nào khác, hay hướng tâm trí và sự học hỏi mình vào những cuộc cãi vã và tranh luận vô ích. Vì nếu ông làm điều mà chính Chúa đã truyền, và các sứ đồ đã truyền cho chúng ta dạy, thì ông sẽ dạy dỗ người nghe mình cách phải lẽ về sự ăn năn chân thật là gì, họ phải ăn năn hay sửa đổi điều gì, tội lỗi là gì, sự gian ác hay sự bất chính là gì, luật pháp Đức Chúa Trời dạy gì về những điều nầy, và hình phạt nào còn lại cho kẻ chẳng ăn năn và kẻ phạm luật pháp Đức Chúa Trời. Về mọi điều nầy chúng ta đều có những tấm gương hiển nhiên trong các bài giảng của các tiên tri, trong lịch sử Phúc Âm, trong Công vụ các sứ đồ, và trong các thư của họ.
Và vì vậy, nếu chúng ta muốn giảng cho dân sự ngày nay cũng một thể ấy, và chỉ cho họ thấy họ đồng ý hay bất đồng với giáo lý nầy ra sao, thì chúng ta đã có đủ việc để làm. Và như Chúa đã báo trước cho chúng ta rằng thời chúng ta sẽ giống như thời Nô-ê và thời Lót, thì quả thật, phong tục hư hoại và đáng than khóc của thời đại hiện tại nầy cung cấp quá đủ tài liệu để gay gắt quở trách sự gian ác và kẻ gian ác, và khuyên mọi người ăn năn và sửa đổi đời sống. Vì họ có đủ việc để làm, đến nỗi chẳng cần phải lao vào [NEEDS REVIEW: bản in nhòe tại cụm nầy — dường như nói về việc lao vào những cuộc tranh cãi và đẩy vào Hội Thánh những chuyện hư không vô ích, những chuyện đầy chất chứa sự nóng giận] Cho nên, ai có việc tốt hơn để làm, hãy tránh xa [những cuộc tranh cãi ấy].
Hơn nữa, nếu chúng ta muốn dạy cách phải lẽ đức tin chân thật nơi Đấng Christ (như mọi người trước hết phải làm), chúng ta sẽ thấy có đủ điều để nói: đức tin từ đâu mà đến, ai ban đức tin, đức tin là gì, và nhất là đức tin nương cậy nơi ai — tức là nơi Con độc sinh của Đức Chúa Trời, là Chúa Giê-xu Christ, và nơi những lời hứa thánh của Ngài — và cũng có thể bày tỏ những lời hứa ấy là gì. Và bởi những phương tiện nầy, có biết bao chỗ tin kính và ngọt ngào được mở ra để bàn luận, như về Đức Chúa Trời, ân điển của Đức Chúa Trời, quyền năng và sự công chính của Ngài; về Chúa Giê-xu chúng ta, vừa là Đức Chúa Trời vừa là người, Ngài đã dạy gì, đã làm gì và đã chịu khổ gì vì chúng ta, bởi Ngài chúng ta được cứu chuộc thể nào, Cha đã ban cho chúng ta điều gì trong Ngài, và rằng trong Ngài có sự đầy dẫy của mọi sự, và rằng dưới trời chẳng có danh nào khác ban cho loài người để chúng ta nhờ đó mà được cứu, và rằng Ngài là Đấng Mê-si chân thật, là Đấng Trung Bảo duy nhất, là Vua và là Thầy tế lễ thượng phẩm, là của lễ, sự đền tội, sự công chính và sự nên thánh của chúng ta, rằng Ngài là niềm hy vọng duy nhất, sự an ủi, sự giúp đỡ và sự che chở thành tín của chúng ta, trong Ngài chúng ta có mọi điều cần thiết cho sự cứu rỗi chúng ta; cũng bởi phương tiện nào chúng ta được sự tha tội, tức là bởi đức tin nơi Ngài, và được xưng công chính, mà chẳng phải bởi công đức riêng mình hay bất cứ phương tiện nào khác.
Chỗ nầy cũng mở ra để nói về những bông trái khác nhau của đức tin, tức là về việc lành và mọi nhân đức tin kính, cùng những phép tắc ích lợi khác của Đức Chúa Trời gắn liền với những điều ấy, như về hôn nhân, về chức vụ và bổn phận của quan cai trị và của thần dân, cùng những điều tương tự. Tôi đã kể ra những chỗ nầy (mặc dầu còn có thể kể thêm rất nhiều nữa), cốt để mọi người thấy, và như thể lấy tay mình mà sờ được, biết bao nhiêu điều cần thiết và kết quả hơn biết mấy được bày ra cho các mục sư của Hội Thánh chạm đến và bàn luận, thay vì những cuộc cãi cọ vô ích mà họ đem vào và đẩy lên bục giảng trước hội chúng, gây nên sự vấp phạm lớn. Nhưng về cách dạy dỗ chân thật nói trên, Phao-lô viết như vầy: Hãy giữ chính mình con và sự dạy dỗ của con; phải bền đỗ trong những sự ấy, vì làm như vậy, con sẽ cứu lấy chính mình con và cả những kẻ nghe con nữa. 1 Ti-mô-thê 4.
Ít nhất, mục sư hãy ngắm kỹ một quyển sách ấy, là quyển không lớn, tức là sách Công vụ các sứ đồ, do Lu-ca phước hạnh viết, gồm 28 chương (cả sách chia làm bấy nhiêu chương), chứa đựng mọi điều các sứ đồ đã dạy và đã lập cách ích lợi trong Hội Thánh suốt 28 năm sau khi Đấng Christ thăng thiên; nhưng trong cả quyển sách ấy chẳng tìm thấy lấy một âm tiết gây tranh cãi nào, huống chi là những cuộc tranh luận ồn ào như người ta ngày nay thực hành hằng ngày, trong khi bỏ qua những điểm chính và kết quả của giáo lý đã nói trên. Phi-e-rơ, và nhất là Phao-lô, trong mọi Hội Thánh, mọi nhà hội và mọi nơi khác, đều giảng sự ăn năn và đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ là Đấng Mê-si chân thật và là Cứu Chúa; họ cũng trang trọng bác bỏ với sự khiêm nhường lớn những người Giu-đa nói nghịch cùng họ. Họ khuyên cầu nguyện, họ cử hành các nghi thức thánh theo sự lập định của Đấng Christ, và làm mọi sự cho sự gây dựng và đức tin chân thật — các sứ đồ đã làm như vậy, và chúng ta cũng phải làm theo gương họ.
Trong cả hai Giao Ước có nhiều sách tuyệt vời và thánh khiết do các tiên tri và sứ đồ viết; các mục sư hãy cầm những sách ấy trong tay, và từ đó mà giảng sự ăn năn và đức tin nơi Đấng Christ. Vì bài giảng có trọng lượng và thẩm quyền hơn nhiều khi chính lời Đức Chúa Trời được trưng dẫn và đại ý bài giảng lấy từ đó, hơn là khi người ta ba hoa những ý kiến và tưởng tượng riêng mình.
Vì mục sư của Đức Chúa Trời được lập trong Hội Thánh để dạy dỗ; vậy hãy dạy lời Đức Chúa Trời: và những kẻ đến nhà thờ chẳng phải đến để nghe ý kiến và tình cảm của người giảng, nhưng đến để nghe lời Đức Chúa Trời.
Cho nên, lời chân thật của Đức Chúa Trời phải được giảng cách trong sạch và trung tín, cho sự sửa đổi và an ủi người nghe; điều ấy đẹp lòng Đức Chúa Trời, và đem lại bông trái dư dật, tức là sự thêm lên của đức tin, lòng yêu thương và mọi việc lành. Nhưng nếu lời duy nhất của Đức Chúa Trời không được giảng, mà thay vào đó là những tình cảm và ý kiến gây tranh cãi của loài người, thì chẳng thể sinh ra điều gì khác ngoài việc đức tin và lòng yêu thương ắt phải suy giảm, và sự rạn nứt cùng bất hòa, sự khinh dể lời Chúa, sự trượt lui khỏi đường lành đã bắt đầu, phải, sự bội nghịch hiển nhiên — như chính sự việc và kinh nghiệm dạy và chứng minh cho chúng ta, khiến chúng ta đau buồn lớn.
Các sứ đồ và các môn đồ họ trong một thời gian rất ngắn đã khiến cả thế gian trở lại với đạo Cơ Đốc, và đã lập nhiều Hội Thánh danh tiếng tại những nơi chưa từng nghe đến bao giờ, và đã dạy cùng một giáo lý đơn sơ rõ ràng mà chúng ta đã nói ở trên. Nhưng khi những người kế vị họ quên mất sự đơn sơ xưa, bắt đầu đắm mình vào những câu hỏi nhỏ nhen khó hiểu và những cuộc tranh luận trái nghịch với giáo lý các sứ đồ, nhất là khi họ bắt đầu dạy khác với các sứ đồ về thần tính và nhân tính của Đấng Christ, về sự hiệp một của thân vị Ngài và hai bản tính phân biệt — là điều mà những kẻ theo Va-len-tin, Mác-si-ôn, Sa-mô-sa-ta, A-ri-út, Nét-xto-ri-út, Âu-ti-kê, Môn-ô-thê-lít và những kẻ cùng nòi giống đã làm — thì chẳng bao lâu Hội Thánh bị khuấy rối và suy yếu cách nặng nề, bắt đầu suy giảm và chia ra nhiều bè phái, cho đến cuối cùng, từ những sự bất hòa nầy, sau sáu trăm năm, đã nổi lên kẻ gớm ghiếc ấy, thật là con của mọi sự gớm ghiếc, tức là Ma-hô-mét. Và từ hắn, người Sa-ra-sen và người Thổ-nhĩ-kỳ đã lấy kinh Cô-ran đáng ghét và phạm thượng của chúng; và những kẻ thù hung dữ nhất của đạo Cơ Đốc nầy hiện chiếm cả phương đông, và trong vài năm gần đây đã làm khốn khổ và gây chiến với gần như cả phương tây. Và thật vậy, bởi tấm gương nầy, Đức Chúa Trời muốn dạy chúng ta rằng Ngài ghét và lấy làm buồn giận biết bao nếu Hội Thánh không giữ sự đơn sơ và sự hiệp một của giáo lý chân thật xưa mà trong lời Ngài Ngài đã bày tỏ cho chúng ta; và cũng cho thấy rằng sự bất hòa phá hủy và tàn phá hoàn toàn những điều đã được dựng lên và xây cất bởi sự hòa thuận.
Vậy nên tôi hết lòng nài xin mọi mục sư của Hội Thánh Chúa Giê-xu Christ rằng họ hãy chấm dứt và vứt bỏ mọi cuộc tranh cãi của mình, hãy kết chặt mình lại với nhau trong sự hòa thuận và lòng yêu thương chân thật, tha thứ cho nhau những lỗi lầm và sự xúc phạm, tránh những mưu chước mới, những lời lẽ và cách diễn đạt lạ lùng, dạy giáo lý lành mạnh rõ ràng, là giáo lý luôn luôn tự đồng nhất với chính mình, đem Hội Thánh vào một sự hiệp một trong Đấng Christ, và trung tín gắng sức gìn giữ sự hòa thuận chân thật trong đó; nhưng nhất là hết lòng cầu nguyện Đức Chúa Trời ban ân điển và Đức Thánh Linh Ngài, hầu cho họ làm mọi điều nầy với tấm lòng sẵn sàng và vui vẻ.
Vì nếu điều nầy không được làm, thì vô số linh hồn, bởi lỗi của những mục sư ương ngạnh và hay gây chia rẽ nầy, sẽ khốn khổ rơi vào nguy cơ của sự hư mất mình. Nhưng họ sẽ bào chữa lỗi mình thế nào vào giờ chết và trong ngày lớn của Chúa? Mỗi mục sư hãy cân nhắc kỹ những điều nầy với chính mình; sa vào cơn thịnh nộ cháy bùng của Chúa là điều kinh khiếp. Và cũng còn mối nguy hiểm mà Phao-lô viết cho người Ga-la-ti, rằng: Nhưng nếu anh em cắn nuốt nhau, thì hãy giữ, kẻo kẻ nầy bị kẻ khác tiêu diệt. Ga-la-ti 5. Phải, còn có nhiều sự vấp phạm nặng nề cho những người tin kính và đơn sơ; nhưng Chúa trong Phúc Âm tuyên bố những kẻ làm cho người khác vấp phạm là đáng rủa sả. Ngài phán: Nếu ai làm cho một đứa trong những đứa nhỏ nầy đã tin ta sa vào tội lỗi, thì thà buộc cối đá vào cổ nó mà quăng nó xuống đáy biển còn hơn.
Đức Chúa Trời, những người lương thiện và nghiêm trang, cùng những kẻ có ơn đức tin, đều giận (mà giận chẳng phải không có cớ lớn) những hạng người hay tranh cạnh nầy, họ chẳng đoái hoài đến họ, cũng chẳng kính trọng họ; nhưng trái lại, những kẻ gian ác và vô đạo lại vui thích về họ, một phần vì đời sống gian ác của chúng nhờ đó mà không bị quở trách và lên án như đáng phải bị (vì những kẻ ấy ngập đến mang tai trong những cuộc tranh cãi, đến nỗi chẳng thể chuyên tâm thi hành chức vụ mình đối với chúng), một phần để chúng càng dễ bênh vực giáo lý sai lầm mình, cũng như để đem giáo lý của những mục sư kia vào sự khinh dể — là những mục sư, nếu gác những cuộc tranh cãi ấy sang một bên, thì ngoài ra dạy dỗ rất tin kính, song bởi những cuộc cãi vã gây tranh cạnh nầy mà giáo lý họ có thể bị nghi ngờ.
Vì họ nuôi hy vọng chắc rằng điều ấy sẽ xảy ra (như thường xảy ra), rằng bởi sự chia rẽ như vậy, các Hội Thánh không thể đứng lâu, và như vậy trong một thời gian ngắn giáo lý chân thật sẽ hư mất và suy tàn.
Nhưng sự tranh cạnh giữa những người theo Phúc Âm càng nhiều, thì kẻ nghịch lại càng thêm cứng cỏi trong sự lầm lạc mình, và điều ấy đưa đến sự xấu hổ của chính chúng.
Còn những kẻ đã nếm chút ít Phúc Âm, đã lìa bỏ những sự lầm lạc và mê tín mình, và có ý bám chặt lấy Phúc Âm, thì bị những cuộc tranh cạnh nầy đẩy lui và ngăn trở; họ nói rằng họ biết trong hội thánh giáo hoàng có nhiều sự lầm lạc, sự lạm dụng và lỗi lớn, nhưng họ không thể hiệp mình với những kẻ cãi cọ, buộc tội và gây gổ nhau cách gay gắt như vậy. Vì ai (họ nói) sẽ chỉ cho chúng ta biết ai trong bọn họ là phải hay là quấy, và chúng ta nên theo về phe nào? Mà đã như vậy, chúng ta sẽ đợi cho đến khi họ đồng ý với nhau đã. Nhưng lời bào chữa nầy trong ngày phán xét sẽ chẳng làm cho họ vô tội được; và đến cuối đời mình, nếu họ không trở lại cùng Đấng Christ và hoàn toàn đầu phục Ngài, họ chẳng bao giờ có được lương tâm yên ổn.
Một số khác cũng nói rằng Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời của sự bình an và hòa thuận, chứ không phải của sự tranh cạnh; nhưng những người giảng Phúc Âm nầy lại bất hòa với nhau, vậy nên Đức Chúa Trời không ở cùng họ. Nhưng điều nầy cũng đã có thể đem ra chống lại Hội Thánh nguyên thủy và rất thánh của Đấng Christ, là Hội Thánh trong đó cũng có một số cuộc tranh luận, mà dầu vậy Đức Chúa Trời vẫn ở cùng họ.
Dầu vậy, bởi những lời bắt bẻ nầy có thể thấy những cuộc bất hòa và tranh cạnh nầy đem lại biết bao đống nghi kỵ xấu xa, hầu cho mọi tín đồ càng thêm siêng năng học sự bình an và hòa thuận, vì chính Chúa đã phán: Phước cho những kẻ làm cho người hòa thuận, vì sẽ được gọi là con Đức Chúa Trời!
Và rất đáng sợ rằng nếu những cuộc tranh cạnh và cãi cọ cứ tiến hành trong Hội Thánh, e rằng Đức Chúa Trời đã định và sắm sẵn cho chúng ta điều Ngài xưa kia đã làm trong đời các hoàng đế Đi-ô-cơ-lê-ti-an và Mác-xi-mi-an, khi trong Hội Thánh cũng có những cuộc tranh cạnh và cãi cọ như vậy. Về điều nầy (mà chẳng phải không có [cớ]) chúng ta đã dạy ở một chỗ khác, theo lời chứng của Ơ-xê-bi-út trích từ chương 1, sách 8 của lịch sử Hội Thánh.
Đại ý của lịch sử ấy đáng được ghi nhớ kỹ, tức là: trong những ngày ấy, Hội Thánh Đấng Christ được hưng thịnh. Nhưng dân tín đồ thì vô ơn cùng Đức Chúa Trời và chẳng ăn năn, còn các mục sư của Hội Thánh thì tham vọng, gây nên những cuộc tranh cạnh nặng nề và nóng nảy giữa nhau; cho nên Đức Chúa Trời nổi giận cùng họ, phó họ cho những kẻ bạo ngược, là kẻ đã dấy lên những cuộc bắt bớ lớn hơn, như [sau nầy]. Chúng ta chẳng lo hòa lại với Đức Chúa Trời, nhưng như những kẻ vô thần, chúng ta cho rằng Đức Chúa Trời chẳng màng chi đến sự gian ác chúng ta, cũng sẽ chẳng thăm phạt chúng ta. Chúng ta chất tội trên tội. Và những kẻ đã nhận lấy chức làm người chăn [NEEDS REVIEW: bản in nhòe tại cụm nầy] gạt bỏ khỏi mình luật lệ của sự tin kính, đã bị sự ghen ghét đốt cháy nghịch cùng nhau; và trong khi họ chỉ chuyên tâm vào điều nầy, tức là vào những lời hăm dọa, kiêu ngạo, ganh tị, ác ý và ghen ghét, mỗi người tham lam, theo cách của một thứ quyền lãnh đạo nào đó [NEEDS REVIEW: bản in nhòe], chỉ theo đuổi tham vọng riêng mình. Bấy giờ Chúa, chính Ngài bấy giờ, ta nói, đã làm cho con gái Si-ôn ra tối tăm mờ mịt, theo lời tiên tri của Giê-rê-mi.
Vì Ngài đã giơ cao tay hữu của kẻ thù nghịch nàng, đã rút khỏi nàng gươm bảo vệ của Ngài, chẳng giúp đỡ nàng trong ngày chiến trận, nhưng thôi không đuổi theo [kẻ thù] nàng, đã quăng ngôi nàng xuống đất, rút ngắn ngày nàng; trên hết mọi điều nầy, Ngài đã đổ sự rối loạn và xấu hổ trên nàng.
Mọi điều nầy đều đã ứng nghiệm giữa chúng ta, trong khi chúng ta thấy những nơi dành cho sự cầu nguyện bị san bằng từ đỉnh đến tận nền, Kinh Thánh thánh khiết của Đức Chúa Trời bị đốt giữa chợ, và các mục sư của Hội Thánh trong sự rối loạn kinh khiếp chạy đây chạy đó để ẩn mình; một số bị bắt và bị kẻ nghịch làm sỉ nhục công khai, và theo một lời tiên tri khác, sự khinh dể đã đổ ra trên các vua chúa họ.
Ơ-xê-bi-út viết đến đây; sau đó, suốt quyển sách tiếp theo, ông mô tả những cuộc tử đạo, tai họa và hoạn nạn mà các tín đồ đã chịu trong cuộc bắt bớ tàn khốc nhất ấy. Cho nên phải hết lòng khẩn thiết cầu nguyện Đức Chúa Trời rằng Ngài đoái ban cho chúng ta ân điển Ngài, sự ăn năn, sự hòa thuận lẫn nhau, kẻo vì đời sống buông tuồng, sự vô ơn và những cuộc tranh cạnh của chúng ta, Ngài cũng xử với chúng ta như Ngài đã xử với các tổ phụ trước chúng ta, mà phó chúng ta vào tay tàn nhẫn đẫm máu của người Thổ-nhĩ-kỳ và những kẻ thù khác của giáo lý tinh sạch.
Và hãy hết lòng nài xin Đức Chúa Trời cất khỏi chúng ta tai họa nầy, hoặc nếu Ngài đẹp lòng xử cách khác, thì ban cho chúng ta đức tin chân thật và sự nhịn nhục trong mọi hoạn nạn chúng ta.
Hơn nữa, mọi vua chúa và quan cai trị tin kính theo đạo Cơ Đốc, theo sự kêu gọi Đức Chúa Trời đã giao phó cho mình, phải siêng năng chú ý đến điều nầy, và hết sức cùng sự khôn ngoan mình mà giúp cho các mục sư của Hội Thánh hết thảy cùng nhau lìa bỏ những cuộc tranh cãi vô ích và rắc rối ấy, thôi cãi vã và gây gổ với anh em và bạn đồng sự mình, và kết quả rao giảng cho hội chúng, với sự khiêm nhường và nghiêm trang lớn, sự ăn năn hay sự sửa đổi đời sống, cùng đức tin chân thật nơi Đấng Christ.
Có chép về vua Giô-sa-phát rằng vua đã sai một số quan trưởng và người Lê-vi, trao cho họ sách luật pháp của Chúa, và truyền rằng họ phải dạy đức tin chân thật cùng sự thờ phượng Đức Chúa Trời cách thanh sạch. 2 Sử ký 17. Vua Ê-xê-chia rất thánh và vua Giô-si-a cũng đã làm như vậy, là những vua đã mạnh dạn cách chức mọi kẻ không bước đi ngay thẳng trong đường lối của Chúa và không làm theo luật pháp Đức Chúa Trời.
Hoàng đế Côn-xtan-tin Đại đế đã theo gương các vua rất thánh ấy, và làm như vậy trong đế quốc mình. Vì khi các giám mục thời ông ghét nhau và tranh cạnh với nhau, viết và giảng nghịch cùng nhau, chẳng ngần ngại dâng những tờ cáo trạng gây tranh cãi của họ lên chính hoàng đế, để được tranh cãi trước mặt vua. Vua nhận hết các sách ấy, gay gắt quở trách họ, là những người mà bởi sự quan phòng của Đức Chúa Trời đã được lập lên cho dân sự làm người chăn và làm tướng của sự hòa thuận và lòng yêu thương, mà lại bất hòa với nhau như vậy. Vua cũng chẳng phán xét gì về những cuộc tranh cãi của họ, cũng chẳng đọc những tờ cáo trạng họ đã dâng lên, nhưng quăng chúng vào lửa, hầu cho ít nhất bởi đó họ học biết rằng những cuộc tranh cạnh và cãi vã ấy làm phật ý vua, và như vậy, gác sự bất hòa sang một bên, về sau họ sẽ chuyên tâm vào sự bình an và hòa thuận.
Cũng vậy, khi vua ngồi với các giám mục tại công đồng Ni-xê, giữa họ cũng có nhiều cuộc tranh cãi, vua bèn bày ra các sách của các tiên tri và Kinh Thánh, truyền cho họ phải bởi đó mà quyết định và chấm dứt những cuộc tranh luận mình, và hết thảy đồng lòng giảng cùng một đức tin.
Tấm gương tuyệt vời nầy của hoàng đế Côn-xtan-tin đáng kính, là người mà Đức Chúa Trời cũng đã làm cho đến nỗi ở đời nầy được gọi là Đại đế, danh và vinh hiển người vang khắp thế gian, được mọi người khôn ngoan khen ngợi lớn, và lại càng tuyệt vời và cao trọng hơn trong sự phước hạnh đời đời — tấm gương nầy (ta nói), nguyện mọi vua chúa và quan cai trị thời chúng ta đều noi theo, về phần các mục sư của Hội Thánh, hầu cho bởi phương tiện nầy họ cũng lo liệu cho sự bình an và sự lành mạnh chung của Hội Thánh.
Cũng phải đặc biệt coi chừng kẻo nghệ thuật in ấn, là một ơn rất tuyệt vời và ích lợi của Đức Chúa Trời ban cho chúng ta trong những ngày sau rốt nầy, bị lạm dụng để kéo dài và nuôi dưỡng những cuộc tranh cạnh và bất hòa nầy. Vì nghệ thuật nầy được Đức Chúa Trời ban trong thời kỳ sau rốt của thế gian, trước khi thế gian đến hồi kết thúc, cốt để Phúc Âm và tin lành về sự ăn năn và sự tha tội nhân danh Đấng Christ được truyền ra khắp thế gian càng sớm càng tốt, trước khi Ngài đến để phán xét (điều ấy chắc chắn sẽ chẳng còn lâu nữa), hầu cho được cảnh tỉnh về sự đến của Ngài, chúng ta dọn mình, tỉnh thức và cầu nguyện. Hơn nữa, nghệ thuật in ấn nầy được Đức Chúa Trời bày tỏ cho loài người, cốt để những sách tuyệt vời mà các tổ phụ xưa đã viết để chống các sự lầm lạc khác nhau, bênh vực lẽ thật, bằng mọi thứ tiếng, được xuất bản và cho mọi người biết; phải, để những điều giúp ích cho quốc gia, sự hiểu biết các lịch sử, cùng các nghệ thuật và khoa học tin kính khác, được học hỏi và biết rõ cách trọn vẹn.
Vậy nên chẳng nên dung chịu rằng một nghệ thuật cao quý và ích lợi như vậy, ban cho trong thế gian vì ích lợi loài người, lại bị lạm dụng ngược lại, tức là nghịch cùng Đức Chúa Trời, nghịch cùng lẽ phải và sự công bằng: đến nỗi ai cũng được phép bởi nghệ thuật nầy mà công bố những tình cảm và sự phẫn nộ riêng mình, những lời vu khống, lời nói xấu và những cuộc cãi vã, để buộc tội người vô tội, gây nên sự tranh cạnh, gia tăng và công bố sự tranh cạnh ấy, truyền bá và bênh vực giáo lý sai lầm cùng những sự lầm lạc.
Nhưng trái lại, những điều tin kính, tốt lành và ích lợi cho Hội Thánh và quốc gia, cùng những điều giúp ích cho sự ấy, như những điều giúp giải nghĩa và hiểu biết Kinh Thánh cách lành mạnh, đề cao đạo chân thật, bênh vực lẽ thật nghịch cùng sự giả dối và dối trá; những điều giúp giải thích luật pháp tốt lành và các nghệ thuật lương thiện. Cuối cùng, những điều hướng đến sự đề cao hòa bình và hòa thuận, gìn giữ quốc gia và sự lương thiện, bênh vực và làm sáng tỏ sự vô tội của bất cứ ai. Những điều nầy (ta nói) chẳng nên bị cấm hay ngăn trở không cho công bố bởi nghệ thuật nầy; theo mạng lệnh của thánh Phao-lô rằng: Chớ dập tắt Thánh Linh. 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5. Vì làm như vậy, quan cai trị có thể phạm tội lớn và chọc giận cơn thịnh nộ khôn tả của Đức Chúa Trời nghịch cùng mình. Cho nên những quan cai trị hành động rất khôn ngoan và tin kính trong việc nầy, là những người chọn trong các xứ mình những người tin kính, khôn ngoan, có học thức, và là những kẻ yêu chuộng hòa thuận, là kẻ coi sóc những điều sẽ được in, để nếu không có sự đồng ý của họ thì chẳng có gì được công bố trong lãnh thổ mình. Vì bởi phương tiện nầy, những tờ vu khống có thể được tránh và cất bỏ, cùng mọi điều chẳng phục vụ sự gây dựng Hội Thánh, ích lợi quốc gia và sự bình an chung; và những điều phục vụ sự cứu rỗi và sự lành mạnh của người tin kính có thể được đề cao.
Và hỡi Chúa Giê-xu Christ, là Con của Đức Chúa Trời hằng sống đời đời, và là Con của trinh nữ Ma-ri chẳng hề ô uế, Đấng là Chúa của muôn loài thọ tạo, là Đấng Cứu Thế duy nhất được sinh ra và đời đời của Hội Thánh, Đấng bởi sự chết cay đắng và huyết đổ ra của mình đã giải cứu và cứu chuộc chúng con: Đấng đang ngự trên các tầng trời bên hữu Cha thiên thượng của Ngài, thấy và biết mọi sự, toàn năng, chân thật, công chính, thành tín và đầy lòng thương xót, Đấng cầm trong tay mình lòng của mọi vua chúa và quan trưởng, cùng lòng của các mục sư Hội Thánh: xin lấy lòng thương xót mà nghiêng lòng họ bởi Đức Thánh Linh Ngài, hầu cho họ hết thảy đều chiêm ngưỡng Ngài, và trung tín trọn vẹn hầu việc Ngài trong chức vụ mình trong Hội Thánh, và nhất là xin cho họ vui lòng lìa bỏ mọi điều gây nên sự tranh cạnh và sự rối loạn, và trong sự hiệp một chân thật đẹp lòng Ngài, họ chăn dắt bầy chiên Ngài cách phải lẽ, và trung tín dẫn dắt bầy chiên đến cùng một mình Ngài mà thôi, hầu cho khi chẳng bao lâu nữa Ngài sẽ đến để phán xét kẻ sống và kẻ chết, Ngài đặt các mục sư và các giáo sư bên hữu Ngài, và tiếp rước họ đến cùng Ngài với các thánh đồ vào sự sống đời đời.
A-men.
[In tại Luân Đôn, tại cửa hàng dài liền kề nhà thờ Thánh Mildred ở phố Poultry, bởi John Allde.]