Đời Và Cái Chết Của Ông Badman
John Bunyan · The Life and Death of Mr. Badman
Bản dịch do AI (Muse) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
- CUỘC ĐỜI VÀ CÁI CHẾT CỦA ÔNG BADMAN
- Được trình bày cho thế gian qua một cuộc đối thoại thân mật giữa Ông Khôn Ngoan và Ông Chú Ý
CUỘC ĐỜI VÀ CÁI CHẾT CỦA ÔNG BADMAN
Được trình bày cho thế gian qua một cuộc đối thoại thân mật giữa Ông Khôn Ngoan và Ông Chú Ý
John Bunyan (1628–1688)
CUỘC ĐỜI VÀ CÁI CHẾT CỦA ÔNG BADMAN
Trình bày với thế gian bằng một cuộc ĐỐI THOẠI thân tình giữa Ông KHÔN NGOAN và Ông CHÚ Ý.
Ông Khôn Ngoan.
Chào buổi sáng, người láng giềng tốt của tôi, Ông Chú Ý; sáng nay ông đi đâu mà sớm thế? Tôi thấy ông có vẻ bận lòng về điều gì đó hơn thường lệ. Ông có bị mất con gia súc nào chăng, hay có chuyện gì vậy?
Ông Chú Ý. Thưa ông, chào buổi sáng ông. Đến nay tôi chưa mất mát gì, nhưng ông đoán đúng về tôi đấy, vì như ông nói, lòng tôi đang bận lòng, nhưng ấy là vì thời buổi xấu xa. Thưa ông, như mọi người láng giềng đều biết, ông là người rất tinh tường, vậy xin ông cho biết ông nghĩ gì về thời buổi này?
Ông Khôn Ngoan. Sao ư? Tôi nghĩ, như ông nói, rằng đó là thời buổi xấu xa, và chúng sẽ còn xấu xa, cho đến khi con người trở nên tốt hơn: vì chính những kẻ xấu làm nên thời buổi xấu; vậy nếu con người chịu sửa mình, thời buổi cũng sẽ khá hơn. Thật là dại dột khi trông mong những ngày tốt lành, trong khi tội lỗi còn cao ngất, và những kẻ nuôi dưỡng nó còn đông đảo. Cầu xin Đức Chúa Trời hạ nó xuống, và đưa những kẻ nuôi dưỡng nó đến sự ăn năn, rồi khi ấy, người láng giềng tốt của tôi ơi, ông sẽ bận lòng, nhưng không như bây giờ: Bây giờ ông bận lòng vì thời buổi quá xấu; nhưng khi ấy ông sẽ bận lòng vì thời buổi quá tốt: Bây giờ ông bận lòng đến nỗi bối rối, nhưng khi ấy ông sẽ bận lòng đến nỗi cất tiếng reo hò; vì tôi dám chắc, nếu ông được thấy những ngày như thế, chúng sẽ khiến ông reo hò.
Ông Chú Ý. Phải, chắc chắn thế, những thời buổi như vậy tôi đã cầu nguyện, những thời buổi như vậy tôi đã khát khao: nhưng tôi e rằng chúng sẽ còn tệ hơn trước khi khá hơn.
Ông Khôn Ngoan. Đừng vội kết luận, anh bạn: vì Đấng nắm giữ lòng người trong tay Ngài, có thể đổi chúng từ xấu ra tốt, và như vậy đổi thời buổi xấu thành tốt. Cầu xin Đức Chúa Trời ban cho những người tốt được sống lâu, nhất là những người trong số họ có khả năng hầu việc Ngài trên thế gian. Vẻ đẹp và sự trang sức của thế gian hạ giới này, sau Đức Chúa Trời và các kỳ công của Ngài, chính là những người lấp lánh và tỏa sáng trong sự tin kính.
Vừa nói những lời ấy, Ông Khôn Ngoan thở dài một tiếng thật sâu.
Ông Chú Ý. A-men. A-men. Nhưng thưa ông, sao ông lại thở dài sâu đến thế? Có phải vì điều gì khác với điều mà như ông đã nhận thấy, chính tôi cũng đang bận lòng chăng?
Ông Khôn Ngoan. Tôi cũng bận lòng với ông về sự xấu xa của thời buổi; nhưng đó không phải là nguyên nhân của tiếng thở dài mà như tôi thấy, ông đã để ý. Tôi thở dài khi nhớ đến cái chết của người đàn ông mà hôm qua chuông đã đổ tại thị trấn chúng ta.
Ông Chú Ý. Sao cơ? Tôi chắc ông Goodman, người láng giềng của ông, chưa chết đâu. Thật ra tôi có nghe nói ông ấy bị ốm.
Ông Khôn Ngoan. Không, không, không phải ông ấy. Nếu là ông ấy, tôi hẳn đã bận lòng, nhưng không như bây giờ. Nếu ông ấy chết, tôi chỉ bận lòng vì thế gian đã mất đi một ngọn đèn: nhưng người mà tôi đang bận lòng bây giờ, là kẻ chưa bao giờ tốt, vì vậy hắn là kẻ không chỉ chết, mà còn bị đoán phạt. Hắn đã chết để mà chết, hắn đã đi từ sự sống đến sự chết, rồi từ sự chết đến sự chết, từ sự chết thuộc thể đến sự chết đời đời. Và khi nói điều này, nước mắt lưng tròng trong mắt ông.
Ông Chú Ý. Thật vậy, đi từ giường chết xuống địa ngục là điều kinh khiếp khi nghĩ đến. Nhưng người láng giềng tốt Ông Khôn Ngoan ơi, xin vui lòng cho tôi biết người ấy là ai, và tại sao ông lại kết luận rằng cái chết của hắn khốn khổ đến thế?
Ông Khôn Ngoan. Được, nếu ông có thể nán lại, tôi sẽ kể ông nghe hắn là ai, và tại sao tôi lại kết luận như thế về hắn.
Ông Chú Ý. Tôi rảnh rỗi nên có thể nán lại, và tôi sẵn lòng nghe ông nói cho hết. Và tôi cầu xin Đức Chúa Trời cho lời ông nói chạm đến lòng tôi, để tôi nhờ đó mà trở nên tốt hơn. Thế là họ đồng ý ngồi xuống dưới một gốc cây: Rồi Ông Khôn Ngoan tiếp tục như sau.
Ông Khôn Ngoan. Người tôi muốn nói là Ông Badman; hắn đã sống ở thị trấn chúng ta lâu lắm rồi, và nay, như tôi đã nói, hắn đã chết. Nhưng lý do khiến tôi bận lòng về cái chết của hắn, không phải vì hắn có họ hàng gì với tôi, hay vì có đức tính tốt nào đã chết theo hắn, vì hắn còn xa lắm mới có những điều ấy, mà vì, như tôi rất e ngại, hắn đã, như đã ám chỉ trước đây, chết hai cái chết cùng một lúc.
Ông Chú Ý. Tôi hiểu ý ông nói về hai cái chết cùng một lúc; và nói thật, thật là điều kinh khiếp khi có cơ sở để nghĩ về bất cứ ai như vậy: vì dù cái chết của kẻ vô đạo và kẻ có tội ít được mấy người để tâm, nhưng chết trong tình trạng như thế, thì đáng sợ và kinh khiếp hơn bất cứ điều gì con người có thể tưởng tượng. Thật vậy, nếu con người không có linh hồn, nếu tình trạng của hắn không thực sự bất diệt, thì vấn đề đã không nghiêm trọng đến thế; nhưng để một con người bị Đấng Tạo Hóa của mình định đoạt, đến nỗi được đặt làm một hữu thể có tri giác đời đời, mà lại rơi vào tay của công lý báo thù, là công lý sẽ luôn luôn, đến mức cực điểm mà tội lỗi hắn đáng chịu, trừng phạt hắn trong ngục tối u ám của địa ngục, điều này hẳn là buồn thảm và đáng thương khôn xiết.
Ông Khôn Ngoan. Tôi nghĩ không ai, hễ nhận thức được giá trị của một linh hồn, mà lại không bị nỗi buồn và đau đớn chạm đến khi nghe tin những người chưa được cải đạo qua đời: vì, như ông đã nói đúng, tình trạng của người ấy là có một hữu thể tri giác đời đời. Vì chính tri giác làm cho hình phạt trở nên nặng nề. Nhưng tri giác chưa phải là tất cả những gì kẻ bị đoán phạt có, chúng còn có tri giác và lý trí nữa; vậy thì, như tri giác đón nhận hình phạt với nỗi buồn vì nó cảm nhận, và rướm máu dưới hình phạt ấy, thì cũng vậy bởi lý trí, và sự vận dụng lý trí, giữa cơn hành hạ, mọi nỗi khổ hiện tại đều bị làm cho trầm trọng thêm, và điều đó theo ba cách:
1. Lý trí sẽ tự suy xét thế này: Ta bị hành hạ như vậy là vì cớ gì? và sẽ dễ dàng nhận ra chẳng vì gì khác ngoài cái điều hèn hạ và ô uế ấy, là tội lỗi; và giờ đây sự day dứt sẽ hòa lẫn với hình phạt, và điều ấy sẽ làm cho nỗi khổ tăng lên rất nhiều.
2. Lý trí sẽ tự suy xét thế này: Tình trạng này của ta còn kéo dài bao lâu? Và sẽ mau chóng tự trả lời: Tình trạng này của ta sẽ là đời đời mãi mãi. Giờ đây điều này sẽ làm tăng cực hình lên rất nhiều.
3. Lý trí sẽ tự suy xét thế này: Ngoài sự yên nghỉ và bình an hiện tại, ta còn mất gì hơn nữa bởi những tội mình đã phạm? Và sẽ mau chóng tự trả lời: Ta đã mất sự tương giao với Đức Chúa Trời, với Đấng Christ, với các thánh đồ và các thiên sứ, và mất phần trong thiên đàng cùng sự sống đời đời: Và điều này cũng hẳn làm cho sự khốn khổ của những linh hồn đáng thương bị đoán phạt càng thêm lớn. Và đây chính là trường hợp của Ông Badman.
Ông Chú Ý. Tôi cảm thấy lòng mình run rẩy khi nghĩ đến việc rơi vào tình trạng như thế. Địa ngục! Ai còn sống mà biết được những cực hình của địa ngục là gì? Chữ địa ngục này nghe thật kinh khiếp.
Ông Khôn Ngoan. Phải, nó nghe kinh khiếp trong tai kẻ có lương tâm mềm mại. Nhưng nếu, như ông nói, và nói rất đúng, chính cái tên địa ngục đã kinh khiếp đến thế, thì nơi ấy ra sao, và những hình phạt giáng xuống không chút gián đoạn trên linh hồn những kẻ bị đoán phạt, đời đời mãi mãi, sẽ ra sao?
Ông Chú Ý. Thôi, bỏ qua chuyện này; tôi rảnh nên có thể nán lại, vậy xin ông cho biết điều gì khiến ông nghĩ rằng Ông Badman đã xuống địa ngục.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ nói cho ông. Nhưng trước hết ông có biết tôi muốn nói đến Ông Badman nào không?
Ông Chú Ý. Sao cơ, có hơn một người họ Badman à?
Ông Khôn Ngoan. Ồ, có chứ, rất nhiều, cả anh em trai lẫn chị em gái, mà tất cả đều là con của một bậc cha mẹ tin kính, càng đáng thương biết bao.
Ông Chú Ý. Vậy người chết là ai trong số họ?
Ông Khôn Ngoan. Người con cả, già về tuổi tác, và cũng già trong tội lỗi; nhưng kẻ có tội chết lúc trăm tuổi sẽ bị rủa sả.
Ông Chú Ý. Nhưng điều gì khiến ông nghĩ hắn đã xuống địa ngục?
Ông Khôn Ngoan. Đời sống gian ác của hắn, và cái chết kinh khiếp của hắn, nhất là vì cách hắn chết tương ứng với đời sống của hắn đến thế.
Ông Chú Ý. Xin cho tôi biết cách hắn chết, nếu chính ông biết rõ.
Ông Khôn Ngoan. Tôi đã ở đó khi hắn chết: Nhưng tôi không mong, trong đời mình, phải chứng kiến một người như thế chết theo cách như hắn đã chết nữa.
Ông Chú Ý. Vậy xin ông cho tôi nghe.
Ông Khôn Ngoan. Ông nói ông rảnh và có thể nán lại, vậy nếu ông muốn, chúng ta sẽ bàn về hắn một cách có thứ tự. Trước hết, chúng ta sẽ bắt đầu với đời sống của hắn, rồi sau đến cái chết của hắn: Vì việc thuật lại điều thứ nhất có thể càng chạm đến ông hơn, khi ông nghe đến điều thứ hai.
Ông Chú Ý. Vậy ông biết rõ đời sống của hắn đến thế sao?
Ông Khôn Ngoan. Tôi biết hắn từ khi còn bé. Tôi đã là người lớn khi hắn còn là cậu bé, và tôi đã đặc biệt quan sát hắn từ đầu đến cuối.
Ông Chú Ý. Vậy xin ông kể cho tôi nghe về đời sống của hắn; nhưng xin vắn tắt hết sức có thể, vì tôi nóng lòng muốn nghe về cách hắn chết.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ cố đáp ứng mong muốn của ông, và trước hết, tôi xin nói rằng, từ bé hắn đã rất hư: khởi đầu của hắn đã là điềm gở, và báo trước rằng có lẽ sẽ không có kết cục tốt nào theo sau. Có nhiều tội mà hắn đã sa vào khi còn bé tí, cho thấy hắn đã bị nhiễm nặng tội lỗi nguyên thủy một cách rõ rệt; vì tôi dám chắc hắn không học những tội ấy từ cha hay mẹ mình; hắn cũng không được cho đi chơi nhiều với những đứa trẻ hư khác để học thói hư từ chúng: Trái lại, bất cứ khi nào hắn ra ngoài với những đứa khác, hắn lại như kẻ phát minh ra lời xấu, và là gương xấu trong việc xấu. Với tất cả chúng, hắn thường là, như người ta nói, kẻ cầm đầu, và là tên đầu sỏ tội lỗi từ khi còn bé.
Ông Chú Ý. Quả là khởi đầu xấu xa thật, và chứng tỏ rằng hắn, như ông nói, đã ô uế, ô uế nặng nề bởi tội nguyên tổ. Vì nói thẳng ý mình, tôi xin thú nhận, tôi cho rằng trẻ con sinh ra đời đã ô uế bởi tội lỗi, và thường thì những tội của tuổi trẻ chúng, nhất là khi chúng còn rất nhỏ, là bởi tội lỗi ngự trong lòng hơn là bởi những gương xấu người khác đặt trước mặt chúng. Không phải là chúng không học thói hư qua gương xấu, nhưng gương xấu không phải là gốc, mà đúng hơn là sự cám dỗ dẫn đến gian ác. Gốc là tội lỗi bên trong; vì từ bên trong, từ lòng người mà tội lỗi phát ra. [4] [5]
Ông Khôn Ngoan. Tôi vui khi nghe ông cùng quan điểm ấy, và để củng cố điều ông vừa nói bằng vài gợi ý từ Lời Chúa. Con người khi sinh ra được ví như con lừa, (một loài thú ô uế) và như đứa trẻ khốn khổ còn đẫm máu: hơn nữa, mọi con đầu lòng ngày xưa dâng lên cho Chúa đều phải chuộc lại lúc một tháng tuổi, mà lúc ấy chúng chưa phải là kẻ có tội do bắt chước. Kinh Thánh cũng khẳng định, [6] rằng bởi tội của một người, sự đoán xét đã đến trên mọi người; và đưa ra lý do này, vì mọi người đều đã phạm tội: và sự phản đối rằng Đấng Christ bởi sự chết của Ngài đã cất đi tội nguyên tổ, thì chẳng đáng một cọng rơm. Thứ nhất, vì nó không có cơ sở trong Kinh Thánh. Thứ hai, vì nó khiến họ không thể được cứu bởi Đấng Christ; vì chỉ những ai trong chính con người mình là kẻ có tội, mới được cứu bởi Ngài. Còn nhiều điều khác có thể thêm vào, nhưng giữa những người đã đồng ý với nhau như ông và tôi, những điều này tạm đủ: nhưng khi có kẻ đối nghịch đến tranh luận với chúng ta về vấn đề này, thì chúng ta thường có cho hắn những lý lẽ mạnh khác, nếu hắn là kẻ đối nghịch đáng để lưu ý. [7]
Ông Chú Ý. Nhưng, như đã ám chỉ trước đây, hắn thường là kẻ cầm đầu tội lỗi, hay là thầy của trò nghịch ngợm trong đám trẻ; nhưng đó mới chỉ là nói chung; vậy xin ông kể cụ thể những tội nào của thời thơ ấu hắn.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ kể. Khi còn bé, hắn nghiện nói dối đến nỗi, [8] cha mẹ hắn hầu như không biết khi nào tin hắn nói thật; phải, hắn bịa ra, kể ra, và khăng khăng giữ những lời dối hắn bịa và kể, với bộ mặt trơ tráo đến nỗi người ta có thể đọc ngay trên nét mặt hắn những dấu hiệu của một tấm lòng chai cứng và tuyệt vọng theo đường này.
Ông Chú Ý. Quả là khởi đầu xấu xa thật, và chứng tỏ hắn đã bắt đầu làm cho mình chai cứng trong tội lỗi từ sớm. Vì một lời dối không thể được nói ra một cách cố ý và khăng khăng giữ (mà tôi thấy đó là cách hắn nói dối) mà hắn không như ép buộc chính lòng mình vào đó. Phải, hắn hẳn đã làm cho lòng mình [9] chai cứng, và bạo dạn để làm điều ấy: Phải, hẳn hắn đã đạt đến mức gian ác tột cùng khi làm vậy, vì tất cả những điều này hắn làm nghịch lại sự giáo dục tốt mà như ông đã ám chỉ trước đây, hắn đã nhận từ cha mẹ mình.
Ông Khôn Ngoan. Sự thiếu giáo dục tốt, như ông đã ám chỉ, nhiều khi là nguyên nhân khiến trẻ con dễ dàng, sớm trở nên hư; nhất là khi không chỉ thiếu điều ấy, mà còn có đủ gương xấu, như, càng đáng thương, vẫn có trong nhiều gia đình; nhờ đó những đứa trẻ đáng thương được nuôi dạy trong tội lỗi, và được nuôi dưỡng trong đó cho ma quỷ và địa ngục. Nhưng với Ông Badman thì khác, vì theo chỗ tôi biết, thói nói dối này của hắn là nỗi đau lớn cho cha mẹ hắn, vì lòng họ chán nản lắm trước khởi đầu của con trai mình; họ cũng không thiếu lời khuyên răn và sửa phạt dành cho hắn, nếu điều ấy có thể làm hắn tốt hơn. Ngay trước mặt tôi, hắn đã được nghe đi nghe lại mãi, rằng mọi kẻ nói dối đều sẽ có phần trong hồ lửa cháy bằng diêm sinh; và rằng bất cứ ai yêu thích và làm ra sự dối trá, sẽ không có phần nào trong Giê-ru-sa-lem mới trên trời: [10] Nhưng tất cả đều vô ích với hắn; khi cơn muốn, hay dịp để nói dối, ập đến với hắn, hắn sẽ bịa ra, kể ra, và khăng khăng giữ lời dối (vững chắc như thể đó là chân lý lớn nhất,) mà hắn kể, với sự chai cứng của lòng và mặt đến nỗi những người đứng quanh phải lấy làm lạ. Thậm chí, hắn còn làm vậy ngay khi đang chịu roi sửa phạt mà Đức Chúa Trời đã định cho cha mẹ dùng, để nhờ đó họ giữ con cái mình khỏi địa ngục. [11]
Ông Chú Ý. Quả thật như tôi đã nói, đó là khởi đầu xấu xa, hắn đã hầu việc ma quỷ từ sớm; phải, hắn đã thành kẻ nuôi nấng một trong những [12] đứa con của nó, vì linh của sự nói dối là con của ma quỷ, [13] vì nó là kẻ nói dối và là cha của sự dối trá.
Ông Khôn Ngoan. Đúng, nó quả là cha của sự ấy. Một lời dối được ma quỷ sinh ra, như người cha, và được lòng gian ác sinh đẻ, như người mẹ: vì vậy một chỗ Kinh Thánh khác cũng phán, Sao Sa-tan đã đầy dẫy lòng ngươi để nói dối, [14] v.v. Phải, Ngài gọi tấm lòng mang nặng lời dối là tấm lòng đã hoài thai, tức là, bởi ma quỷ. Sao ngươi đã nghĩ điều này trong lòng ngươi, ngươi không nói dối với người ta, mà là với Đức Chúa Trời. Thật, lời dối của hắn là lời dối thuộc loại nặng nhất, nhưng mọi lời dối đều có [15] cùng một cha một mẹ như lời dối vừa nói đến. Vì nó là kẻ nói dối, và là cha của sự dối trá. Vậy lời dối là con của địa ngục, và nó không thể [16] ở trong lòng trước khi người ấy đã phạm một thứ tà dâm thuộc linh với ma quỷ. Vậy linh hồn nào nói ra lời dối mà mình biết là dối, đã nằm với, và đã hoài thai nó bởi nằm với ma quỷ, người cha duy nhất của sự dối trá. Vì lời dối chỉ có một cha một mẹ, là ma quỷ và tấm lòng. Vậy chẳng lạ gì nếu những tấm lòng ấp ủ và sinh ra lời dối, lại giống ma quỷ đến thế. Phải, chẳng lạ gì dù Đức Chúa Trời và Đấng Christ đã hướng Lời Ngài chống lại kẻ nói dối đến thế: kẻ nói dối đã kết hôn với chính ma quỷ.
Ông Chú Ý. Trong mắt tôi, thật là điều lạ lùng, vì lời dối là con đẻ của ma quỷ, và vì lời dối đưa linh hồn đến chính hang ổ của ma quỷ, tức là ngục tối u ám của địa ngục; mà con người lại gian ác tuyệt vọng đến nỗi tập cho mình quen với điều kinh khiếp như thế.
Ông Khôn Ngoan. Với tôi cũng lạ lùng, nhất là khi tôi thấy vì chuyện nhỏ nhặt đến đâu mà có người chịu khó suy tính, bày mưu, bịa ra và kể một lời dối. Ông sẽ gặp những kẻ nói dối đi dối lại, mà chỉ vì lợi [17] một xu. Phải, nói dối và khăng khăng giữ, dù biết mình đang nói dối: phải, ông sẽ gặp những người không ngần ngại kể dối này đến dối khác, dù chính họ chẳng được gì nhờ đó; họ sẽ kể dối trong chuyện trò thường ngày với láng giềng, tin tức, chuyện đùa, chuyện kể của họ cũng phải được điểm xuyết bằng lời dối; bằng không chúng dường như nghe không lọt tai, cũng chẳng mấy hấp dẫn trí tưởng tượng của người nghe. Nhưng than ôi, những kẻ nói dối này sẽ ra sao, khi vì những lời dối của mình chúng bị quăng xuống địa ngục, đến với ma quỷ đã sinh ra những lời dối ấy trong lòng chúng, và bị lửa diêm sinh hành hạ với nó, đời đời mãi mãi, vì những lời dối của mình?
Ông Chú Ý. Ông không thể cho một vài ví dụ về sự đoán phạt của Đức Chúa Trời trên kẻ nói dối, để người ta có thể kể cho kẻ nói dối khi nghe chúng nói dối, hầu có lẽ nhờ nghe mà chúng sợ hãi, và hổ thẹn mà bỏ nói dối chăng?
Ông Khôn Ngoan. Ví dụ ư? [18] Saphira và vợ ông ta là những ví dụ đủ để chặn đứng, người ta tưởng vậy, một linh hồn nghiện thói ấy, vì cả hai đều bị đánh chết tươi vì nói dối, mà chính bởi Đức Chúa Trời, giữa đám đông người. Nhưng nếu lời đe dọa của Đức Chúa Trời với kẻ nói dối về lửa địa ngục, và về sự mất vương quốc thiên đàng, còn không thắng được chúng để chúng bỏ nói dối và bịa dối, thì không thể tưởng tượng được rằng việc thuật lại những sự đoán phạt tạm thời đã quét kẻ nói dối khỏi thế gian xưa nay, lại làm được. Giờ, như tôi đã nói, nói dối là một trong những tội đầu tiên mà Ông Badman nghiện, và hắn có thể bịa ra và kể ra chúng một cách kinh khiếp.
Ông Chú Ý. Tôi buồn khi nghe điều này về hắn, và càng buồn hơn vì, như tôi e ngại, tội này không ngự trị trong hắn [19] một mình; vì thường kẻ quen nói dối, cũng quen với những điều ác khác nữa, và nếu Ông Badman không như vậy, thì quả là điều lạ.
Ông Khôn Ngoan. Ông nói đúng, kẻ nói dối là tên nô lệ bị bắt làm tù binh của nhiều thứ hơn là linh của sự nói dối: và vì vậy Ông Badman này, như đã là kẻ nói dối từ bé, cũng rất nghiện [20] thói ăn cắp vặt và trộm cắp, đến nỗi bất cứ thứ gì, như người ta nói, hắn khéo léo chạm tay vào được, đều bị hắn coi là của mình, dù đó là đồ của những đứa trẻ bạn hắn; hay nếu hắn vớ được thứ gì ở nhà người láng giềng, hắn sẽ lấy đi; ông phải hiểu tôi nói về những thứ lặt vặt; vì hắn còn bé nên lúc đầu chưa dám làm chuyện lớn. Nhưng khi hắn lớn lên về sức lực và trí khôn chín chắn, hắn lại mưu toan ăn cắp vặt và trộm những thứ càng có giá trị hơn lúc đầu. Cuối cùng hắn lấy làm thích thú lắm khi cướp phá vườn tược và vườn cây ăn trái; và khi lớn lên, trộm gà vịt của hàng xóm: Phải, ngay cả đồ của [21] cha hắn cũng không thoát khỏi ngón tay hắn, cá nào vào lưới hắn cũng là cá, hắn đã chai cứng, cuối cùng, trong trò nghịch ác này nữa.
Ông Chú Ý. Ông làm tôi càng lúc càng ngạc nhiên. Gì cơ, làm kẻ trộm nữa! Gì cơ, làm kẻ trộm sớm thế! Dù còn bé, hắn không thể không biết rằng thứ hắn lấy của người khác, chẳng phải của mình. Hơn nữa, nếu cha hắn là người tốt, như ông nói, thì hắn hẳn cũng đã nghe từ cha rằng trộm cắp là phạm luật của Đức Chúa Trời, và như thế là liều mình chịu sự đoán phạt đời đời.
Ông Khôn Ngoan. Cha hắn không thiếu dùng các phương cách để cải hóa hắn, thường nhắc đi nhắc lại, như tôi được nghe, lời trong Luật pháp Môi-se, [22] Ngươi chớ trộm cắp: Và cả lời này nữa, Đây là sự rủa sả ra đi khắp mặt đất, vì mọi kẻ trộm cắp sẽ bị dứt khỏi, v.v. [23] Ánh sáng của tự nhiên cũng vậy, dù hắn còn nhỏ, hẳn đã cho hắn thấy rằng thứ hắn lấy của người khác, chẳng phải của mình, và chính hắn cũng chẳng muốn bị đối xử như thế. Nhưng tất cả đều vô ích, mặc cho cha và lương tâm nói gì với hắn, hắn cứ tiếp tục, hắn quyết tâm tiếp tục trong sự gian ác của mình.
Ông Chú Ý. Nhưng cha hắn, như ông ám chỉ, đôi khi cũng quở trách hắn về sự gian ác; xin hỏi lúc ấy hắn xử sự ra sao?
Ông Khôn Ngoan. Sao ư? Như kẻ trộm bị bắt quả tang. Hắn sẽ đứng [24] trố mắt nhìn, cúi gằm đầu với vẻ cau có, xị mặt, (người ta có thể đọc, như ta thường nói, cả bức tranh xui xẻo trên mặt hắn,) và khi cha hắn đòi hắn trả lời những câu hỏi về tội ác của mình, hắn sẽ lầm bầm càu nhàu với ông, và đó là tất cả những gì ông nhận được.
Ông Chú Ý. Nhưng ông nói hắn còn cướp của cha mình, tôi thấy đó là điều trái tự nhiên.
Ông Khôn Ngoan. Tự nhiên hay trái tự nhiên, với kẻ trộm đều như nhau. Hơn nữa, ông phải nghĩ rằng hắn cũng có những bạn bè mà hắn, vì sự gian ác hắn thấy nơi chúng, gắn bó [25] chặt chẽ hơn cả với cha hay mẹ. Phải, và hắn có quan tâm gì nếu cha mẹ chết vì đau buồn vì hắn. Cái chết của họ hẳn là, theo cách hắn tính, sự giải thoát và tự do lớn cho hắn: Vì sự thật là, họ và lời khuyên của họ là xiềng xích của hắn; phải, và nếu tôi không quên, tôi đã nghe có người nói, rằng khi hắn thỉnh thoảng ở giữa bạn bè, hắn rất [26] vui mừng khi nghĩ cha mẹ mình đã già, không sống được bao lâu nữa, rồi, hắn nói, ta sẽ là người của chính ta, làm điều ta thích mà không bị chúng kiểm soát.
Ông Chú Ý. Vậy dường như hắn cho rằng cướp của cha mẹ chẳng phải tội.
Ông Khôn Ngoan. Chẳng tội gì cả, và vì vậy hắn sa thẳng dưới lời phán ấy, Kẻ nào cướp của cha hay mẹ mình, mà nói rằng đó chẳng phải tội, kẻ ấy là bạn của kẻ hủy diệt. Và việc hắn coi nhẹ họ, cả con người lẫn lời khuyên của họ, là dấu hiệu cho thấy lúc ấy hắn mang một tinh thần rất đáng ghê tởm, [27] và rằng có sự đoán phạt nào đó đang chờ chụp lấy hắn trong thời gian tới.
Ông Chú Ý. Nhưng ông có thể tưởng tượng được điều gì, ý tôi là, trong suy nghĩ của hắn (vì giờ tôi không nói về những xúi giục của Sa-tan, mà chắc chắn hắn đã bị xúi làm những điều này,) tôi muốn nói điều gì trong suy nghĩ của hắn, đã khiến hắn cho rằng thói ăn cắp vặt và trộm cắp này của mình chẳng phải chuyện lớn.
Ông Khôn Ngoan. Đó là vì những thứ hắn trộm đều nhỏ; cướp vườn cây ăn trái, vườn tược, trộm gà vịt, và những thứ tương tự, hắn coi đó là [28] trò nghịch của tuổi trẻ, và không ai trong bạn bè hắn nói gì có thể đánh bật hắn khỏi thói ấy. Họ bảo hắn rằng hắn không được tham, hay thèm muốn, (mà thèm muốn còn nhẹ hơn lấy cắp) dù là bất cứ thứ gì, dù là thứ nhỏ nhất của láng giềng, và rằng nếu hắn làm vậy, ấy là phạm luật; nhưng với hắn tất cả đều như nhau: nào là vì những lời nói gian ác của bạn bè, nào là vì sự mê hoặc của chính lòng bại hoại mình, hắn cứ tiếp tục con đường ăn cắp vặt, và ở chỗ hắn tưởng mình an toàn, hắn sẽ kể về, và cười cợt về việc ấy sau khi đã làm.
[6] Ông Chú Ý. À, tôi từng nghe một người, khi ông ta đứng trên thang với sợi dây thừng quanh cổ, thú nhận (khi sắp bị đao phủ đẩy xuống) rằng điều đã đưa ông ta đến kết cục ấy, là thói quen của ông ta, khi còn trẻ, ăn cắp vặt và trộm những thứ nhỏ. Theo tôi nhớ rõ nhất, ông ta kể với chúng tôi rằng ông ta bắt đầu nghề trộm bằng cách ăn cắp kim và đầu dây giày, và vì vậy đã cảnh báo tất cả thanh niên, lúc ấy tụ tập xem ông ta chết, hãy coi chừng bắt đầu, dù chỉ với những tội nhỏ, vì mới đầu thử với những tội nhỏ, là dọn đường cho việc phạm những tội lớn hơn.
Ông Khôn Ngoan. Vì ông đã vào chuyện kể, tôi cũng sẽ kể ông một chuyện, mà, [29] dù tôi không nghe bằng chính tai mình, nhưng người kể tôi dám tin: [30] Ấy là về một lão Tod, bị treo cổ cách đây khoảng hai mươi năm, hay hơn, tại Hartford, vì tội trộm cắp. Chuyện là thế này:
[7] Tại một phiên tòa mùa hè tổ chức ở Hartford, khi quan tòa đang ngồi trên ghế xử, lão Tod này bước vào tòa, mặc bộ đồ xanh lá, tay cầm thắt lưng da, ngực áo mở toang, mồ hôi đầm đìa, như thể vừa chạy thục mạng; vào đến nơi, lão nói lớn như sau: [31] Thưa quan lớn, lão nói, đây là tên vô lại nhất còn thở trên mặt đất này. Tôi đã là kẻ trộm từ bé: Khi còn nhỏ tí, tôi đã chuyên đi cướp vườn cây ăn trái, và làm những việc gian ác tương tự, và từ đó đến nay tôi vẫn là kẻ trộm. Thưa quan lớn, bao nhiêu năm nay trong vòng bấy nhiêu dặm quanh nơi này, không có vụ cướp nào mà tôi không nhúng tay, hoặc không đồng lõa.
Quan tòa tưởng lão điên, nhưng sau khi bàn bạc với vài vị quan tòa, họ đồng ý truy tố lão; và họ đã truy tố về nhiều tội trọng; tất cả lão đều thành khẩn nhận tội, và thế là bị treo cổ cùng với vợ lão một lúc.
Ông Chú Ý. Quả là chuyện đáng chú ý thật, và ông cho là chuyện có thật.
Ông Khôn Ngoan. Chuyện không chỉ đáng chú ý, mà còn rất hợp với mục đích của chúng ta. Tên trộm này, như Ông Badman, đã bắt đầu nghề từ sớm; hắn cũng bắt đầu ở chỗ Ông Badman bắt đầu, là cướp vườn cây ăn trái, và những việc tương tự, những việc ấy đã đưa hắn, như ông thấy, từ tội này đến tội khác, cho đến cuối cùng đưa hắn đến sự hổ nhục công khai của tội lỗi, là giá treo cổ.
Còn về tính xác thực của chuyện này, người kể nói với tôi rằng chính ông ta lúc ấy cũng ở trong tòa, đứng cách lão Tod chưa đầy hai thước, khi nghe lão lớn tiếng thốt ra những lời ấy.
Ông Chú Ý. Hai tội nói dối và trộm cắp này là dấu hiệu xấu của một kết cục ác.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy, mà Ông Badman lại không đến kết cục như lão Tod; dù tôi e rằng, đến kết cục xấu bằng, không, xấu hơn cái chết trên giá treo cổ, dù ít bị người xem nhận ra hơn; nhưng về điều ấy sẽ nói sau. Nhưng ông nói về hai tội này như thể đó là tất cả những gì Ông Badman nghiện lúc trẻ: Than ôi, than ôi, hắn đầy dẫy tội lỗi, như kẻ ăn mày đầy rận, mà lúc ấy hắn còn là cậu bé.
Ông Chú Ý. Vậy hắn còn nghiện những tội nào khác, ý tôi là khi hắn còn bé?
Ông Khôn Ngoan. Ông khỏi cần hỏi hắn nghiện những tội nào khác, mà hãy hỏi hắn không nghiện tội nào khác, tức là những tội hợp với tuổi hắn: vì người ta có thể nói chắc rằng, chẳng có điều gì đê hèn mà hắn không làm; miễn là hắn đủ sức làm. Thật vậy có những tội mà tuổi thơ không biết cách dính vào; nhưng tôi nói về những tội hắn đủ sức phạm, trong đó tôi sẽ nêu hai ba tội nữa. Và,
Thứ nhất, hắn không chịu nổi [32] ngày của Chúa, vì sự thánh khiết đi kèm với ngày ấy; buổi đầu ngày ấy với hắn như thể hắn sắp vào tù, (trừ khi hắn trốn khỏi cha mẹ, và lẩn vào xó xỉnh với bạn bè, cho đến khi các bổn phận thánh qua đi.) Đọc Kinh Thánh, nghe giảng, trò chuyện tin kính, ôn lại bài giảng, và cầu nguyện, là những điều hắn không thể chịu nổi; và vì vậy nếu cha hắn vào những ngày ấy, (như ông thường làm, dù đôi khi bất chấp sự cẩn thận của ông, hắn vẫn chắc chắn lẩn mất) bắt hắn giữ ngày ấy nghiêm ngặt, hắn sẽ tỏ rõ bằng mọi cử chỉ rằng hắn rất bất mãn với điều ấy: hắn sẽ ngủ gật trong các bổn phận, sẽ nói chuyện phù phiếm với các anh em, và như thể, thấy mỗi cơ hội tin kính dài gấp bảy lần thực tế, cằn nhằn cho đến khi nó qua đi.
Ông Chú Ý. Việc hắn ghê tởm ngày ấy, tôi nghĩ, không phải vì bản thân ngày ấy: vì xét như một ngày, nó chẳng khác gì các ngày khác trong tuần: Nhưng tôi cho rằng [33] lý do hắn chán ghét nó, là vì Đức Chúa Trời đã đặt sự thánh khiết và nên thánh trên nó; cũng vì đó là ngày trên hết mọi ngày trong tuần phải được dùng trong sự tận hiến thánh, để nhớ đến sự sống lại từ kẻ chết của Chúa chúng ta. [NEEDS REVIEW: source ambiguity — câu gốc ở đoạn này bị rối chữ]
Ông Khôn Ngoan. Phải, chính vì vậy hắn mới thù ghét nó đến thế, vì vào ngày ấy hắn bị kìm hãm khỏi đường lối riêng mình nhiều hơn mọi ngày khác có thể kìm hãm hắn.
Ông Chú Ý. Chẳng phải Đức Chúa Trời, khi lập một ngày cho các bổn phận thánh, đã chứng tỏ rõ ràng lòng và khuynh hướng của con người đáng thương đứng thế nào đối với sự thánh khiết của lòng, và đời sống trong các bổn phận thánh sao?
Ông Khôn Ngoan. [34] Phải, chắc chắn vậy; và một người sẽ tỏ rõ lòng và đời sống mình ra sao, bởi một ngày của Chúa, hơn bởi mọi ngày khác trong tuần: Và lý do là, vì vào ngày của Chúa có sự kìm hãm đặc biệt đặt trên con người về tư tưởng và đời sống, hơn các ngày khác trong tuần. Cũng vậy, người ta được truyền vào ngày ấy phải thực hiện các bổn phận thánh nghiêm ngặt hơn, và kìm hãm công việc đời nhiều hơn các ngày khác; vì vậy, nếu lòng họ không tự nhiên nghiêng về điều thiện, giờ đây chúng sẽ tỏ ra, giờ đây chúng sẽ hiện nguyên hình. Ngày của Chúa là một thứ biểu tượng của ngày Sa-bát thiên đàng trên kia, và nó làm tỏ rõ lòng người đứng thế nào đối với sự nên thánh bền vững, hơn là đối với một bổn phận chóng qua.
Vào các ngày khác, người ta có thể ra vào các bổn phận thánh, mà tất cả chỉ trong một khắc đồng hồ; nhưng giờ đây, ngày của Chúa là, như thể, một ngày truyền phải giữ một bổn phận nên thánh liên tục: Hãy nhớ giữ ngày Sa-bát cho thánh, [35] (mà bởi Đấng Christ không bị bãi bỏ, nhưng được đổi thành ngày thứ nhất trong tuần,) không như đã ban riêng cho người Do Thái, nhưng như đã được Ngài biệt riêng thánh từ buổi sáng thế; và vì vậy là bằng chứng lớn hơn về tình trạng và tính khí của lòng người, và làm tỏ rõ hơn điều hắn nghiêng về, so với các việc thực hiện bổn phận khác của hắn: Vì vậy Đức Chúa Trời đặt sự khác biệt lớn giữa những kẻ thật sự gọi (và bước đi trong) ngày này là thánh, và coi nó là đáng tôn trọng, [36] vì giờ đây họ có cơ hội tỏ ra mình vui thích tôn vinh Ngài thế nào; [37] vì họ có, không chỉ một giờ, mà cả một ngày để tỏ ra: Tôi nói, Ngài đặt sự khác biệt lớn giữa những người này, và hạng người kia nói rằng, Bao giờ ngày Sa-bát mới qua đi, để chúng ta lo công việc đời mình. [38] Hạng thứ nhất Ngài gọi là người được phước, nhưng hạng kia Ngài đóng dấu là kẻ thế gian chưa được nên thánh. Và thật vậy, vui thích trong sự hầu việc Đức Chúa Trời vào các ngày thánh của Ngài, là bằng chứng tốt hơn về một bản tính đã được nên thánh, so với việc càu nhàu khi ngày ấy đến, và chán ngán các bổn phận thánh của những ngày ấy, như Ông Badman đã làm.
Ông Chú Ý. Điều ông nói có lẽ đúng, vì kẻ không chịu giữ một ngày thánh cho Đức Chúa Trời, chắc chắn đã đưa ra bằng chứng đầy đủ rằng mình là người chưa được nên thánh; và như thế, hắn làm gì ở thiên đàng? vì đó là nơi phải giữ ngày Sa-bát đời đời cho Đức Chúa Trời; [39] tôi nói, giữ đời đời mãi mãi. Và theo chỗ tôi biết, một lý do khiến một ngày trong bảy ngày, được Chúa chúng ta biệt riêng cho các bổn phận thánh của con người, có thể là để cho họ nhận biết rằng trong lòng kẻ có tội có sự thù nghịch với Đức Chúa Trời trên trời, vì kẻ ghét sự nên thánh, ghét chính Đức Chúa Trời. Họ giả vờ yêu Đức Chúa Trời, mà lại không yêu một ngày thánh, lại không yêu việc dùng ngày ấy trong một hành động nên thánh liên tục cho Chúa: Họ chẳng thà đừng nói gì còn hơn gọi Ngài là Chúa, Chúa, mà lại không làm những điều Ngài phán. Và Ông Badman này là hạng người như thế: hắn không chịu nổi ngày này, cũng chẳng chịu nổi bất cứ bổn phận nào của nó. Thật vậy, khi hắn trốn khỏi bạn bè, và [40] dùng nó trong đủ thứ lười biếng và phạm thánh, thì hắn vui vẻ lắm: nhưng đó là gì nếu không phải biến ngày thành đêm, hay nói cách khác là nhân lúc Đức Chúa Trời cấm đoán, để theo nghề nghiệp mình, mà an ủi và thỏa mãn những dục vọng và khoái lạc của xác thịt. Tôi mạn phép nói về Ông Badman như vậy, vì tin chắc điều ông đã nói về hắn là thật.
Ông Khôn Ngoan. Ông khỏi cần phải xin lỗi vì đã lên án Ông Badman, vì ai biết hắn, cũng sẽ xác nhận điều ông nói về hắn là thật. Hắn không chịu nổi ngày ấy, cũng chẳng chịu nổi bất cứ điều gì khác mang dấu ấn hay hình ảnh của Đức Chúa Trời. Tội lỗi, tội lỗi, và làm điều hư hỏng, là điều hắn vui thích, mà từ khi còn bé tí.
Ông Chú Ý. Tôi phải nói lại, tôi buồn khi nghe điều ấy, vì chính hắn, và cũng vì những người thân của hắn, hẳn phải tan nát vì những việc như thế: Vì vì những điều ấy mà cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời giáng trên con cái của sự không vâng phục: [41] và chắc chắn hắn phải xuống địa ngục, nếu hắn chết mà không ăn năn; và sinh ra một đứa con cho địa ngục, là điều buồn cho cha mẹ khi nghĩ đến.
Ông Khôn Ngoan. Về cái chết của hắn, như tôi đã nói, tôi sẽ thuật lại cho ông sau, nhưng giờ chúng ta đang bàn về đời sống hắn, và về cách sống thời thơ ấu của hắn, tức là những tội đã theo hắn lúc ấy, mà tôi đã nhắc vài tội; và thật ra tôi mới chỉ nhắc vài tội, vì còn nhiều tội nữa sẽ kể, mà chẳng kém gì những điều ông đã nghe.
Ông Chú Ý. Xin hỏi đó là những tội nào?
Ông Khôn Ngoan. Hắn rất nghiện, mà khi còn là cậu bé, thói thề thốt và nguyền rủa nặng nề [42]: phải, lúc ấy hắn coi thề thốt và nguyền rủa chẳng hơn gì tôi đếm ngón tay. Phải, hắn làm vậy mà chẳng cần ai chọc giận. Hắn coi thề thốt và nguyền rủa là vinh dự, và với hắn nó tự nhiên như ăn uống và ngủ.
Ông Chú Ý. Ôi! thằng ranh gian ác làm sao! đây là, như Sứ đồ nói, dâng chi thể mình làm công cụ của sự không công chính cho tội lỗi, [43] thật vậy! Đây là tiến từ ác đến ác một cách rõ ràng; điều này chứng tỏ hắn quả là thằng ranh miệng đen tối thật.
Ông Khôn Ngoan. Hắn đúng vậy; mà như tôi đã nói, hắn coi, trên hết, thứ tội lỗi này là [44] huy hiệu danh dự của mình: Hắn tự cho mình là bậc đàn anh khi đã học được cách thề thốt và nguyền rủa bạo dạn.
Ông Chú Ý. Tôi tin rằng nhiều người nghĩ, như ông đã nói, rằng thề thốt là điều rất hợp với họ, và đó là cách tốt nhất cho một người, khi muốn đặt uy quyền, hay sự khiếp sợ vào lời mình, là nhồi đầy chúng bằng tội thề thốt.
Ông Khôn Ngoan. Ông nói đúng, bằng không, như tôi tin, người ta đã không thường ợ ra những lời thề phạm thượng như họ làm: họ lấy làm kiêu hãnh về nó; họ nghĩ thề thốt là ra dáng quý ông; và một khi đã quen với nó, họ khó lòng bỏ được suốt đời.
Ông Chú Ý. À, nhân đang bàn, xin ông chỉ cho tôi [45] sự khác nhau giữa thề thốt và nguyền rủa; vì có sự khác nhau, phải không?
Ông Khôn Ngoan. Có: Có sự khác nhau giữa thề thốt và nguyền rủa, thề thốt, thề thốt hư không, như Ông Badman trẻ đã tập quen. Giờ thề thốt hư không và tội lỗi, [46] là sự kêu cầu Đức Chúa Trời, v.v. một cách nhẹ dạ và gian ác, để làm chứng cho sự xác nhận hư không và dại dột của chúng ta về các sự việc, mà các sự việc ấy có hai loại.
1. Những việc chúng ta thề, là đã, hay sẽ được làm.
2. Những việc được thề như vậy, là thật hay giả.
1. Những việc chúng ta thề, là đã, hay sẽ được làm. Ngươi thề rằng ngươi đã làm việc ấy, rằng việc ấy là thế, hay sẽ là thế; vì chẳng quan trọng người ta thề về điều nào trong những điều này, nếu thề một cách nhẹ dạ và gian ác, và vô cớ, thì đó là hư không, vì đó là tội chống lại điều răn thứ ba, phán rằng, Ngươi chớ lấy danh Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi mà làm chơi. [47] Vì đây là sự dùng hư không Danh thánh và chí thánh ấy, và vì vậy là tội mà, nếu không có sự ăn năn thật, thì không có, cũng không thể trông mong đúng đắn, sự tha thứ.
Ông Chú Ý. Vậy dường như, dù về mặt sự việc, một người thề thật, nhưng nếu thề nhẹ dạ và vô cớ, lời thề của hắn là ác, và bởi đó, hắn ở dưới tội.
Ông Khôn Ngoan. Phải; một người có thể nói, [48] Đức Giê-hô-va hằng sống, mà điều ấy là thật, mà khi nói vậy, lại thề dối; vì hắn thề hư không, không cần thiết, và vô cớ. Thề có cơ sở và cần thiết, (là điều người ta làm, khi thề như được Đức Chúa Trời kêu gọi đến đó,) thì được Lời Chúa dung thứ: nhưng đó chẳng phải thứ thề thốt nào của Ông Badman, và vì vậy là điều giờ chúng ta không cần bàn.
Ông Chú Ý. Tôi nhận ra, theo Đấng Tiên tri, rằng một người có thể phạm tội khi thề về một sự thật: Vậy những kẻ thề để xác nhận chuyện đùa và lời dối của mình; và như chúng nghĩ, để làm đẹp hơn cho lời nói dại dột của mình, hẳn phải phạm tội kinh khiếp lắm.
Ông Khôn Ngoan. Chúng phạm tội với bàn tay giơ cao; vì chúng dám tưởng tượng, [49] rằng Đức Chúa Trời cũng gian ác như chúng, tức là, Ngài là Đấng bảo chứng cho lời dối là thật. Vì, như tôi đã nói trước, thề, là kêu Đức Chúa Trời làm chứng; và thề về một lời dối, là kêu chính Đức Chúa Trời, làm chứng rằng lời dối ấy là thật. Vì vậy điều này hẳn xúc phạm; vì nó đặt sự sỉ nhục tột cùng lên sự thánh khiết và công chính của Đức Chúa Trời, vì vậy cơn thịnh nộ Ngài hẳn quét chúng đi. Thứ thề thốt này được xếp chung với nói dối, giết người, trộm cắp, và phạm tội tà dâm; và vì vậy hẳn không thoát khỏi hình phạt: [50] Vì nếu Đức Chúa Trời không kể là vô tội kẻ lấy danh Ngài mà làm chơi, mà người ta có thể làm khi thề về một sự thật, (như tôi đã chỉ trước đây,) thì làm sao tưởng tượng được, Ngài lại kể là vô tội những kẻ, bởi thề thốt, kêu cầu Đức Chúa Trời, nếu lời dối không phải là thật, hay những kẻ thề trong cơn điên cuồng và loạn trí. Một người tỉnh táo sẽ đau buồn và nổi giận, nếu có ai thề về một lời dối trắng trợn, và quả quyết rằng người ấy sẽ chứng nhận nó là thật; mà con người lại đối xử với Đức Chúa Trời thánh như vậy: Chúng kể chuyện đùa, chuyện bịa và lời dối của mình, rồi thề bởi Đức Chúa Trời rằng chúng là thật. Giờ thứ thề thốt này với Ông Badman trẻ cũng thường như ăn khi đói, hay đi ngủ khi đêm đến.
Ông Chú Ý. Tôi thường suy ngẫm trong lòng, điều gì khiến người ta quen dùng tội thề thốt đến thế, vì những người khôn ngoan, sẽ chẳng vì thế mà tin họ sớm hơn.
Ông Khôn Ngoan. Ông chắc chắn đó không thể là điều gì tốt; vì bản thân việc ấy đã ghê tởm: [51] 1. Vì vậy nó hẳn từ những xúi giục của linh ma quỷ trong chúng. 2. Cũng đôi khi nó tuôn ra từ cơn giận địa ngục, khi cái lưỡi đã châm lửa địa ngục đốt cả vòng quay của tự nhiên. [52] 3. Nhưng thường thề thốt tuôn ra từ sự bạo dạn liều lĩnh thách thức luật cấm nó. 4. Kẻ thề thốt cũng nghĩ rằng bằng cách ợ ra những lời thề phạm thượng khỏi miệng đen tối và ô uế của mình, chúng tỏ mình là những người dũng cảm hơn: 5. Và cũng tưởng tượng rằng, bằng những thứ gian ác quá quắt này, chúng sẽ chinh phục những kẻ lúc ấy chúng phải đối phó, và khiến chúng tin lời dối của mình là thật. 6. Chúng cũng thường thề để kiếm lợi nhờ đó, và khi gặp kẻ dại, chúng thắng chúng bằng cách này. Nhưng nếu tôi được khuyên trong việc này, không người mua nào nên bỏ ra một xu với kẻ thề thốt quen miệng trong nghề mình; nhất là với hạng thầy thề cố thề cho bay hàng hóa của mình sang tay người khác, và muốn thề cho tiền của khách vào túi mình.
Ông Chú Ý. Tất cả những nguyên nhân thề thốt này, theo chỗ tôi nhận thấy, đều tuôn ra từ cùng một gốc như chính những lời thề, tức là từ một tấm lòng chai cứng và tuyệt vọng. Nhưng xin ông chỉ cho tôi giờ đây sự nguyền rủa gian ác được phân biệt với thứ thề thốt này thế nào.
Ông Khôn Ngoan. [53] Thề thốt, như tôi đã nói, liên quan trực tiếp đến Danh Đức Chúa Trời, và nó kêu cầu Ngài làm chứng cho sự thật của điều được nói: Tức là, nếu kẻ thề, thề bởi Ngài. Thật có kẻ thề bởi thần tượng, như bởi Lễ Misa, bởi Đức Bà, bởi các thánh, thú vật, chim chóc, và các loài thọ tạo khác; nhưng cách thường của những kẻ phạm thánh ở Anh chúng ta, là thề bởi Đức Chúa Trời, Đấng Christ, Đức tin, và những điều tương tự: Nhưng dù thề cách nào, hay bởi điều gì, nguyền rủa được phân biệt với thề thốt như vầy.
Nguyền [54] rủa, nguyền rủa một cách phạm thánh, là kết án người khác hay chính mình, về, hay cho, điều ác: hay ước cho điều ác nào đó xảy đến cho người hay vật bị nguyền rủa, một cách bất công.
Ấy là kết án về, hay cho, điều ác, (tức là, vô cớ): Như Si-mê-i đã nguyền rủa Đa-vít: Hắn kết án Đa-vít về và cho điều ác một cách bất công, khi nói với vua, Hãy ra, hãy ra, hỡi kẻ khát máu, hỡi kẻ vô lại. Đức Giê-hô-va đã báo trả trên ngươi mọi huyết của nhà Sau-lơ, mà ngươi đã trị vì thay cho, và Đức Giê-hô-va đã phó vương quốc vào tay Áp-sa-lôm con trai ngươi: và kìa, ngươi bị bắt trong sự ác của mình, vì ngươi là kẻ khát máu. [55]
Đa-vít gọi đây là lời nguyền rủa nặng nề. Và kìa, vua nói với Sa-lô-môn con trai mình, con có Si-mê-i người Bên-gia-min ở với con, kẻ đã nguyền rủa ta bằng lời nguyền rủa nặng nề trong ngày ta đi đến Ma-ha-na-im. [56]
Nhưng lời nguyền rủa này là gì? Này, thứ nhất, đó là bản án sai trái giáng trên Đa-vít; Si-mê-i gọi vua là kẻ khát máu, kẻ vô lại, trong khi vua không phải. Thứ hai, hắn kết án vua chịu điều ác hiện đang trên vua, vì là kẻ khát máu, (tức là, chống lại nhà Sau-lơ,) trong khi điều ác hiện tại ập đến Đa-vít, là vì chuyện hoàn toàn khác.
Và chúng ta có thể áp dụng như vậy cho những [57] kẻ phạm thánh thời nay, trong cơn giận và ghen tị, miệng chúng chẳng có gì khác ngoài bản án chống lại láng giềng về, và cho, điều ác một cách bất công. Thật thường thấy ở nhiều người, khi chỉ hơi bị ai xúc phạm, là kêu lên, Treo cổ nó đi, Đồ chết tiệt, Đồ vô lại! Đây vừa là kết án hắn về, vừa cho, điều ác, và tự nó là lời nguyền rủa nặng nề.
2. Thứ nguyền rủa khác, là ước cho điều ác nào đó xảy đến, và ập trên người hay vật này vật kia: Và thứ nguyền rủa này, Gióp coi là tội nặng. Ta đã không để (ông nói) miệng ta phạm tội, [58] bằng cách ước nguyền rủa cho linh hồn kẻ ấy; hay do đó, cho thân thể hay tài sản. Vậy đây là sự nguyền rủa gian ác, ước cho điều ác giáng trên người khác hay chính mình: Và thứ nguyền rủa này Ông Badman trẻ đã tập quen.
1. Hắn [59] thường ước điều ác giáng trên người khác; hắn ước cổ chúng bị gãy, hay óc chúng văng ra, hay bệnh đậu mùa, hay dịch hạch giáng trên chúng, và những điều tương tự: Tất cả là thứ nguyền rủa của ma quỷ, và đã thành một trong những tội thường của thời đại chúng ta.
2. Hắn cũng thường ước nguyền rủa cho chính mình, nói rằng, Ước gì ta bị treo cổ, hay bị thiêu, hay ma quỷ bắt ta đi, nếu không phải thế, hay những điều tương tự. Chúng ta coi những [60] kẻ hay rủa "đồ chết tiệt" là những tay thề thốt lớn; nhưng khi trong cơn giận địa ngục chúng nói, Trời tru đất diệt tôi, Trời giết tôi, hay những điều tương tự, chúng nguyền rủa hơn là thề thốt; phải, nguyền rủa chính mình, mà với ước muốn sự đoán phạt giáng trên chính mình; ước muốn và lời nguyền rủa ấy của chúng, chẳng bao lâu, chúng sẽ thấy ứng nghiệm trên mình, ngay trong lửa địa ngục, nếu chúng không ăn năn tội mình.
Ông Chú Ý. Nhưng Ông Badman trẻ này có tập quen thứ ngôn ngữ dơ bẩn như thế không?
Ông Khôn Ngoan. Tôi nghĩ tôi có thể nói, chẳng có gì thường xuyên trong miệng hắn hơn, mà chỉ cần bị chọc giận chút ít. Phải, hắn thành thạo thứ ngôn ngữ ấy đến nỗi, cả [61] cha, mẹ, anh, chị, tôi tớ, cho đến chính gia súc của cha hắn, cũng không thoát khỏi những lời nguyền rủa của hắn. Tôi nói, ngay cả loài thú ngu dại khi hắn lùa chúng, hay cưỡi chúng, nếu chúng không vừa ý hắn, hẳn phải chịu phần nguyền rủa của hắn. [62] Hắn ước cổ chúng gãy, chân chúng gãy, ruột chúng lòi ra, hay ma quỷ bắt chúng đi, hay những điều tương tự: mà chẳng lạ, vì kẻ dám ước sự đoán phạt, hay những lời nguyền rủa xấu khác cho chính mình, hay cho người thân yêu nhất; trong cơn điên của mình sẽ không ngần ngại ước điều ác cho con thú ngu dại.
Ông Chú Ý. À, tôi vẫn thấy Ông Badman này là tên gian ác tuyệt vọng. Nhưng thưa ông, vì ông đã đi xa đến đây, giờ xin chỉ cho tôi điều ác nguyền rủa này từ đâu mà ra, và nó đem lại sự sỉ nhục nào cho Đức Chúa Trời; vì tôi dễ dàng nhận ra nó đem sự hư mất đến cho linh hồn.
Ông Khôn Ngoan. Điều ác nguyền rủa này phát sinh, nói chung, từ sự gian ác tuyệt vọng của lòng, nhưng đặc biệt từ, [63] [64] 1. Sự ghen tị, mà theo tôi hiểu, là tội dẫn đầu đến phù thủy. 2. Nó cũng phát sinh từ kiêu ngạo là tội của các thiên sứ sa ngã; 3. Nó cũng phát sinh từ sự khinh miệt và coi thường người khác: 4. Nhưng việc một người nguyền rủa chính mình, hẳn phát sinh từ sự điên rồ tuyệt vọng.
Sự [65] sỉ nhục nó đem lại cho Đức Chúa Trời, là thế này. Nó tước khỏi Ngài thẩm quyền của Ngài, mà chỉ trong quyền Ngài, mới ban phước và nguyền rủa; không nguyền rủa gian ác, như Ông Badman, mà công bằng, và chính trực, bởi sự nguyền rủa Ngài ban cho kẻ gian ác phần thưởng xứng đáng của việc chúng làm.
Hơn nữa, những kẻ gian ác này, trong sự nguyền rủa gian ác láng giềng của mình, v.v. thậm chí nguyền rủa chính Đức Chúa Trời trong công việc tay Ngài. Con người là hình ảnh của Đức Chúa Trời, và nguyền rủa gian ác hình ảnh của Đức Chúa Trời, là nguyền rủa chính Đức Chúa Trời. [66] Vì vậy như khi người ta thề gian ác, chúng xé toạc Danh Đức Chúa Trời, và khiến Ngài, hết sức chúng có thể, thành kẻ bảo chứng và tán thành mọi sự gian ác của chúng; thì kẻ nguyền rủa và kết án láng giềng mình theo cách này, hay ước điều ác cho hắn, nguyền rủa, kết án, và ước điều ác cho hình ảnh của Đức Chúa Trời, và do đó xét đoán và kết án chính Đức Chúa Trời.
Giả sử một người nói bằng miệng, Tôi ước bức chân dung của vua bị đốt đi; việc người ấy nói vậy, chẳng phải khiến hắn như kẻ thù của chính con người nhà vua sao? Cũng vậy với những kẻ, bởi nguyền rủa, ước điều ác cho láng giềng, hay cho chính mình, chúng khinh miệt hình ảnh, tức là hình ảnh của chính Đức Chúa Trời.
Ông Chú Ý. Nhưng ông có nghĩ những người làm vậy, có nghĩ rằng mình làm điều đê hèn, ghê tởm đến thế không?
Ông Khôn Ngoan. Vấn đề không phải con người tin gì về tội mình, mà là Lời Đức Chúa Trời phán gì về nó: Nếu Lời Đức Chúa Trời phán thề thốt và nguyền rủa là tội, dù người ta coi chúng là đức hạnh, phần thưởng của chúng sẽ là phần thưởng cho tội, tức là, sự hư mất của linh hồn.
Nguyền [67] rủa người khác, và thề hư không và dối trá, là những tội chống lại ánh sáng của tự nhiên.
1. Nguyền rủa là vậy, vì, ai nguyền rủa người khác, đều biết, rằng cùng lúc ấy mình không muốn bị đối xử như thế.
2. Thề thốt cũng vậy, là tội chống lại cùng luật ấy: vì tự nhiên sẽ bảo tôi, rằng tôi không được nói dối, và vì vậy càng không được thề để xác nhận nó. Phải, những người ngoại đạo đã coi thề thốt là một nghi lễ trang trọng của Đức Chúa Trời, và vì vậy không được người ta dùng nhẹ dạ hay hư không, dù để xác nhận một việc thật. [68]
Ông Chú Ý. Nhưng tôi lấy làm lạ, vì nguyền rủa và thề thốt là những điều ác như thế trong mắt Đức Chúa Trời, mà Ngài không làm vài tấm gương cho người khác, vì chúng phạm sự gian ác như vậy.
[8] Ông Khôn Ngoan. Than ôi! Ngài đã làm vậy, gấp ngàn lần hai, như bất cứ người tinh tường nào trong mọi thời đại và xứ sở cũng dễ dàng nhận ra. Chính tôi có thể đưa ra cho ông nhiều ví dụ; nhưng bỏ qua vô số điều có thể kể, ở đây tôi sẽ đưa cho ông [69] hai ví dụ; một là sự đoán phạt kinh khiếp của Đức Chúa Trời trên một người tên N. P. tại Wimbleton ở Surrey; sau một cơn thề thốt và nguyền rủa kinh khủng nhằm vào vài người không vừa ý mình, ông ta bỗng ngã bệnh, và chẳng bao lâu chết trong cơn mê sảng, nguyền rủa và thề thốt.
Nhưng trên hết, hãy nghe chuyện kinh khiếp về Dorothy Mately, cư dân của Ashover ở hạt Darby.
[9] Dorothy Mately này, người kể nói, được dân thị trấn biết đến là tay thề thốt, nguyền rủa, nói dối, và trộm cắp lớn; (giống hệt Ông Badman.) Và công việc bà thường làm, là đãi đống đất đá từ các mỏ chì, để lấy những mẩu quặng chì; và cách bà thường quả quyết mọi việc, là bằng những lời nguyền thế này: Ước gì tôi lún xuống đất nếu không phải thế, hay ước gì Đức Chúa Trời khiến đất nứt ra nuốt tôi đi. Giờ vào ngày 23 tháng Ba, 1660, Dorothy này đang đãi quặng trên đỉnh một ngọn đồi dốc, cách Ashover khoảng một phần tư dặm, và bị một cậu bé tố đã lấy hai đồng xu lẻ trong túi cậu, (vì cậu đã cởi quần dài ra, đang làm việc trong quần lót;) nhưng bà chối phăng, ước rằng, đất nuốt bà đi nếu bà lấy: Bà cũng dùng những lời gian ác ấy trong nhiều dịp khác ngày hôm ấy.
Giờ một người tên George Hodgkinson ở Ashover, người có tiếng tốt ở đó, tình cờ đi ngang chỗ Dorothy, đứng lại một lúc nói chuyện với bà, khi bà đang đãi quặng; cũng có một đứa trẻ nhỏ đứng bên cạnh thùng bà, và một đứa khác cách bà một quãng, gọi lớn bảo bà đi về; vì vậy George bèn nắm tay cô bé dắt đi đến chỗ người gọi: Nhưng kìa, họ chưa đi khỏi Dorothy quá mười thước, thì nghe bà kêu cứu; quay lại nhìn, ông thấy người đàn bà, cùng thùng và cái sàng của bà, xoay tròn, lún xuống đất. Người đàn ông bèn nói, Hãy cầu xin Đức Chúa Trời tha tội cho chị, vì chị chẳng còn được thấy sống nữa đâu. Thế là bà cùng cái thùng xoay tròn, tròn mãi, cho đến khi lún sâu khoảng ba thước vào lòng đất, rồi dừng lại một lúc. Rồi bà lại kêu cứu, nghĩ, như bà nói, rằng mình sẽ ở đó. Giờ người đàn ông dù rất kinh ngạc, bắt đầu nghĩ cách cứu bà, nhưng ngay lập tức một tảng đá lớn hiện ra trong đất, rơi xuống đầu bà, vỡ sọ bà, rồi đất sập xuống phủ lên bà. Sau người ta đào bà lên, thấy bà ở sâu khoảng bốn thước trong lòng đất, với hai đồng xu lẻ của cậu bé trong túi bà, nhưng thùng và cái sàng của bà thì không tìm thấy.
[10] Ông Chú Ý. Ông gợi cho tôi nhớ một chuyện buồn, mà tôi sẽ kể lại cho ông. Chuyện là thế này; cách nơi tôi từng ở khoảng một tầm tên, có một quán rượu lậu, và người chủ quán có một đứa con trai tên Edward. Edward này, như thể, nửa ngây nửa dại, cả trong lời nói, lẫn cách cư xử. Đến quán rượu lậu này, vài ba người bạn ham vui tuần một hai lần ghé đến, và Ned này, (vì họ gọi nó thế) cha nó dùng để mua vui cho khách; tức là, bằng cách gọi nó ra để chúng vui bằng những lời nói và điệu bộ dại dột của nó. Vậy khi những gã ham vui này đến nhà người ấy, người cha gọi Ned ra: Ned bèn bước ra; và thằng ranh nghiện nguyền rủa một cách ma quỷ, phải, nguyền rủa cha mẹ nó, và bất cứ ai trái ý nó. Và vì (dù nửa ngây nửa dại) nó thấy trò ấy làm người ta thích, nó càng làm với vẻ trơ tráo hơn.
À, khi những gã can đảm này đến quán nhậu (như họ gọi) đúng hẹn để say sưa vui vẻ, thì phải gọi Ned ra; và vì cha nó quen Ned nhất, và biết rõ nhất cách chọc giận nó, nên ông thường hỏi nó những câu, hay sai nó những việc, chắc chắn chọc giận nó thật. Rồi nó (theo cách dại dột của nó) nguyền rủa cha nó cay độc nhất; mà ông già cười, (và các khách còn lại cũng cười, như với điều làm chúng thích nhất) vẫn tiếp tục hỏi, để Ned vẫn bị chọc giận mà nguyền rủa, để chúng vẫn bị chọc cười. Đó là trò vui mà ông già thường dùng để đãi khách.
Những lời nguyền rủa mà Ned này thường dùng để nguyền rủa cha nó, và mà ông già cười, là những lời này, và tương tự: Quỷ bắt mày đi; Quỷ lôi mày đi: Nó cũng ước cho ông đủ thứ tai họa và hủy diệt. À, thế là, qua sự đoán xét công chính của Đức Chúa Trời, những ước muốn và lời nguyền rủa của Ned chẳng bao lâu ứng nghiệm trên cha nó; vì sau khi chúng sống với nhau như vậy chưa đầy mấy tháng, ma quỷ quả đã bắt ông, nhập vào ông, và trong vài ngày cũng đưa ông ra khỏi thế gian này bởi sự chết; tôi nói, Sa-tan đã bắt ông và nhập vào ông: ý tôi là, những người biết ông, và có liên quan đến ông trong tình trạng đáng thương ấy, đã xét như vậy. Ông có thể cảm thấy nó như vật sống chạy lên chạy xuống trong thân thể mình, nhưng khi giờ hành hạ đến (như ông thường có những cơn hành hạ) thì nó nằm như cục cứng trong chỗ mềm ở ngực ông, (ý tôi là, tôi đã thấy vậy,) và xé toạc ông, khiến ông gầm lên cho đến khi ngất đi.
Tôi đã nói trước, tôi là nhân chứng mắt thấy tai nghe điều tôi kể đây; và quả vậy. Tôi đã nghe Ned trong trò nghịch của nó, nguyền rủa cha nó, và cha nó cười ha hả; vẫn chọc Ned nguyền rủa, để trò vui tăng thêm. Tôi cũng đã thấy cha nó, khi ông bị nhập, tôi đã thấy ông trong một cơn, và thấy thịt ông (như người ta tưởng) bị ma quỷ, vun thành đống, to bằng nửa quả trứng; khiến ông già đau đớn và khốn khổ khôn xiết. Cũng có một người tên Freeman, (hơn cả thầy thuốc thường) được mời đến, để đuổi quỷ này ra; và tôi đã ở đó khi ông ta thử làm. Cách làm như vầy. Họ đưa người bị nhập vào một phòng ngoài, đặt ông nằm sấp trên một chiếc ghế dài, đầu thõng qua đầu ghế; rồi trói ông xuống đó: xong, họ đặt một chảo than dưới miệng ông, và bỏ thứ gì đó vào làm khói mù mịt; bằng cách này (như người ta nói) để lôi quỷ ra. Ở đó họ giữ người đàn ông cho đến khi ông gần ngạt trong khói, nhưng không có quỷ nào ra khỏi ông; mà Freeman có phần ngượng, người đàn ông khốn khổ lắm, và tôi bỏ đi vừa kinh ngạc vừa sợ hãi. Chẳng bao lâu, vật nhập người đàn ông, đã đưa ông ra khỏi thế gian, đúng theo những ước muốn bị nguyền rủa của con trai ông. Và đó là kết cục của trò vui địa ngục này.
Ông Khôn Ngoan. Đó đều là những sự đoán phạt buồn thảm.
Ông Chú Ý. Quả là những sự đoán phạt kinh khiếp thật.
Ông Khôn Ngoan. Phải, và chúng trông như lời đe dọa của câu Kinh Thánh ấy, (dù
chủ yếu nói về Giu-đa,) Vì hắn yêu thích lời rủa sả, nên hãy để lời rủa sả đến với hắn; vì hắn chẳng ưa thích lời chúc phước, nên hãy để lời chúc phước cách xa hắn. Vì hắn khoác mình bằng lời rủa sả như bằng áo choàng, nên hãy để lời rủa sả thấm vào ruột gan hắn như nước, và như dầu thấm vào xương cốt hắn. [70]
Ông Chú Ý. Thật là một điều đáng sợ cho tuổi trẻ khi được nuôi dạy trong đường lối rủa sả và thề thốt.
Ông Khôn Ngoan. Được nuôi dạy trong đó! Tôi không thể nói Ông Badman đã được nuôi dạy như vậy, vì cha của cậu ta đã thường than thở trước mặt tôi về sự hư hỏng của các con mình, và đặc biệt là cậu con trai nghịch ngợm này. Tôi tin rằng sự gian ác của các con đã khiến ông (khi nghĩ đến đó) nhiều đêm đi ngủ với tấm lòng nặng trĩu, và sáng ra cũng nặng trĩu như thế. Nhưng tất cả đều như nhau đối với người con vô ân điển này, cả lời khuyên lành mạnh lẫn nỗi buồn của cha đều không khiến cậu ta sửa đổi cách cư xử.
Thật ra [71] có một số người nuôi dạy con mình để chửi thề, rủa sả, nói dối và ăn trộm, và thật là khốn khổ cho những đứa trẻ tội nghiệp, mà số phận hẩm hiu của chúng là được chào đời bởi, và còn được nuôi dạy bởi những cha mẹ vô đạo như thế. Thà những cha mẹ như thế đừng sinh chúng ra còn hơn, và thà những đứa trẻ như thế đừng sinh ra còn hơn. Ôi! đối với một người cha hay một người mẹ mà nuôi dạy con mình trong chính con đường dẫn đến Địa Ngục và Sự Hư Mất, thì có điều gì kinh khủng cho bằng! Nhưng Ông Badman không phải do cha mẹ mình nuôi dạy như thế.
Ông Chú Ý. Nhưng tôi nghĩ, vì Cậu Badman trẻ tuổi này không chịu nghe lời ở nhà, nên cha cậu ta nên thử xem điều tốt gì có thể làm được cho cậu ta ở bên ngoài, bằng cách gửi cậu ta đến chỗ một người quen biết nào đó, mà ông biết là có thể cai quản cậu ta, và bắt cậu ta làm việc gì đó một cách nghiêm ngặt: Như thế, ít nhất, cậu ta cũng đã bị ngăn không có thời gian để làm những điều gian ác mà không thể làm nếu không có thời gian.
Ông Khôn Ngoan. Than ôi, cha cậu ta đã làm vậy, [72] ông đã gửi cậu ta từ sớm đến chỗ một người quen biết của chính mình, và khẩn thiết nài nỉ ông ta hết lòng rằng hãy chăm sóc cậu con trai, và giữ cậu ta khỏi những đường lối hoang đàng. Nghề của ông chủ này cũng lương thiện và thuận tiện; hơn nữa cậu ta còn được việc làm đầy đủ trong đó, đến nỗi cậu Badman trẻ tuổi này không có mùa nào rảnh rỗi hay giờ nào nhàn rỗi do nghề của mình cho, để mà nhân cơ hội làm điều xấu: nhưng tất cả đều như nhau đối với cậu ta, như cậu ta đã bắt đầu hư hỏng trong nhà cha mình, thì cậu ta cũng tiếp tục như thế khi ở trong nhà chủ mình.
Ông Chú Ý. Tôi đã biết một số trẻ em, dù rất hư ở nhà, nhưng đã thay đổi nhiều khi được gửi ra bên ngoài; đặc biệt khi chúng rơi vào một gia đình, mà những người cai quản ở đó giữ lương tâm duy trì sự thờ phượng và phục vụ Đức Chúa Trời trong gia đình; nhưng có lẽ điều đó đã thiếu trong nhà của ông chủ Ông Badman.
Ông Khôn Ngoan. Thật ra một số trẻ em có cải thiện rất nhiều, khi được đặt dưới mái nhà của người khác; nhưng, như tôi đã nói, cậu bé nghịch ngợm này thì không; sự hư hỏng của cậu ta cũng không kéo dài vì thiếu một ông chủ vừa có thể vừa sửa trị nó: Vì [73] ông chủ của cậu ta là một người rất tốt, một người rất sùng đạo; một người thường xuyên tìm đến những phương tiện tốt nhất cho linh hồn, đã lập sự thờ phượng Đức Chúa Trời trong gia đình mình, và cũng tự mình bước đi theo đó. Ông cũng là một người rất hiền lành và nhân từ, một người không bao giờ bắt ép cậu Badman trẻ tuổi làm việc quá sức, cũng không bắt cậu làm việc vào những giờ không thích hợp.
Ông Chú Ý. Ông nói vậy sao! Thật là hiếm có: về phần tôi, tôi chỉ thấy được rất ít người có thể sánh, trong những điều này, với ông chủ của Ông Badman.
Ông Khôn Ngoan. Tôi cũng vậy, (vậy mà Ông Badman đã có được một ông chủ như thế;) vì, phần lớn, [74] các ông chủ ngày nay đều là những kẻ chỉ nghĩ đến những việc đời này, và nếu các học việc chỉ cần vâng lệnh họ trong những việc đó, thì linh hồn và tôn giáo có thể đi đâu tùy ý. Phải, tôi rất sợ rằng đã có nhiều chàng trai ngoan hiền được cha mẹ gửi đến những ông chủ như thế, mà đã bị hủy hoại hoàn toàn đối với thế giới đời sau.
Ông Chú Ý. Thật đáng tiếc. Nhưng xin, nay ông đã chạm đến chủ đề này, hãy chỉ cho tôi một ông chủ có thể làm hỏng học việc tội nghiệp của mình bằng bao nhiêu cách.
Ông Khôn Ngoan. Không, tôi không thể kể cho ông mọi cách, nhưng một số trong chúng thì tôi sẽ nói.
Vậy giả sử một chàng trai ngoan hiền được gửi đi làm học việc với một người được tiếng là người tin kính, nhưng chàng trai đó có thể bị hủy hoại bằng nhiều cách; đó là, nếu ông chủ của cậu ta không cẩn trọng trong mọi việc liên quan đến cả Đức Chúa Trời lẫn con người, và đó là trước mặt học việc của mình.
1. Nếu [75] ông ta không chừng mực trong việc dùng học việc; nếu ông ta bắt cậu ta làm quá sức; nếu ông ta bắt cậu ta làm việc vào những giờ không thích hợp; nếu ông ta không cho cậu ta thời gian thuận tiện để đọc Lời Chúa, để cầu nguyện, v.v. Đó là cách để hủy hoại cậu ta; đó là, trong những khởi đầu non nớt của những ý tưởng tốt, và những khởi đầu tốt về những điều thuộc linh.
2. Nếu ông ta để nhà mình rải rác đầy những sách tục tĩu và gian ác, những sách khơi dậy dục tình, buông tuồng, những sách dạy những lời nói nhàn rỗi, lẳng lơ, dâm đãng, và những sách có khuynh hướng xúi giục những trò hề tục tĩu và đùa cợt; và cuối cùng, những sách có khuynh hướng làm hư hỏng, và bóp méo giáo lý của đức tin và sự thánh khiết. Tất cả những điều đó sẽ ăn mòn như ung thư, và sẽ nhanh chóng làm hỏng, trong tuổi trẻ, v.v. những khởi đầu tốt đang bắt đầu nảy mầm trong chúng.
3. Nếu có sự pha trộn của những người đầy tớ, đó là, nếu một số kẻ rất xấu ở cùng một chỗ, đó cũng là một cách để hủy hoại những chàng trai non nớt như thế; vì những kẻ là đầy tớ xấu và dơ bẩn, sẽ thường xuyên (và chúng cũng có cơ hội để) nhỏ giọt và thổi bùng những lời nói và trò tục tĩu gian ác của chúng trước mặt chúng, và những điều đó sẽ dễ dàng bám vào xác thịt và tâm trí của tuổi trẻ, làm hư hỏng chúng.
4. Nếu ông chủ có một bộ mặt khi ra ngoài, và một bộ mặt khác khi ở nhà; đó là, nếu tôn giáo của ông ta treo trong nhà ông như chiếc áo choàng, và ông hiếm khi ở trong đó, trừ khi ông ra ngoài; điều này, những người mới bắt đầu non trẻ sẽ để ý, và vấp ngã. Chúng ta nói, hàng rào có mắt, và những chiếc bình nhỏ có tai; và thật ra, [76] trẻ em xem xét kỹ lưỡng hơn vào đời sống của cha, của chủ, v.v. hơn là chúng thường nhận thức: Và do đó các ông chủ nên cẩn thận, nếu không chúng có thể sớm hủy hoại những khởi đầu tốt trong các đầy tớ của mình.
5. Nếu ông chủ bất lương trong việc giao dịch, và buôn bán bằng lời nói dối; hoặc nếu hàng hóa xấu được xác nhận là tốt, hoặc nếu ông ta tìm kiếm lợi nhuận vô lý, hoặc những điều tương tự; đầy tớ của ông ta thấy điều đó, và thế là đủ để hủy hoại cậu ta. Các con trai của Hê-li vốn xấu xa trước hội chúng, khiến người ta khinh rẻ các của lễ của Đức Chúa Trời. [77]
Nhưng những điều này chỉ là tiện thể, chúng chỉ có thể dùng làm gợi ý cho các ông chủ hãy coi chừng kẻo nhận học việc để hủy hoại linh hồn chúng. Nhưng cậu Badman trẻ tuổi không có những trở ngại nào trong số này; [78] cha cậu ta đã lo liệu, và chu cấp tốt cho cậu ta, về mặt này: Cậu ta có một ông chủ tốt, cậu ta không thiếu sách tốt, cũng không thiếu sự dạy dỗ tốt, không thiếu bài giảng tốt, không thiếu gương tốt, cũng không thiếu bạn đồng lao tốt: nhưng tất cả đều không làm gì được.
Ông Chú Ý. Thật là lạ, trong một gia đình như thế, giữa bao nhiêu sự giúp đỡ thuộc linh, mà chẳng có gì chạm đến được lòng cậu ta! Cái gì! không sách tốt, không sự dạy dỗ tốt, không bài giảng tốt, không gương tốt, không bạn đồng lao tốt, không gì làm ích cho cậu ta được!
Ông Khôn Ngoan. Ông nói đó, cậu ta chẳng để ý đến những điều đó; không, tất cả những điều đó đều [79] đáng ghê tởm đối với cậu ta.
1. Về sách tốt, chúng có thể nằm trong nhà chủ cậu ta cho đến khi mục nát đi mặc cậu ta, cậu ta cũng không thèm ngó đến; nhưng, trái lại, cậu ta sẽ kiếm cho bằng được mọi sách xấu và ghê tởm mà cậu ta có thể, như những truyện tình thú vật, và những sách đầy dâm ô, thậm chí những sách trực tiếp có khuynh hướng châm lửa cho mọi dục vọng xác thịt. Đúng, cậu ta không dám để chủ mình biết mình có những sách đó; vì vậy cậu ta không bao giờ để ông ta nhìn thấy chúng, mà sẽ giấu chúng ở những chỗ kín, và đọc lén chúng vào những lúc cho cậu ta cơ hội thuận tiện.
2. Về sự dạy dỗ tốt, cậu ta thích nó, nhiều như cậu ta thích sách tốt; sự quan tâm của cậu ta là chỉ nghe chút ít về nó, và quên điều mình nghe ngay khi nó vừa được nói ra. Phải, tôi đã nghe một số người biết cậu ta lúc đó nói, rằng người ta có thể thấy rõ qua vẻ mặt và cử chỉ của cậu ta, rằng lời khuyên tốt đối với cậu ta như [80] một cái áo chật, thậm chí là một sự tra tấn liên tục đối với cậu ta; cậu ta cũng không bao giờ thấy mình được tự do, trừ khi ở xa nhất khỏi những lời lành mạnh. Cậu ta sẽ ghét những người quở trách mình, và coi họ là kẻ thù không đội trời chung của mình.
3. Về gương tốt; vốn thường được chủ cậu ta đặt trước mặt cậu ta, cả trong việc tôn giáo lẫn việc dân sự; những điều đó, cậu Badman trẻ tuổi sẽ cười nhạo, và cũng sẽ lấy làm trò cười, khi cậu ta đến nơi mà cậu ta có thể an toàn làm vậy.
4. Ông chủ cậu ta thật ra bắt cậu ta phải đi với mình đến nghe giảng, và đó là nơi ông nghĩ có những người giảng tốt nhất, nhưng chàng trai vô đạo này, tôi phải nói sao, là (tôi nghĩ) một bậc thầy về mọi mưu chước; cậu ta có những cách gian ác này để ngăn mình nghe, dù người giảng có sấm sét lớn đến đâu.
1. Cách [81] của cậu ta là, khi vào đến nơi nghe giảng, ngồi xuống một góc nào đó, rồi ngủ say li bì.
2. Hoặc là dán đôi mắt tà dâm của mình lên một vật đẹp đẽ nào đó ở trong nơi đó, và thế là suốt bài giảng, cậu ta nuôi dưỡng những dục vọng xác thịt của mình bằng đó.
3. Hoặc, nếu cậu ta có thể đến gần những kẻ mà cậu ta đã để ý là hợp với tính mình, cậu ta sẽ thì thầm, cười khúc khích, và đùa giỡn với chúng, cho đến khi bài giảng xong.
Ông Chú Ý. Sao! cậu ta đã lớn lên đến một mức gian ác khủng khiếp.
Ông Khôn Ngoan. Cậu ta đã như vậy, và điều làm trầm trọng thêm tất cả, là, đây là thói quen của cậu ta ngay khi vừa đến chỗ chủ mình, cậu ta đã thành thạo tất cả những điều này, như thể trước khi đến chỗ chủ mình, cậu ta đã từng phục vụ một thời học việc để học chúng.
Ông Chú Ý. Không thể không có thêm (như ông kể) sự phản nghịch vào tội của cậu ta. Tôi nghĩ dường như cậu ta đã nói, ta sẽ không nghe, ta sẽ không để ý, ta sẽ không màng đến điều tốt, ta sẽ không sửa đổi, ta sẽ không quay lại, ta sẽ không được cải đạo.
[11]Take note symbol Ông Khôn Ngoan. Ông nói đúng, và tôi không biết nên so sánh cậu ta với ai cho xứng hơn, [82] hơn là với người đàn ông đó, khi chính tôi quở trách hắn về sự gian ác của hắn, hắn trong cơn giận dữ lớn đã đáp; Ma quỷ sẽ lấy ai làm bạn, nếu không phải là những kẻ như ta.
Ông Chú Ý. Sao ông đã từng nghe có người nào nói vậy.
Ông Khôn Ngoan. Có, tôi đã nghe; và cậu Badman trẻ tuổi này giống hắn, như quả trứng giống quả trứng. Than ôi! Kinh Thánh nói đến nhiều người mà bằng hành động của họ nói điều tương tự. Chúng nói với Đức Chúa Trời, Hãy lìa khỏi chúng tôi, vì chúng tôi chẳng muốn biết đường lối của Ngài; Lại nữa, Chúng từ chối nghe, và giật vai ra, và bịt tai lại; phải, chúng làm cho lòng mình cứng như đá kim cương, e rằng chúng phải nghe Luật pháp, và những lời mà Đức Chúa Trời vạn quân đã phán. [83] Tất cả những điều đó là gì nếu không phải là những kẻ như Badman, và như chàng trai vừa được nhắc đến? Chàng trai đó là bạn chơi của tôi khi tôi đang vui thú trong tội lỗi của mình: Tôi có thể nhắc đến hắn để hổ thẹn cho mình; nhưng hắn có rất nhiều bạn bè.
Ông Chú Ý. Cậu Badman trẻ tuổi thật giống hắn, và cậu ta bước theo dấu chân hắn, như thể sự gian ác của hắn chính là bản sao của cậu ta; ý tôi là, về sự tuyệt vọng của hắn: vì nếu hắn không phải là kẻ tuyệt vọng, hắn đã không bao giờ đáp với ông như vậy, khi ông đang quở trách hắn về tội của hắn. Nhưng ông đã quở trách hắn như thế khi nào?
Ông Khôn Ngoan. Một thời gian sau khi Đức Chúa Trời đã chia cách hắn và tôi, bằng cách kêu gọi tôi (như tôi hy vọng) bởi ân điển Ngài, vẫn để hắn trong tội lỗi của hắn; và theo như tôi có thể thu thập được, như hắn sống, thì hắn chết, cũng như Ông Badman đã chết: nhưng chúng ta hãy bỏ hắn, và trở lại cuộc đàm luận của chúng ta.
Ông Chú Ý. Ha, những tội nhân cứng đầu đáng thương! chúng nghĩ rằng Đức Chúa Trời không thể đối phó với chúng sao?
Ông Khôn Ngoan. Tôi không biết, chúng nghĩ gì, nhưng tôi biết rằng Đức Chúa Trời đã phán, Rằng như Ngài đã kêu, và chúng không chịu nghe, thì chúng sẽ kêu, và ta sẽ không nghe, Đức Chúa Trời phán vậy. [84] Chắc chắn có một thời sắp đến, khi Ông Badman sẽ kêu khóc vì điều này.
Ông Chú Ý. Nhưng tôi lấy làm lạ rằng cậu ta lại thành thạo trong sự gian ác, sớm như vậy! than ôi, cậu ta chỉ là một thiếu niên, tôi đoán, cậu ta, lúc đó, chưa đến hai mươi.
Ông Khôn Ngoan. Không, cũng chưa đến mười tám: nhưng (như với Ích-ma-ên, và với những đứa trẻ đã chế nhạo nhà tiên tri) những hạt giống của tội lỗi đã nảy mầm sớm trong cậu ta. [85]
Ông Chú Ý. Ồ, cậu ta là một chàng trai gian ác như người ta thường nghe nói đến.
Ông Khôn Ngoan. Ông sẽ nói vậy, khi ông biết hết mọi chuyện.
Ông Chú Ý. Hết mọi chuyện, tôi nghĩ đây là một cái hết lớn; nhưng nếu còn có gì ở phía sau, xin hãy cho chúng tôi nghe.
Ông Khôn Ngoan. Ồ, vậy thì tôi sẽ nói với ông, rằng cậu ta ở với chủ mình chưa được hơn một năm rưỡi, thì cậu ta [86] đã quen biết với ba tên côn đồ trẻ (mà ở đây sẽ không nêu tên,) đã dạy cậu ta thêm vào tội của mình, nhiều tội cùng loại; và cậu ta đã tiếp thu những lời dạy của chúng một cách thành thạo. Một trong chúng chuyên về sự ô uế, một đứa khác về sự say sưa; và đứa thứ ba về sự ăn cắp vặt, hay ăn trộm của chủ mình.
Ông Chú Ý. Than ôi kẻ khốn khổ, trước đó cậu ta đã đủ xấu, nhưng những kẻ này, tôi đoán, đã làm cậu ta tệ hơn nhiều.
Ông Khôn Ngoan. Chúng đã làm cậu ta tệ hơn, ông có thể chắc chắn, vì chúng đã dạy cậu ta trở thành một tên đầu sỏ, một kẻ cầm đầu trong mọi đường lối của chúng.
Ông Chú Ý. Thật là xui xẻo khi cậu ta đã từng quen biết với chúng.
Ông Khôn Ngoan. Ông phải diễn đạt lại như thế này. [87] Đó là sự phán xét của Đức Chúa Trời mà cậu ta đã làm; đó là, cậu ta đã quen biết với chúng, qua cơn giận của Đức Chúa Trời. Cậu ta đã có một ông chủ tốt, và trước đó một người cha tốt: Bởi những người này cậu ta đã được cho lời khuyên tốt trong nhiều tháng và nhiều năm liền; nhưng lòng cậu ta đã đặt vào điều ác, cậu ta yêu sự gian ác hơn là làm điều tốt, đến nỗi sự gian ác của cậu ta trở nên đáng ghét; vì vậy, từ cơn giận của Đức Chúa Trời mà ra, rằng những bạn bè này của cậu ta, và cậu ta, cuối cùng đã quen biết nhau như vậy. Phao-lô nói, Chúng chẳng thích giữ Đức Chúa Trời trong sự hiểu biết của chúng; [88] và điều gì tiếp theo? vì vậy, Đức Chúa Trời đã phó chúng, hay giao chúng cho những dục vọng của lòng chúng. Và lại nữa, Còn những kẻ nào quay sang những đường cong quẹo của mình, Đức Chúa Trời sẽ dẫn chúng ra cùng với những kẻ làm gian ác. [89] Vậy đây là bàn tay của Đức Chúa Trời trên cậu ta, để cậu ta bị hủy diệt, bị hư mất; vì cậu ta đã không nhận tình yêu của lẽ thật để được cứu. Ngài đã chọn cho cậu ta những sự lừa dối và những kẻ lừa dối, thậm chí là bạn bè của những kẻ hèn hạ, của những kẻ ngu dại, để cậu ta bị hủy diệt. [90] [91]
Ông Chú Ý. Tôi không thể không nghĩ rằng thật ra đó là một sự phán xét lớn của Đức Chúa Trời khi một người bị phó cho bạn bè của những kẻ đê tiện; vì những kẻ như thế là gì nếu không phải là những mồi nhử [92] của Ma quỷ, thậm chí là những kẻ mà nó dùng để lôi kéo những kẻ đơn sơ vào lưới? Một kẻ dâm đãng, một kẻ say sưa, một tên trộm, chúng là gì nếu không phải là những mồi của Ma quỷ, mà nó dùng để bắt những người khác?
Ông Khôn Ngoan. Ông nói đúng; nhưng cậu Badman trẻ tuổi này không phải là kẻ đơn sơ, nếu bởi đơn sơ, ông muốn nói một kẻ không được dạy dỗ; vì cậu ta đã thường được cho lời khuyên tốt: nhưng nếu bởi đơn sơ, ông muốn nói, kẻ ngu dại về sự hiểu biết thật, và đức tin nơi Đấng Christ, thì cậu ta thật là một kẻ đơn sơ: vì cậu ta đã chọn sự chết, thay vì sự sống, và sống trong sự chống đối liên tục Đức Chúa Trời, thay vì được hòa thuận với Ngài; theo như lời của người khôn ngoan; Những kẻ ngu dại ghét sự hiểu biết, và chẳng chọn sự kính sợ Đức Chúa Trời: [93] và còn có sự phán xét nào đáng sợ hơn mà một kẻ ngu dại có thể bị phó cho, hơn là bị giao vào tay những kẻ như thế, những kẻ chỉ có tài làm cho tội lỗi chín muồi, và thúc đẩy sự hoàn thành của nó đến sự hư mất? Và do đó con người nên sợ xúc phạm Đức Chúa Trời, vì Ngài có thể theo cách này trừng phạt chúng vì tội lỗi của chúng. [12]Take note symbol Tôi đã biết một người mà một thời, như tôi nghĩ, đã được đánh thức một cách đầy hy vọng về tình trạng của mình; phải, tôi đã biết hai người đã được đánh thức như vậy; nhưng theo thời gian chúng bắt đầu lui lại, và lại nghiêng về những dục vọng của mình; vì vậy, Đức Chúa Trời đã phó chúng cho bạn bè của ba hay bốn người, mà trong chưa đầy ba năm đã đưa chúng thẳng đến giá treo cổ, nơi chúng bị treo như những con chó, vì chúng từ chối sống như những người lương thiện. [94]
Ông Chú Ý. Nhưng những kẻ như thế không tin, rằng bị Đức Chúa Trời phó như vậy, là trong sự phán xét và cơn giận; chúng lại cho đó là sự tự do của mình, và coi đó là hạnh phúc của mình; chúng vui mừng vì dây của chúng đã được nới lỏng, và dây cương đã ở trong cổ chúng; chúng vui mừng vì chúng có thể phạm tội mà không bị kiểm soát, và chúng có thể chọn những bạn bè có thể làm chúng thành thạo hơn trong đường lối gian ác.
Ông Khôn Ngoan. Sự phán xét của chúng do đó càng lớn hơn, vì thêm vào đó là sự mù lòa của tâm trí, và sự cứng lòng trong đường lối gian ác. Chúng bị quay sang đường của sự chết, nhưng không được thấy chúng đang đi đến nơi nào: Chúng phải đi như con bò đến lò mổ, và như kẻ ngu dại đến sự sửa trị bằng cùm, [95] cho đến khi một mũi tên đâm xuyên qua gan chúng, mà không biết rằng đó là vì mạng sống của chúng. Điều này, tôi nói, làm cho sự phán xét của chúng gấp đôi, chúng bị Đức Chúa Trời phó, một thời để vui đùa với điều chắc chắn sẽ khiến chúng than khóc cuối cùng, khi xác thịt và thân thể chúng bị tiêu hao. [96] Đây là những kẻ mà Phi-e-rơ [97] nói đến, sẽ hoàn toàn bị hư mất trong sự hư nát của chính mình; những kẻ này, tôi nói, kẻ coi việc vui chơi ban ngày là thú vui, và kẻ vui đùa với những sự lừa dối của chính mình, là như những con thú tự nhiên, sinh ra để bị bắt và bị hủy diệt.
Ông Chú Ý. Ồ, nhưng tôi xin, nay về ba tên côn đồ là bạn của cậu Badman trẻ tuổi: Hãy nói cho tôi rõ hơn cậu ta đã cư xử thế nào lúc đó.
Ông Khôn Ngoan. Cậu ta đã cư xử thế nào! sao, cậu ta đã làm như chúng. Tôi đã ngụ ý nhiều như thế trước đây, khi tôi nói, chúng đã làm cậu ta thành một tên đầu sỏ, một kẻ cầm đầu trong những đường lối của chúng.
Trước hết, cậu ta trở thành kẻ thường xuyên lui tới [98] các quán rượu và quán nhậu, và sẽ ở đó cho đến khi say như một con thú. Và nếu cậu ta không thể ra ngoài vào ban ngày, thì chắc chắn cậu ta sẽ ra ngoài vào ban đêm. Phải, cuối cùng cậu ta trở thành một kẻ say sưa thường xuyên đến nỗi ai cũng nhận ra cậu ta là một kẻ say sưa.
Ông Chú Ý. Điều này thật là heo, vì sự say sưa, là một tội thú vật đến thế, một tội trái với tự nhiên đến thế, mà tôi lấy làm lạ rằng bất kỳ ai chỉ có dáng vẻ của con người, lại có thể giao mình cho một điều thú vật (phải, tệ hơn thú vật) như thế.
Ông Khôn Ngoan. Thật là một sự phù phiếm heo. Tôi sẽ kể cho ông một câu chuyện khác. [99] [13]Take note symbol Có một quý ông có một kẻ say sưa làm người giữ ngựa, và một đêm về nhà rất say bia, chủ ông ta thấy vậy. Ồ (chủ ông ta tự nhủ,) ta sẽ để mặc ngươi đêm nay, nhưng sáng mai ta sẽ chứng minh cho ngươi rằng ngươi tệ hơn một con thú, bằng cách cư xử của con ngựa của ta. Vậy khi sáng đến, ông bảo người đầy tớ đi cho ngựa uống nước, và hắn đã làm; nhưng đến gặp chủ, ông ra lệnh cho hắn cho nó uống lần nữa; vậy là tên đầy tớ cưỡi ngựa xuống nước lần thứ hai, nhưng con ngựa của chủ hắn giờ không chịu uống nữa, vậy là tên đó lên và nói với chủ. Bấy giờ chủ hắn nói, Hỡi tên say sưa khốn nạn, ngươi còn tệ hơn con ngựa của ta nhiều, nó chỉ uống để thỏa mãn tự nhiên, nhưng ngươi uống đến lạm dụng tự nhiên; nó uống chỉ để giải khát, nhưng ngươi uống đến hại và thiệt cho mình; nó uống, để nó có thể phục vụ chủ mình tốt hơn, nhưng ngươi, cho đến khi ngươi không còn khả năng phục vụ cả Đức Chúa Trời lẫn con người. Ôi hỡi con thú, ngươi tệ hơn con ngựa mà ngươi cưỡi biết bao.
Ông Chú Ý. Thật ra tôi nghĩ ông chủ của hắn đã xử hắn đúng; vì khi làm như vậy, ông đã chỉ cho hắn rõ ràng, như ông đã nói, rằng hắn không có sự tự chủ bằng con ngựa của chính hắn, và do đó con thú của hắn sống theo luật của bản tính nó hơn nhiều so với người đầy tớ của hắn. Nhưng xin hãy tiếp tục với những điều ông còn muốn nói.
Ông Khôn Ngoan. Ồ, tôi nói, có [100] bốn điều, mà nếu chúng được suy xét kỹ, sẽ khiến sự say sưa bị ghê tởm trong suy nghĩ của con cái loài người.
1. Nó rất có khuynh hướng làm cho một người nghèo khổ và ăn mày. Kẻ say sưa, Sa-lô-môn nói, sẽ đến sự nghèo khó. [101] Nhiều người đã bắt đầu thế gian với sự dư dật, đã ra khỏi nó trong rách rưới; qua sự say sưa. Phải, nhiều trẻ em đã sinh ra trong gia sản tốt, mà vẫn bị đưa đến cái đập lúa và cái cào, qua tội thú vật này của cha mẹ chúng.
2. Tội say sưa này, nó đem đến cho thân thể, nhiều, lớn, và những bệnh nan y, mà bởi đó con người trong thời gian ngắn đến sự cuối cùng, và không ai có thể giúp chúng. Vậy, vì chúng quá gian ác, nên chúng chết trước kỳ của mình. [102]
3. Say sưa, là một tội thường được đi kèm với vô số những điều ác khác. Ai có khốn khổ? Ai có sầu não? Ai có tranh cạnh? Ai có lảm nhảm? Ai có vết thương vô cớ? Ai có mắt đỏ? Những kẻ nán lại lâu bên rượu, những kẻ đi tìm rượu pha. [103] Đó là, kẻ say sưa.
4. Bởi sự say sưa, con người thường rút ngắn ngày của mình; ra khỏi quán rượu say sưa, và gãy cổ trước khi về đến nhà. Có thể đưa ra không ít ví dụ về điều này, nhưng điều này quá rõ ràng, một người không cần nói gì.
Ông Chú Ý. Nhưng [104] [105] điều tệ hơn tất cả là, nó cũng chuẩn bị con người cho sự thiêu đốt đời đời.
Ông Khôn Ngoan. Phải, và nó làm cho linh hồn tê liệt và ngu đần đến nỗi một người đã lún sâu trong sự say sưa, hiếm khi được phục hồi lại cho Đức Chúa Trời. Hãy nói cho tôi, khi nào ông thấy một ông già say sưa được cải đạo? Không, không, một kẻ như thế sẽ ngủ cho đến khi chết, dù hắn ngủ trên đỉnh cột buồm, [106] dù nguy hiểm của hắn có lớn đến đâu và sự chết và sự hư mất có gần đến đâu, hắn cũng sẽ không bị đánh thức khỏi giấc ngủ. Vậy nên nếu một người có chút tôn trọng nào đối với danh tiếng, sức khỏe, sự sống hay sự cứu rỗi, thì sẽ không làm kẻ say sưa. Nhưng sự thật là, nơi tội này chiếm thế thượng phong, con người, như tôi đã nói trước đây, bị say và bị mê hoặc bởi những thú vui và sự ngọt ngào bề ngoài của nó; đến nỗi chúng không còn lòng dạ hay tâm trí nào để nghĩ đến điều vốn tốt hơn; và sẽ, nếu được ôm lấy, làm ích cho chúng.
Ông Chú Ý. Ông nói rằng sự say sưa có khuynh hướng đến sự nghèo khó, nhưng một số người làm giàu bằng những vụ mua bán say sưa.
Ông Khôn Ngoan. Tôi [107] đã nói vậy, vì Lời Chúa nói vậy. Và còn về việc một số người nhờ đó mà được, thì thật ra chỉ là hiếm, và hèn hạ: phải, và hèn hạ sẽ là sự cuối cùng của những sự được như thế. Lời của Đức Chúa Trời chống lại những cách như thế, và lời rủa của Đức Chúa Trời sẽ là sự cuối cùng của những việc làm như thế. Một gia sản đôi khi có thể nhờ đó mà vội vàng được lúc ban đầu, nhưng sự cuối cùng của nó sẽ không được phước. Hãy nghe điều nhà tiên tri nói; Khốn cho kẻ tham lam sự tham lam gian ác, để đặt tổ mình trên cao. [108] Dù hắn lấy sự say sưa, hay bất cứ điều gì khác, làm máy móc và mồi nhử để được nó; vì người đó chỉ đang mưu tính sự hổ thẹn cho nhà mình, sự tàn phá gia đình mình, và sự hư mất của linh hồn mình; vì điều hắn được bằng cách làm gian ác, chỉ là sự được bằng những mưu chước của Địa Ngục; Vì vậy hắn không thể là kẻ được lợi cho chính mình hay gia đình, kẻ được lợi bằng đường lối gian ác. Nhưng đây là một trong những tội mà Ông Badman đã nghiện sau khi quen biết với ba tên này, và tất cả những gì chủ cậu ta có thể làm cũng không thể bẻ gãy được tội thú vật này của cậu ta.
Ông Chú Ý. Nhưng ở đâu, vì cậu ta chỉ là một học việc, cậu ta có thể kiếm tiền để theo đuổi thói này, vì sự say sưa, như ông đã ngụ ý, là một tội rất tốn kém.
Ông Khôn Ngoan. Chủ cậu ta [109] đã trả cho tất cả. Vì, (như tôi đã nói với ông trước đây) như cậu ta đã học của ba tên côn đồ này để trở thành một kẻ say sưa thú vật; thì cậu ta cũng đã học của chúng để ăn cắp vặt và trộm của chủ mình. Đôi khi cậu ta bán hàng hóa của chủ mình, nhưng giữ tiền, đó là khi cậu ta có thể; đôi khi cậu ta lừa chủ mình bằng cách lấy tiền ra khỏi hộp tiền: và khi cậu ta không thể làm điều nào trong số này, cậu ta sẽ tuồn đi hàng hóa của chủ mình, những thứ cậu ta nghĩ sẽ ít bị phát hiện nhất, và gửi hay mang chúng đến những nhà này nhà nọ, nơi cậu ta biết chúng sẽ được cất giữ cho mình dùng, rồi hẹn giờ cố định ở đó, để gặp và vui chơi với những tên bạn này.
Ông Chú Ý. Điều này, thật là xấu, không, tôi nghĩ, tệ hơn điều trước; vì khi làm vậy, cậu ta, không chỉ đặt mình dưới cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời, mà còn gây nguy hiểm cho sự hủy hoại của chủ mình và gia đình ông ta.
Ông Khôn Ngoan. Các tội không đi một mình, mà nối tiếp nhau như những mắt xích của một sợi xích; kẻ nào muốn làm kẻ say sưa, phải có tiền hoặc của chính mình, hoặc của người khác; hoặc của cha, mẹ, chủ mình, hoặc ở đường cái, hoặc bằng cách nào đó.
Ông Chú Ý. Tôi sợ rằng nhiều người lương thiện bị hủy hoại bởi những loại đầy tớ như thế.
Ông Khôn Ngoan. Tôi cùng ý với ông, nhưng [110] điều này nên khiến người buôn bán càng cẩn trọng hơn về loại đầy tớ mình giữ, và loại học việc mình nhận. Nó cũng nên dạy ông ta tự mình trông coi cửa hàng cho kỹ, cũng như kiểm tra nghiêm ngặt mọi thứ được mua và bán bởi các đầy tớ của mình. Sự lơ là của ông chủ trong việc này có thể khiến đầy tớ ông ta táo bạo làm điều xấu, và cũng có thể trong thời gian ngắn đưa ông ta đến rách rưới và một miếng bánh.
Ông Chú Ý. Tôi e rằng có nhiều sự ăn cắp vặt kiểu này trong các đầy tớ trong những ngày xấu xa của chúng ta.
Ông Khôn Ngoan. Nay, trong khi nó còn trong tâm trí tôi, tôi sẽ kể cho ông một câu chuyện. [14]Take note symbol Khi tôi ở trong tù, có một người đàn bà đến với tôi đang gặp rất nhiều phiền muộn. Vậy tôi hỏi bà ta (bà là người lạ đối với tôi) bà có điều gì muốn nói với tôi. Bà nói, bà sợ mình sẽ bị hư mất. Tôi hỏi bà nguyên nhân của những nỗi sợ đó. Bà nói với tôi rằng cách đây một thời gian bà đã sống với một người bán hàng ở Wellingborough, và đã trộm hộp tiền trong cửa hàng nhiều lần, với số tiền hơn điều tôi sẽ nói bây giờ; và xin, bà nói, hãy nói cho tôi biết tôi phải làm gì. Tôi nói với bà, tôi muốn bà đến với chủ mình, và bồi thường cho ông ta: Bà nói, bà sợ; Tôi hỏi bà tại sao? Bà nói, bà nghi ông ta sẽ treo cổ bà. Tôi nói với bà, rằng tôi sẽ cầu xin cho mạng sống của bà, và cũng sẽ dùng những bạn bè khác để làm điều tương tự; Nhưng bà nói với tôi, bà không dám liều điều đó. Ồ, tôi nói, tôi sẽ gửi tin cho chủ bà, trong khi bà ở ngoài tầm mắt, và làm hòa với ông ta, trước khi ông ta thấy bà; và với đó, tôi hỏi bà tên chủ bà. Nhưng tất cả những gì bà nói để đáp lại điều này, là, Xin hãy để đó cho đến khi tôi đến gặp ông lần nữa. Vậy là bà đi, và không nói cho tôi tên chủ bà, cũng không nói tên mình: Điều này cách đây khoảng mười hay mười hai năm, và tôi không bao giờ gặp lại bà. Tôi kể cho ông câu chuyện này vì cớ này; để xác nhận nỗi sợ của ông, rằng những loại đầy tớ như thế có quá nhiều; và rằng Đức Chúa Trời đôi khi khiến chúng như ông Tod già, mà đã được nhắc đến trước đây, (qua những sự kinh hoàng mà Ngài đặt trên chúng) tự tố cáo chính mình.
[15]Take note symbol Tôi có thể kể cho ông một người khác, đã đến với tôi với một lời kể tương tự về chính mình, và việc trộm của bà chủ mình; nhưng lúc này xin để điều này là đủ.
Ông Chú Ý. Nhưng tên côn đồ kia nghiện điều gì, ý tôi là, người bạn thứ ba của cậu Badman trẻ tuổi?
Ông Khôn Ngoan. Sự ô uế. [111] Tôi đã nói với ông trước đây, nhưng dường như ông quên.
Ông Chú Ý. Đúng, đó là sự ô uế. Sự ô uế cũng là một tội dơ bẩn.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy; mà nó lại là một trong những tội thịnh hành nhất trong thời chúng ta.
Ông Chú Ý. Người ta nói vậy, và đó cũng là trong số những kẻ mà người ta tưởng là khôn ngoan hơn, thậm chí trong số những người lớn.
Ông Khôn Ngoan. Càng đáng tiếc hơn: vì thường những gương được đặt bởi những kẻ lớn và cầm đầu, [112] lan nhanh hơn, và phổ biến hơn, so với tội của những người khác; phải, và khi những kẻ như thế đứng đầu trong việc phạm tội, tội lỗi bước đi với bộ mặt táo bạo khắp xứ. Như Giê-rê-mi nói về các tiên tri, thì cũng có thể nói về những kẻ như thế, Từ chúng sự tục tĩu đã lan ra khắp xứ; đó là, với bộ mặt táo bạo và trơ trẽn, Giê. 23. 15.
Ông Chú Ý. Nhưng xin hãy trở lại với Ông Badman và các bạn của cậu ta. Ông nói một trong chúng rất đê tiện trong việc phạm sự ô uế.
Ông Khôn Ngoan. Phải, tôi nói vậy; không phải là hắn không phải là kẻ say sưa và cũng trộm cắp, nhưng hắn là kẻ đầu sỏ nhất trong tội ô uế này: Trò gian này là kiệt tác của hắn, vì hắn là kẻ cầm đầu của tất cả chúng trong tội thú vật là sự dâm đãng. Hắn cũng quen biết nhất với những nhà có chúng, và vì vậy có thể dễ dàng dẫn dắt những tên còn lại trong băng của mình đến đó. Những con điếm cũng vậy, vì chúng biết tên côn đồ trẻ này, sẽ lúc đầu phô bày mình trong mọi trò điếm đàng của chúng trước những kẻ mà hắn dẫn đến.
Ông Chú Ý. Đó là một điều chết người: ý tôi là, đó là một điều chết người cho những thanh niên, khi những con điếm thú vật như thế, với lời nói và cử chỉ công khai cám dỗ, phô bày mình trước chúng; Thật khó cho những kẻ như thế thoát khỏi bẫy của chúng.
Ông Khôn Ngoan. Điều đó đúng, vì vậy lời khuyên của người khôn ngoan là tốt nhất: Đừng đến gần cửa nhà nàng; [113] vì chúng (như ông nói) rất cám dỗ, như thấy ở nàng trong sách Châm Ngôn. Ta nhìn (người khôn ngoan nói) qua cửa sổ, và thấy trong số những kẻ đơn sơ, ta nhận ra một chàng trai thiếu hiểu biết, đi qua đường phố gần góc nhà nàng, và hắn đi theo đường đến nhà nàng: Lúc chạng vạng, buổi tối, trong đêm đen tối tăm. Và kìa, có một người đàn bà gặp hắn, mặc y phục của gái điếm, và lòng xảo quyệt; ([114] nàng ồn ào và bướng bỉnh, chân nàng không ở trong nhà mình. Lúc thì nàng ở ngoài, lúc thì nàng ở ngoài đường, và rình rập ở mọi góc.) Vậy nàng nắm lấy hắn, hôn hắn, và với bộ mặt trơ trẽn nói với hắn: Ta có của lễ bình an; hôm nay ta đã trả lời thề nguyện. Vì vậy ta ra đón chàng, siêng năng tìm mặt chàng, và ta đã tìm được chàng. Ta đã trang trải giường ta bằng những tấm thảm thêu, bằng những tác phẩm chạm trổ, bằng vải lanh mịn của Ai Cập: Ta đã xông giường ta bằng một dược, trầm hương, và quế; hãy đến, chúng ta hãy thỏa thích trong tình yêu cho đến sáng, chúng ta hãy vui thú với tình yêu. [115] Đây là một con thú táo bạo: Và thật ra, chính đôi mắt, bàn tay, lời nói và đường lối của những kẻ như thế, đều là bẫy và lưới cho những chàng trai trẻ dâm dục: Và với những điều đó cậu Badman trẻ tuổi đã bị bẫy rất nhiều.
Ông Chú Ý. Tội ô uế này [116] bị lên án mạnh mẽ cả bởi Môi-se, các tiên tri, Đấng Christ, và các sứ đồ của Ngài; mà, như chúng ta thấy, dù vậy, con người vẫn lao đầu vào nó!
Ông Khôn Ngoan. Ông đã nói sự thật, và tôi sẽ thêm, rằng Đức Chúa Trời, để giữ con người khỏi một tội dơ bẩn như thế, đã đặt một dấu ấn phẫn nộ của Ngài lên nó, và đã truyền những hậu quả xấu theo sau nó, đến nỗi nếu những kẻ dùng nó không bị tước hết mọi sự kính sợ Đức Chúa Trời, và tình yêu đối với sức khỏe của chính mình, chúng không thể không dừng lại và sợ phạm nó. Vì, ngoài sự hư mất đời đời theo sau những kẻ như thế trong thế giới đời sau, (vì những kẻ này không có phần trong vương quốc của Đấng Christ và của Đức Chúa Trời, Ê-phê. 5.) những hậu quả xấu của nó trong thế giới này thật kinh khủng.
Ông Chú Ý. Xin chỉ cho tôi một số trong chúng, để khi có dịp, tôi có thể chỉ chúng cho người khác vì ích lợi của họ.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ làm vậy. 1. [117] Nó đưa một người (như đã nói về tội trước) đến sự thiếu thốn và nghèo khó; vì bởi một người đàn bà dâm đãng, một người bị đưa đến một miếng bánh. Lý do là, vì một con điếm sẽ không chịu nếu không có tiền công; và con người khi Ma quỷ và dục tình ở trong chúng, và Đức Chúa Trời và sự kính sợ Ngài ở xa chúng, sẽ không ngần ngại, miễn là chúng có thể hoàn thành ước muốn của mình, đặt ấn, vòng tay, và gậy của mình làm của cầm, [118] thà hơn là bỏ lỡ việc thỏa mãn dục vọng của chúng. 2. Lại nữa, bởi tội này con người làm suy giảm sức lực của mình, và đem đến cho chính mình, thậm chí trên thân thể, vô số bệnh tật. Mẹ của Vua Lê-mu-ên đã cảnh báo ông về điều này. Hỡi con ta, bà nói, hỡi con của lòng ta, hỡi con của lời thề nguyện của ta: Chớ phó sức lực con cho đàn bà, chớ phó đường lối con cho điều hủy diệt các vua. [119] Tội này hủy hoại thân thể. Xin cho tôi kể cho ông một câu chuyện khác. [16]Take note symbol Tôi [120] đã nghe về một người lớn là một người rất ô uế, và ông đã sống quá lâu trong tội đó, đến nỗi ông đã gần như mất thị lực. Vậy các thầy thuốc của ông được mời đến, ông nói với họ về bệnh của mình; nhưng họ nói với ông, rằng họ không thể giúp ông được, trừ khi ông chịu từ bỏ đàn bà của mình. Không thì, ông nói, vĩnh biệt thị lực ngọt ngào. Từ đó hãy quan sát, rằng tội này, như tôi đã nói, hủy hoại thân thể; và cũng vậy, rằng một số người yêu nó đến nỗi, chúng sẽ giữ nó, dù nó hủy hoại thân thể chúng.
Ông Chú Ý. Phao-lô cũng nói, rằng kẻ phạm tội này, phạm tội nghịch lại thân thể mình. Nhưng điều đó thì sao? kẻ nào dám liều sự hư mất đời đời của linh hồn mình, mà vẫn phạm tội này, thì vì nó sẽ dám liều sự hủy hoại thân thể mình. Nếu cậu Badman trẻ tuổi không sợ sự hư mất của linh hồn mình, ông nghĩ rằng việc xem xét sự suy giảm thân thể, có thể ngăn cậu ta khỏi nó không?
Ông Khôn Ngoan. Ông nói đúng. Nhưng tuy nhiên, tôi nghĩ, vẫn còn những hậu quả xấu như thế thường theo sau, khi phạm nó, đến nỗi nếu con người suy xét chúng, nó sẽ đặt, ít nhất, một điểm dừng cho cuộc đua của chúng trong đó.
Ông Chú Ý. Những hậu quả xấu nào khác theo sau tội này?
Ông Khôn Ngoan. Sự hổ thẹn và ô nhục bề ngoài, và đó là trong những điều cụ thể này: [121]
Trước hết, Thường theo sau tội dơ bẩn này, là Bệnh Dơ, nay chúng ta gọi là bệnh giang mai. Một bệnh ghê tởm và hôi thối đến thế, lây nhiễm đến cả thân thể (và gắn liền với tội này) đến nỗi hiếm có ai thường xuyên với đàn bà ô uế, mà không có ít nhiều một chút chạm vào nó đến hổ thẹn của mình.
Ông Chú Ý. Đó thật là một bệnh dơ bẩn: [17]Take note symbol Tôi đã từng biết một người thối rữa đi vì nó; và một người khác bị ăn mất mũi, và miệng gần như bị khâu kín lại vì nó.
Ông Khôn Ngoan. Đó là một bệnh, mà nơi nào nó có, nó thường tuyên bố, rằng nguyên nhân của nó là sự ô uế. Nó tuyên bố với mọi người nhìn thấy một người như thế, rằng hắn là một người đáng ghét, thú vật, ô uế. Đây là sự trừng phạt lạ lùng mà Gióp nói đến, được định để chụp lấy những kẻ làm gian ác này. [122]
Ông Chú Ý. Vậy dường như ông nghĩ rằng sự trừng phạt lạ lùng mà Gióp ở đó nói đến, nên là bệnh dơ.
Ông Khôn Ngoan. Tôi đã nghĩ vậy thật, và vì lý do này: Chúng ta thấy rằng bệnh này được gắn liền như tôi có thể nói, với tội thú vật nhất này, cũng không có bệnh nào gắn liền với bất kỳ tội nào khác, như bệnh này với tội này. Rằng đây là tội mà sự trừng phạt lạ lùng được gắn liền, ông sẽ dễ dàng nhận ra khi ông đọc đoạn văn. Ta đã lập giao ước với mắt ta, Gióp nói, sao ta lại nghĩ đến một trinh nữ? Vì có phần nào (cho tội đó) từ trên cao, và có cơ nghiệp nào của Đấng Toàn Năng từ nơi cao? Và rồi ông tự trả lời mình; Chẳng phải sự hủy diệt dành cho kẻ gian ác, và sự trừng phạt lạ lùng dành cho những kẻ làm gian ác sao? Sự trừng phạt lạ lùng này là bệnh giang mai.
Tôi cũng nghĩ rằng bệnh dơ này là điều mà Sa-lô-môn có ý, khi ông nói, (nói về sinh vật ô uế và thú vật này) Một vết thương và sự ô nhục hắn sẽ nhận, và sự sỉ nhục của hắn sẽ không được cất đi. [123] Một sự trừng phạt Gióp gọi nó, một vết thương và sự ô nhục, Sa-lô-môn gọi nó; và cả hai đều đặt nó như một dấu hiệu trên tội này; Gióp gọi nó là sự trừng phạt lạ lùng, và Sa-lô-môn là sự sỉ nhục sẽ không được cất khỏi những kẻ thường xuyên trong nó.
Ông Chú Ý. Những điều gì khác theo sau khi phạm tội thú vật này?
Ông Khôn Ngoan. Ồ, thường nó đi kèm với sự giết người, với sự giết đứa bé được thụ thai trên giường ô uế. Việc kẻ làm cha hoang và kẻ làm mẹ hoang, đồng ý với nhau để giết con mình, phổ biến thế nào, sẽ được biết rõ hơn vào ngày phán xét; nhưng có điều gì đó đã rõ ràng bây giờ.
Tôi sẽ kể cho ông một câu chuyện khác. [18]Take note symbol Một ông già, một người quen của tôi, một người có uy tín tốt ở quê chúng tôi, có một người mẹ là bà đỡ: bà phần lớn được thuê để đỡ đẻ cho những người lớn. Đến nhà người đàn bà này, một lần, có một chàng trai trẻ oai vệ cưỡi ngựa, đến đón bà đi đỡ đẻ cho một tiểu thư trẻ. Vậy bà sửa soạn đi với hắn; vì vậy, hắn đỡ bà lên ngồi sau lưng, và chúng cưỡi đi trong đêm. Nay chúng chưa cưỡi xa, thì quý ông xuống ngựa, và đỡ bà đỡ già trong tay khỏi ngựa, quay bà vòng vòng mấy lần, rồi đặt bà lên lại; rồi hắn lên ngựa, và chúng đi cho đến khi đến một ngôi nhà nguy nga, vào đó hắn đưa bà, và vào một phòng nơi tiểu thư trẻ đang đau đẻ: Hắn bấy giờ bảo bà đỡ làm phận sự, và bà đòi người giúp, nhưng hắn rút gươm ra và nói với bà, nếu bà không nhanh làm phận sự của mình mà không cần giúp, bà chỉ có thể trông chờ cái chết. Ồ, nói gọn, bà đỡ già này đã đỡ tiểu thư trẻ, và bà sinh được một đứa bé xinh xắn dễ thương; Nay trong một phòng gần đó, có một lò lửa rất lớn: vậy là quý ông bế đứa bé lên, đi và gạt than ra khỏi gốc, ném đứa trẻ vào, và phủ kín lên, và thế là hết chuyện. Vậy khi bà đỡ đã xong việc, hắn trả công cho bà hậu hĩnh vì công của bà, nhưng nhốt bà trong một phòng tối cả ngày, và khi đêm đến, đỡ bà lên ngồi sau lưng hắn lần nữa, và chở bà đi, cho đến khi bà gần về đến nhà; rồi hắn quay bà vòng vòng, như hắn đã làm trước đây, và đưa bà về nhà bà, đặt bà xuống, chào tạm biệt bà, và hắn đi: Và bà không bao giờ có thể nói hắn là ai.
Câu chuyện này con trai của bà đỡ, vốn là một mục sư, đã kể cho tôi; và cũng quả quyết rằng mẹ ông đã kể cho ông là sự thật.
Ông Chú Ý. Sự giết người thật thường theo sau, như là hoa trái của tội này: nhưng đôi khi Đức Chúa Trời đưa ngay những kẻ ngoại tình nam, và ngoại tình nữ đến những kết cục ô nhục. [19]Take note symbol Tôi đã nghe về một người, (tôi nghĩ, một bác sĩ y khoa) và con điếm của hắn, kẻ đã có ba hay bốn đứa con hoang với nhau, và đã giết tất cả chúng, nhưng cuối cùng chính chúng bị treo cổ vì nó, ở hoặc gần Colchester. Nó lộ ra theo cách này: Con điếm bị lương tâm dày vò về nó, đến nỗi nàng không thể yên cho đến khi nàng đã nói ra: Như vậy Đức Chúa Trời nhiều lần khiến những kẻ làm điều gian ác tự tố cáo mình, và đưa chúng bởi chính lưỡi của chúng đến sự trừng phạt xứng đáng vì tội của chính chúng.
Ông Khôn Ngoan. Đã có nhiều ví dụ như thế, nhưng chúng ta hãy bỏ qua. Tôi đã một lần ở trước mặt một người đàn bà, một người đàn bà đã có chồng, đang nằm bệnh vì căn bệnh mà bà chết; và bị lương tâm đánh động vì tội ô uế, mà bà đã thường phạm với những người đàn ông khác, [20]Take note symbol tôi đã nghe bà (khi bà nằm trên giường) kêu lên như vầy: Ta là một con điếm, và mọi con ta đều là con hoang: Và ta phải xuống Địa Ngục vì tội của ta; và kìa, Ma quỷ đứng ở chân giường ta để nhận linh hồn ta khi ta chết.
Ông Chú Ý. Đây là những câu chuyện buồn, đừng kể thêm nữa bây giờ, nhưng nếu ông vui lòng xin chỉ cho tôi thêm một số hậu quả xấu khác của tội thú vật này.
Ông Khôn Ngoan. Tội này là một cái bẫy cho linh hồn đến nỗi, trừ khi một phép lạ của ân điển ngăn lại, nó không thể tránh khỏi bị hư mất trong những thú vui mê hoặc và quyến rũ của nó. Điều này rõ ràng bởi những, và những câu Kinh Thánh tương tự.
Người đàn bà ngoại tình sẽ săn lùng mạng sống quý giá. Ai phạm tội ngoại tình với một người đàn bà, thiếu hiểu biết, và kẻ nào làm điều đó hủy hoại linh hồn mình. [124] Một con điếm là một hố sâu, và một người đàn bà lạ là một cái hầm hẹp. Nhà nàng nghiêng về sự chết, và đường lối nàng đến kẻ chết. Không ai đi vào nàng trở lại, cũng không nắm giữ đường của sự sống. Nàng đã quật ngã nhiều kẻ bị thương; phải nhiều người mạnh đã bị nàng giết, nhà nàng là đường đến Địa Ngục, đi xuống các phòng của sự chết. [125]
Ông Chú Ý. Đây là những lời đáng sợ, và cho thấy tình trạng đáng sợ của những kẻ phạm tội này.
Ông Khôn Ngoan. Thật vậy. Nhưng điều làm cho toàn bộ càng đáng sợ hơn, là, con người bị phó cho tội này, vì chúng bị Đức Chúa Trời ghê tởm, và vì bị ghê tởm, nên chúng sẽ rơi vào việc phạm nó; và sẽ sống ở đó. Miệng (đó là, đôi môi nịnh hót) của một người đàn bà lạ là một hố sâu, kẻ bị Đức Chúa Trời ghê tởm sẽ rơi vào đó. [126] Vì vậy nó lại nói về những kẻ như thế, rằng chúng không có phần trong vương quốc của Đấng Christ và của Đức Chúa Trời. [127]
Ông Chú Ý. Gom tất cả lại, và thật là một điều đáng sợ khi sống và chết trong sự vi phạm này.
Ông Khôn Ngoan. Đúng. Nhưng giả sử, rằng thay vì tất cả những sự phán xét này, tội này có đi kèm với mọi hạnh phúc của đời này, và không có đắng cay, hổ thẹn, hay ô nhục nào pha lẫn với nó, thì một giờ trong Địa Ngục cũng sẽ làm hỏng tất cả. Ôi! Địa Ngục này, lửa Địa Ngục, sự hư mất trong Địa Ngục, đó là một sự trừng phạt không thể tưởng tượng được, đến nỗi nếu nó được tin chắc, nó sẽ bóp chết tội này, cùng với những tội khác, từ trong trứng. Nhưng đây là điều ác, những kẻ giao mình cho những điều này, cứng lòng mình trong sự vô tín và vô thần về những điều, những sự trừng phạt mà Đức Chúa Trời đã đe dọa giáng trên những kẻ phạm chúng, đến nỗi cuối cùng chúng đạt đến, gần như, một niềm tin tuyệt đối và vững chắc rằng không có sự phán xét đời sau: Nếu không chúng đã không, chúng đã không thể, không dám thử phạm tội này, bằng ngôn ngữ ghê tởm như một số người làm.
[21]Take note symbol Tôi đã nghe về một kẻ nên nói với tình nhân của hắn, khi hắn cám dỗ nàng phạm tội này, Nếu nàng dám liều thân thể nàng, ta sẽ dám liều linh hồn ta. [128] Và chính tôi đã nghe một kẻ khác nói, khi hắn đang cám dỗ một cô gái phạm sự ô uế với hắn, (đó là vào thời của Ô-li-vơ) Rằng nếu nàng có thai, hắn sẽ nói cho nàng biết nàng có thể thoát khỏi hình phạt thế nào, (và lúc đó hình phạt khá nghiêm,) Hãy nói (hắn nói) khi nàng đến trước quan tòa, Rằng nàng có thai bởi Đức Thánh Linh. [22]Take note symbol Tôi đã nghe hắn nói vậy, và nó làm tôi rất đau lòng; Tôi đã có ý muốn tố cáo hắn vì nó trước một quan tòa; nhưng hắn là một người lớn, và tôi nghèo, và trẻ: vậy tôi bỏ qua, nhưng nó làm tôi phiền muộn rất nhiều.
Ông Chú Ý. Đó là điều kinh khủng nhất mà tôi từng nghe trong đời. Nhưng những người này cách xa Thánh Linh và ân điển đã ở trong Giô-sép biết bao!
Ông Khôn Ngoan. Đúng; khi bà chủ của Giô-sép cám dỗ ông, phải cám dỗ ông hằng ngày; [129] phải, bà nắm lấy ông, và nói với cái trán điếm của mình, Hãy đến nằm với ta, nhưng ông từ chối: Ông không nghe theo để nằm với bà, hay ở với bà. Ông Badman hẳn đã nắm lấy cơ hội.
Và một chút bình luận về điều này của Giô-sép. [130]
1. Đây là một tiểu thư, một tiểu thư lớn, vợ của quan chỉ huy đội cận vệ, một phu nhân xinh đẹp nào đó, tôi dám chắc.
2. Đây là một tiểu thư đã xiêu lòng, và trong những tình cảm điếm đàng của mình đã đến với Giô-sép, mà ông không nói một lời nào.
3. Đây là ước muốn ô uế của bà được bày tỏ; Hãy đến nằm với ta, bà nói.
4. Đây là một cơ hội thuận tiện. Không có người nào trong nhà ở trong đó.
5. Giô-sép là một thanh niên, đầy sức lực, và do đó càng có nguy cơ bị sa bẫy.
6. Đây đối với ông, là một sự cám dỗ, từ bà, kéo dài nhiều ngày.
7. Mà Giô-sép vẫn từ chối, 1. Sự cám dỗ hằng ngày của bà; 2. Sự nài nỉ hằng ngày của bà: 3. Sự khiêu khích hằng ngày của bà, một cách chân thành, mãnh liệt và liên tục. Vì khi bà nắm lấy áo ông, nói, Hãy nằm với ta, ông bỏ áo lại trong tay bà, và chạy ra. Phải, và dù sự khinh rẻ, phản bội, vu khống, tố cáo, tù ngục, và nguy hiểm của cái chết theo sau, (vì một con điếm chẳng màng đến tai họa nào nó gây ra, khi nó không đạt được mục đích) mà Giô-sép vẫn không làm ô uế mình, phạm tội nghịch lại Đức Chúa Trời, và liều sự cứu rỗi đời đời của chính mình.
Ông Chú Ý. Giô-sép được phước! Tôi ước ông có nhiều bạn bè hơn!
Ông Khôn Ngoan. Ông Badman có nhiều bạn bè hơn Giô-sép, nếu không đã không có nhiều con điếm như hiện nay: Vì dù tôi không nghi ngờ rằng giới đó đủ xấu theo cách này, nhưng tôi thật sự tin rằng nhiều người trong chúng đã bị làm thành điếm lúc đầu bởi những lời nịnh hót của bạn bè Ông Badman. Than ôi! có nhiều người đàn bà bị nhấn chìm vào tội này lúc đầu thậm chí bởi những lời hứa hôn nhân. [131] Tôi nói, bởi những lời hứa này chúng bị nịnh hót, phải, bị ép buộc đồng ý với những điều gian ác này, và vì vậy khi đã vào, và lòng ngày càng cứng, cuối cùng chúng giao mình, cũng như những kẻ gian ác làm, để hành động loại gian ác này một cách tham lam. Nhưng Giô-sép ông thấy, là một tâm trí khác, vì sự kính sợ Đức Chúa Trời ở trong ông.
Tôi sẽ, trước khi rời khỏi điều này, kể cho ông ở đây hai câu chuyện đáng chú ý; và tôi ước các bạn của Ông Badman có thể nghe chúng. Chúng được tìm thấy trong Gương Nhìn của Clarks cho Tội Nhân; và là những chuyện này.
Ông Cleaver (Ông Clark nói) thuật lại về một người mà ông biết, đã phạm hành động ô uế, sau đó hắn rơi vào sự kinh hoàng của lương tâm đến nỗi hắn đã treo cổ tự tử; để lại viết như vầy trong một tờ giấy. Thật ra, (hắn nói) tôi thừa nhận một người tự giết mình là hoàn toàn bất hợp pháp, nhưng tôi buộc phải đóng vai quan tòa, vì hình phạt của tội này là sự chết. [132]
Clark cũng trong cùng trang đó nhắc đến hai người nữa, khi chúng đang phạm tội ngoại tình ở Luân Đôn, lập tức bị đánh chết bởi lửa từ trời, ngay trong hành động. Xác chúng được tìm thấy như vậy, cháy xém một nửa, và bốc ra một mùi hôi thối nhất.
Ông Chú Ý. Đây thật là những câu chuyện đáng chú ý.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy, và tôi cho rằng chúng đúng như đáng chú ý.
Ông Chú Ý. Ồ, nhưng tôi lấy làm lạ, nếu ông chủ của cậu Badman trẻ tuổi biết cậu ta là một kẻ khốn nạn như thế, mà ông lại chịu đựng cậu ta trong nhà mình.
Ông Khôn Ngoan. Họ hợp nhau cũng như [133] lửa và nước. Đường lối của cậu Badman trẻ tuổi đáng ghê tởm đối với chủ cậu ta, và đường lối của chủ cậu ta là những điều mà cậu Badman trẻ tuổi không thể chịu đựng. Như vậy trong hai người này, đã ứng nghiệm lời của Đức Thánh Linh: Một người bất chính là sự ghê tởm đối với người công chính, và kẻ ngay thẳng trong đường lối là sự ghê tởm đối với kẻ gian ác. [134]
Đường lối của người tốt, Ông Badman không thể chịu được, và người tốt cũng không thể chịu được những đường lối xấu của học việc hèn hạ của mình. Nhưng chủ cậu ta, nếu có thể, đã giữ cậu ta, và cũng đã dạy cậu ta nghề của mình.
Ông Chú Ý. Nếu có thể! sao ông ta có thể, nếu ông ta muốn, chẳng phải sao?
Ông Khôn Ngoan. Than ôi, Badman đã bỏ trốn [135] khỏi ông ta một lần và hai lần, và không chịu bị cai quản chút nào. Vậy lần tiếp theo cậu ta bỏ trốn khỏi ông ta, ông ta thật sự đã để cậu ta đi. Vì ông ta không cho cậu ta cớ nào để bỏ trốn, trừ khi đó là bằng cách giữ cậu ta hết mức có thể (và ông ta chỉ có thể làm được chút ít) theo những quy tắc tốt và lương thiện của đời sống. Và nếu đó là trường hợp của chính mình, người ta cũng đã để cậu ta đi. Vì một người có thể làm gì, kẻ có chút quan tâm nào đến sự bình an của chính mình, đến điều tốt cho con cái mình, hay đến việc giữ gìn những đầy tớ còn lại của mình khỏi điều ác, ngoài việc để cậu ta đi? Nếu cậu ta ở lại, nhà cải huấn đã là nơi thích hợp nhất cho cậu ta, nhưng chủ cậu ta không muốn gửi cậu ta đến đó, vì tình yêu mà ông dành cho cha cậu ta. Một nhà cải huấn, tôi nói, đã là nơi thích hợp nhất cho cậu ta, nhưng chủ cậu ta đã để cậu ta đi.
Ông Chú Ý. Cậu ta bỏ trốn ông nói, nhưng cậu ta đã chạy đi đâu?
Ông Khôn Ngoan. Ồ, đến chỗ một người cùng nghề, [136] và cũng giống như chính mình. Như vậy kẻ gian ác nắm tay nhau, và ở đó cậu ta đã phục vụ hết thời gian của mình.
Ông Chú Ý. Vậy, chắc chắn, cậu ta đã được như lòng mình mong muốn, khi ở với một người giống như chính mình.
Ông Khôn Ngoan. Phải. Cậu ta đã được vậy, nhưng Đức Chúa Trời đã ban nó cho cậu ta trong cơn giận của Ngài.
Ông Chú Ý. Ông muốn nói sao?
Ông Khôn Ngoan. Ý tôi như trước đây, rằng một kẻ gian ác bị sự quan phòng của Đức Chúa Trời, đuổi ra khỏi cửa nhà của một người tốt, vào nhà của một kẻ gian ác để ở, là một dấu hiệu của cơn giận của Đức Chúa Trời. [137] Vì Đức Chúa Trời bởi điều này, và những sự phán xét như thế, phán như vầy với một kẻ như thế: Hỡi kẻ gian ác, ngươi chẳng yêu ta, đường lối ta, cũng chẳng yêu dân ta; Ngươi ném luật pháp ta và lời khuyên tốt ra sau lưng ngươi: Hãy đến, ta sẽ xử trí ngươi trong cơn thịnh nộ của ta; ngươi sẽ bị giao qua cho kẻ vô đạo, ngươi sẽ bị đưa đến trường của Ma quỷ, ta sẽ để ngươi chìm và nổi trong tội lỗi, cho đến khi ta thăm viếng ngươi bằng sự chết và sự phán xét. Đây do đó là một sự phán xét khác đã đến trên cậu Badman trẻ tuổi này.
Ông Chú Ý. Ông đã nói sự thật, vì Đức Chúa Trời bởi một sự phán xét như thế, thật ra nói vậy; vì Ngài lấy chúng ra khỏi tay người công chính, và trói chúng trong tay kẻ gian ác, và chúng sẽ bị đưa đi đâu, một người có thể dễ dàng tưởng tượng.
Ông Khôn Ngoan. Đó là một trong những dấu hiệu buồn nhất của cơn giận Đức Chúa Trời xảy đến cho những hạng người như thế: Và đó là vì nhiều lý do. [138]
1. Một kẻ như thế, bởi sự phán xét này, bị đặt ra khỏi đường, và khỏi dưới những phương tiện vốn thường được dùng để làm ích cho linh hồn. Vì một gia đình nơi sự tin kính được xưng nhận, và thực hành, là thể chế của Đức Chúa Trời, là nơi Ngài đã định để dạy những người trẻ đường lối và sự kính sợ Đức Chúa Trời. [139] Nay bị đặt ra khỏi một gia đình như thế vào một gia đình xấu, gian ác, như Ông Badman đã bị, hẳn phải là trong sự phán xét, và là một dấu hiệu của cơn giận Đức Chúa Trời. Vì trong những gia đình vô đạo con người học quên Đức Chúa Trời, ghét điều tốt, và xa lạ với đường lối của những kẻ tốt.
2. Trong những gia đình xấu, chúng liên tục có những gương mới, và cũng có những sự xúi giục điều ác, và những sự khuyến khích mới cho nó nữa. Phải hơn nữa, ở những nơi như thế điều ác được khen ngợi, tán dương, nói tốt, và những kẻ làm nó, được vỗ tay; và điều này, chắc chắn, là một sự phán xét chết chìm.
3. Những nơi như thế là chính những hang ổ và đường đi của các linh tà ác, kẻ liên tục đầu độc những suy tưởng và tâm trí của người này hay người khác trong những gia đình như thế, để chúng có thể đầu độc người khác. Vì vậy hãy quan sát, thường trong những gia đình gian ác, một hay hai kẻ xảo quyệt hơn trong sự gian ác so với bất kỳ kẻ nào khác ở đó. Nay những kẻ như thế là những ống dẫn của Sa-tan; vì bởi chúng nó truyền nọc độc của Địa Ngục, qua việc chúng xảo quyệt trong sự gian ác, vào tai và linh hồn của bạn bè chúng. Phải, và khi chúng đã một lần thụ thai sự gian ác, chúng mang nặng nó, như một người đàn bà mang thai, cho đến khi chúng sinh nó ra; Kìa, hắn mang nặng sự gian ác, và đã thụ thai điều ác, và sinh ra sự dối trá. [140] Một số người, như ở đây được ngụ ý trong đoạn văn, và như cũng đã được gợi ý trước đây, có một loại giao hợp huyền bí, nhưng địa ngục với Ma quỷ, vốn là cha, và linh hồn chúng là mẹ của tội lỗi và sự gian ác; và chúng, ngay khi đã thụ thai bởi nó, hoàn thành, bằng cách sinh ra tội lỗi, cả nó, và sự hư mất của chính mình. [141]
Ông Chú Ý. Vậy những cha mẹ yêu con mình, quan tâm biết bao, để thấy, rằng nếu chúng rời khỏi chúng, chúng được đặt vào những gia đình tốt, để chúng có thể học ở đó từ sớm tránh điều ác, và theo đuổi điều tốt?
Ông Khôn Ngoan. Điều đó thật sự quan tâm đến chúng; và nó cũng quan tâm đến những kẻ [143] nhận trẻ em vào gia đình mình, phải coi chừng chúng nhận những trẻ em nào. Vì một người có thể sớm bởi một cậu bé xấu, bị thiệt hại cả về danh tiếng, tài sản, và gia đình, và cũng bị cản trở trong sự bình an và sự theo đuổi bình an Đức Chúa Trời và sự tin kính; tôi nói, bởi một thứ sâu bọ như một học việc gian ác và dơ bẩn.
Ông Chú Ý. Đúng, vì một tội nhân hủy hoại nhiều điều tốt, và một người nghèo còn hơn một kẻ nói dối. Nhưng nhiều lần một người không thể giúp được; vì những kẻ lúc ban đầu hứa hẹn rất hay, chỉ một thời gian ngắn đã bị chứng minh là những tên gian xảo, như cậu Badman trẻ tuổi.
Ông Khôn Ngoan. Điều đó cũng đúng, nhưng khi một người đã làm hết sức mình có thể để giúp, thì có thể với sự tin tưởng hơn trông đợi phước của Đức Chúa Trời theo sau, hoặc sẽ có sự bình an hơn, nếu mọi việc đi ngược lại ước muốn của mình.
Ông Chú Ý. Ồ, nhưng Ông Badman và ông chủ của cậu ta có hòa thuận với nhau không? ý tôi là ông chủ cuối cùng của cậu ta, vì chúng là chim cùng lông, ý tôi là, vì chúng gặp nhau rất hợp trong sự gian ác.
Ông Khôn Ngoan. Ông chủ thứ hai này, như trước đây tôi đã nói với ông, đủ xấu, nhưng ông ta thường cãi nhau [144] với cậu Badman đầy tớ của mình, và mắng, phải và đôi khi còn đánh cậu ta nữa, vì những việc hư hỏng của cậu ta.
Ông Chú Ý. Cái gì! dù chính ông ta xấu như vậy! Điều này giống như câu tục ngữ, Ma quỷ sửa trị điều xấu.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ đảm bảo với ông, đúng như tôi nói. Vì ông phải biết, rằng đường lối của Badman không hợp với lợi nhuận của chủ cậu ta. Nếu cậu ta có thể làm như cô gái mà chúng ta đọc trong Công Vụ 16. [145] đã làm, tức là, đổ đầy túi chủ mình bằng sự xấu xa của mình, cậu ta chắc chắn đã là cậu bé cưng của ông ta, nhưng với cậu Badman trẻ tuổi thì không như vậy; và vì vậy, dù chủ cậu ta và cậu ta hợp nhau khá tốt trong đại thể, nhưng trong điểm này điểm nọ chúng khác nhau. Cậu Badman trẻ tuổi [146] thì sao nhãng việc buôn bán của chủ mình, đi đến nhà điếm, lừa chủ mình, tìm cách làm hư các con gái ông ta, và những điều tương tự: Không lạ gì khi chúng bất đồng trong những điểm này. Không phải vì chủ cậu ta có ác cảm với chính hành động, vì ông ta có thể làm vậy khi ông ta là học việc; mà vì đầy tớ của ông ta bởi tội của mình đã làm hư hàng hóa của ông ta, v.v. và vì vậy làm thiệt hại cho chủ mình.
Nếu (như tôi đã nói trước đây) sự gian ác của cậu Badman trẻ tuổi, chỉ có khuynh hướng đến lợi ích của chủ mình; như nếu cậu ta có thể thề, nói dối, lừa gạt, gian lận, và lừa khách hàng cho chủ mình, (và thật ra đôi khi cậu ta đã làm vậy) nhưng nếu đó là tất cả những gì cậu ta đã làm, cậu ta đã không có, không một lời khó nghe nào từ chủ mình: Nhưng đây không phải luôn là đường lối của Ông Badman.
Ông Chú Ý. Điều đó được đưa vào hay, thậm chí là cô hầu gái mà chúng ta đọc trong Công Vụ, và sự phân biệt rõ ràng giữa sự gian ác, và sự gian ác của các đầy tớ.
Ông Khôn Ngoan. Than ôi! những người tự mình gian ác, mà lại rất ghét nó trong người khác, không phải đơn giản vì nó là sự gian ác, mà vì nó chống lại lợi ích của chúng. Ông nghĩ rằng chủ của cô gái đó có bị phiền vì mất nàng, nếu ông ta không mất, cùng với nàng, lợi nhuận của mình: Không, tôi dám chắc; nàng có thể đi xuống Địa Ngục mặc ông ta: Nhưng khi chủ nàng thấy rằng hy vọng lợi nhuận của mình đã mất, thì, thì ông ta bắt đầu bắt bớ Phao-lô. [147] Nhưng chủ của Ông Badman đôi khi bị mất bởi tội của Ông Badman, và rồi Badman và chủ cậu ta bất hòa với nhau.
Ông Chú Ý. Than ôi Badman tội nghiệp! Vậy dường như ngươi không thể lúc nào cũng làm hài lòng kẻ giống mình.
Ông Khôn Ngoan. Không, cậu ta không thể, và lý do tôi đã nói với ông.
Ông Chú Ý. Nhưng những ông chủ xấu có tự lên án mình khi lên án sự xấu xa của các đầy tớ mình không. [148]
Ông Khôn Ngoan. Có; [149] trong việc chúng lên án trong người khác điều mà chúng hoặc có, hoặc cho phép trong chính mình. Và thời sẽ đến, khi chính bản án đã ra khỏi miệng chúng chống lại tội của người khác, trong khi chính chúng sống và vui thích trong cùng điều đó, sẽ trở lại với bạo lực trên đầu chúng. Đức Chúa Trời đã tuyên bố sự phán xét chống lại Ba-ê-sa, như vì mọi điều ác của hắn nói chung, thì vì điều này đặc biệt, vì hắn giống như nhà Giê-rô-bô-am, mà lại giết hắn. [150] Đây là trường hợp của chủ Ông Badman, ông ta giống đầy tớ mình, mà lại đánh cậu ta. Ông ta giống đầy tớ mình, mà lại mắng cậu ta vì xấu.
Ông Chú Ý. Nhưng tại sao cậu Badman trẻ tuổi không bỏ trốn khỏi ông chủ này, như cậu ta đã bỏ trốn khỏi ông chủ kia?
Ông Khôn Ngoan. Cậu ta không. Và nếu tôi không nhầm, lý do [151] là thế này. Có sự tin kính trong nhà của người đầu tiên, và điều đó cậu Badman trẻ tuổi không thể chịu đựng. Về ăn, về ở, về việc làm, và thời gian, cậu ta có tốt hơn, và nhiều hơn theo sự cho phép của ông chủ này, hơn bao giờ cậu ta có bởi ông chủ trước; nhưng tất cả điều này không làm cậu ta thỏa mãn, vì sự tin kính được đề cao ở đó. Cậu ta không thể chịu được sự cầu nguyện này, sự đọc Kinh Thánh này, và sự nghe, và nhắc lại các bài giảng này: cậu ta không thể chịu được việc bị nói về những vi phạm của mình một cách nghiêm trang và tin kính.
Ông Chú Ý. cách quở trách nhiều lắm, kẻ gian ác vừa chịu nghe, vừa không chịu nghe người ta nói về sự vi phạm của mình.
Ông Khôn Ngoan. Quả thật có sự khác biệt lớn lắm. Ông chủ cuối cùng của Ông Badman, khi kể tội Ông Badman thì lại dùng chính giọng điệu của Ông Badman; ông ta thề, chửi rủa, nguyền rủa khi nói về tội lỗi của anh, và Ông Badman chịu nghe kiểu đó còn dễ hơn là bị nói tội lỗi mình theo cách tin kính. Ngoài ra, ông chủ cuối cùng đó, khi cơn giận qua đi, lại cười cợt và vui vẻ với tội lỗi của tên đầy tớ Badman: và điều đó làm cậu Badman trẻ tuổi thích thú lắm. Ông Badman chẳng bực mình điều gì, trừ bị đòn, mà đòn thì lúc đó anh ta ít phải chịu, vì đã gần như khôn lớn. Phần lớn, khi ông chủ nổi giận chửi thề, anh ta đối lại lời thề bằng lời thề, lời nguyền bằng lời nguyền, ít ra là trong lòng, mặc cho ông ta nói bao lâu cũng được.
Ông Chú Ý. Đó là lối sống địa ngục.
Ông Khôn Ngoan. Quả thật là lối sống địa ngục: người ta có thể nói rằng, với ông chủ ấy, cậu Badman trẻ tuổi càng hoàn thiện mình hơn nữa trong sự gian ác, cũng như trong nghề nghiệp: vì đến khi mãn hạn học nghề, vừa bởi khuynh hướng yêu tội lỗi của chính mình, vừa bởi giao du với ba người bạn đồng hành, vừa bởi ông chủ cuối cùng này và sự gian ác anh ta thấy nơi ông ta, anh ta đã thành một tội nhân thâm căn. Tôi nghĩ anh ta đã bị kiện có con hoang trước khi mãn hạn học nghề.
Ông Chú Ý. Thế thì, dường như anh ta cũng sống qua được thời học nghề, nhưng rồi anh ta làm gì?
Ông Khôn Ngoan. Sao, anh ta về nhà với cha, và ông cha yêu thương, mềm lòng tiếp nhận anh ta vào nhà.
Ông Chú Ý. Và anh ta cư xử ra sao ở đó?
Ông Khôn Ngoan. Sao, lý do anh ta về nhà là để xin tiền cha mà tự lập, anh ta chỉ ở nhà một thời gian ngắn, nhưng trong thời gian ngắn đó, anh ta kiềm chế mình hết sức có thể, và không để lộ bản chất đê hèn của mình, sợ rằng cha sẽ chán ghét, rồi từ chối, hoặc tạm hoãn không cho tiền.
Tuy vậy, ngay lúc đó anh ta vẫn có những lúc đi chơi, những người bạn, và sự thỏa mãn dục vọng với họ, nhưng anh ta che đậy tất cả bằng cớ này, là anh ta vui mừng được gặp bạn cũ, và họ cũng vui mừng được gặp anh ta, và anh ta không thể không lịch sự mời họ một hai chai rượu, hay một hai chục chén.
Ông Chú Ý. Và ông già có cho anh ta tiền để tự lập không?
Ông Khôn Ngoan. Có, hơn hai trăm bảng.
Ông Chú Ý. Theo tôi, trong việc đó ông già đã sai. Nếu tôi là cha anh ta, tôi đã giữ anh ta ở một khoảng cách một thời gian, cho đến khi có bằng chứng rõ ràng hơn nhiều về nết tốt của anh ta; (vì tôi nhận thấy cha anh ta cũng biết anh ta từng là đứa con hư như thế nào, cả bởi những gì anh ta thường làm ở nhà, lẫn bởi anh ta đổi ông chủ tốt lấy ông chủ xấu, v.v.) Ông ta không nên cho tiền anh ta sớm như vậy. Chi bằng để anh ta túng thiếu một chút, và đi làm thuê một thời gian, để anh ta biết đồng tiền đáng giá bao nhiêu, bằng chính sức lao động của mình? Bấy giờ, rất có thể, anh ta đã biết cách tiêu tiền khôn ngoan hơn: phải, và lúc đó có lẽ anh ta đã suy nghĩ kỹ hơn về cách sống trên đời. À, ai biết được, có lẽ anh ta đã tỉnh ngộ như người con hoang đàng, và xin Đức Chúa Trời và cha mình tha thứ những tội ác anh ta đã phạm chống lại họ.
Ông Khôn Ngoan. Nếu cha anh ta cũng có thể dùng cách đối đãi như vậy mà làm phước cho anh ta, và khiến nó có hiệu quả đạt được những mục đích mà ông đã nêu ra; thì tôi cũng nghĩ như ông. Nhưng than ôi, than ôi, ông nói cứ như ông chưa bao giờ biết, hay lúc này đã quên, lòng dạ và sự thương xót của người cha là gì vậy. Sao ông không đối xử với con trai mình như thế? Nhưng rõ ràng là, chúng ta khuyên người khác khôn ngoan thì dễ, chứ nghe lời khuyên khôn ngoan cho chính mình thì khó. Nhưng này ông hàng xóm thành thật của tôi, giả sử cha Ông Badman đã làm như ông nói, và nhờ đó đã xô đẩy con trai mình vào những đường lối xấu, thì ông ta có làm cho mình hay cho con trai mình tốt hơn chút nào không?
Ông Chú Ý. Đúng vậy, nhưng không suy ra được rằng, nếu người cha đã làm như tôi nói, thì người con đã làm như ông giả định. Nhưng nếu anh ta đã làm như ông giả định, thì anh ta đã làm điều gì tệ hơn những điều anh ta đã làm rồi?
Ông Khôn Ngoan. Anh ta đã làm đủ tệ rồi, đúng vậy. Nhưng giả sử cha anh ta không cho tiền, và giả sử cậu Badman trẻ tuổi vì thế mà giận dỗi, rồi trong cơn giận vượt biển đi xa, cha anh ta không còn thấy, không còn nghe tin gì về anh ta nữa. Hay giả sử với cái đầu cứng đầu điên rồ anh ta ra đường chặn cướp để lấy tiền, rồi tự đưa mình đến giá treo cổ, và đưa cha cùng gia đình đến sự khinh miệt lớn lao, hoặc nếu vì làm vậy anh ta không đến nỗi đó, thì anh ta cũng đã thêm vào mọi sự gian ác của mình những điều ác khác nữa: Và người cha còn được an ủi gì trong việc này?
Ngoài ra, khi người cha đã làm cho anh ta hết những gì mình có thể, với lòng mong muốn làm cho anh ta nên người lương thiện, thì lúc đó, dù con trai có nên người lương thiện hay không, ông ta cũng sẽ nhắm mắt xuôi tay trong bình an hơn nhiều, so với nếu đã nghe theo lời khuyên của ông.
Ông Chú Ý. Thôi, tôi nghĩ đáng lẽ tôi không nên vội vàng cho lời khuyên trong vụ này; nhưng thật tình ông đã kể cho tôi nghe những tội ác của anh ta đến nỗi nghe xong tôi nổi giận với anh ta.
Ông Khôn Ngoan. Khi đang giận dữ chúng ta dễ đi quá trớn, nhưng tội nghiệp, anh ta như thế nào thì giờ anh ta đã về nơi của mình rồi. Nhưng, như tôi đã nói, khi một người cha tốt đã làm hết những gì mình có thể cho một đứa con hư, mà đứa con vẫn chẳng khá hơn, ông ta sẽ nhắm mắt trong bình an hơn nhiều, so với nếu vì nghiêm khắc mà đã xô đẩy nó vào những điều bất tiện.
Tôi nhớ có nghe về một người đàn bà tốt, cũng có (như ông già này) một đứa con trai hư hỏng và không tin kính, và bà đã cầu nguyện cho nó, khuyên bảo nó, và cư xử với nó bằng tấm lòng người mẹ suốt nhiều năm; nhưng nó vẫn hư. Cuối cùng, có một lần, sau khi bà đã cầu nguyện như thường lệ cho sự ăn năn của nó, bà đến với nó, và bắt đầu khuyên răn nó lại, lời lẽ đại khái như thế này. Con ơi, mẹ nói, con đã và đang là một đứa con gian ác, con đã khiến mẹ phải cầu nguyện và rơi lệ nhiều, mà con vẫn gian ác. Thôi, mẹ đã làm tròn bổn phận, mẹ đã làm hết những gì mình có thể để cứu con; giờ mẹ đã thỏa lòng, đến ngày phán xét, nếu mẹ thấy con bị hư mất, mẹ sẽ chẳng buồn vì con chút nào, mà sẽ vui mừng khi nghe bản án hư mất của con trong ngày đó: Và nó đã ăn năn.
Tôi nói với ông rằng, nếu cha mẹ cư xử yêu thương với con cái, trộn lẫn sự nhân từ với những lời quở trách yêu thương, và những lời quở trách yêu thương với lòng thương xót của cha mẹ, thì họ có nhiều cơ may cứu được con cái hơn là cư xử thô lỗ và nghiêm khắc với chúng: nhưng nếu họ không cứu được chúng, nếu sự nhân từ của họ chẳng ích gì cho chúng, thì đến ngày qua đời, nghĩ đến điều này sẽ an ủi họ nhiều lắm; ta đã làm bằng tình yêu hết những gì mình có thể, để cứu và giải thoát con ta khỏi địa ngục.
Ông Chú Ý. Được rồi, tôi chịu thua. Nhưng xin hãy quay lại với Ông Badman: ông nói cha anh ta cho anh ta một món tiền để tự lập.
Ông Khôn Ngoan. Phải, cha anh ta cho anh ta một món tiền, và anh ta tự lập, và gần như ngay sau đó lại phá sản: vì anh ta chưa tự lập được bao lâu, thì bởi quản lý việc nhà dở tệ, cộng với chi tiêu hoang phí bên ngoài, anh ta đã lún sâu vào nợ nần, và trong cửa hàng chẳng có bao nhiêu để trả, đến nỗi anh ta phải chật vật lắm mới giữ mình khỏi tù tội. Nhưng khi các chủ nợ biết anh ta sắp cưới vợ, và có cơ may cưới được một người vợ giàu, họ bảo nhau, chúng ta đừng vội với anh ta, nếu anh ta cưới được vợ giàu anh ta sẽ trả hết cho chúng ta.
Ông Chú Ý. Nhưng sao anh ta lại hết tiền nhanh như vậy, vì theo lời ông nói, tôi thấy chỉ trong thời gian ngắn?
Ông Khôn Ngoan. Quả thật trong thời gian ngắn, tôi nghĩ anh ta chỉ mất chừng hai năm rưỡi để làm việc đó: nhưng lý do thì rõ ràng; vì anh ta là một thanh niên hoang đàng, giờ dây cương đã buông lỏng trước mặt, và hoàn toàn bị dục vọng và thói xấu chế ngự, anh ta phó mình theo đường lối của lòng mình, và theo sự ưa thích của mắt mình, quên rằng về mọi điều đó Đức Chúa Trời sẽ đem anh ta đến sự phán xét; và kẻ làm như vậy, chắc chắn, ông có thể tin rằng, sẽ không đứng vững trên đôi chân mình được lâu.
Ngoài ra, giờ anh ta có thêm những người bạn đồng hành mới; những người bạn đồng hành, ông phải nghĩ, giống anh ta nhất về nết na, nên chẳng quan tâm ai chìm, miễn mình nổi. Những kẻ này thường xuyên vây quanh anh ta, và cả cửa hàng anh ta khi anh ta vắng mặt. Chúng thường xúi anh ta đến quán rượu, nhưng lại bắt anh ta làm người trả hết cho mọi người; chúng cũng mượn tiền anh ta, nhưng chẳng lo trả lại, trừ khi là trả bằng cách dẫn thêm đồng bọn đến, điều mà anh ta cũng rất thích; và thế là sự nghèo khó đến với anh ta như kẻ lữ hành, và sự thiếu thốn như người có vũ trang.
Nhưng suốt thời gian đó chúng nghiên cứu tính tình anh ta; anh ta thích được nịnh nọt, khen ngợi và tôn lên vì trí khôn, vì sự nam tính, và vì dáng vẻ; và điều đó như vuốt ve mặt anh ta. Thế là chúng xu nịnh anh ta, càng ngày càng lún sâu vào anh ta, và rồi (như con đỉa) chúng hút cạn chút ít mà cha anh ta đã cho, và đưa anh ta xuống nhanh chóng, gần như ở sát vách nhà kẻ ăn mày.
Ông Chú Ý. Thế là lời của người khôn ngoan được ứng nghiệm, Kẻ giao du với gái điếm, và bạn của kẻ dại, sẽ bị hủy diệt.
Ông Khôn Ngoan. Phải, và cả lời này nữa, Bạn của những kẻ hoang đàng làm nhục cha mình; Vì ông ta, người đáng thương, vừa đau lòng vừa hổ thẹn, khi thấy con trai mình (giờ đã tự lập) cư xử ra sao trong sự hưởng thụ những điều tốt lành, mà nếu dùng đúng cách hợp pháp thì anh ta đã có thể sống làm vinh hiển Đức Chúa Trời, được an ủi cho chính mình, và được tín nhiệm giữa những người láng giềng. Nhưng kẻ theo đuổi những người hư không sẽ có đủ sự nghèo khó. Con đường anh ta đi dẫn thẳng anh ta vào tình cảnh đó; vì ai có thể trông mong điều gì khác ở kẻ theo những đường lối như vậy? Ngoài ra, khi ở trong cửa hàng, anh ta không chịu làm việc; anh ta vốn lười biếng: anh ta thích sống sang, nhưng tay thì không chịu lao động; và kết cục của kẻ như vậy còn có thể là gì khác, ngoài điều người khôn ngoan đã nói? Kẻ say sưa và kẻ ham ăn sẽ đến chỗ nghèo khổ, và sự buồn ngủ sẽ mặc cho người ta quần áo rách rưới.
Ông Chú Ý. Nhưng giờ, tôi nghĩ, khi đã bị đưa xuống thấp như vậy, anh ta phải suy xét bàn tay của Đức Chúa Trời đã giáng trên mình, và phải đấm ngực, mà quay về.
Ông Khôn Ngoan. Suy xét, suy xét cho tốt, thì còn xa anh ta lắm, giờ anh ta cứng cỏi và kiêu ngạo như chưa từng có trong đời, và cũng cao ngạo trong việc theo đuổi tội lỗi mình như khi còn đang sung túc; chỉ là giờ anh ta đi như con ngựa kiệt sức, ma quỷ đã cưỡi anh ta gần rụng cả chân.
Ông Chú Ý. Thế thì, khi mọi sự gần như hết sạch, anh ta làm gì?
Ông Khôn Ngoan. Hai điều giờ là trò chơi của anh ta. 1. Anh ta thề, khoác lác và nói dối để giữ vẻ bề ngoài rằng mình vẫn khá giả như ngày đầu tự lập, phải, rằng mình còn lời hơn lỗ; và anh ta có sẵn một số bạn đồng hành sẽ thề xác nhận điều đó nhanh như anh ta nói.
Ông Chú Ý. Đó là tội ác gấp đôi, nói ra đã là tội, thề nữa lại là tội khác.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy, nhưng có điều ác nào mà kẻ đã bị Đức Chúa Trời bỏ mặc như tôi tin Ông Badman đã bị, lại không làm?
Ông Chú Ý. Và điều kia là gì?
Ông Khôn Ngoan. Sao, điều mà trước đây tôi đã gợi ý, anh ta tính kiếm một người vợ giàu: và giờ tôi đến một số trò gian ác do anh ta bày ra, tính toán, và ghê tởm hơn nữa, những điều sẽ còn bày tỏ anh ta là một tội nhân tuyệt vọng nhất.
Việc là thế này: Một người vợ thì anh ta cần, hay đúng hơn là tiền; còn đàn bà, anh ta huýt sáo một cái là có đủ gái điếm. Nhưng, như tôi đã nói, anh ta cần tiền, và tiền đó phải kiếm bằng vợ, chứ không còn cách nào; mà anh ta cũng chẳng dễ kiếm vợ, trừ khi trở thành bậc thầy về giả dối; giả dối cũng chẳng ăn thua với những người cũng giỏi giả dối như anh ta. Nhưng cách anh ta không xa có một cô gái, vừa tin kính, vừa có của hồi môn tốt, nhưng làm sao chiếm được cô, đó mới là cả một mưu kế. Thế rồi, anh ta triệu tập một hội đồng gồm một số bạn đồng hành tin cẩn và xảo quyệt nhất, và thổ lộ ý định với chúng; tức là, anh ta muốn cưới vợ: và anh ta cũng nói với chúng là ai; Nhưng, anh ta nói, làm sao ta đạt được mục đích, cô ta tin kính, còn ta thì không? Rồi một trong bọn đáp, nói rằng, vì cô ta tin kính, anh phải giả vờ tin kính như vậy, và phải giả vờ một thời gian trước khi đến với cô ta: vậy hãy để ý xem hằng ngày cô ta đi đâu để nghe giảng, và anh cũng đi đến đó; nhưng ở đó anh phải cư xử đứng đắn, và làm ra vẻ rất thích Lời Chúa; cũng đứng ở chỗ cô ta có thể thấy anh, và khi về nhà, nhớ đi bộ trên phố thật đứng đắn, đi trong tầm mắt cô ta: làm vậy một thời gian, rồi đến với cô ta, trước hết nói mình hối tiếc về tội lỗi ra sao, và tỏ ra yêu mến đạo mà cô ta theo; luôn nói tốt về các mục sư của cô ta và về những người quen tin kính của cô ta, than tiếc số phận hẩm hiu của mình, rằng mình không được quen biết cô ta và các tín hữu đồng đạo của cô ta sớm hơn; và đó là cách chiếm được cô ta. Anh cũng phải ghi chép bài giảng, nói về Kinh Thánh, và cam đoan rằng anh đến cầu hôn cô ta, chỉ vì cô ta tin kính, và vì anh sẽ cho đó là hạnh phúc lớn nhất nếu có được một người như vậy: còn tiền của cô ta, hãy khinh thường nó, nó sẽ chẳng chạy đi đâu, đó là cách mau đến với nó nhất, vì lúc đầu cô ta sẽ nghi anh đến vì tiền của cô ta; anh biết cô ta có gì, nhưng đừng hé một lời về nó. Làm vậy, anh sẽ xem có bẫy được cô gái không.
Thế là cái bẫy được giăng ra cho cô gái lương thiện đáng thương này, và cô nhanh chóng sa vào hố của anh ta.
Ông Chú Ý. Sao, anh ta có nghe theo lời khuyên đó không?
Ông Khôn Ngoan. Có nghe không à! có chứ, và một thời gian sau, anh ta đến với cô ta một cách táo bạo, đeo mặt nạ đạo đức, như thể mình là người chân thật và tin kính, một trong những người ngay thẳng chân thành nhất nước Anh. Anh ta giữ đúng mọi điểm, làm theo lời khuyên của các mưu sĩ, và nhanh chóng chiếm được cô ta; vì anh ta có tài năng bẩm sinh, cao lớn, tuấn tú, mặc quần áo giản dị nhưng rất đẹp; và đạo đức thì càng dễ đạt được hơn; vì anh ta đã thấy đôi chút trong nhà cha mình, và nhà ông chủ đầu tiên, nên càng dễ khoác lên mình hình thức và vẻ bề ngoài của nó.
Thế là anh ta định ngày, và đến với cô ta, việc mà anh ta có thể dễ dàng làm, vì cô ta không còn cha mẹ để ngăn cản. Được, khi anh ta đến, và đã chào hỏi lịch sự để cô ta hiểu vì sao anh ta đến, rồi anh ta bắt đầu nói với cô ta, rằng anh ta đã thấy trong lòng mình rất yêu mến con người cô ta; và rằng, trong mọi thiếu nữ trên đời anh ta đã chọn cô ta, nếu cô ta ưng thuận, để làm vợ yêu dấu của mình. Những lý do, như anh ta nói với cô ta, khiến anh ta chọn cô ta là, sự tin kính và những đức tính cá nhân của cô ta; và vì thế nài xin cô ta đem tình cảnh của anh ta mà suy xét cách dịu dàng và yêu thương. Còn về đời này, anh ta nói, tôi có nghề rất tốt, và có thể nuôi mình và gia đình đàng hoàng trong khi vợ ngồi yên trên ghế; tôi đã kiếm được ngần này, ngần này rồi, và thấy tiền vào mỗi ngày, nhưng đó không phải điều tôi nhắm tới, điều tôi muốn là một người vợ lương thiện và tin kính. Rồi anh ta tặng cô ta một hai cuốn sách tốt, giả vờ mình đã được ích lợi nhiều bởi chúng. Anh ta cũng thường nói tốt về các mục sư tin kính, nhất là những vị mà anh ta nhận thấy cô ta thích và yêu mến nhất. Ngoài ra, anh ta thường kể với cô ta, cha mình tin kính thế nào, và chính mình cũng đã trở thành con người mới ra sao; và tên buôn gian xảo trá ấy đã đối đãi với cô gái lương thiện tốt lành này như vậy, khiến cô đau buồn và sầu khổ lớn, như về sau ông sẽ nghe.
Ông Chú Ý. Nhưng cô gái không có bạn bè nào trông nom cô sao?
Ông Khôn Ngoan. Cha mẹ cô ta đã qua đời, và anh ta biết rõ điều đó, nên cô ta càng dễ bị cái lưỡi dối trá gian ác của anh ta lừa gạt. Nhưng dù cô ta có bao nhiêu bạn bè, cô ta cũng có thể bị anh ta lừa. Người trẻ thời nay quá quen nghĩ mình đủ khôn để tự chọn, và không cần hỏi ý kiến những người lớn tuổi và khôn ngoan hơn mình: nhưng đó là một lỗi lớn của họ, và nhiều người đã phải trả giá đắt cho nó. Thôi, nói ngắn gọn, chẳng bao lâu Ông Badman đạt được điều mình muốn, chiếm được cô gái lương thiện này và tiền của cô ta, cưới cô ta, đưa cô ta về nhà, làm tiệc, đãi cô ta linh đình, nhưng của hồi môn của cô ta phải trả cho tất cả.
Ông Chú Ý. Đây là những việc làm gian dối kỳ lạ, người ta hiếm khi nghe chuyện như vậy.
Ông Khôn Ngoan. Bằng việc làm này, anh ta tỏ ra mình ít kính sợ Đức Chúa Trời biết bao, và ít run sợ trước sự phán xét của Ngài biết bao. Vì mọi cử chỉ, mọi lời nói đó đều là điều ác đã được anh ta tính toán trước, anh ta biết mình nói dối, anh ta biết mình giả dối; phải, anh ta biết mình đã dùng danh Đức Chúa Trời, đạo, người tốt, và sách tốt, chỉ như con ngựa gỗ để bẫy, nhờ đó bắt được con mồi tốt hơn. Trong mọi sự giả vờ đạo đức huy hoàng đó, anh ta chỉ là một kẻ đạo đức giả sơn phết huy hoàng, và đạo đức giả là tội cao nhất mà một kẻ xác thịt đáng thương có thể đạt tới; nó cũng là tội dám thách thức Đức Chúa Trời nhất, và cũng đem lại sự hư mất lớn hơn. Giờ anh ta là bức tường quét vôi trắng, giờ anh ta là mồ mả sơn phết; giờ anh ta là cái mồ không thấy được; vì cô thiếu nữ lương thiện tin kính đáng thương này, ít ngờ rằng cả sự bình an, sự an ủi, tài sản, tự do, thân thể, và mọi sự của mình, đều đang đi đến chỗ chôn cất, khi cô đi lấy Ông Badman; mà quả thật là vậy, về sau cô chẳng hưởng được bao nhiêu; cô như đã chết và đã chôn, so với những gì cô đã hưởng trước đây.
Ông Chú Ý. Chắc chắn phải có sự phán xét kỳ lạ nào của Đức Chúa Trời đi theo và giáng trên những kẻ gian ác như thế này.
Ông Khôn Ngoan. Ông có thể chắc rằng họ sẽ nhận sự phán xét đầy đủ, về mọi điều đó, khi ngày phán xét đến. Nhưng còn sự phán xét trên họ trong đời này, thì không phải lúc nào cũng đến, không, ngay cả với những kẻ đáng phải chịu. Những kẻ thử thách Đức Chúa Trời được cứu thoát, và những kẻ làm ác được vững lập: Nhưng họ được dành cho ngày thạnh nộ, và lúc đó vì sự gian ác của họ, Đức Chúa Trời sẽ báo trả họ ngay mặt. Kẻ ác được dành cho ngày hủy diệt, chúng sẽ bị đem ra trong ngày thạnh nộ; ai sẽ tỏ đường lối nó ra trước mặt nó? và ai sẽ báo trả nó điều nó đã làm? mà nó vẫn được đưa đến mồ mả, và nằm yên trong nấm mồ. Nghĩa là, thường thì chúng thoát khỏi tay Đức Chúa Trời trong đời này, chỉ trừ một vài gương bị làm ra, để kẻ khác dè chừng, và nhờ đó mà nhận lời cảnh cáo: Nhưng đến ngày phán xét chúng phải bị quở trách về điều ác mình bằng những lằn roi của lửa thiêu nuốt.
Ông Chú Ý. Ông có thể cho tôi vài gương về cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời trên những người đã làm việc gian ác bi thảm như Ông Badman không?
Ông Khôn Ngoan. Có; Ha-mô và Si-chem, và mọi người nam trong thành họ, vì đã toan lấy Đức Chúa Trời và đạo làm con ngựa gỗ để cưới các con gái của Gia-cốp, đã cùng bị giết bằng lưỡi gươm. Không nghi ngờ gì, đó là sự phán xét của Đức Chúa Trời trên họ, vì sự giả dối trong việc đó. Mọi sự nói dối và giả dối đều đáng sợ, nhưng lấy Đức Chúa Trời và đạo làm ngụy trang, nhờ đó che mắt người khác khỏi sự giả dối của mình, thì xúc phạm đến Đấng Chí Tôn cách thậm tệ.
Tôi biết một người sống cách thị trấn chúng tôi không xa, đã cưới vợ như cách Ông Badman cưới vợ mình; nhưng anh ta không hưởng được cô ta lâu: vì một đêm khi đang cưỡi ngựa về nhà (từ chỗ bạn bè, nơi anh ta đã ở một thị trấn lân cận) con ngựa hất anh ta xuống đất, người ta thấy anh ta chết lúc rạng đông; bị ngã dập nát trông thật kinh hoàng và thảm thương, và bê bết máu của chính mình.
Ông Chú Ý. Thôi, xin hãy quay lại với Ông Badman, sau khi cưới vợ anh ta đối xử với vợ ra sao?
Ông Khôn Ngoan. Này, hãy cứ lấy mọi sự theo thứ tự. Anh ta cưới chưa được bao lâu, thì các chủ nợ đến đòi tiền: anh ta khất họ một thời gian ngắn, nhưng cuối cùng mọi việc đến lúc phải trả, nếu không phải làm điều tệ hơn; thế là anh ta hẹn họ một ngày, họ đến lấy tiền, và anh ta trả cho họ ngay trước mắt vợ, bằng tiền của cô ta, cho những món hàng mà anh ta đã hoang phí tiêu xài giữa đám gái điếm từ lâu trước đó, (ngoài món tiền cha anh ta cho) trị giá hai trăm bảng.
Ông Chú Ý. Khởi đầu này thật tệ; nhưng tôi biết nói gì? nó giống hệt Ông Badman. Người đàn bà đáng thương, đây chỉ là một khởi đầu tệ cho cô ta, tôi e nó đã chất đầy phiền muộn cho cô ta, như tôi nghĩ một khởi đầu như vậy cũng đủ làm thế, với một người có lẽ còn mạnh mẽ hơn cô ta nhiều.
Ông Khôn Ngoan. Phiền muộn, phải, ông có thể chắc vậy, nhưng giờ thì đã quá muộn để hối tiếc, cô ta phải xem xét kỹ mình hơn, khi sự cẩn thận còn giúp ích được cho cô ta; tai họa của cô ta có thể là lợi ích cho kẻ khác, những người sẽ học mà dè chừng nhờ đó; còn bản thân cô ta, cô ta phải nhận lấy những gì tiếp theo, tức là một đời sống như Ông Badman chồng cô ta sẽ dẫn cô ta vào, và đời sống đó sẽ đủ tệ.
Ông Chú Ý. Khởi đầu này đã tệ, mà tôi e nó chỉ là khởi đầu của điều tệ.
Ông Khôn Ngoan. Ông có thể chắc, rằng đó chỉ là khởi đầu của sự tệ hại, vì những điều ác khác đến nhanh chóng; chẳng hạn: anh ta cưới chưa được bao lâu, thì anh ta treo đạo đức của mình lên hàng rào, hay đúng hơn đối xử với nó như người ta đối xử với quần áo cũ, cởi bỏ ra, hay để cho người khác mặc, còn phần anh ta, anh ta sẽ không tin kính nữa.
Giờ đây anh ta đã lột mặt nạ, và bắt đầu tỏ mình ra với hình dạng cũ, một tên đê tiện, gian ác, trụy lạc, (và giờ người đàn bà đáng thương thấy mình quả thật đã bị phản bội;) giờ đây những người bạn đồng hành cũ của anh ta cũng bắt đầu vây quanh, và lui tới nhà và cửa hàng anh ta như trước: Và ai đi với chúng nếu không phải Ông Badman? và ai đi với anh ta nếu không phải chúng?
Giờ những người tốt vẫn thường giao du với vợ anh ta, bắt đầu kinh ngạc và nản lòng; anh ta cũng cau mày và lườm họ, như thể ghê tởm sự hiện diện của họ: đến nỗi chẳng bao lâu anh ta đuổi hết mọi bạn tốt khỏi cô ta, và bắt cô ta ngồi một mình cô độc. Anh ta cũng bắt đầu đi ra ngoài ban đêm đến những con điếm là bạn thân trước đây của mình, ở đó với chúng có khi đến nửa đêm, có khi đến gần sáng, rồi về nhà say như heo; và đó là đường lối của Ông Badman.
Giờ, khi anh ta về nhà trong tình trạng đó, nếu vợ chỉ nói một lời với anh ta, về việc anh ta đã đi đâu, và sao lại tự làm mình hư hỏng như vậy, dù lời cô ta nói có dịu dàng và yêu thương đến đâu, thì cô ta là con điếm, con chó cái, con ngựa cái; và may cho cô ta nếu tránh được tay chân anh ta. Đôi khi anh ta cũng dẫn gái điếm về nhà mình, và khốn cho vợ anh ta khi chúng đi rồi, nếu cô ta không đãi chúng đủ mọi thứ sang trọng, và cũng cư xử yêu thương với chúng.
Thế là người đàn bà tốt này bị Badman chồng mình, khiến cho chẳng còn gì ngoài thất vọng về mọi điều anh ta đã hứa với cô ta, hay cô ta đã hy vọng nhận được từ tay anh ta.
Nhưng điều thêm sức nặng đè lên mọi nỗi sầu của cô ta, là, như anh ta đã quăng bỏ mọi đạo đức của chính mình, anh ta cũng toan, nếu có thể, khiến cô ta làm vậy nữa. Anh ta không cho cô ta ra ngoài nghe giảng Lời của Đấng Christ, cũng không cho cô ta dự các buổi nhóm còn lại, vì sức khỏe và sự cứu rỗi của linh hồn cô ta: giờ anh ta chế giễu, và nói mỉa mai về các mục sư của cô ta; và còn nhận, phải, còn dựng lên những lời gièm pha về họ, khiến cô ta đau buồn và sầu khổ lớn lắm.
Giờ cô ta hiếm khi dám đến nhà một người láng giềng lương thiện, hay cầm một cuốn sách tốt trong tay; nhất là khi anh ta có bạn bè trong nhà, hay đã có chút rượu trong đầu. Khi thấy cô ta buồn rầu, anh ta cũng nói mỉa mai, chế nhạo cô ta trước mặt bạn bè, gọi cô ta là bà vợ tin kính của tôi, bà vợ đoan trang của tôi, và những lời tương tự; anh ta cũng đem cô ta ra làm trò cười giữa đám bạn phóng đãng của mình ở bên ngoài.
Nếu cô ta hỏi anh ta (như đôi khi cô ta hỏi) cho cô ta đi nghe một bài giảng, anh ta đáp cách cục cằn, Ở nhà, ở nhà, lo việc nhà đi, chúng ta không thể sống bằng việc nghe giảng. Nếu cô ta vẫn nài xin anh ta cho đi, thì anh ta bảo cô ta, Đi nếu dám. Anh ta cũng buộc tội cô ta đã đem của cải anh ta cho các mục sư của cô ta, trong khi, tên khốn nạn, chính anh ta đã tiêu nó trên đám bạn hư hỏng trước đó.
Đó là đời sống mà người vợ tốt của Ông Badman đã sống, chỉ trong vài tháng sau khi cưới anh ta.
Ông Chú Ý. Đây quả là một sự thất vọng.
Ông Khôn Ngoan. Quả là một sự thất vọng, như tôi nghĩ, chưa từng có người đàn bà đáng thương nào gặp. Người ta tưởng tên lưu manh ít ra cũng để cho cô ta được theo ý mình một chút, vì ý cô ta chẳng gì khác ngoài sống lương thiện, và vì cô ta đã đem vào nhà anh ta một của hồi môn ngọt ngào, to lớn như vậy, vì cô ta đã đem hàng trăm bảng vào nhà anh ta: tôi nói, người ta tưởng anh ta phải để cô ta được theo ý mình một chút, vì cô ta chỉ mong điều đó trong sự phục vụ và thờ phượng Đức Chúa Trời: nhưng cô ta có thuyết phục được anh ta ban cho điều đó không? không, chẳng chút nào dù có cứu được mạng cô ta. Thật ra, đôi khi cô ta lén ra ngoài khi anh ta đi xa, đi đường xa, hay đang ở giữa đám bạn say xỉn, nhưng kín đáo hết sức có thể; và, người đàn bà đáng thương, cô ta có được lợi thế này, cô ta cư xử với mọi người láng giềng đến nỗi, dù nhiều người trong họ chỉ là xác thịt, họ cũng không phản bội cô ta, hay mách việc cô ta ra ngoài nghe Lời, nếu họ thấy, mà còn cố che giấu cho cô ta khỏi chính Ông Badman.
Ông Chú Ý. Cách anh ta đối xử với cô ta như vậy, đủ làm tan nát lòng cô ta.
Ông Khôn Ngoan. Quả đủ làm vậy, phải, nó đã thực sự làm vậy. Nó giết cô ta theo thời gian, phải, nó suốt thời gian là sự giết cô ta. Cô ta thường khi ngồi một mình, than khóc thảm thiết về tình cảnh mình như vầy: Khốn thay cho tôi! tôi cư ngụ tại Mê-séc, và ở trong các trại Kê-đa; linh hồn tôi đã lâu chung sống với kẻ ghét hòa bình. Hỡi lưỡi dối trá, người ta sẽ ban cho ngươi điều gì? hay người ta sẽ làm gì cho ngươi, hỡi lưỡi gian tà? Tôi là người đàn bà đau buồn trong lòng, chồng tôi đã mua tôi và bán tôi vì dục vọng của anh ta: không phải tôi, mà là tiền của tôi anh ta muốn: ôi ước gì anh ta đã có nó, để tôi được tự do!
Cô ta nói vậy, không phải vì khinh người anh ta, mà vì khinh nết anh ta, và vì cô ta thấy rằng bởi cái lưỡi đạo đức giả của anh ta, anh ta đã khiến cô ta không những gần như ăn mày, mà còn cướp mất Lời của Đức Chúa Trời khỏi cô ta.
Ông Chú Ý. Tôi thấy, mang ách chung không đều với kẻ chẳng tin là điều chết người. Nếu người đàn bà này có được người chồng tốt, họ đã sống với nhau hạnh phúc biết bao! Người như vậy đã cầu nguyện cho cô ta, dạy dỗ cô ta, và cũng khích lệ cô ta trong đức tin, và trong đường lối của Đức Chúa Trời: Nhưng giờ, tội nghiệp, thay vì vậy, chẳng có gì ngoài hoàn toàn trái ngược.
Ông Khôn Ngoan. Quả là điều chết người, và vì vậy, bởi Lời của Đức Chúa Trời dân Ngài bị cấm kết hợp trong hôn nhân với họ. Chớ, nó nói, mang ách chung không đều với kẻ chẳng tin; vì sự công chính với sự gian ác có tương giao gì? và sự sáng với sự tối có hiệp thông gì? Và Đấng Christ với Bê-li-an có hòa hiệp gì? hay người tin có phần gì với kẻ chẳng tin? Và đền thờ của Đức Chúa Trời có hiệp nhất gì với hình tượng? Không thể có sự hiệp nhất ở đâu những cuộc hôn nhân như vậy được lập, chính Đức Chúa Trời đã tuyên bố điều ngược lại, từ buổi sáng thế. Ta (Ngài phán) sẽ đặt mối thù nghịch giữa ngươi và người đàn bà, giữa dòng dõi ngươi và dòng dõi nàng. Vì vậy trong một chỗ khác Ngài phán, chúng không thể trộn lẫn với nhau hơn sắt với đất sét. Tôi nói, chúng không thể đồng ý, chúng không thể nên một, và vì vậy họ phải dè chừng ngay từ đầu, đừng nhẹ dạ nhận những người như vậy vào lòng mình. Đức Chúa Trời thường làm những cuộc hôn nhân như vậy nên đắng cay, nhất là với những người thuộc về Ngài. Những cuộc hôn nhân như vậy, như Đức Chúa Trời đã phán về các con trai của Ê-li được để sống, là để làm hao mòn con mắt, và làm buồn lòng. Ôi những tiếng than khóc, và kêu la mà những người đã bị mang ách như vậy đã làm, nhất là nếu họ là những người cứ mang ách như vậy, trái với sự sáng mình đã nhận, và lời khuyên tốt lành trái ngược.
Ông Chú Ý. Than ôi! anh ta đã lừa cô ta bằng lưỡi mình, và sự ăn năn giả dối.
Ông Khôn Ngoan. Thôi, thôi; cô ta phải dè dặt hơn trong việc làm: giá như cô ta cho một số bạn tốt, hiểu biết, và tin kính nhất của mình hay biết? giá như cô ta nhờ một hai mục sư tin kính nói chuyện với Ông Badman? Cũng vậy, giá như cô ta rình rập chung quanh anh ta, để xem sau lưng cô ta anh ta có khác với trước mặt cô ta không? Và ngoài ra, tôi thật sự nghĩ (vì trong nhiều mưu sĩ có sự an toàn) rằng nếu cô ta đã cho Hội Thánh hay biết, và xin họ dành chút thời gian cầu nguyện với Đức Chúa Trời về việc đó, và nếu cô ta phải lấy anh ta, thì nhận anh ta về sự tin kính, theo sự phán xét của người khác, hơn là của chính mình, (cô ta biết họ là người tin kính, sáng suốt, và không thiên vị) thì cả đời sau cô ta đã được bình an hơn; hơn là tin vào sự phán xét nghèo nàn, non nớt, đàn bà của chính mình, như cô ta đã làm. Tình yêu thì mù quáng, và sẽ chẳng thấy điều gì sai, ở chỗ người khác có thể thấy cả trăm lỗi. Vì vậy tôi nói, cô ta không nên tin vào ý nghĩ của chính mình trong vấn đề sự tốt lành của anh ta.
Còn về con người anh ta, ở đó cô ta là người phán xét thích hợp nhất, vì cô ta là người được làm vui lòng, nhưng còn về sự tin kính của anh ta, ở đó Lời là quan xét thích hợp nhất, và những người hiểu Lời nhất, vì Đức Chúa Trời phải được đẹp lòng trong đó. Tôi ước ao rằng mọi thiếu nữ trẻ hãy dè chừng kẻo bị lừa bởi lời nịnh hót, bởi lời giả dối và nói dối, và hãy dùng cách tốt nhất để giữ mình khỏi bị kẻ gian ác mua bán, như cô ta đã bị; kẻo họ hối tiếc với cô ta, khi (về việc này) sự hối tiếc chẳng ích gì cho họ, mà vì sự thiếu suy xét họ sẽ đi đến mồ trong sầu khổ.
Ông Chú Ý. Thôi, mọi sự đã qua với người đàn bà đáng thương này, và không thể gọi lại được, xin người khác hãy dè chừng, bởi tai họa của cô ta, kẻo họ cũng sa vào cảnh khốn khổ của cô ta.
Ông Khôn Ngoan. Đó là điều tôi nói, xin họ hãy dè chừng, kẻo vì sự thiếu suy xét mà phải đau đớn, như người đàn bà đáng thương này đã đau đớn. Và ôi! tôi nghĩ, những người còn độc thân, và đang bị cám dỗ lấy những kẻ như Ông Badman; muốn được dạy dỗ, và cảnh cáo trong việc này, trước khi tự vướng mình, thì hãy đến với những người đã ở trong bẫy, và hỏi họ xem tình cảnh hôn nhân của họ ra sao, về sự xứng hợp, hay không xứng hợp, và xin lời khuyên của họ. Chắc chắn họ sẽ gióng lên một hồi chuông vào tai họ về sự không đều, không xứng hợp, những bất lợi, và bất an, và tội lỗi đi theo những cuộc hôn nhân như vậy, đến nỗi họ phải dè chừng suốt đời. Nhưng con chim trên trời, không biết tiếng kêu của con chim trong bẫy, cho đến khi chính mình đến đó: Ngoài ra, để làm nên những cuộc hôn nhân như vậy, Sa-tan, và lý trí xác thịt, và dục vọng, hay ít ra sự thiếu suy xét, có bàn tay chính; và nơi nào những điều này cầm quyền, thì những mưu tính, dù hủy hoại đến đâu, cũng sẽ lao đầu đi: và vì vậy tôi e rằng, ít có sự cảnh cáo nào được các cô gái trẻ nghe theo, trước nỗi đau của vợ Ông Badman.
Ông Chú Ý. Nhưng không có luận cứ nào để ngăn cản những người như vậy, để ngăn nỗi khốn khổ tương lai của họ sao?
Ông Khôn Ngoan. Có: Có Luật pháp của Đức Chúa Trời, cấm hôn nhân với kẻ chẳng tin. Những cuộc hôn nhân như vậy cũng bị lên án ngay cả bởi loài vật vô tri. 1. Nó bị cấm bởi Luật pháp của Đức Chúa Trời cả trong Cựu Ước lẫn Tân Ước. 1. Trong Cựu Ước. Ngươi không được thông gia với chúng; con gái ngươi không được gả cho con trai chúng, con gái chúng ngươi không được cưới cho con trai ngươi, Phục Truyền 7. 4, 5. 2. Trong Tân Ước nó bị cấm. Chớ mang ách chung không đều với kẻ chẳng tin; Hãy lấy người nào mình muốn, nhưng chỉ trong Chúa.
Đây giờ là một sự cấm, rõ ràng cấm tín hữu lấy kẻ chẳng tin, vì vậy họ không nên làm vậy. Lại nữa, những cuộc hôn nhân không có phép này, như tôi có thể nói, bị lên án bởi loài vật vô tri, chúng chỉ giao phối với loài của mình: Con chiên có giao phối với con chó, con chim cút với con quạ, hay con chim trĩ với con cú không? Không, chúng nghiêm ngặt chỉ gắn bó với loài của mình: Phải, nó khiến cả thế gian kinh ngạc, khi họ thấy hay nghe điều ngược lại. Chỉ con người là dễ nhắm mắt, và cho phép những sự trộn lẫn bất hợp pháp giữa đàn ông và đàn bà; vì chỉ con người là con thú tội lỗi, con chim tội lỗi, vì vậy hơn hết, nó sẽ tự ý bởi những hành động phản nghịch mà đáp lại, hay đúng hơn chống lại và vi phạm Luật pháp của Đức Chúa Trời và Đấng Tạo Hóa mình; những câu hỏi này, hay những câu hỏi khác, [Có tương giao gì? có hòa hiệp gì? có hiệp nhất gì? có hiệp thông gì trong những cuộc hôn nhân như vậy?] cũng sẽ không được kể là có trọng lượng, hay đáng được trả lời bởi nó.
Nhưng hơn nữa. Những nguy hiểm mà những kẻ như vậy thường tự chuốc lấy, phải là luận cứ ngăn cản kẻ khác, để giữ họ khỏi làm điều tương tự: vì ngoài những nỗi đau của vợ Ông Badman, nhiều người đã có khởi đầu đầy hy vọng cho thiên đàng, bởi những tai họa đi theo những cuộc hôn nhân bất hợp pháp này, đã hư mất cách thảm thương và kinh khiếp. Ngay sau những cuộc hôn nhân như vậy, sự cáo trách (bước đầu tiên hướng về thiên đàng) đã dứt; sự cầu nguyện (bước tiếp theo hướng về thiên đàng) đã dứt; sự đói khát sự cứu rỗi (một bước nữa hướng về vương quốc thiên đàng) đã dứt. Nói tóm lại, những cuộc hôn nhân như vậy đã khiến họ xa cách Lời, xa cách những người bạn tin kính và trung tín, và đã đem họ trở lại với bạn bè xác thịt, giữa những người bạn xác thịt, và cũng vào những thú vui xác thịt, nơi, và với ai họ cuối cùng vừa ở trong tội lỗi, vừa hư mất cách thảm thương.
Và đây là một lý do Đức Chúa Trời đã cấm những cuộc hôn nhân không đều như vậy. Vì chúng, Ngài phán, tức là những kẻ gian ác, sẽ khiến con trai các ngươi xây bỏ ta mà hầu việc các thần khác, cơn thạnh nộ của Đức Giê-hô-va sẽ nổi lên cùng các ngươi, và tiêu diệt các ngươi cách mau chóng. Giờ hãy để ý, có một số người trong Y-sơ-ra-ên, dù có sự cấm này, vẫn dám lấy người ngoại và kẻ chẳng tin: Nhưng điều gì tiếp theo? Họ hầu việc hình tượng của chúng, họ dâng con trai và con gái mình cho ma quỷ. Họ bị ô uế bởi chính công việc mình, và đi tà dâm với chính những sáng chế của mình. Vì vậy cơn thạnh nộ của Đức Giê-hô-va nổi lên cùng dân Ngài, đến nỗi Ngài ghê tởm chính cơ nghiệp mình.
Ông Chú Ý. Nhưng hãy quay lại với Ông Badman; anh ta có con với vợ không?
Ông Khôn Ngoan. Có, bảy đứa.
Ông Chú Ý. Tôi e chúng được nuôi dạy tệ lắm.
Ông Khôn Ngoan. Một trong chúng yêu mẹ nó tha thiết, và luôn vâng nghe tiếng mẹ. Đứa đó mẹ nó có cơ hội dạy dỗ trong những nguyên tắc của đạo Đấng Christ, và nó trở thành một đứa trẻ rất có ân điển. Nhưng đứa đó Ông Badman không chịu được, anh ta hiếm khi cho nó một lời vui vẻ, mà cau mày và nhăn mặt với nó, nói cục cằn và gắt gỏng với nó, và dù về thể chất nó là đứa yếu nhất trong bảy đứa, nó lại thường chịu đòn của cha nặng nhất. Ba đứa con của anh ta trực tiếp theo bước anh ta, và bắt đầu gian ác như chính anh ta (lúc trẻ) đã gian ác. Những đứa còn lại trở thành một thứ tín hữu lai, không tệ như cha, cũng không tốt như mẹ, mà ở giữa cả hai. Chúng có những ý niệm của mẹ, và những hành động của cha, và rất giống những người mà ông đọc trong sách Nê-hê-mi; Những đứa trẻ đó nói nửa tiếng Ách-đốt, và không thể nói tiếng Giu-đa, mà theo tiếng của mỗi dân.
Ông Chú Ý. Điều ông nói trong việc này, đáng chú ý, và nếu tôi không nhận lầm dấu, thì nơi những cuộc hôn nhân bất hợp pháp như vậy được lập, thường xảy ra theo cách này.
Ông Khôn Ngoan. Đôi khi là vậy, và lý do, về phía cha mẹ chúng, là thế này: Nơi một trong hai cha mẹ tin kính, còn người kia gian ác và đê hèn, (dù họ có thể đồng ý sinh con, nhưng) họ tranh giành con cái khi chúng sinh ra. Cha mẹ tin kính tranh giành đứa con, và bằng sự cầu nguyện, lời khuyên và gương tốt, gắng sức làm cho nó nên thánh cả thân thể lẫn linh hồn, và xứng hợp cho vương quốc thiên đàng; nhưng kẻ gian ác muốn nó giống mình, gian ác, đê hèn và tội lỗi; và thế là cả hai dạy dỗ theo ý mình: dạy dỗ tôi nói ư? phải, và gương mẫu nữa, theo ý họ. Thế là người tin kính, như An-ne, dâng Sa-mu-ên của mình lên Đức Giê-hô-va: nhưng kẻ gian ác, như những kẻ đi trước họ, dâng con cái mình cho Mô-lóc, cho hình tượng, cho tội lỗi, cho ma quỷ, và cho địa ngục. Thế là một bên vâng nghe luật pháp của mẹ mình, và được giữ khỏi sự hủy diệt, còn bên kia, như cha chúng đã làm, chúng cũng làm vậy. Ông Badman và vợ đã chia một số con cái giữa họ như vậy; còn ba đứa kia như thể lai, ở giữa cả hai, chúng giống những người mà ông đọc trong sách Các Vua, Chúng kính sợ Đức Giê-hô-va, nhưng hầu việc thần tượng của mình. Chúng có, như tôi nói, những ý niệm của mẹ, và tôi thêm, cả sự xưng nhận nữa, nhưng những dục vọng của cha, và đôi chút đời sống của anh ta. Giờ cha chúng không thích chúng, vì chúng có lưỡi của mẹ; và mẹ chúng không thích chúng vì chúng vẫn có lòng và đời sống của cha; chúng quả thật không xứng làm bạn với người tốt hay kẻ xấu. Người tốt không tin chúng vì chúng tệ trong đời sống, kẻ xấu không tin chúng vì chúng tốt trong lời nói: Thế là chúng bị ép như Ê-sau phải kết thông gia với Ích-ma-ên; tức là, tìm một dân giả hình như chúng, và chúng kết hợp với họ, sống và chết với họ.
Ông Chú Ý. Người đàn bà đáng thương, cô ta không thể không có nhiều rối ren.
Ông Khôn Ngoan. Phải, và những đứa trẻ đáng thương, giá như chúng đừng bao giờ được sinh ra trên đời làm trái của hông, và dưới sự cai trị của một người cha như Ông Badman.
Ông Chú Ý. Ông nói phải, vì những đứa trẻ như vậy, nằm dưới gần như mọi thứ bất lợi: nhưng chúng ta không được nói gì, vì đây cũng là ý muốn tối cao của Đức Chúa Trời.
Ông Khôn Ngoan. Chúng ta không được phản đối Đức Chúa Trời bằng cách nào: nhưng chúng ta có thể nói về những lợi thế, và bất lợi mà con cái có bởi có cha mẹ hoặc tin kính, hoặc trái ngược.
Ông Chú Ý. Ông nói phải, chúng ta có thể vậy, và xin giờ, vì chúng ta đang bàn về nó, hãy nói vắn tắt về nó, tức là, về điều này; Những đứa con có cha mẹ quả thật tin kính, có lợi thế gì hơn những đứa khác.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ nói, chỉ là trước hết tôi phải nêu trước hai ba điều này.
1. Chúng không có lợi thế của sự tuyển chọn vì cớ cha chúng.
2. Chúng sinh ra, như những người khác, là con cái của cơn thạnh nộ, dù chúng bởi cha mẹ tin kính mà ra.
3. Ân điển không đến với chúng như một cơ nghiệp, vì chúng có cha mẹ tin kính. Nêu trước những điều này tôi sẽ tiến hành.
1. Con cái của cha mẹ tin kính là con cái của nhiều lời cầu nguyện: chúng được cầu nguyện cho trước, và được cầu nguyện cho sau khi sinh ra, và lời cầu nguyện của người cha tin kính và người mẹ tin kính có nhiều hiệu quả.
2. Chúng có lợi thế của sự kiềm chế có thể, khỏi những điều ác mà cha mẹ thấy chúng nghiêng về, và đó là một ân huệ thứ hai.
3. Chúng có lợi thế của sự dạy dỗ tin kính, và được bảo cho biết đâu là, đâu không phải là đường lối ngay thẳng của Chúa.
4. Chúng cũng được những đường lối tốt lành ca ngợi, và được nói tốt trong khi chúng nghe.
5. Những đứa như vậy cũng, những gì có thể, được giữ khỏi bạn bè xấu, khỏi sách xấu, và khỏi bị dạy cách thề, nói dối, và những điều tương tự, như phá ngày Sa-bát, và chế nhạo người tốt, và điều tốt, và đây là một ân huệ rất lớn.
6. Chúng cũng có ích lợi của một đời sống tin kính đặt trước mặt chúng cách giáo lý bởi cha mẹ, và giáo lý đó được củng cố bằng một gương tin kính và thánh khiết: và tất cả những điều này là những lợi thế rất lớn.
Giờ mọi lợi thế này, con cái của cha mẹ gian ác thiếu; và vì vậy càng có nguy cơ bị cuốn đi bởi sự lầm lạc của kẻ ác. Vì cha mẹ gian ác không cầu nguyện cho con cái mình, cũng không, cũng không thể hết lòng dạy dỗ chúng; chúng không kiềm chế chúng khỏi điều ác theo cách tin kính, cũng không giữ chúng khỏi bạn bè xấu. Chúng không đau buồn, cũng không báo trước cho con cái mình dè chừng những hành động ác là sự gớm ghiếc đối với Đức Chúa Trời, và đối với mọi người tốt. Chúng để con cái mình phá ngày Sa-bát, thề, nói dối, gian ác và hư không. Chúng không ca ngợi trước mặt con cái mình một đời sống thánh khiết, cũng không đặt một gương tốt trước mắt chúng. Không, chúng làm mọi sự trái ngược: khiến con cái mình xa cách tình yêu của Đức Chúa Trời và mọi người tốt, ngay khi chúng sinh ra. Vì vậy là một sự phán xét rất lớn của Đức Chúa Trời trên con cái khi làm con cháu của những người đê hèn và gian ác.
Ông Chú Ý. Được, nhưng trước khi chúng ta rời vợ con Ông Badman, tôi muốn, nếu ông vui lòng, hỏi thêm một điều, điều mà tôi chắc ông có thể giải đáp cho tôi.
Ông Khôn Ngoan. Điều gì?
Ông Chú Ý. Ông nói một lúc trước, rằng Ông Badman này không cho vợ ra ngoài nghe những mục sư tin kính mà cô ta thích, mà nói nếu cô ta đi, thì đừng về nhà nữa. Anh ta có thường cư xử với cô ta như vậy không?
Ông Khôn Ngoan. Anh ta có nói vậy, anh ta thường nói vậy. Điều này tôi đã nói với ông lúc đó, và lúc đó cũng đã nói thêm nữa, nhưng những việc khác làm tôi quên mất.
Ông Chú Ý. Nói hay lắm, vậy xin giờ hãy tiếp tục.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ vậy. Có một lần, vào ngày của Chúa cô ta định đi nghe một bài giảng, mà Ông Badman không muốn cô ta đi: nhưng lần đó, dường như, cô ta lấy can đảm hơn thường lệ; và vì vậy, sau khi cô ta đã dùng với anh ta, rất nhiều lời êm dịu và nài xin, mong có lẽ thuyết phục được anh ta bằng chúng, nhưng tất cả đều vô ích: Cuối cùng cô ta nói cô ta sẽ đi, và đưa ra lý do này; Tôi có một người chồng, nhưng cũng có một Đức Chúa Trời; Đức Chúa Trời tôi đã truyền cho tôi, và truyền với hình phạt hư mất, phải liên tục thờ phượng Ngài, và thờ phượng theo cách Ngài đã định: Tôi có một người chồng, nhưng cũng có một linh hồn, và linh hồn tôi phải quý hơn với tôi, hơn cả thế gian này. Linh hồn này tôi sẽ trông nom, chăm sóc, và (nếu được) lo cho nó một nơi ở trên thiên đàng. Anh được truyền phải yêu tôi, như yêu chính thân thể mình, và tôi cũng yêu anh vậy; nhưng tôi nói thật với anh, tôi quý linh hồn mình hơn cả thế gian, và sự cứu rỗi của nó tôi sẽ tìm kiếm.
Nghe vậy, trước hết, anh ta chúc cô ta một lời chúc xấu xa, rồi nổi cơn thịnh nộ kinh khiếp, và còn thề rằng nếu cô ta đi, anh ta sẽ khiến cả cô ta, và cả đám anh em đáng nguyền rủa của cô ta (vì anh ta thích gọi họ vậy) phải hối hận vì đã đến đó.
Ông Chú Ý. Nhưng anh ta muốn nói gì bởi đó?
Ông Khôn Ngoan. Ông có thể dễ đoán anh ta muốn nói gì: anh ta muốn nói, anh ta sẽ đi tố cáo, và hoặc làm cho những người cô ta yêu mệt mỏi, không nhóm lại thờ phượng Đức Chúa Trời nữa; hoặc khiến họ phải trả giá đắt cho việc làm vậy; điều mà nếu anh ta làm, anh ta biết sẽ làm đau mọi mạch máu trong lòng dịu dàng của cô ta.
Ông Chú Ý. Nhưng ông nghĩ Ông Badman lại đê tiện đến vậy sao?
Ông Khôn Ngoan. Thật ra anh ta có đủ ác ý, và thù hận trong lòng để làm vậy, chỉ là anh ta là người buôn bán; anh ta cũng biết mình phải sống nhờ láng giềng, nên trong cơn giận anh ta có chút khôn ngoan mà kiềm chế mình, và không làm vậy. Nhưng, như tôi đã nói, anh ta có đủ ác ý và ghen ghét trong lòng để khiến mình làm vậy, chỉ là anh ta nghĩ nó sẽ hại nghề nghiệp mình: nhưng ba điều này anh ta vẫn làm.
1. Anh ta xúi người khác quấy rối và ngược đãi bạn bè cô ta.
2. Anh ta vui mừng khi nghe có tai họa nào xảy đến cho họ.
3. Và cười nhạo cô ta, khi thấy cô ta phiền lòng vì họ. Và giờ tôi đã kể cho ông cách Ông Badman về việc này.
Ông Chú Ý. Nhưng anh ta không sợ sự phán xét của Đức Chúa Trời, bay quanh lúc đó sao?
Ông Khôn Ngoan. Anh ta chẳng coi trọng sự phán xét hay sự nhân từ của Đức Chúa Trời, vì nếu có chút nào, anh ta đã không thể làm như đã làm. Nhưng ông muốn nói sự phán xét nào?
Ông Chú Ý. Những sự phán xét như vậy, mà nếu chính Ông Badman chỉ cần tỉnh táo để ý, chúng đã có thể khiến anh ta phải cúi đầu.
Ông Khôn Ngoan. Sao, ông có nghe về những người như vậy mà sự phán xét của Đức Chúa Trời đã giáng trên không?
Ông Chú Ý. Có, và tôi tin, ông cũng vậy, dù ông làm ra vẻ lạ lẫm về nó.
Ông Khôn Ngoan. Quả thật tôi có, đến nỗi kinh ngạc và ngạc nhiên.
Ông Chú Ý. Vậy xin, nếu ông vui lòng, hãy kể cho tôi điều ông biết, về việc này; rồi, có lẽ, tôi cũng có thể nói với ông điều gì về cùng việc đó.
Ông Khôn Ngoan. Trong thị trấn chúng tôi có một người tên W. S. một người có đời sống rất gian ác; và khi dường như có sự ủng hộ cho việc đó, anh ta nhất định đi tố cáo. Được, anh ta đã làm vậy, và siêng năng trong việc mình như hầu hết bọn chúng; anh ta rình ban đêm, trèo cây, và lùng sục rừng ban ngày, nếu có thể, để tìm ra những người nhóm họp, vì lúc đó họ bị ép phải nhóm trong đồng: phải, anh ta nguyền rủa họ thậm tệ, và thề độc khủng khiếp về điều anh ta sẽ làm với họ khi tìm ra. Được, sau khi anh ta đã đi như kẻ điên trong đường lối mình một thời gian, và đã gây một số tai họa cho dân sự, anh ta bị tay Đức Chúa Trời đánh, và đánh theo cách này.
1. Dù lưỡi anh ta vốn lanh lợi, giờ anh ta bị lắp bắp khi nói, và suốt nhiều tuần không thể nói khác, y như người say rượu.
2. Rồi anh ta bị chảy dãi, hay nước miếng ở miệng, nước dãi có khi thòng ở miệng gần chạm đất.
3. Rồi anh ta bị yếu gân sau cổ, đến nỗi nhiều khi không thể ngẩng nhìn thẳng trước mặt, trừ khi lấy tay ấn mạnh lên trán, và giữ đầu lên bằng sức tay như vậy.
4. Sau đó tiếng nói mất hẳn, và anh ta không thể nói hơn con heo hay con gấu. Vì vậy, như một trong chúng, anh ta khịt khịt và phát ra tiếng xấu xí, tùy theo bị xúc phạm, hay vui lòng, hay muốn điều gì được làm, v.v.
Trong tình trạng đó anh ta tiếp tục khoảng nửa năm, hay gần vậy, suốt thời gian còn lại khỏe mạnh, và có thể đi làm việc, trừ một lần anh ta ngã từ cái chuông treo trên tháp nhà thờ chúng tôi xuống, lạ thay không chết: Nhưng sau đó anh ta cũng đi lại, cho đến khi Đức Chúa Trời đã làm anh ta thành một gương đủ rõ về sự phán xét Ngài vì tội mình, rồi thình lình anh ta bị đánh và chết thảm: và thế là hết anh ta và việc làm của anh ta.
Tôi sẽ kể cho ông về một người khác. Cách St. Neots chừng bốn dặm, có một ông quý tộc có một người đầy tớ, và anh ta nhất định đi tố cáo, một thanh niên khỏe mạnh. Được, anh ta đi tố cáo, và gây nhiều khốn khổ cho một số người, và đã hoàn tất việc tố cáo mình hiệu quả đến nỗi chống lại một số người, chẳng còn gì để làm nữa, ngoài việc các viên chức đến tịch thu của dân, để anh ta có tiền hay của cải; và theo tôi nghe, anh ta hối thúc họ làm nhanh. Giờ trong lúc anh ta đang hăng say làm việc, một ngày khi đang đứng bên lò sưởi, anh ta (dường như) thèm một miếng bánh nhúng mỡ, (vì lúc đó xiên nướng đang trên lửa,) thế là anh ta đi làm một miếng; nhưng kìa, một con chó (người ta nói là chính con chó của anh ta) bực mình điều gì, và cắn chân chủ; vết cắn đó, dù đã dùng mọi cách chữa, đã thành (người ta nói) hoại thư; tuy nhiên, vết thương đó là cái chết của anh ta, và là cái chết kinh khiếp nữa: vì người kể cho tôi nói, anh ta nằm trong tình trạng như vậy bởi vết cắn này, (lúc ban đầu) cho đến khi thịt rữa khỏi người trước khi anh ta lìa đời. Nhưng tôi cần gì nêu từng người cụ thể, khi sự phán xét của Đức Chúa Trời chống lại hạng người này đã được tỏ ra, tôi nghĩ tôi có thể nói, nếu không phải ở mọi, thì ở hầu hết các hạt nước Anh nơi những sinh vật đáng thương như vậy ở. Nhưng tôi ước, nếu đó là ý muốn của Đức Chúa Trời, rằng cả tôi lẫn ai khác, đều không thể kể cho ông thêm những chuyện như vậy: những chuyện có thật, không phải dối trá, cũng không phải tiểu thuyết.
Ông Chú Ý. Được, tôi cũng tự mình nghe về cả hai người đó, và về nhiều người nữa, cũng đáng chú ý về loại mình như những người này, nếu tôi có hứng kể: nhưng hãy để những người còn lại cho người khác, hay cho sự đến của Đấng Christ, Đấng lúc đó sẽ xưng công chính hay lên án họ theo công trạng việc làm của họ; hay nếu họ đã ăn năn, và được thương xót, tôi sẽ vui khi biết điều đó, vì tôi không muốn nguyền rủa linh hồn kẻ thù mình.
Ông Khôn Ngoan. Không thể có vui thích gì trong việc kể những chuyện như vậy, dù nghe về chúng có thể làm chúng ta vui: chúng có thể nhắc chúng ta rằng có một Đức Chúa Trời phán xét trên đất, và Ngài không phải lúc nào cũng quên hay trì hoãn nghe tiếng kêu của kẻ khốn cùng; chúng cũng đem theo cả sự dè chừng lẫn lời khuyên cho những người còn sống sót sau những kẻ như vậy. Chúng ta hãy run sợ trước sự phán xét của Đức Chúa Trời, và sợ phạm tội chống lại Ngài, và đó sẽ là sự bảo vệ của chúng ta. Phước cho những kẻ kính sợ Đức Chúa Trời, những kẻ kính sợ trước mặt Ngài.
Ông Chú Ý. Được thưa ông, như ông đã gợi ý, tôi nghĩ chúng ta đã nói đủ ở đây về hạng người này; nếu ông vui lòng, chúng ta hãy quay lại với chính Ông Badman, nếu ông còn điều gì để nói về anh ta.
Ông Khôn Ngoan. Còn! chúng ta mới chỉ bắt đầu sơ sài với bất cứ điều gì chúng ta đã nói. Mọi chi tiết tự nó đầy dẫy sự xấu xa, đến nỗi chúng ta mới chỉ nhìn vào chúng, chứ thật ra chưa nói gì về chúng: nhưng chúng ta sẽ bỏ qua, và tiến tới. Ông đã nghe về tội lỗi của tuổi trẻ anh ta, về thời học nghề, và anh ta đã tự lập ra sao, cưới vợ ra sao, và anh ta đã dẫn vợ mình vào đời sống nào; và giờ tôi sẽ kể cho ông thêm một số trò của anh ta. Anh ta có khiếu gian xảo bẩm sinh; dù, như tôi đã nói trước, anh ta có bị bắt đi học nghề cho mọi điều đó, anh ta cũng không thể ranh mãnh hơn, anh ta không thể khéo léo hơn trong việc đó.
Ông Chú Ý. Có lẽ cũng chẳng khéo léo bằng. Vì như không ai dạy điều tốt như chính Đức Chúa Trời, thì về tội lỗi và gian xảo, không ai dạy người ta bằng ma quỷ, mà, theo tôi thấy, Ông Badman đã đi học với nó từ thuở nhỏ đến cuối đời. Nhưng xin thưa ông, hãy bắt đầu.
Ông Khôn Ngoan. Được, tôi sẽ vậy. Ông có thể nhớ tôi đã kể ông anh ta túng tiền thế nào trước khi cưới, và anh ta đã cưới được vợ giàu ra sao, bằng tiền của cô ta anh ta trả nợ: Giờ khi đã trả nợ, còn dư chút tiền, anh ta lại tự lập hăng hái như xưa, giữ một cửa hàng lớn, buôn bán lớn, và lại lao vào nợ nần lớn; nhưng giờ không phải nợ một hai người, mà nợ nhiều người, đến nỗi cuối cùng anh ta nợ đến hàng nghìn; và anh ta cứ tiếp tục như vậy một thời gian dài. Và để theo đuổi mục đích mình tốt hơn, giờ anh ta bắt đầu học làm vừa lòng mọi người, và uốn mình theo bất cứ bạn nào; giờ anh ta có thể như họ, nói như họ, nghĩa là, nếu anh ta muốn; và rồi anh ta sẽ muốn, khi thấy nhờ làm vậy, anh ta có thể khiến họ thành khách hàng hay chủ nợ cho hàng hóa mình. Nếu anh ta giao du với người lương thiện, (như anh ta đã giao du với một số người lương thiện) thì anh ta sẽ như họ; nói như họ, tỏ ra đứng đắn như họ, nói về công lý và đạo như họ, và chống lại sự trụy lạc như họ; phải, và còn tỏ ra ghét những kẻ nói, làm, hay khác với người lương thiện.
Lại nữa, khi anh ta gặp những kẻ xấu, thì anh ta sẽ như chúng, nhưng kín đáo và dè chừng hơn, trừ khi chắc chắn về bạn mình: Rồi anh ta sẽ cư xử công khai, như chúng; nói, nguyền rủa và chửi thề, như chúng. Nếu chúng chửi người tốt, anh ta cũng chửi được; nếu chúng chửi đạo, anh ta cũng chửi được: nếu chúng nói tục tĩu, hư không, nhàn rỗi, anh ta cũng vậy; nếu chúng thích uống rượu, thề, dâm đãng, hay bất cứ tội ác nào tương tự, anh ta cũng vậy. Đó giờ là con đường anh ta đi, và có thể làm mọi sự cách khéo léo, như bất cứ người nào còn sống. Và giờ anh ta tưởng mình là người hoàn hảo, anh ta tưởng mình vẫn là đứa trẻ cho đến giờ. Ông nghĩ sao về Ông Badman giờ?
Ông Chú Ý. Nghĩ! sao, tôi nghĩ anh ta là kẻ vô thần: Vì không ai ngoài kẻ vô thần có thể làm vậy. Tôi nói, không thể nào, mà kẻ như Ông Badman này, lại không phải là kẻ vô thần hôi thối hạng nặng; vì kẻ tin rằng có Đức Chúa Trời hay ma quỷ, thiên đàng hay địa ngục, hay sự chết, và sự phán xét sau đó, không thể làm như Ông Badman đã làm; ý tôi là, nếu anh ta có thể làm những điều đó mà không hối hận và không bị lương tâm cắn rứt; phải, nếu anh ta không buồn rầu và ăn năn về những tội ghê tởm như vậy.
Ông Khôn Ngoan. Này, anh ta còn xa mới hối hận và ăn năn lương tâm về những điều đó, anh ta còn kể chúng là sự xuất sắc trong thành tựu của mình, là tinh túy của trí khôn mình, là đức hạnh hiếm có và đặc biệt của mình, những điều mà ít ai ngoài chính mình có thể làm thầy. Vì vậy, còn những kẻ ngập ngừng và dừng lại trước mọi sự, và không thể vì lương tâm, và vì sợ sự chết và phán xét, làm những điều như anh ta; anh ta gọi chúng là kẻ ngu và kẻ ngốc, và buộc tội chúng sợ hãi bởi lời đồn về những bóng ma vô hình; và khích lệ chúng, nếu muốn làm người cho ra người, hãy gắng sức đạt được nghệ thuật xuất sắc này của anh ta. Anh ta thường tự vui thích với ý nghĩ về điều mình có thể làm trong việc này, tự nhủ trong lòng; ta có thể tin kính, và không tin kính, ta có thể là bất cứ gì, hay không là gì; ta có thể thề, và nói chống lại sự thề; ta có thể nói dối, và nói chống lại sự nói dối; ta có thể uống rượu, dâm đãng, ô uế, và lừa gạt, mà không bị phiền lòng vì nó: Giờ ta hưởng thụ mình, và làm chủ đường lối mình, chứ không phải chúng làm chủ ta. Ta đã đạt được điều này với nhiều học hành, nhiều cẩn thận, và nhiều công sức hơn. Nhưng lời nói này của anh ta chỉ nên với chính mình, với vợ, người mà anh ta biết không dám tiết lộ; hay giữa những người thân tín, những người mà anh ta biết mình có thể nói bất cứ gì.
Ông Chú Ý. Trước đây tôi gọi anh ta là kẻ vô thần? Giờ tôi có thể gọi anh ta là ma quỷ, hay người bị một, nếu không phải nhiều ma quỷ ám. Tôi nghĩ không thể tìm ra ở mọi ngóc ngách một kẻ như vậy. Thật ra, có chép về Vua A-cha, rằng ông càng phạm tội càng hơn; và về A-háp, rằng ông đã bán mình làm điều ác; và về người Sô-đôm, rằng họ là tội nhân thậm tệ trước mặt Chúa.
Ông Khôn Ngoan. Anh ta là kẻ vô thần không nghi ngờ, nếu trên đời có thứ gọi là kẻ vô thần, nhưng dù anh ta khoe khoang về sự hoàn hảo và an toàn trong sự gian ác mình, tôi tin rằng đôi lúc Đức Chúa Trời đã đổ lửa từ trời xuống lương tâm anh ta. Thật ra, tôi tin anh ta sẽ nhanh chóng dập tắt nó, và càng trở nên tuyệt vọng và gian ác hơn sau đó, nhưng điều đó cũng hóa ra sự hủy diệt của anh ta, như về sau ông có thể nghe.
Nhưng tôi không cùng ý với ông, cho rằng trên đời chỉ có ít kẻ như vậy; trừ khi ông muốn nói về mức độ gian ác mà anh ta đã đạt tới. Vì ngoài ra, không nghi ngờ, có vô số kẻ như anh ta: những người cùng tâm trí, cùng nguyên tắc, và cùng lương tâm nữa, để thực hành chúng. Phải, tôi tin rằng có nhiều người đang gắng sức đạt đến cùng mức gian ác; và tất cả bọn họ đều như anh ta, trong sự phán xét của Luật pháp; sự thiếu trí khôn địa ngục để đạt tới đó, cũng không bào chữa cho họ trong ngày phán xét. Ông biết trong mọi khoa học, có người khéo hơn người; và trong nghệ thuật, cũng như trong sự thực hành gian ác cũng vậy: có kẻ gấp đôi, có kẻ gấp bảy lần là con cái của địa ngục hơn kẻ khác, (mà tất cả đều là con cái của địa ngục,) nếu không tất cả đều là thầy, chẳng ai là trò trong trường gian ác. Nhưng phải có thầy, và phải có trò; Ông Badman là
là một bậc thầy trong nghề này, và do đó có thể suy ra rằng ông ta phải là kẻ cầm đầu, bậc nhất trong nghệ thuật đó.
Ông Chú Ý. Ông nói đúng, vì tôi nhận thấy có những người, dù muốn, cũng không thể tinh xảo trong việc thực hành điều đó như những kẻ khác, mà chỉ là (như tôi cho là người ta gọi họ) kẻ ngốc và kẻ đần độn so với những người còn lại; đầu óc và năng lực của họ không giúp họ hành động và làm điều gian ác được như vậy. Nhưng Ông Badman không thiếu một cái đầu gian ác để mưu toan, cũng như một tấm lòng gian ác để làm điều gian ác của mình.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy, nhưng tôi vẫn nói rằng những người như thế sẽ bị xét xử vào ngày Phán Xét, không chỉ vì những gì họ là, mà còn vì những gì họ muốn là. Vì nếu ý tưởng ngu dại là tội lỗi, [232] thì chắc chắn ước muốn ngu dại còn là tội lỗi hơn: và nếu ước muốn còn nặng hơn, thì sự cố gắng theo đuổi nó hẳn phải nặng hơn nữa. [233] Vậy thì kẻ không phải là kẻ vô thần và kẻ phạm tội một cách điêu luyện, nhưng nếu hắn muốn là như thế, nếu hắn cố gắng là như thế, thì hắn sẽ bị xét xử và bị kết án xuống Địa ngục như kẻ như vậy. Vì Luật pháp xét xử con người, như tôi đã nói, theo những gì họ muốn là. Kẻ nào nhìn người nữ mà ham muốn nàng, thì đã phạm tội ngoại tình với nàng trong lòng rồi. [234] Theo cùng một nguyên tắc, kẻ nào muốn trộm cắp, thì đã trộm cắp; kẻ nào muốn gian lận, thì đã gian lận; kẻ nào muốn thề thốt, thì đã thề thốt; và kẻ nào muốn phạm tội ngoại tình, thì đã làm như vậy. Vì Đức Chúa Trời xét xử con người theo sự vận hành của tâm trí họ, và phán: Hắn nghĩ thế nào, hắn là thế ấy. Nghĩa là, hắn là như thế trong lòng, trong ý định, trong ước muốn, trong sự cố gắng; và Luật của Đức Chúa Trời, tôi nói, nắm bắt lấy những ước muốn, ý định và sự cố gắng, cũng như nó nắm bắt chính hành động gian ác vậy. [235] Vậy thì một người muốn gian ác như Ông Badman, (và có nhiều người mang trong lòng ước muốn gian ác như vậy) dù chưa bao giờ đạt đến mức thành thạo gian ác như ông ta, vẫn sẽ bị xét xử như một kẻ gian ác như ông ta, vì trong ước muốn của mình hắn đã muốn là kẻ gian ác như vậy.
Ông Chú Ý. Nhưng đỉnh cao của sự gian ác nơi Ông Badman, vẫn chưa ra khỏi tâm trí tôi. Khung lòng cứng cỏi, tuyệt vọng, hay tôi nên gọi là khung lòng ma quỷ này, là nền tảng, là cơ sở cho mọi hành động và việc làm gian ác.
Ông Khôn Ngoan. Tấm lòng, và sự gian ác tuyệt vọng của nó, là nền tảng và cơ sở của mọi điều. Chủ nghĩa vô thần, cả chủ nghĩa vô thần tuyên xưng lẫn chủ nghĩa vô thần thực hành, đều phát xuất từ tấm lòng, vâng, và mọi điều ác khác nữa. [236] Vì không phải việc làm gian ác làm cho một người trở nên gian ác, mà chính hắn đã là một người gian ác nên mới làm việc gian ác. Một người phải gian ác trước, rồi mới có thể làm điều gian ác. [237] Sự gian ác phát xuất từ kẻ gian ác. Chính cây xấu mới sinh quả xấu, người ta không hái nho từ bụi gai; vậy tấm lòng phải gian ác trước, rồi con người mới có thể làm điều gian ác, và phải tốt trước, rồi con người mới làm điều tốt.
Ông Chú Ý. Giờ tôi thấy lý do vì sao Ông Badman đê hèn đến mức lấy được một người vợ bằng sự giả vờ, và khi đã lấy được nàng thì đối xử với nàng như một kẻ côn đồ, là vì trước đó ông ta đã được chuẩn bị sẵn bởi một tấm lòng gian ác để hành động gian ác.
Ông Khôn Ngoan. Ông có thể chắc chắn về điều đó; vì từ bên trong, từ lòng con người phát xuất những ý tưởng gian ác, ngoại tình, tà dâm, giết người, trộm cắp, tham lam, độc ác, lừa dối, dâm đãng, con mắt gian ác, phạm thượng, kiêu ngạo, ngu dại. Mọi điều này đều từ bên trong mà ra, và làm ô uế con người. [238] Và một người, tùy theo tâm trí xấu xa của mình xui khiến thế nào, sẽ dùng những điều này, hay bất cứ điều nào trong số này, để thỏa mãn dục vọng mình, để thúc đẩy mưu đồ mình, để trả thù lòng độc ác mình, để làm giàu, hoặc để chìm đắm trong những thú vui và trò tiêu khiển ngu dại của đời này: Và Ông Badman đã làm tất cả những điều này, thậm chí đến mức tối đa, nếu cơ hội, hay túi tiền, hay sự xảo quyệt, giúp ông ta đạt được mục đích.
Ông Chú Ý. Túi tiền! Sao ông ta lại không có túi tiền để làm gần như mọi điều mình muốn được, khi đã cưới một người vợ có nhiều tiền như thế.
Ông Khôn Ngoan. Ông khoan đã; một số tội của Ông Badman rất tốn kém, như rượu chè, chơi gái, và giao du với những bè bạn xấu khác; dù ông ta cũng là người có quá nhiều cách để kiếm tiền, cũng như quá nhiều cách để tiêu tiền.
Ông Chú Ý. Vậy nghề của ông ta tốt đến thế sao, dù ông ta là kẻ gian ác như vậy? hay nghề nghiệp của ông ta sinh lợi đến mức luôn giữ cho bụng túi tiền đầy ắp, dù bản thân ông ta là kẻ tiêu xài hoang phí?
Ông Khôn Ngoan. Không: Không phải nghề nghiệp làm được điều đó, dù ông ta cũng có một nghề khá tốt. Ông ta có một cách khác để kiếm tiền, và là cách kiếm từng nón từng túi tiền một lúc.
Ông Chú Ý. Sao tôi tưởng ông ta không phải là kẻ cướp đường, phải không?
Ông Khôn Ngoan. Về điều đó tôi sẽ nói ít thôi, dù có người đã thì thầm như thể ông ta có thể cưỡi ngựa ra ngoài thỉnh thoảng, về việc mà chỉ có bản thân ông ta biết là gì, suốt đêm, rồi về nhà bẩn thỉu và mệt mỏi vào sáng hôm sau. Nhưng đó không phải điều tôi nhắm đến.
Ông Chú Ý. Xin hãy cho tôi biết, nếu ông nghĩ tiện cho tôi biết.
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ nói cho ông biết: Đó là điều này, ông ta có một nghệ thuật để Phá sản, [239] và kiếm được từng nón tiền bằng cách phá sản.
Ông Chú Ý. Nhưng ông nói Phá sản của Ông Badman là ý gì? Ông nói một cách bí ẩn, phải không?
Ông Khôn Ngoan. Không, không, tôi nói rõ ràng. Hoặc, nếu ông muốn nghe bằng ngôn ngữ rõ ràng hơn, thì là thế này: Khi Ông Badman đã phung phí và chơi gái hết phần lớn của hồi môn của vợ mình, ông ta bắt đầu cảm thấy rằng mình không thể đứng vững lâu hơn nữa trong lối sống này, và giữ nghề nghiệp cùng uy tín (như ông ta có) trước thiên hạ; mà phải nhờ đến công cụ mới là Phá sản. Vì vậy, vào một dịp nọ, ông ta lao một cú lớn và bất ngờ [240] vào việc nợ nần của nhiều người, với số tiền khoảng bốn hoặc năm nghìn bảng, đồng thời buôn bán rất lớn, bằng cách bán nhiều thứ với giá thấp hơn giá vốn, để lôi kéo khách hàng, nhờ đó che mắt các chủ nợ. Các chủ nợ của ông ta vì vậy cảm thấy ông ta có một công việc lớn, và mơ rằng cuối cùng nó hẳn sẽ sinh lợi rất tốt cho họ, nên đã tin tưởng ông ta thoải mái không chút nghi ngờ, và những người khác cũng vậy, với số tiền như đã nói trước. Tốt, khi Ông Badman đã làm tổ ấm của mình đầy ắp hàng hóa và tiền bạc của người khác, sau một thời gian ngắn [241] ông ta phá sản. Và chẳng mấy chốc tin đồn lan ra rằng Ông Badman đã đóng cửa tiệm, đã đi mất, và không thể buôn bán được nữa. Giờ đây, khi tin ông ta phá sản đến tai các chủ nợ, ông ta đã bằng mưu mẹo và gian xảo làm chắc chắn những gì mình có, đến nỗi các chủ nợ không thể chạm vào một xu. Tốt, khi đã xong, ông ta gửi những bức thư buồn thảm, ngọt ngào đến các chủ nợ, để họ hiểu điều đã xảy ra với mình, và xin họ đừng nghiêm khắc với mình; [242] vì ông ta đối với mọi người đều mang một tấm lòng lương thiện, và sẽ trả trong khả năng của mình. Giờ ông ta gửi thư qua một người [243] đồng lõa với mình, kẻ có thể nói về trường hợp của Ông Badman cả mặt xấu nhất lẫn mặt tốt nhất: mặt tốt nhất cho Ông Badman, và mặt xấu nhất cho các chủ nợ. Vậy khi hắn đến với họ, hắn vừa than thở cho họ, vừa chia buồn về tình cảnh của Ông Badman: Nói với họ rằng, nếu không mau chóng đưa mọi việc đến kết luận, Ông Badman sẽ không thể trả cho họ sự thỏa đáng nào, nhưng hiện tại ông ta vừa có thể, vừa muốn, và điều đó đến tận khả năng của mình: và để đạt mục đích đó, hắn mong họ đến gặp ông ta. Tốt, các chủ nợ ấn định cho hắn một thời gian, và đến; và ông ta, trong lúc đó, ủy quyền cho một người khác thương lượng với họ, nhưng bản thân sẽ không lộ mặt, trừ khi là vào ngày Chúa Nhật, kẻo họ chụp lấy ông ta bằng một Lệnh bắt. Vậy người bạn được ủy thác của ông ta thương lượng với họ về việc liên quan đến Ông Badman, trước hết nói với họ về sự quan tâm lớn lao mà Ông Badman dành để thỏa mãn họ và mọi người về bất cứ điều gì ông ta nợ, trong khả năng của mình, và, ông ta đã ít nghĩ đến việc một thời gian trước mình sẽ ở trong tình trạng thấp hèn này như thế nào. Hắn cũng viện cớ gánh nặng lớn của gia đình, thuế má nặng nề, thời buổi khó khăn, và những tổn thất lớn mà ông ta chịu từ nhiều khách hàng, một số đã chết trong nợ nần với ông ta, những người khác đã bỏ trốn, và với nhiều người còn sống, ông ta không bao giờ mong một xu từ họ. Tuy nhiên ông ta vẫn sẽ tỏ ra là người lương thiện, và sẽ trả trong khả năng của mình; và nếu họ muốn đi đến điều khoản, ông ta sẽ dàn xếp với họ, (vì ông ta không thể trả hết cho họ.) Các chủ nợ hỏi ông ta sẽ trả bao nhiêu? [244] Được đáp lại, Nửa vương miện trong một bảng. Nghe thế họ bắt đầu bực bội, và hắn lại lặp lại lời than vãn và nài xin; nhưng các chủ nợ không nghe, và thế là cuộc gặp gỡ của họ lần đó tan rã không thành công. Nhưng sau khi các chủ nợ nguội máu, và suy nghĩ lại, và sợ rằng sự trì hoãn sẽ làm họ mất tất cả, họ đồng ý một cuộc bàn bạc thứ hai, lại tụ họp, và bằng nhiều lời lẽ, và nhiều cố gắng, họ đạt được năm si-linh trong một bảng. [245] Vậy tiền được đưa ra, Giấy miễn trừ và Giấy giải nợ được soạn, ký, và đóng dấu, Sổ sách được gạch chéo, và mọi việc được xác nhận; và rồi Ông Badman có thể thò đầu ra khỏi cửa lần nữa, và trở thành người khá hơn khi đóng cửa tiệm, với số tiền hơn vài nghìn bảng.
Ông Chú Ý. Và ông ta thật sự đã làm như vậy sao?
Ông Khôn Ngoan. Vâng, một lần, và lần nữa. Tôi nghĩ ông ta đã phá sản hai hoặc ba lần.
Ông Chú Ý. Và ông ta làm điều đó trước khi cần phải làm sao?
Ông Khôn Ngoan. Cần! Ông nói cần là ý gì? không bao giờ có lúc nào cần thiết để một người chơi trò gian xảo. [246] Ông ta làm điều đó vì một tâm trí gian ác, để lừa gạt và đánh lừa các chủ nợ: ông ta đã có của cha mình, và cũng của vợ mình, để sống, bằng lao động hợp pháp, như một người lương thiện. Ông ta cũng, khi thực hiện vụ Phá sản gian ác này (dù ông ta đã là kẻ phung phí và hoang đàng) có thể trả cho các chủ nợ của họ đến từng xu. Nhưng nếu ông ta đã làm vậy, ông ta đã không làm như chính mình, như Ông Badman; nếu ông ta, tôi nói, đã cư xử như người lương thiện, thì ông ta đã đi ra khỏi con đường của Ông Badman. Ông ta vì vậy đã làm điều đó vì một tâm trí bất lương, và vì một mục đích gian ác; tức là, để ông ta có của, dù là của kiếm được bất hợp pháp, để theo đuổi Chén rượu và Gái điếm, và sống trong sự buông thả đầy đủ của dục vọng mình, y như ông ta đã làm trước đây.
Ông Chú Ý. Sao điều này là một trò Lừa đảo thuần túy.
Ông Khôn Ngoan. Nó thật là một trò lừa đảo. Cách phá sản này, chẳng qua chỉ là một cách Trộm cắp tinh vi hơn, móc túi, phá cửa tiệm, và lấy của người ta những gì mình không có quyền lấy. Nhưng dù có vẻ dễ, nó khó học, không ai có lương tâm đối với Đức Chúa Trời hay con người, có thể trở thành bậc thầy trong nghệ thuật địa ngục này.
Ông Chú Ý. Ôi! Thưa các ngài! Ông ta là một người gian ác đến thế nào?
Ông Khôn Ngoan. Một người gian ác thật. Bằng nghệ thuật này ông ta có thể biết cách làm cho người ta gửi hàng hóa đến tiệm mình, rồi lại vui vẻ nhận một xu cho thứ mà trước khi nó đến đó, ông ta đã hứa sẽ cho họ một đồng Groat: Tôi nói, ông ta có thể làm họ vui vẻ nhận một Vương miện cho hàng trị giá một bảng, và một nghìn cho thứ mà trước đó ông ta đã hứa cho họ bốn nghìn bảng.
Ông Chú Ý. Điều này chứng tỏ Ông Badman ít có lương tâm.
Ông Khôn Ngoan. Điều này chứng tỏ Ông Badman Không Có Lương Tâm chút nào; vì Lương tâm, tia lửa nhỏ nhất của một lương tâm tốt không thể chịu đựng điều này.
Ông Chú Ý. Trước khi chúng ta đi xa hơn trong các việc của Ông Badman, xin ông, nếu ông vui lòng, trả lời cho tôi hai câu hỏi này. [247]
1. Ông thấy gì trong Lời Đức Chúa Trời chống lại một việc làm như thế này của Ông Badman? [248]
2. Ông muốn một người đang nợ chủ nợ, mà không thể trả những gì mình nợ, cũng không thể tiếp tục buôn bán nữa, phải làm gì?
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ trả lời ông tốt nhất có thể. Và trước hết là câu hỏi thứ nhất của ông. Tức là, Tôi thấy gì trong Lời Đức Chúa Trời chống lại một việc làm như thế này của Ông Badman.
Đáp. Lời Đức Chúa Trời cấm sự gian ác này; và để làm nó thêm đáng ghét trong mắt chúng ta, nó nối nó với Trộm cắp và Cướp bóc: Ngươi chớ, Đức Chúa Trời phán, lừa gạt người lân cận mình, cũng chớ cướp bóc người. [249] Ngươi chớ lừa gạt, tức là, đánh lừa hay lường gạt. Giờ phá sản như thế này, là lừa gạt, đánh lừa và lường gạt; điều mà, như ông thấy, bị Đức Chúa Trời trên trời cấm: Ngươi chớ lừa gạt người lân cận mình, cũng chớ cướp bóc người. Đó là một loại trộm cắp và cướp bóc, khi lừa gạt và lường gạt như vậy. [250] Đó là một sự cướp bóc tiệm của hắn một cách xảo quyệt, và móc túi hắn: một điều đáng ghét đối với Lý trí và Lương tâm, và trái với Luật tự nhiên. Đó là một mảnh gian ác có chủ ý, và vì vậy là tội lỗi gấp đôi. Một người không thể làm sự gian ác lớn này một cách đột ngột, và qua một cuộc tấn công dữ dội của Sa-tan. Kẻ nào muốn phạm tội này, phải có thời gian để suy tính, để bằng sự sáng chế, hắn có thể làm nó trở nên đáng sợ, và điều đó với những lời dối trá và sự giả vờ cao độ. Kẻ phạm sự gian ác này, trước hết phải ấp ủ nó trên giường mình, vắt óc suy nghĩ về nó, và dựng mưu đồ thật vững: Vậy nên để hoàn thành một sự gian ác như vậy, phải có nhiều tội lỗi phụ thêm, và chúng cũng phải đi tay trong tay cho đến khi nó hoàn thành. Nhưng Kinh Thánh phán gì? [251] [252] Chớ ai vượt quá, và lừa gạt anh em mình trong bất cứ việc gì, vì Chúa là Đấng báo trả mọi điều như vậy. Nhưng kiểu Phá sản này là vượt quá anh em tôi; Đây là vây quanh hắn để tôi có thể bắt hắn trong lưới mình; và như tôi đã nói, một nghệ thuật để cướp anh em tôi, và móc túi hắn, và điều đó với sự đồng ý của hắn. Điều này không hề làm nhẹ đi, mà càng làm lớn hơn và đáng ghét hơn sự vi phạm. Vì những người bị lạm dụng một cách xảo quyệt như vậy không thể tự giúp mình, họ bị bắt trong một cái lưới lừa dối. Nhưng Đức Chúa Trời sẽ quan tâm đến đây, Ngài sẽ là Đấng báo trả, Ngài sẽ là Đấng báo trả mọi điều như vậy hoặc ở đây hoặc ở thế giới khác.
Và điều này, sứ đồ làm chứng lần nữa, nơi ông nói; [253] Nhưng kẻ làm điều sai trái, sẽ nhận lại điều sai trái mà mình đã làm, và không có sự tây vị ai. [254] Nghĩa là, không có người nào, dù hắn là ai, nếu hắn phạm tội này, tội vượt quá, tội lường gạt, và làm điều sai trái với anh em mình, mà Đức Chúa Trời sẽ không gọi hắn ra xét xử về nó, và sẽ trả cho hắn bằng sự báo thù về nó nữa; vì không có sự tây vị ai.
Tôi có thể thêm, rằng tội làm điều sai trái, tội vượt quá, và lừa gạt người lân cận mình, nó giống như trò đầu tiên mà Ma quỷ đã chơi với tổ phụ tổ mẫu đầu tiên của chúng ta, [255] (như bàn thờ mà U-ri xây cho A-cha, được lấy theo kiểu của cái đứng tại Đa-mách, để làm mẫu chính xác của nó.) Con rắn đã lừa dối tôi, Ê-va nói; Ông Badman lừa dối các chủ nợ mình. Con rắn lừa dối Ê-va bằng những lời hứa dối trá về lợi lộc; và Ông Badman cũng đã lừa dối các chủ nợ mình như vậy. Con rắn nói một đằng và có ý một nẻo, khi nó lừa dối Ê-va; và Ông Badman cũng vậy khi ông ta lừa dối các chủ nợ mình.
Vậy người nào lừa dối và lường gạt người lân cận mình như vậy, bắt chước Ma quỷ; hắn lấy gương mẫu từ nó, chứ không từ Đức Chúa Trời, Lời Ngài, hay người tốt: và Ông Badman đã làm điều này.
Và giờ đến câu hỏi thứ hai của ông: Tức là, Tôi muốn một người đang nợ chủ nợ, mà không thể trả, cũng không thể tiếp tục buôn bán nữa, phải làm gì? [256]
Đáp. Trước hết. Nếu đây là trường hợp của hắn, và hắn biết điều đó, chớ để hắn chạy xa hơn một xu nào nữa trong nợ nần với chủ nợ mình. Vì điều đó không thể làm với lương tâm tốt. Kẻ biết mình không thể trả, mà vẫn cứ lao vào nợ nần; cố ý làm điều sai trái và lừa gạt người lân cận mình, và rơi dưới bản án của Lời Đức Chúa Trời, Kẻ ác mượn mà không trả lại. Vâng tệ hơn, hắn mượn dù ngay lúc đó hắn biết rằng mình không thể trả lại. Hắn cũng xảo quyệt lấy đi những gì thuộc về người lân cận mình. Vậy đó là điều đầu tiên tôi muốn đề xuất với kẻ như vậy: Chớ để hắn chạy xa hơn nữa trong nợ nần với chủ nợ mình. [257]
Thứ hai, Sau điều này, hãy để hắn suy xét, [258] xem, bằng cách nào, và bằng phương tiện nào hắn đã bị đưa vào tình trạng như vậy, đến nỗi không thể trả những món nợ chính đáng của mình. Tức là, liệu có phải do sự lơ là của chính mình trong Nghề nghiệp, do sống quá cao trong Ăn uống hay Ăn mặc, do cho mượn quá liều lĩnh những gì không phải của mình, đến thiệt hại; hay là do bàn tay và sự phán xét trực tiếp của Đức Chúa Trời.
Nếu khi tìm kiếm, hắn thấy, rằng điều này đến với mình qua sự lơ là trong Nghề nghiệp, Sự hoang phí trong Gia đình, hay điều tương tự; hãy để hắn lao động để có cảm nhận về tội lỗi và sự gian ác của mình, [259] vì hắn đã phạm tội chống lại Chúa: Thứ nhất, trong việc lười biếng trong công việc, và trong việc không lo liệu, tức là, bằng mồ hôi trán mình, hay những cách lương thiện khác, cho những người trong nhà mình. [260] Và thứ hai trong việc hoang phí trong Ăn uống và Ăn mặc trong Gia đình, hay trong việc cho người khác mượn những gì không phải của mình. Điều này không thể làm với lương tâm tốt: nó vừa trái với lý trí vừa trái với tự nhiên, và vì vậy hẳn là tội lỗi chống lại Đức Chúa Trời. Tôi vì vậy nói, nếu người mắc nợ này đã làm như vậy, nếu hắn muốn sống yên ổn trong lương tâm, và thoải mái trong tình trạng mình về sau, hãy để hắn hạ mình xuống trước mặt Đức Chúa Trời, và ăn năn về sự gian ác này của mình. Vì kẻ lười biếng trong công việc mình, là anh em với kẻ hoang phí lớn. [261] Lười biếng mà lại hoang phí nữa, là như thể phạm tội gấp đôi.
Nhưng nữa, như người này nên tra xét những điều này, hắn cũng nên tra xét điều này. Ta đã vào con đường buôn bán mà giờ ta đã thất bại này bằng cách nào? đó có phải là con đường mà Cha mẹ đã nuôi dạy ta trong đó, cho ta học nghề, hay là con đường mà bởi sự quan phòng ta đã bị đẩy vào lúc đầu? hay đó là con đường mà ta đã tự xoay mình vào, vì không bằng lòng với phần đầu tiên của mình, mà Đức Chúa Trời và Cha mẹ ta đã đặt ta vào? Điều này phải được suy xét kỹ. [262] Và nếu khi tìm kiếm, một người thấy rằng mình đã ra khỏi nơi chốn và Nghề nghiệp mà mình đã được Cha mẹ, hay sự Quan phòng của Đức Chúa Trời đặt vào, và đã thất bại trong một con đường mới, mà qua sự kiêu ngạo và không ưa tình trạng đầu tiên của mình hắn đã chọn ôm lấy; sự thất bại của hắn là tội lỗi của hắn, là hoa quả của sự Kiêu ngạo hắn, và là dấu hiệu của sự Phán xét của Đức Chúa Trời trên hắn vì đã rời bỏ tình trạng đầu tiên của mình. Và về điều này hắn phải, như về điều trước, hạ mình và ăn năn trước mặt Chúa.
Nhưng nếu khi tìm kiếm, [263] hắn thấy, rằng sự nghèo khó của mình đến không phải bởi bất cứ điều nào trong số này; nếu khi tìm kiếm lương thiện, hắn thấy như vậy, và có thể nói với lương tâm tốt, Tôi đã không ra khỏi nơi chốn và tình trạng mà Đức Chúa Trời bởi sự quan phòng Ngài đã đặt tôi vào; nhưng đã ở với Đức Chúa Trời trong nghề nghiệp mà tôi đã được gọi, và đã làm việc chăm chỉ, và ăn uống đạm bạc, ăn mặc đứng đắn, và đã không trực tiếp, cũng không gián tiếp làm mất của cải của các chủ nợ mình: Thì sự sa ngã của hắn đã đến với hắn bởi bàn tay trực tiếp của Đức Chúa Trời, dù bằng cách hữu hình hay vô hình. Vì đôi khi nó đến bằng cách hữu hình, tức là, bởi Lửa, bởi Kẻ trộm, bởi mất Súc vật, hay sự gian ác của những kẻ buôn bán tội lỗi, v.v. Và đôi khi bằng phương tiện vô hình, và rồi không ai biết bằng cách nào; chúng ta chỉ thấy mọi việc đang đi xuống, mà không thể thấy chúng đi bằng cách nào. Tốt, Giờ giả sử một người, bởi bàn tay trực tiếp của Đức Chúa Trời bị đưa đến một mẩu Bánh, giờ hắn phải làm gì? [264] [265] [266]
Tôi đáp: Con đường chắc chắn nhất của hắn vẫn là nghĩ rằng, đây là hoa quả của một tội lỗi nào đó, dù có thể không phải tội trong việc quản lý nghề nghiệp mình, nhưng là của một tội khác. Đức Chúa Trời vứt bỏ của cải của kẻ ác. Vì vậy hãy để hắn vẫn hạ mình xuống trước mặt Đức Chúa Trời mình, vì tay Ngài đang ở trên hắn, và nói, Đây là tội gì, mà vì đó tay Đức Chúa Trời ở trên tôi? và hãy để hắn siêng năng tìm ra nó, vì một tội lỗi nào đó là nguyên nhân của sự Phán xét này; vì Đức Chúa Trời không vui lòng làm khổ hay làm buồn con cái loài người. Hoặc tấm lòng quá đặt vào thế gian, hoặc Tôn giáo bị bỏ bê quá nhiều trong Gia đình ngươi, hay điều gì đó. Có một Con rắn trong cỏ, một Con sâu trong bầu; một tội lỗi nào đó trong lòng ngươi, vì đó mà Đức Chúa Trời xử với ngươi như vậy.
Thứ ba, Khi đã làm như vậy, hãy để người đó lại suy xét với chính mình như vầy: Có lẽ Đức Chúa Trời giờ đang thay đổi Tình trạng và địa vị của tôi trong thế gian; Ngài đã để tôi sống trong thời trang, trong đầy dẫy, và sự dư dật của vinh quang thế gian, mà tôi đã không vì vinh quang Ngài mà cải thiện, như tôi nên, sự ban cho tốt lành đó của Ngài cho tôi. [267] Nhưng khi tôi sống trong đồng cỏ đầy và béo, tôi đã giơ gót lên ở đó: Vì vậy giờ Ngài sẽ đưa tôi vào đồng cỏ khô cằn, để với sự gầy gò, và đói khát, và hèn mọn, và thiếu thốn, tôi có thể trải qua những ngày còn lại của mình. Nhưng hãy để hắn làm điều này không lầm bầm, và oán trách; hãy để hắn làm điều đó một cách tin kính, phục tùng mình dưới sự Phán xét của Đức Chúa Trời. Hãy để người giàu vui mừng vì mình đã bị hạ xuống thấp. [268]
Đây là bổn phận, và có thể là đặc ân cho những ai ở dưới bàn tay này của Đức Chúa Trời. Và để khích lệ ngươi trong công việc khó khăn này, (vì đây là một công việc khó khăn) hãy suy xét bốn điều này. [269]
1. Đây là sự nằm yên đúng đắn dưới bàn tay Đức Chúa Trời, và là con đường để được tôn cao trong thời gian của Đức Chúa Trời: khi Đức Chúa Trời muốn Gióp ôm lấy đống phân, ông ôm lấy nó, và nói, Đức Giê-hô-va đã ban cho, Đức Giê-hô-va lại cất đi, đáng ngợi khen danh Đức Giê-hô-va. [270]
2. Hãy suy xét, Rằng cũng có những phước lành đi kèm với tình trạng thấp hèn, nhiều hơn tất cả thế gian nhận biết. Một tình trạng nghèo khó có lòng thương xót ngăn ngừa đi kèm. Người nghèo, vì họ nghèo, không có khả năng phạm tội chống lại Đức Chúa Trời như người giàu.
3. Người Nghèo có thể thấy mình được sự quan phòng của Đức Chúa Trời bảo tồn rõ ràng hơn người giàu, vì hắn tin cậy vào sự dư dật của cải mình. [271]
4. Có thể Đức Chúa Trời đã làm ngươi nghèo, vì Ngài muốn làm ngươi giàu. Hỡi anh em yêu dấu của tôi, hãy nghe, Đức Chúa Trời há chẳng đã chọn kẻ nghèo trong thế gian này, giàu trong đức tin, và là kẻ thừa kế vương quốc mà Đức Chúa Trời đã hứa cho những kẻ yêu mến Ngài sao? [272]
Tôi tin chắc, nếu những người mà bàn tay này của Đức Chúa Trời ở trên, chịu nằm yên như vậy, và hạ mình xuống dưới nó, họ sẽ tìm thấy nhiều bình an hơn, vâng, nhiều phước lành của Đức Chúa Trời đi kèm với nó hơn, những điều mà phần lớn người ta không nhận biết. Nhưng đây là một Chương khó, và vì vậy tôi không mong nhiều người đọc nó với sự vui thích, hay muốn nhận lời khuyên của tôi.
Khi đã nói với người Phá sản như vậy, với sự liên quan đến chính bản thân hắn; giờ tôi sẽ nói với hắn như hắn đứng trong mối quan hệ với các Chủ nợ mình.
Vì vậy tiếp theo, hãy để hắn dấn thân vào con đường [273] lương thiện nhất để đối xử với các Chủ nợ mình, và tôi nghĩ hẳn phải là thế này.
Thứ nhất, Hãy để hắn kịp thời cho họ biết tình trạng mình, và cũng làm cho họ ba điều này.
1. Hãy để hắn thành tâm, và không giả vờ xin họ tha thứ về điều sai trái mà hắn đã làm với họ.
2. Hãy để hắn dâng cho họ tất cả, và toàn bộ tất cả những gì hắn có trên đời; chớ để hắn giấu điều gì, chớ để hắn giữ lại cho mình một Chiếc nhẫn, một Chiếc thìa, hay bất cứ thứ gì khỏi họ.
3. Nếu không điều nào trong hai điều này làm họ thỏa mãn, hãy để hắn dâng cho họ Thân thể mình, để tùy họ định đoạt, tức là, hoặc chịu tù theo ý họ, hoặc phục vụ họ, cho đến khi bằng lao động và công sức hắn đã bồi thường cho họ những gì họ trong lý trí cho là phải, (chỉ giữ lại một chút cho sự cứu giúp Gia đình nghèo khó và khốn khổ của mình từ lao động mình, điều mà trong Lý trí, và Lương tâm, và Tự nhiên, hắn cũng bị ràng buộc phải lo liệu:) Như vậy hắn sẽ bồi thường cho họ những gì hắn có thể, về Điều sai trái mà hắn đã làm với họ trong việc phung phí và tiêu xài Tài sản của họ.
Bằng cách làm như vậy, hắn phục tùng mình dưới roi của Đức Chúa Trời, phó mình cho sự định đoạt của sự Quan phòng Ngài; vâng, bằng cách làm như vậy, hắn gieo thăm của tình trạng hiện tại và tương lai mình vào lòng các Chủ nợ, và để toàn bộ sự định đoạt đó cho Chúa, [274] như Ngài sẽ sắp đặt và nghiêng lòng họ làm với hắn. Và hãy để đó hoặc là tha thứ cho hắn; hoặc lấy những gì hắn có để thỏa mãn; hoặc đặt thân thể hắn dưới sự khổ nạn, cách này hay cách khác, theo Luật; hắn có thể, tôi nói, để toàn bộ sự định đoạt như vậy cho Đức Chúa Trời, kết quả là gì cũng được, người đó về sau sẽ có bình an trong tâm trí. Và những sự an ủi của tình trạng đó, (những sự an ủi đi kèm với Công bằng, Chính trực, và Bổn phận,) sẽ nhiều hơn cho hắn, vì hợp với sự tin kính hơn, những sự an ủi là hoa quả của Bất công, Gian lận, và Lừa dối. Ngoài ra, đây là con đường để khiến Đức Chúa Trời đoái thương hắn bởi bản án của các Chủ nợ; (vì Ngài có thể nài xin họ đối xử tử tế với hắn,) và Ngài sẽ làm điều đó khi đường lối hắn đẹp lòng Ngài: Khi đường lối của một người đẹp lòng Đức Giê-hô-va, kẻ thù nghịch hắn cũng sẽ hòa thuận với hắn; [275] Và chắc chắn, một người tìm cách bồi thường những điều sai trái đã làm, đến tận khả năng mình, bằng những gì hắn là, có, và hưởng trên đời này, là con đường tốt nhất, trong khả năng đó, và với sự liên quan đến điều đó, mà một người lúc này có thể được thấy tích cực trong đó.
Nhưng kẻ nào làm khác, ở trong tội lỗi mình, từ chối được sự Quan phòng của Đức Chúa Trời định đoạt, chọn một Địa vị cao, dù không đạt được trong đường lối của Đức Chúa Trời; khi Ý muốn của Đức Chúa Trời là, hắn nên xuống một địa vị thấp: vâng, hắn tuyệt vọng nói trong lòng và hành động mình, Ta sẽ tự chọn cho mình, và điều đó theo cách của riêng ta, bất cứ điều gì xảy ra hay theo sau.
Ông Chú Ý. Ông đã nói hay, theo ý tôi. Nhưng giả sử giờ, Ông Badman ở đây, ông ta há chẳng có thể phản đối về những gì ông đã nói, rằng, Hãy đi dạy các Anh em mình, những người Xưng nhận, bài học này, vì họ, như tôi, phạm tội Phá sản; vâng tôi dễ nghĩ, về điều mà ông gọi là cách phá sản Gian xảo của tôi; tức là, phá sản trước khi cần phá sản. Nhưng nếu không vậy, họ vẫn phạm tội lơ là trong Nghề nghiệp, [276] sống cao hơn, cả trong Ăn uống lẫn Ăn mặc, so với Nghề nghiệp hay Thu nhập của họ có thể duy trì. Ngoài ra, họ phá sản, cả thế gian đều biết rõ, và họ có nghệ thuật để xin dàn xếp, người ta cũng biết rõ; và họ thường giấu Đồ vải, Đồ bạc, Đồ trang sức, (và người ta nghĩ, đôi khi cả Tiền bạc và Hàng hóa nữa,) là chuyện thường như bốn quả trứng một xu. Và như vậy họ lường gạt người ta, làm hư lương tâm mình, phạm tội chống lại Nghề xưng nhận mình, và làm, người ta e sợ, dục vọng mình trong tất cả điều này, và sự thỏa mãn chúng, thành mục đích của mình. Tôi nói, nếu Ông Badman ở đây để phản đối với ông như vậy, ông sẽ đáp thế nào?
Ông Khôn Ngoan. Gì! Sao tôi sẽ nói, Tôi hy vọng không người Tốt nào, không người có lương tâm tốt, không người nào kính sợ Đức Chúa Trời, quan tâm đến danh tiếng của Tôn giáo, sự bình an của dân Đức Chúa Trời, hay sự cứu rỗi của linh hồn mình, sẽ làm như vậy.
Những người Xưng nhận, có lẽ có những người như vậy, và ai, trên đất, có thể ngăn được? Ngựa xấu có đủ màu. [277] Nếu người ta muốn xưng nhận, và lấy sự xưng nhận mình làm con ngựa rình để lường gạt người lân cận về tài sản họ, như chính Ông Badman đã làm, khi ông ta lừa dối nàng mà giờ với sự đau buồn là vợ ông ta, ai có thể ngăn được? Các Hội Thánh xưa bị quấy rầy bởi những kẻ như vậy, và vì vậy không lạ gì nếu những thời kỳ nguy hiểm khó khăn này cũng vậy. Nhưng hãy để ý sứ đồ diễn đạt thế nào: Chớ làm điều sai trái và lừa gạt, và điều đó với anh em mình: Anh em há chẳng biết, kẻ bất chính sẽ không được hưởng vương quốc Đức Chúa Trời sao? Chớ bị lừa dối, kẻ tà dâm, kẻ thờ hình tượng, kẻ ngoại tình, kẻ ẻo lả, kẻ lạm dụng mình với loài người, kẻ trộm cắp, kẻ tham lam, kẻ say sưa, kẻ chưởi rủa, kẻ bóc lột, sẽ không được hưởng vương quốc Đức Chúa Trời. [278]
Không ai trong số này sẽ được cứu trong tình trạng này, sự xưng nhận cũng sẽ không giải cứu họ khỏi sự xét đoán của người tin kính, khi họ sẽ bị tỏ ra là như vậy. Nhưng sự xưng nhận của họ chúng ta không thể ngăn: Làm sao chúng ta ngăn được, nếu người ta gán cho mình danh hiệu Thánh, người Tin kính, người Sốt sắng, người Từ bỏ mình, hay bất cứ danh hiệu vinh quang nào khác? và trong khi họ tự gọi mình như vậy, họ lại là những kẻ Lừa đảo tệ nhất về mọi điều ác, tội lỗi, và gian ác có thể tưởng tượng, ai có thể ngăn được? Thật vậy, họ là sự sỉ nhục cho Tôn giáo, là nỗi đau cho tấm lòng lương thiện, là sự xúc phạm cho thế gian, và là hòn đá vấp cho kẻ yếu, và những sự xúc phạm này đã đến, đang đến, và sẽ đến, dù cả thế gian làm gì; nhưng khốn cho kẻ mà qua đó chúng đến; [279] vậy hãy để những người xưng nhận như vậy bị mọi Cơ Đốc nhân chân thật từ chối, và hãy để họ bị kể trong số những kẻ đê hèn của thế gian mà bằng những hành động như vậy họ giống nhất: Họ là Bà con của Ông Badman.
Vì [280] họ là sự xấu hổ cho Tôn giáo, tôi nói những kẻ trơn tru, cướp-Tiệm, móc-túi này, họ là sự xấu hổ cho Tôn giáo, và những người tin kính nên xấu hổ về họ. Đức Chúa Trời đặt một kẻ như vậy trong số những Kẻ ngu của thế gian, vậy chớ để Cơ Đốc nhân đặt họ trong số những người khôn ngoan cho thiên đàng. Như chim đa đa ấp trứng, mà không nở, kẻ được của cải mà không phải bằng lẽ phải, sẽ bỏ chúng giữa những ngày mình, và cuối cùng sẽ là kẻ ngu. [281] Và người đang được xét đến là một trong những kẻ này, và vì vậy hẳn phải trông đợi sa vào sự Phán xét này.
Một người xưng nhận! mà thực hành những sự gian ác như thế này! một kẻ như vậy không đáng mang danh đó nữa. Chúng ta có thể nói với kẻ như vậy như đấng tiên tri đã nói với những kẻ giống họ, tức là, với kẻ phản nghịch trong nhà Y-sơ-ra-ên. Hãy đi, mỗi người hãy hầu việc thần tượng mình:--Nếu các ngươi không muốn nghe theo Luật pháp và Di chúc của Đức Chúa Trời, để sống theo đó: nhưng chớ làm ô uế danh thánh của Đức Chúa Trời nữa bằng của lễ, và bằng thần tượng các ngươi. [282]
Hãy đi hỡi những người xưng nhận, Hãy đi; hãy thôi xưng nhận, trừ khi các ngươi muốn sống theo sự xưng nhận mình. Thà đừng bao giờ xưng nhận, còn hơn lấy sự xưng nhận làm con ngựa rình cho tội lỗi, Lừa dối, cho Ma quỷ, và Địa ngục.
Nền tảng và luật lệ của Tôn giáo không cho phép bất cứ điều như vậy: Hãy nhận chúng tôi, sứ đồ nói, chúng tôi đã không làm điều sai trái với ai, chúng tôi đã không làm hư ai, chúng tôi đã không lừa gạt ai. [283] Ngụ ý rằng, những kẻ phạm tội làm điều sai trái, làm hư hay lừa gạt ai, không nên được nhận vào sự thông công của các Thánh, cũng không vào danh mục chung của Anh em với họ.
Người ta cũng không thể bằng mọi hùng biện, và lời nói hùng hồn chứng tỏ mình xứng đáng cho Vương quốc Thiên đàng, hay là người có lương tâm tốt trên đất. [284] Ôi lời bào chữa tin kính của Sa-mu-ên: Này tôi đây, ông nói, hãy làm chứng nghịch cùng tôi, trước mặt Đức Giê-hô-va, và trước mặt Đấng chịu xức dầu của Ngài, tôi đã lấy bò của ai, hay lấy lừa của ai, hay tôi đã lừa gạt ai, tôi đã hà hiếp ai, [285] v.v.? Đây là làm như một người có lương tâm tốt thật. Và trong Lời kêu gọi này của ông, ông đã được xưng công chính trong lương tâm của cả hội chúng, đến nỗi họ không thể không đồng thanh, như một miệng, cùng bật ra và nói, Ông đã không lừa gạt chúng tôi, cũng không hà hiếp chúng tôi. [286]
Một Người xưng nhận, mà lừa gạt, hãy đuổi hắn đi! một người xưng nhận không nên nợ ai điều gì, ngoài tình yêu thương. Một người xưng nhận nên lo liệu mọi việc, không phải của người khác, mà của chính mình, của sự kiếm được lương thiện của chính mình, và điều đó không chỉ trước mặt Đức Chúa Trời, mà trước mặt mọi người; để hắn có thể làm đẹp Đạo lý của Đức Chúa Trời Đấng Cứu rỗi chúng ta trong mọi sự.
Ông Chú Ý. Nhưng [287] giả sử Đức Chúa Trời thổi bay một Người xưng nhận trong Tài sản, và Nghề nghiệp, và hắn bị kiệt quệ trước khi kịp nhận ra, hắn có phải bị kể là giống Ông Badman, và nằm dưới cùng sự sỉ nhục như ông ta không?
Ông Khôn Ngoan. Không: [288] Nếu hắn đã làm bổn phận những gì mình có thể để tránh nó. Một Con tàu có thể chìm trên biển, dù có sự cố gắng trung tín nhất của Người hoa tiêu tài giỏi nhất dưới Trời. Và như vậy, như tôi cho, là trường hợp của đấng tiên tri đã để vợ mình trong nợ nần đến nỗi con cái nàng có nguy cơ bị các Chủ nợ bắt làm nô lệ. [289] Ông không phải là người hoang phí, cũng không phải kẻ chuyên lừa gạt, vì Kinh văn nói ông kính sợ Đức Chúa Trời; nhưng, như tôi đã nói, ông đã bị kiệt quệ hơn những gì nàng có thể trả.
Nếu Đức Chúa Trời muốn thổi bay một người, ai có thể ngăn? và Ngài đôi khi sẽ làm vậy, [290] vì Ngài sẽ thay đổi sự ban cho với con người, và vì Ngài sẽ thử thách ân điển của họ. [291] Vâng, cũng vì Ngài sẽ lật đổ kẻ ác bằng sự Phán xét Ngài; và mọi điều này đều thấy nơi Gióp. Nhưng rồi sự suy xét điều này, nên khiến người ta cẩn thận để mình lương thiện, kẻo điều này đến với họ vì tội lỗi mình: Nó cũng nên khiến họ coi chừng lao sâu hơn vào thế gian, hơn là trong đường lối lương thiện bằng phương tiện thông thường họ có thể rút lui một cách tin kính; vì càng vào sâu, ngã càng đau. Nó cũng nên dạy họ, cầu xin Đức Chúa Trời ban phước cho sự cố gắng mình, sự cố gắng lương thiện và hợp pháp của mình. Và nó nên khiến họ siêng năng xem xét bước chân mình, để nếu trong khi đi họ nghe Băng nứt, họ có thể kịp thời quay lại.
Những điều này được suy xét, và thực hành đúng đắn, nếu Đức Chúa Trời muốn thổi bay một người, thì hãy để hắn bằng lòng, và với Gióp ôm lấy đống phân; hãy để hắn trả cho mọi người những gì mình nợ, và đừng chống lại sự Quan phòng của Đức Chúa Trời, (mà hạ mình xuống dưới bàn tay quyền năng Ngài,) là điều đến để lột trần hắn: vì kẻ nào làm khác, chống lại Đức Chúa Trời; và tuyên bố rằng mình xa lạ với điều của Phao-lô; Tôi biết cả cách chịu hạ mình, và tôi biết cách được dư dật; ở khắp nơi, trong mọi sự, tôi đã được dạy dỗ cả chịu no, lẫn chịu đói, cả được dư dật, lẫn chịu thiếu thốn. [292]
Ông Chú Ý. Nhưng Ông Badman sẽ không, tôi tin, đặt sự khác biệt này giữa những điều giả vờ, và những điều rơi vào vì sự cần thiết.
Ông Khôn Ngoan. Nếu ông ta không muốn, Đức Chúa Trời sẽ, Lương tâm sẽ; và điều đó không chỉ lương tâm của chính ngươi, mà Lương tâm của mọi người đã thấy con đường, và đã biết lẽ thật về tình trạng của một kẻ như vậy.
Ông Chú Ý. Tốt: Lúc này hãy để chúng ta bỏ qua việc này, và trở lại với Ông Badman.
Ông Khôn Ngoan. Với cả tấm lòng tôi sẽ tiến hành kể cho ông nghe những gì còn lại của Đời ông ta, để chúng ta bàn về Sự chết của ông ta.
Ông Chú Ý. Nhưng xin hãy làm với sự ngắn gọn nhất có thể.
Ông Khôn Ngoan. Sao? ông chán nghe tôi kể chuyện sao?
Ông Chú Ý. Không. Nhưng tôi thích nghe nhiều điều trong ít lời.
Ông Khôn Ngoan. Tôi không tự xưng là nghệ sĩ về cách đó, nhưng ngắn gọn nhất có thể, tôi sẽ đi qua những gì còn lại của Đời ông ta; và lần nữa tôi sẽ bắt đầu với sự gian lận trong buôn bán của ông ta (như trước tôi đã cho thấy với các Chủ nợ, giờ là) với các Khách hàng, và những người mà ông ta còn phải giao dịch.
Ông ta buôn bán bằng Cân và Thước gian dối. [293] Ông ta giữ cân để mua, và cân để bán; thước để mua, và thước để bán: những cái ông ta mua thì quá lớn, những cái ông ta bán thì quá nhỏ.
Ngoài ra, ông ta có thể dùng một thứ gọi là mánh khóe tay, nếu ông ta phải dùng cân và thước của người khác, và bằng phương tiện đó làm chúng dù ông ta mua hay bán, vâng dù Khách hàng hay Người mua của ông ta nhìn vào, quay về lợi cho mình.
Hơn nữa, ông ta có nghệ thuật tính sai cho người ta trong Sổ sách của họ dù bằng cân, hay thước, hay tiền, và thường làm điều đó vì lợi thế gian của mình, và sự mất mát của họ: Ông nói gì về Ông Badman giờ?
Và nếu có câu hỏi về sự trung tín trong buôn bán của ông ta, ông ta có những đầy tớ sẵn sàng, mà ông ta đã nuôi dạy cho mục đích mình, sẽ xác nhận và thề theo Sổ, hay lời của ông ta: đây là cách làm của Ông Badman; Ông nghĩ gì về Ông Badman giờ?
Ông Chú Ý. Nghĩ! Sao tôi không thể nghĩ khác ngoài việc ông ta là người bị bỏ mặc cho chính mình, một người xấu xa; vì những điều này, như những điều khác của ông ta, là những điều xấu xa; nếu cây, như thật vậy, phải được xét, nó là gì bởi quả của nó; thì Ông Badman hẳn phải là một Cây xấu. Nhưng xin, để tôi thỏa mãn hơn, hãy cho tôi thấy giờ bằng Lời Đức Chúa Trời, điều ác của việc làm này của ông ta: và trước hết về việc ông ta dùng Cân và Thước giả.
Ông Khôn Ngoan. Điều ác của việc đó! sao điều ác của việc đó hiện rõ trước mọi mắt: những kẻ Ngoại đạo, sống như Thú vật và Súc vật trong nhiều việc, ghê tởm và ghét bỏ sự gian ác như thế này. Hãy để một người chỉ nhìn vào những việc này khi đi ngang qua, và hắn sẽ thấy đủ trong chúng từ ánh sáng tự nhiên để làm hắn chán ghét một việc làm đê hèn như vậy; dù Ông Badman yêu thích nó.
Ông Chú Ý. Nhưng hãy cho tôi thấy điều gì đó trong Lời chống lại nó, được không?
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ vui lòng làm điều đó. Và trước hết chúng ta sẽ xem vào Cựu Ước: [294] Các ngươi, Đức Chúa Trời phán ở đó, chớ làm điều bất chính trong sự xét đoán, trong thước đo, trong cân hay trong đấu, một cái cân công chính, một quả cân công chính, một đấu ê-pha công chính, và một đấu hin công chính các ngươi sẽ có. [295] Đây là Luật của Đức Chúa Trời, và điều mà mọi người theo Luật của đất nước phải vâng theo. Lại nữa: Các ngươi sẽ có cân công chính, và một đấu ê-pha công chính, v.v. [296]
Giờ đã cho ông thấy Luật, tôi cũng sẽ cho ông thấy Đức Chúa Trời xử sự thế nào với kẻ lệch khỏi đó. Một cái cân giả không tốt; một cái cân giả là điều gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va. [297] Một số có quả cân công chính nhưng cân giả, và nhờ những cái cân giả đó, bằng quả cân công chính của họ, họ lừa dối Xứ: [298] Vì vậy, trước hết Đức Chúa Trời truyền rằng cái Cân phải được làm Công chính: Một cái cân công chính ngươi sẽ có. Nếu không chúng có thể, vâng thật là, kẻ lừa dối, dù có quả cân công chính.
Giờ, đã truyền rằng người ta phải có một cái cân công chính, và làm chứng rằng một cái giả là điều gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va, Ngài cũng tiến đến cân và đấu.
Ngươi chớ có trong túi mình những quả cân khác nhau, một quả lớn và một quả nhỏ; [299] tức là một cái để mua, và một cái để bán, như Ông Badman đã có. Ngươi chớ có trong nhà mình những đấu đo khác nhau, một đấu lớn và một đấu nhỏ, (và những thứ này Ông Badman cũng có) nhưng ngươi sẽ có một quả cân hoàn hảo và công chính; một đấu đo hoàn hảo và công chính ngươi sẽ có, để những ngày ngươi được dài lâu trong đất mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi ban cho ngươi. Vì mọi kẻ làm những điều như vậy, (tức là, kẻ dùng Cân và Đấu giả) và mọi kẻ làm điều bất chính đều là điều gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va. Giờ ông thấy Kinh Thánh đầy dẫy, và chính xác trong việc này thế nào. Nhưng có lẽ người ta có thể phản đối, rằng tất cả điều này là luật cũ, và vì vậy không liên quan gì đến chúng ta dưới Tân Ước. (Không phải tôi nghĩ ông, người lân cận, sẽ phản đối như vậy:) Tốt, với sự phản đối ngu dại này, chúng ta hãy trả lời. Thứ nhất, kẻ nào đưa ra sự phản đối này, nếu hắn làm điều đó để lật đổ thẩm quyền của những Kinh văn đó, [300] tỏ ra rằng chính hắn trước hết là anh em họ với Ông Badman: Vì một người Công chính sẵn lòng nói kính cẩn về những điều răn đó. Vậy người đó, tôi e, ít có lương tâm, nếu có chút nào tốt, kẻ phản đối Kinh văn như vậy: nhưng chúng ta hãy xem vào Tân Ước, và ở đó chúng ta sẽ thấy Đấng Christ xác nhận điều đó: Nơi Ngài truyền rằng người ta đong cho người khác đấu tốt, bao gồm cả việc họ cân tốt; nói với kẻ làm như vậy, hay những kẻ không làm, rằng họ có thể được khích lệ làm điều đó; Đấu tốt, nhận xuống, lắc cho đầy, và tràn ra, người ta sẽ đổ vào lòng các ngươi; vì với cùng đấu mà các ngươi đong, người ta sẽ đong lại cho các ngươi: [301] Tức là, cả từ Đức Chúa Trời lẫn từ con người. Vì như Đức Chúa Trời sẽ tỏ sự phẫn nộ Ngài chống lại kẻ giả, bằng cách cất đi ngay cả những gì hắn có, Ngài cũng sẽ phó kẻ giả cho Kẻ hà hiếp, và Kẻ bóc lột sẽ bắt lấy từ hắn, như hắn đã bắt lấy từ người lân cận mình; vì vậy một Kinh văn khác phán, Khi ngươi thôi đối xử gian trá, người ta sẽ đối xử gian trá với ngươi. Rằng Tân Ước cũng, xem xét việc Buôn bán của người ta, vâng ngay cả với cân và đấu của họ, là rõ ràng từ những lời khuyên chung này. [302] Chớ lừa gạt; chớ nói dối nhau; chớ ai vượt quá anh em mình trong bất cứ việc gì, vì Đức Chúa Trời là Đấng báo trả mọi điều như vậy: bất cứ điều gì các ngươi làm, hãy làm hết lòng, như cho Chúa, làm mọi sự trong danh Ngài, vì vinh quang Ngài; và những điều tương tự. Mọi sự dạy dỗ và điều răn này đều liên quan đến đời sống và cách cư xử của chúng ta giữa con người, với sự liên quan đến việc giao dịch, buôn bán, và vì vậy chúng cấm những việc làm giả, lừa dối, vâng mọi việc làm hư hỏng.
Khi đã trong một hai lời cho ông thấy, rằng những điều này là xấu; tiếp theo, để thuyết phục những kẻ dùng chúng, tôi sẽ cho ông thấy, nơi Đức Chúa Trời phán chúng được tìm thấy ở đâu. [303]
1. Chúng không được tìm thấy trong nhà của người tốt và tin kính, vì ông ta, như Đức Chúa Trời mình, ghê tởm chúng; nhưng chúng được tìm thấy trong nhà của kẻ làm ác, [304] như nhà của Ông Badman. Há còn, đấng tiên tri phán, những kho tàng gian ác trong nhà kẻ ác, và đấu đo thiếu mà là điều gớm ghiếc sao? [305] Há chúng còn ở đó, dù Đức Chúa Trời cấm, dù Đức Chúa Trời tỏ dấu giận chống lại những kẻ làm những điều như vậy? Ôi một người gian ác miễn cưỡng buông một tội ngọt ngào, sinh lợi, khi hắn đã nắm lấy nó, biết bao! Họ giữ chặt sự lừa dối, họ từ chối buông nó ra.
2. Những Cân và Đấu lừa dối này không được tìm thấy trong nhà của người Thương xót, mà trong nhà của kẻ Tàn nhẫn; trong nhà của kẻ thích hà hiếp. [306] Cân lừa dối ở trong tay hắn, hắn thích hà hiếp. [307] Hắn chuyên hà hiếp và tàn nhẫn, vì vậy hắn dùng những điều gian ác như vậy trong nghề mình. Vâng hắn là một kẻ lừa đảo thật, và như đã gợi ý trước, về việc phá sản của Ông Badman, tôi giờ nói, về việc ông ta dùng những cân và đấu lừa dối này, nó tệ như, đê hèn như, lấy một cái túi, hay móc một cái túi; vì nó là một vụ cướp trắng trợn, nó lấy đi của một người những gì thuộc về hắn, ngay cả giá của tiền hắn.
3. Những Cân và Đấu lừa dối không được tìm thấy trong nhà của kẻ cứu giúp cái bụng, và che thân kẻ nghèo, mà của kẻ thật sự muốn nuốt chửng họ. [308] Hỡi các ngươi là kẻ nuốt chửng kẻ thiếu thốn, và làm cho kẻ nghèo trong đất suy tàn, hãy nghe điều này, rằng, Khi nào ngày trăng mới qua đi để chúng ta bán lúa, và ngày Sa-bát để chúng ta bày lúa mì ra, làm cho đấu ê-pha nhỏ và đấu siếc-lơ lớn, (làm cho Đấu đo nhỏ, và Giá lớn) và làm sai lệch Cân bằng sự lừa dối, để các ngươi mua kẻ nghèo bằng bạc, và kẻ thiếu thốn bằng một đôi giày, và bán cặn của lúa mì. Đức Giê-hô-va đã thề bởi sự cao trọng của Gia-cốp, chắc chắn Ta sẽ không quên bất cứ công việc nào của chúng. [309] Một điều đáng ghét và đê hèn như vậy trong mắt Đức Chúa Trời.
4. Đức Chúa Trời ghê tởm ý nghĩ gọi những kẻ dùng cân và đấu giả, bằng bất cứ danh nào khác ngoài việc, chúng là Kẻ ô uế [310] hay tương tự: Ta há sẽ kể chúng là trong sạch (Ngài phán) với túi cân lừa dối sao? [311] không tuyệt đối không, chúng là kẻ ô uế, tay chúng bị ô uế, của lừa dối ở trong nhà chúng, chúng đã được những gì mình có bằng sự tham lam gian ác, và vì vậy hẳn phải và sẽ bị kể trong số kẻ ô uế, trong số kẻ ác của thế gian.
Như vậy ông thấy Lời Đức Chúa Trời đầy dẫy và rõ ràng chống lại tội này, và những kẻ dùng nó, thế nào. Và vì vậy Ông Badman, vì ông ta đã dùng những điều này để cướp và lừa người lân cận mình như vậy, bị loại khỏi việc có Tên mình trong, và giữa danh mục của người tin kính, là đúng.
Ông Chú Ý. Nhưng tôi tin chắc, việc dùng những thứ này, và làm như vậy một cách lừa dối, không bị một số người kể là điều ác lớn.
Ông Khôn Ngoan. Dù nó bị người ta kể là điều ác hay đức hạnh, cũng không quan trọng; ông thấy bởi Kinh Thánh, sự Phán xét của Đức Chúa Trời trên nó. Nó đã không bị Ông Badman kể là điều ác, cũng không bị bất cứ ai vẫn đang bước theo bước chân ông ta kể là vậy. Nhưng, tôi nói, người ta đánh giá mọi việc thế nào không quan trọng, chúng ta hãy bám vào sự Phán xét của Đức Chúa Trời. Và càng hơn, vì khi chính chúng ta đã cân và đong cho người khác xong, thì Đức Chúa Trời sẽ cân và đong cả chúng ta lẫn hành động chúng ta. Và khi Ngài làm vậy, như Ngài sẽ làm chẳng bao lâu, thì khốn cho kẻ mà, và hành động của kẻ mà Ngài sẽ phán như vầy: Tê-ken, Ngươi đã bị cân trên Cân, và thấy thiếu. [312] Đức Chúa Trời lúc đó sẽ báo trả điều ác lừa dối của chúng trên đầu chúng, khi Ngài sẽ đóng cửa chúng khỏi sự hiện diện, ân huệ, và vương quốc Ngài, đời đời vô cùng.
Ông Chú Ý. Nhưng thật lạ, vì việc làm thường ngày của Ông Badman là làm như vậy, mà không một ai hay nhiều người phát hiện ra ông ta, và trách ông ta về sự gian ác này của ông ta.
Ông Khôn Ngoan. Đối với đa số người ta, ông ta đã thoát khéo léo với sự Gian xảo mình. Vì nào là Cân của ông ta, cái Cân giả của ông ta, và quả cân tốt, nào là mánh khóe tay thêm vào, ông ta đã lừa dối, đôi khi một ít, và đôi khi nhiều hơn, hầu hết những người ông ta giao dịch: Ngoài ra, những kẻ dùng nghề xấu xa này, hoặc là những kẻ làm mù mắt người ta bằng vẻ bề ngoài của Tôn giáo, hoặc bằng cách hăm dọa người mua bằng lời nói. Tôi phải thú nhận Ông Badman lúc đầu không tinh xảo lắm; [313] tức là, làm điều đó bằng vẻ bề ngoài của Tôn giáo; vì giờ ông ta bắt đầu trở nên sờn rách, (dù một số anh em ông ta khá tinh xảo về cách này, vâng và cả chị em ông ta nữa, vì tôi đã nói với ông lúc đầu rằng có rất nhiều người trong số họ, và trong số họ có người tốt:) nhưng về hăm dọa, về thề thốt, về nói dối, nếu những điều này có thể làm nên cân và đấu, chúng sẽ không thiếu với các Khách hàng của Ông Badman.
Ông Chú Ý. Vậy có vẻ ông ta giữ Quả cân tốt, và một cái Cân xấu; tốt thế còn hơn cả hai đều xấu.
Ông Khôn Ngoan. Không hề. Đó là chỗ sâu của sự lừa dối ông ta: [314] Vì nếu bất cứ lúc nào ai đó phàn nàn, rằng ông ta đối xử nặng tay với họ, và họ thiếu cân của đồ vật; ông ta sẽ đáp: Sao ông không thấy chúng được cân? ông không tin mắt mình sao: Nếu ông nghi ngờ cân của tôi, xin hãy mang chúng đi đâu ông muốn, tôi sẽ bảo đảm chúng tốt và công chính. Ông ta cũng sẽ nói như vậy về cân đĩa của mình. Vậy ông ta làm mù mọi người, bằng cái Cân của mình.
Ông Chú Ý. Điều này thật xảo quyệt: nhưng như ông nói, cũng phải có điều gì đó làm hay nói, để làm mù mắt bằng đó, và điều này tôi nhận thấy Ông Badman đã có.
Ông Khôn Ngoan. Vâng. Ông ta có nhiều cách để làm mù, nhưng ông ta không bao giờ khéo léo về điều đó, bằng cách làm ra vẻ bề ngoài của Tôn giáo, (dù ông ta đã lừa vợ mình bằng đó:) vì ông ta, đặc biệt bởi những người sống gần ông ta, quá nổi tiếng để làm điều đó, dù ông ta sẽ vụng về làm nó tốt nhất có thể. Nhưng có một số là kẻ gian xảo bậc thầy về cách này; họ sẽ bề ngoài sống cả một đời Tin kính, mà vẫn phạm những tội khủng khiếp nhất: Và nhưng Tôn giáo tự nó không bao giờ tệ hơn, cũng không những người xưng nhận chân thật của nó. Nhưng như Lu-ther nói, Trong danh Đức Chúa Trời bắt đầu mọi điều ác. Vì những kẻ Giả hình không có cách nào khác để đưa điều ác của mình đến chín muồi, ngoài việc dùng và trộn Danh Đức Chúa Trời và Tôn giáo vào đó. [315] Như vậy họ trở thành những Bức tường quét vôi trắng; [316] vì bởi màu trắng này, màu trắng của Tôn giáo, bụi bẩn của hành động họ bị che giấu. Như vậy họ cũng trở thành những mồ mả không lộ ra, và những kẻ đi qua chúng, (những kẻ phải giao dịch với họ) không nhận biết chúng, mà để mình bị chúng lừa dối. Vâng, nếu sẽ, như đôi khi sẽ, dấy lên một sự nghi ngờ trong lòng người mua về cân và đấu mình đáng được hưởng, sao, hắn để ngay cả giác quan mình cũng bị lừa dối, bằng cách nhớ lại Tôn giáo của người bán hàng mình, và nghĩ chắc chắn rằng không phải người bán hàng tốt của mình mà chính mình sai; vì hắn không mơ rằng người bán hàng mình có thể lừa dối. Nhưng nếu người mua phát hiện ra, và làm rõ rằng mình bị lường gạt; thì hắn sẽ được chữa lành bằng việc bồi thường, và có lẽ lỗi sẽ đổ lên đầy tớ, v.v. và như vậy Ông Lừa đảo sẽ đứng như một người lương thiện thật trong mắt Khách hàng mình, dù lần sau hắn sẽ lại móc túi hắn.
Một số [317] viện Cớ tập quán cho sự Lừa đảo mình, như thể điều đó có thể tha bổng họ trước Tòa án của Đức Chúa Trời: Và những người khác nói, nó đến với họ với giá như vậy, và vì vậy người khác phải nhận nó với giá như vậy, dù thiếu cả cân lẫn đấu: nhưng trong mọi điều này đều có Mánh khóe; hay nếu không, những kẻ như vậy phải biết, [318] Rằng điều gì hoàn toàn công chính, họ phải làm. Giả sử chính tôi bị lừa với một đồng nửa Vương miện bằng đồng thau, tôi há vì vậy phải lừa người khác bằng nó sao? nếu điều này xấu trong toàn thể, nó cũng xấu trong từng phần. Vì vậy dù ngươi bị đối xử thế nào trong việc mua của mình, ngươi vẫn phải đối xử công chính trong việc bán, nếu không ngươi phạm tội chống lại linh hồn mình, và trở nên như Ông Badman. Và hãy biết, rằng cớ viện tập quán chẳng đáng gì. Không phải tập quán, mà lương tâm tốt sẽ giúp ích tại Tòa án của Đức Chúa Trời.
Ông Chú Ý. Nhưng tôi tin chắc, những gì người ta kiếm được bằng cách này, chẳng làm ích gì cho họ.
Ông Khôn Ngoan. Tôi đồng ý với ông về điều đó, nhưng điều này không được những kẻ có tâm trí như vậy suy xét. Vì nếu họ có thể kiếm được nó, dù họ kiếm, như chúng ta nói, cả Ma quỷ lẫn mọi sự, bằng việc kiếm của mình, họ vẫn bằng lòng, và kể rằng việc kiếm của mình là nhiều.
Ích gì! Sao ông nghĩ họ suy xét điều đó? Không: không hơn họ suy xét họ sẽ làm gì trong sự Phán xét, vào ngày của Đức Chúa Trời Toàn năng, về việc kiếm sai trái những gì họ kiếm, và điều đó chỉ là không gì cả. [319]
Nhưng để trả lời ông trực tiếp hơn. Kiểu kiếm này, xa đến nỗi không làm họ ích gì, mà nó chẳng làm họ ích gì cả; vì nhờ đó họ mất linh hồn mình; Người ta sẽ được ích gì nếu được cả thế gian, mà mất linh hồn mình? [320] Hắn mất, hắn mất lớn kẻ kiếm theo cách này. Đây là người khôn vặt mà dại lớn; đây là kẻ mất con Chiên tốt vì một nửa xu hắc ín; kẻ mất một linh hồn vì một chút của thế gian. Và rồi hắn kiếm được gì nhờ đó, ngoài sự mất mát và thiệt hại? [321] Như vậy hắn kiếm, hay đúng hơn mất về thế giới đời sau: Nhưng hắn kiếm được gì trong đời này, hơn là sự vất vả và đau buồn sự phiền não của tâm thần, và sự thất vọng? Người ta nhắm đến sự phước hạnh trong việc kiếm, ý tôi là, sự phước hạnh tạm thời; nhưng kẻ kiếm như vậy, sẽ không có điều đó. Vì dù một Cơ nghiệp theo cách này có thể vội vàng kiếm được lúc đầu, nhưng cuối cùng nó sẽ không được phước. Họ quả thật gom góp nó, và nghĩ sẽ giữ nó nữa, nhưng Sa-lô-môn nói gì? Đức Chúa Trời vứt bỏ nó. Đức Giê-hô-va sẽ không để linh hồn người công chính đói khát, nhưng Ngài vứt bỏ của cải của kẻ ác.
Thời gian, như tôi đã nói, mà họ hưởng nó, nó sẽ chẳng làm họ ích gì cả; nhưng chắc chắn họ không được giữ nó lâu. Vì Đức Chúa Trời hoặc sẽ cất nó đi trong đời họ, hoặc trong thế hệ sau, theo lời Gióp: Hắn, kẻ ác, có thể chuẩn bị nó, nhưng người công chính sẽ mặc nó, và kẻ vô tội sẽ chia bạc. [322]
Hãy suy xét cả điều được chép trong Châm Ngôn: Người tốt để lại Cơ nghiệp cho con cháu mình, và của cải của kẻ tội lỗi được dành cho người công chính. [323] Vậy kẻ kiếm bằng phương tiện bất lương kiếm được gì? sao hắn kiếm được Tội lỗi và Cơn thịnh nộ, Địa ngục và Sự đoán phạt: và giờ hãy nói cho tôi hắn kiếm được bao nhiêu.
Đây, tôi nói, là sự kiếm của hắn; vậy như Đa-vít nói, chúng ta cũng có thể mạnh dạn nói: Tôi đã thấy kẻ ác trong sự thịnh vượng lớn, và chẳng bao lâu tôi rủa sả chỗ ở hắn: vì nó không thể thịnh vượng với hắn. Hắn có thể ồn ào và hống hách, và làm ầm ĩ một lúc, nhưng Đức Chúa Trời đã định rằng cả hắn lẫn nó sẽ tan chảy như mỡ, và bất cứ người quan sát nào cũng có thể thấy như vậy. Kìa, người bất chính trong đường lối Bất công kiếm được nhiều, và chất mình đầy đất sét dày, nhưng chẳng bao lâu nó héo úa, nó suy tàn, và ngay hắn, hay Thế hệ sau suy sụp, và trở về sự ăn mày.
Và Ông Badman này, dù có mưu mẹo và mánh khóe xảo quyệt để kiếm tiền, đã chết, không ai có thể nói ông ta đáng giá một xu hay không.
Ông Chú Ý. Ông ta có mọi mánh khóe xấu, tôi nghĩ, mà một người có thể có, để kiếm tiền; người ta tưởng ông ta hẳn phải giàu.
Ông Khôn Ngoan. Ông đếm quá nhanh, nếu ông kể đây là mọi mánh khóe xấu của ông ta để kiếm tiền: Vì ông ta còn nhiều nữa. [324]
Nếu khách hàng của ông ta ở trong Sổ của ông ta (vì khó mà ông ta không để họ ở đó; ít nhất, nếu ông ta nghĩ mình có thể kiếm lợi gì từ họ,) thì, thì ông ta chắc chắn sẽ áp đặt lên họ hàng tệ nhất của mình, ngay cả hàng rất xấu, mà vẫn ghi giá mà hàng tốt nhất được bán: như những kẻ bán Lúa mì cặn, hay loại lúa mì tệ nhất; làm cho đấu Siếc-lơ lớn, [325] mà vẫn nâng giá lên: Đây là cách của Ông Badman. Ông ta [326] sẽ bán hàng hóa mà giá vốn ông ta trả không phải giá tốt nhất, với giá bằng giá ông ta bán loại tốt nhất. Ông ta cũng có mánh khóe trộn hàng hóa mình, để hàng xấu có thể bán đi với ít nghi ngờ hơn.
Ngoài ra, nếu khách hàng của ông ta bất cứ lúc nào trả tiền cho ông ta, hãy để họ coi chừng, và coi chừng Giấy biên nhận của họ, vì ông ta thường cố đòi khoản thanh toán đó lần nữa, đặc biệt nếu ông ta nghĩ có hy vọng kiếm được món hời nhờ đó, và rồi chắc chắn nếu họ không thể đưa ra căn cứ tốt và đầy đủ về việc thanh toán, một trăm ăn một là họ trả lần nữa. Đôi khi người Mua lương thiện sẽ kêu đến đầy tớ ông ta để chứng minh việc trả tiền, nhưng chúng đã được ông ta huấn luyện để nói theo ý ông ta, đúng hay sai: vậy nên, sự cứu giúp bằng cách đó, hắn không thể có.
Ông Chú Ý. Thật là điều xấu, vâng điều gớm ghiếc cho một người có những đầy tớ như vậy. Vì bằng phương tiện như vậy một khách hàng nghèo có thể bị hủy hoại mà không biết làm sao tự giúp mình. Than ôi! nếu ông chủ vô lương tâm đến vậy, như tôi nhận thấy Ông Badman đã vậy, đòi tiền mình hai lần, và nếu đầy tớ hắn thề rằng đó là món nợ phải trả, thì còn sự giúp đỡ nào cho một người như vậy? hắn hẳn phải chìm, không có cách cứu.
Ông Khôn Ngoan. Điều này rất xấu, nhưng đây đã là một việc làm, và đó hàng trăm năm trước. Nhưng Lời Đức Chúa Trời phán gì? Ta sẽ phạt mọi kẻ nhảy qua ngạch cửa, là kẻ làm đầy nhà chủ mình bằng sự bạo ngược và lừa dối. [327] [328]
Ông Badman cũng có nghệ thuật này; ông ta có thể bắt được một người ở thế bất lợi, tức là, nếu người mua của ông ta không dám rời ông ta, hay nếu hàng hóa hắn cần không thể tiện lợi có được ở nơi khác lúc này; Thì hãy để hắn coi chừng, ông ta chắc chắn sẽ làm dây túi tiền hắn kêu răng rắc; ông ta sẽ bóc lột hắn không chút thương xót hay lương tâm.
Ông Chú Ý. Đó là Bóc lột, phải không? Tôi xin nghe sự Phán xét của ông về Bóc lột, nó là gì, và khi nào phạm?
Ông Khôn Ngoan. Bóc lột [329] là vặn vẹo từ người ta nhiều hơn những gì theo Luật của Đức Chúa Trời hay con người là đúng; và nó đôi khi bị những kẻ có Chức vụ phạm, về Phí, Thưởng, và những điều tương tự: nhưng nó thường bị những người Buôn bán phạm nhất, là kẻ không chút lương tâm, khi có lợi thế, sẽ làm mồi của người lân cận mình. Và Ông Badman như vậy là một Kẻ bóc lột; vì dù ông ta không bóc lột, và cưỡng đoạt, như các Thừa phát lại và Thư ký đã quen làm; nhưng ông ta có những cơ hội của mình, và sự tàn nhẫn để dùng chúng, đến nỗi ông ta thường, theo cách mình, Bóc lột, và moi tiền ra khỏi túi Người lân cận mình. Vì mọi người làm mồi của lợi thế mình trên sự cần thiết của người lân cận, để cưỡng đoạt từ hắn nhiều hơn những gì trong lý trí và lương tâm, theo giá hiện tại của mọi vật hàng hóa như vậy đáng giá; có thể rất đúng được gọi là Kẻ bóc lột, và bị Xét xử là kẻ Không có cơ nghiệp trong Vương quốc Đức Chúa Trời. [330]
Ông Chú Ý. Tốt, Ông Badman này là một kẻ đáng buồn.
Ông Khôn Ngoan. Ông đã thường nói vậy trước đây. Nhưng giờ chúng ta đang bàn về điều này, xin cho tôi đi tiếp một chút. Chúng ta có rất nhiều người trong Xứ cũng sống cả đời trong việc làm, và vì vậy dưới tội Bóc lột: những người, than ôi! cho là sỉ nhục khi bị kể như vậy.
Ví dụ: [331] Có một người nghèo khổ ở, chúng ta sẽ giả sử, cách Chợ bao nhiêu dặm; và người này cần một Đấu Bột, một cân Bơ, hay một miếng Phô mai cho mình, vợ và con nghèo mình: Nhưng ở xa Chợ như vậy, nếu hắn đi đến đó, hắn sẽ mất công việc ngày của mình, sẽ thiệt hại tám xu hay mười xu, và điều đó là điều gì đó với người nghèo. Vậy hắn đến một trong những Ông chủ hay Bà chủ của mình để xin thứ mình cần, và hỏi họ giúp hắn với thứ như vậy: Vâng, họ nói, ngươi có thể có nó; nhưng đồng thời họ sẽ bóp hắn, có lẽ bắt hắn trả nhiều (hay hơn) cho nó ở nhà, như họ có thể kiếm được khi họ đã mang nó năm dặm đến Chợ, vâng và điều đó nữa cho loại Hàng hóa cặn của họ. Nhưng trong điều này những người Đàn bà đặc biệt có lỗi, trong việc bán Bơ và Phô mai của họ, v.v. Giờ đây là một loại Bóc lột, nó là làm mồi của sự cần thiết của người nghèo, nó là nghiền nát mặt họ, là mua và bán họ.
Nhưng trên hết, những [332] kẻ Buôn lẻ, là kẻ mua hết Đồ ăn của người nghèo bằng giá sỉ, và bán lại cho hắn với lợi nhuận vô lý, bằng giá lẻ, và như chúng ta gọi, từng miếng nhỏ; chúng đã vào một con đường, với mức giá cắt cổ, để chơi trò của mình trên kẻ như vậy bằng Bóc lột: Ý tôi là những kẻ mua Bơ, Phô mai, Trứng, Thịt xông khói, v.v. bằng giá sỉ, và bán lại (như chúng gọi) từng xu, hai xu, nửa xu, hay tương tự, cho người nghèo, suốt tuần sau khi chợ đã tan.
Những kẻ này, dù tôi sẽ không kết án tất cả, nhiều kẻ trong số chúng, cắn và cấu người nghèo bằng loại buôn bán ác này. Những kẻ này hủy hoại người nghèo vì hắn nghèo, và đó là tội nặng. Kẻ hà hiếp người nghèo để tăng của cải mình, và kẻ cho người giàu, chắc chắn sẽ đến sự thiếu thốn. [333] Vì vậy Ngài lại phán, Chớ cướp người nghèo vì hắn nghèo, cũng chớ hà hiếp kẻ khốn khổ nơi cửa thành; vì Đức Giê-hô-va sẽ bênh vực duyên cớ họ, và cướp linh hồn của kẻ cướp họ.
Ôi ước gì kẻ bóp nặn và nghiền nát mặt người nghèo, để ý đến hai Kinh văn này! Đây là sự hủy hoại của Tài sản, vâng và của Linh hồn nữa, của những kẻ hà hiếp người nghèo, bị đe dọa. Linh hồn chúng chúng ta sẽ thấy rõ hơn ở đâu, và trong tình trạng nào, khi ngày Đoán xét đến; nhưng về Tài sản của những kẻ như vậy, chúng thường nhanh chóng mục nát; và điều đó đôi khi mọi người, và đôi khi không ai biết bằng cách nào.
Ngoài ra, những kẻ này là Kẻ cho vay nặng lãi, vâng chúng lấy lãi cho đồ ăn, điều mà Chúa đã cấm. [334] Và vì chúng không thể làm điều đó tốt vào Ngày chợ, vì vậy chúng làm điều đó, như tôi đã nói, khi chợ đã tan; vì lúc đó người nghèo rơi vào miệng chúng, và bị bắt buộc phải có, theo khả năng, cho nhu cầu mình, và chúng quyết tâm chúng sẽ trả đắt cho nó. Có lẽ một số sẽ trách tôi vì xen vào việc của người khác như vậy, và vì dò xét những bí mật của sự bất chính chúng như vậy. Nhưng với những kẻ như vậy tôi sẽ nói, vì những hành động như vậy là ác, đã đến lúc chúng bị xua ra khỏi thế gian. Vì mọi kẻ làm những điều như vậy, xúc phạm Đức Chúa Trời, làm sai người lân cận, và
giống như Ông Badman khiêu khích Đức Chúa Trời đoán phạt. Đức Chúa Trời biết, trên thế gian đầy dẫy sự gian dối biết bao!
Ông Khôn Ngoan. Gian dối! Phải, nhưng ta còn chưa kể cho anh một phần nghìn trong đó; cũng không phải việc của ta bây giờ là bới đến đáy đống phân ấy: anh sẽ nói sao, nếu ta mổ xẻ một số tên khốn đê tiện gọi là chủ tiệm cầm đồ, những kẻ cho người nghèo vay tiền và hàng hóa, những người vì nhu cầu bắt buộc phải chịu sự bất tiện ấy; và bằng mưu này hay mẹo khác, chúng sẽ khiến tiền lãi của số đã cho vay lên tới ba mươi, bốn mươi, thậm chí đôi khi năm mươi bảng một năm; mặc dù số vốn đã được bảo đảm bằng một vật cầm cố đầy đủ; mà vật ấy cuối cùng chúng cũng sẽ giữ luôn, nếu chúng tìm được cách lừa người vay khốn khổ.
Ông Chú Ý. Nói sao! Những kẻ vô lại như thế là tai họa và sâu bọ của cộng đồng, chẳng xứng ở trong xã hội loài người; nhưng dường như qua vài điều ông đã bàn trước, ông muốn nói rằng người ta không được phép bán đồ của mình với giá tốt nhất.
Ông Khôn Ngoan. Nếu "bán với giá tốt nhất", anh muốn nói là bán với bất cứ giá nào, bằng mọi thủ đoạn anh có thể moi được cho hàng hóa của mình; thì ta nói, điều đó là không được phép. Và nếu ta nói ngược lại, ta sẽ biện hộ cho Ông Badman và cả bọn của hắn: nhưng ta sẽ chẳng bao giờ làm thế, vì Lời Đức Chúa Trời lên án chúng. Nhưng rằng người ta không được phép, trong mọi lúc, bán hàng hóa của mình với bất cứ giá nào mình có thể, ta chứng minh bằng những lý lẽ này. [335]
Thứ nhất, nếu ta luôn được phép bán hàng hóa của mình thật đắt, hay với bất cứ giá nào ta có thể, thì ta được phép gạt bỏ lương tâm tốt trong việc giao dịch với người khác, đối với họ và đối với Đức Chúa Trời: nhưng ta không được phép, trong việc giao dịch với người khác, gạt bỏ lương tâm tốt, v.v. Vì vậy ta không được phép luôn bán hàng hóa của mình thật đắt, hay với bất cứ giá nào ta có thể.
Rằng [336] việc gạt bỏ lương tâm tốt trong giao dịch là không được phép, đã được chứng minh trong phần trước của cuộc đàm luận: nhưng rằng ai muốn luôn bán hàng hóa của mình thật đắt hay với bất cứ giá nào mình có thể thì phải gạt bỏ lương tâm, điều ấy hiển nhiên như sau.
1. Ai muốn (như đã nói trước) bán hàng hóa của mình đắt đến mức có thể, thì đôi khi phải lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người mua: [337] nhưng điều đó anh ta không thể làm với lương tâm tốt (vì đó là lừa gạt, là qua mặt người mua của mình, và bị cấm, 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:6.) Vì vậy ai muốn bán hàng hóa của mình, như trước, thật đắt, hay với bất cứ giá nào mình có thể, thì buộc phải gạt bỏ lương tâm tốt.
2. Ai muốn luôn bán hàng hóa của mình đắt đến mức có thể, ắt đôi khi phải lợi dụng sự túng thiếu của người lân cận; [338] nhưng điều đó anh ta không thể làm với lương tâm tốt, (vì đó là qua mặt và lừa dối người lân cận, trái với 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:6.) Vì vậy ai muốn bán hàng hóa của mình, như trước, thật đắt, hay với bất cứ giá nào mình có thể, ắt phải vứt bỏ và gạt bỏ lương tâm tốt.
3. Ai muốn (như trước) bán hàng hóa của mình thật đắt, hay với bất cứ giá nào mình có thể, thì khi cần, phải lợi dụng sự mê muội của người lân cận; nhưng điều đó người ta không thể làm với lương tâm tốt, [339] (vì đó vẫn là qua mặt người ta, trái với 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:6.) Vì vậy, ai muốn bán hàng hóa của mình thật đắt, hay với bất cứ giá nào mình có thể, ắt phải vứt bỏ và gạt bỏ lương tâm tốt.
Điều tương tự cũng có thể nói về việc mua; không ai được luôn mua rẻ đến mức có thể, mà trong việc mua cũng phải dùng lương tâm tốt; [340] điều mà anh ta không thể nào dùng và giữ được, nếu anh ta luôn mua rẻ đến mức có thể, và đó là vì những lý lẽ đã nêu trước. Vì những kẻ như thế sẽ lợi dụng sự thiếu hiểu biết, sự túng thiếu, và sự mê muội của người bán, điều mà chúng không thể làm với lương tâm tốt.
Khi Áp-ra-ham muốn mua một nơi chôn cất của các con trai Hết, ông đã nói với họ như vầy: Hãy cầu xin giúp ta với Ép-rôn, con trai Xô-ha, để người cho ta hang động Mặc-bê-la mà người có, ở cuối đồng ruộng người. Người sẽ bán cho ta đúng giá trị của nó. Sáng Thế Ký 23:8, 9. [341] Ông không muốn lấy rẻ mạt, ông khinh điều ấy, ông ghê tởm điều ấy: điều ấy không hợp với đạo của ông, danh dự của ông, cũng như lương tâm của ông. Cũng vậy khi Đa-vít muốn mua một thửa ruộng của Ọt-nan người Giê-bu-sít: ông đã nói với người như vầy: Hãy nhường cho ta chỗ sân đạp lúa, để ta xây tại đó một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va. Ngươi sẽ bán cho ta đúng giá. [342] Ông cũng như Áp-ra-ham, đã giữ lương tâm trong cách giao dịch này: ông không muốn rình rập để qua mặt, dù là người Giê-bu-sít, mà sẽ trả cho người ta đúng giá thửa ruộng. Vì ông biết rằng có sự gian ác, như trong việc bán quá đắt, thì cũng trong việc mua quá rẻ, nên ông không làm thế.
Vì vậy phải dùng lương tâm tốt, như trong việc bán, thì cũng trong việc mua; vì người ta cũng không được phép qua mặt hay lừa dối người lân cận trong việc mua; phải, không được phép làm thế trong bất cứ việc gì, và Đức Chúa Trời sẽ báo trả dồi dào sự bất công ấy: như ta cũng đã cảnh báo và làm chứng trước. Xem thêm bản văn [343] ở lề. Nhưng,
Thứ hai, nếu ta luôn được phép bán hàng hóa của mình thật đắt, hay với bất cứ giá nào ta có thể, thì ta được phép giao dịch với người lân cận mà không dùng [344] tình yêu thương: nhưng ta không được phép gạt bỏ, hay giao dịch với người lân cận mà không dùng tình yêu thương, vì vậy ta không được phép luôn bán hàng hóa của mình cho người lân cận với bất cứ giá nào ta có thể. Một người trong việc giao dịch nên thật sự nhắm đến điều tốt, điều lợi, điều ích cho người lân cận, cũng như cho chính mình: vì đó là thực hành tình yêu thương trong giao dịch.
Rằng ta nên dùng, hay thực hành tình yêu thương đối với người lân cận trong việc mua bán, v.v. với họ, điều ấy hiển nhiên từ mệnh lệnh chung: [Mọi việc anh em làm hãy làm trong tình yêu thương:] [345] Nhưng rằng người ta không thể sống trong sự thực hành tình yêu thương, khi bán, như trước, thật đắt, hay mua rẻ đến mức có thể, điều ấy hiển nhiên bởi những lý lẽ này.
1. Ai bán hàng hóa của mình thật đắt, hay với số tiền (luôn luôn) nhiều đến mức có thể, thì chỉ tìm lợi cho mình, và chỉ cho mình mà thôi; (nhưng tình yêu thương chẳng tìm lợi riêng, cũng chẳng tìm lợi riêng mình mà thôi [346]:) Vậy thì, ai chỉ tìm lợi cho mình, và chỉ cho mình mà thôi, như kẻ bán (như trước) đắt đến mức có thể; thì không dùng, cũng chẳng thực hành tình yêu thương, trong cách giao dịch như thế.
2. Ai bán hàng hóa của mình (luôn luôn) với bất cứ giá nào mình moi được, thì chai cứng lòng trước mọi lời nài xin hợp lý của người mua. Nhưng ai làm thế, thì không thể thực hành tình yêu thương trong giao dịch; vì vậy người ta không được phép bán hàng hóa của mình, như trước, đắt đến mức có thể.
Thứ ba, nếu ta được phép bán hàng hóa của mình, như trước, đắt đến mức ta có thể, thì trong việc buôn bán của ta không thể có tội gì, dù ta quản lý nghề nghiệp của mình vô lý đến đâu, bằng nói dối, thề thốt, rủa sả, lừa gạt; vì tất cả những điều ấy chẳng qua là bán hàng hóa của mình đắt đến mức có thể: nhưng rằng trong những điều ấy có tội, điều ấy hiển nhiên, vì vậy ta không được luôn bán hàng hóa của mình đắt đến mức có thể. [347] [348]
Thứ tư, ai bán, như trước, đắt đến mức có thể, thì làm bạo ngược luật tự nhiên: [349] vì luật ấy nói, Hãy làm cho mọi người điều các ngươi muốn họ làm cho mình. [350] Giờ đây, nếu người bán là người mua, anh ta sẽ không muốn người mình mua của họ luôn bán cho mình đắt đến mức có thể; vì vậy chính anh ta cũng không nên bán như thế, khi đến lượt mình bán, và người khác mua của mình.
Thứ năm, ai bán, như trước, đắt đến mức có thể, thì dùng sự chỉ dạy mà Đức Chúa Trời đã không ban cho người khác, nhưng đã niêm phong trong tay mình, [351] để lạm dụng luật pháp Ngài, và để làm hại người lân cận: điều ấy thật trái với Đức Chúa Trời. [352] Đức Chúa Trời đã ban cho ngươi nhiều khéo léo, nhiều tri thức và hiểu biết về hàng hóa của ngươi hơn Ngài đã ban cho kẻ muốn mua của ngươi. Nhưng sao! ngươi có thể nghĩ rằng Đức Chúa Trời ban cho ngươi điều ấy, để ngươi nhờ đó lợi dụng người lân cận sao? để ngươi nhờ đó qua mặt và lừa gạt người lân cận sao? Không, thật vậy; nhưng Ngài đã ban cho ngươi điều ấy, để giúp người; để ngươi trong việc này, làm mắt cho người mù, và cứu người lân cận khỏi thiệt hại mà sự thiếu hiểu biết, hay sự túng thiếu, hay sự mê muội của họ sẽ đưa họ vào tay kẻ khác.
Thứ sáu, trong mọi việc người ta làm, nên nhắm đến sự vinh quang của Đức Chúa Trời, [353] nhưng ai luôn bán hàng hóa của mình với bất cứ giá nào mình có thể thì không thể nhắm đến điều ấy, vì những lý lẽ đã nêu trước.
Thứ bảy, mọi việc người ta làm, nên làm nhân danh Chúa Giê-xu Christ; [354] nghĩa là, như người được Ngài truyền lệnh và ủy quyền để làm: nhưng ai luôn bán đắt đến mức có thể, thì không thể giả vờ điều này, mà không phạm thượng kinh khủng đến Danh ấy, vì Ngài đã truyền phải làm ngược lại.
Thứ tám, và cuối cùng, trong mọi việc người ta làm, nên nhắm đến ngày phán xét, và suy xét xem hành động của mình sẽ được đánh giá thế nào trong ngày ấy. [355] [356] Vì vậy không ai có thể hay nên luôn bán đắt đến mức có thể: trừ khi người ấy muốn, phải, người ấy phải nói, khi làm thế, rằng ta sẽ liều lĩnh đối mặt với sự xét xử của ngày ấy, Nếu các ngươi bán vật gì cho người lân cận, hay mua vật gì từ người lân cận, thì đừng ai lấn lướt nhau. [357]
Ông Chú Ý. Nhưng sao ông lại thêm những lời thận trọng ấy? Họ không được bán [luôn luôn] thật đắt, cũng không mua [luôn luôn] rẻ đến mức có thể: chẳng phải ông ngụ ý rằng đôi khi người ta có thể làm thế sao?
Ông Khôn Ngoan. Ta thật có ngụ ý rằng đôi khi người bán có thể bán thật đắt, và người mua mua rẻ đến mức có thể; nhưng điều này chỉ được phép trong những trường hợp này: khi kẻ bán là tên lưu manh, và gạt bỏ mọi lương tâm tốt trong việc bán; hay khi người mua là tên lưu manh, và gạt bỏ mọi lương tâm tốt trong việc mua. Vậy nếu người mua gặp phải tên lưu manh, hay người bán gặp phải tên lưu manh, thì cứ liệu lấy thân: nhưng vẫn sao cho không gạt bỏ lương tâm, vì kẻ mình giao dịch gạt bỏ lương tâm: nhưng dù người mua bán có đê tiện hay thấp hèn đến đâu, ngươi hãy giữ hàng hóa của mình ở giá hợp lý: hay nếu ngươi mua, hãy trả giá lời hợp lý cho vật ngươi muốn có: và nếu điều này không xong với người mua hay người bán, thì hãy tìm một người mua bán lương thiện hơn: Nếu ngươi phản đối, Nhưng ta không có tài để biết khi nào có món hời trước mặt: Hãy nhờ người có tài hơn mình trong việc ấy, và để họ định đoạt tiền bạc của ngươi trong việc đó. Nhưng nếu trên đời không có tên lưu manh nào, những phản đối này chẳng cần đưa ra.
Và như vậy, hỡi người lân cận rất tốt của ta, ta đã cho anh vài lý lẽ của ta, vì sao người có của không nên luôn bán quá đắt, cũng không mua rẻ đến mức có thể: mà nên dùng lương tâm tốt đối với Đức Chúa Trời, và tình yêu thương đối với người lân cận trong cả hai.
Ông Chú Ý. Nhưng nếu có vài người ở đây nghe ông, tôi tin họ sẽ cười nhạo ông.
Ông Khôn Ngoan. Ta chẳng nghi ngờ điều ấy chút nào, vì [358] Ông Badman cũng thường làm thế, khi có ai nói cho hắn biết lỗi của mình: hắn thường nghĩ mình khôn hơn bất cứ ai, và cho rằng, như ta đã gợi ý trước, ai còn e dè hay chùn bước trước bất cứ sự gian ác nào thì chưa đạt tới khí phách đàn ông. Nhưng cứ để Ông Badman và đồng bọn cười, ta sẽ chịu đựng, và vẫn cho họ lời khuyên tốt. Nhưng ta cũng sẽ nhớ, để thêm an ủi và nâng đỡ mình, rằng những kẻ tham lam ngày xưa cũng đã đối xử với Con Đức Chúa Trời như thế. Bây giờ là lúc họ cười, để sau này họ khóc. [359] Và, ta nói lại, khi họ đã cười xong; ai không dùng lương tâm tốt đối với Đức Chúa Trời, và tình yêu thương đối với người lân cận, trong việc mua bán, thì ở sát vách kẻ vô tín, và là bà con gần với Ông Badman.
Ông Chú Ý. Được, nhưng ông sẽ trả lời câu hỏi này thế nào? [360] (ông biết rằng Đức Chúa Trời không ấn định giá cố định cho bất cứ hàng hóa nào được mua bán dưới mặt trời; mà mọi thứ chúng ta mua bán, về giá cả, đều lên xuống như thủy triều:) Vậy (thì) người có lương tâm mềm mại phải làm sao, để chẳng làm hại người bán, người mua, hay chính mình, trong việc mua bán hàng hóa?
Ông Khôn Ngoan. Câu hỏi này bị mọi kẻ theo đường lối Ông Badman cho là viển vông; tự nó cũng khó: nhưng ta sẽ cố gắng vạch cho anh một câu trả lời, [361] trước hết về nội dung câu hỏi; tức là, người buôn bán nên làm sao, trong việc buôn bán, giữ lương tâm tốt; (dù là người mua hay người bán.) Thứ hai, người ấy nên chuẩn bị mình cho việc này thế nào, và sống thực hành nó ra sao.
Về điều thứ nhất: Người ấy [362] phải tuân theo điều đã nói trước, tức là, phải có lương tâm đối với Đức Chúa Trời, tình yêu thương đối với người lân cận; và ta sẽ thêm, nhiều sự tiết độ trong giao dịch. Vậy hãy giữ trong giới hạn của mặt khẳng định của tám lý lẽ đã nêu trước để chứng minh rằng người ta trong việc giao dịch, chỉ nên làm điều công chính và nhân từ giữa người với người; thì sẽ chẳng lo mấy về việc làm hại người bán, người mua, hay chính mình.
Nhưng cụ thể để chuẩn bị, hay dạy dỗ một người cho việc này:
1. Người buôn bán hay người khác hãy suy xét rằng, trong việc kiếm được nhiều, và trong sự dư dật, không có điều mà phần đông người ta tưởng: vì mọi thứ người ta có ngoài điều phục vụ nhu cầu và sự cung ứng hiện tại, chỉ để nuôi sự tham muốn của mắt. Vì của cải ấy có ích gì cho người sở hữu, ngoài việc nhìn ngắm chúng bằng mắt? [363] Người ta cũng nhiều khi, trong việc kiếm của cải, kiếm luôn cái bẫy cho linh hồn mình: [364] nhưng ít ai được ích bởi việc kiếm chúng. Nhưng sự suy xét này, Ông Badman không thể chịu nổi.
2. Hãy suy xét rằng việc kiếm của cải cách bất chính (như kẻ kiếm nó mà không có lương tâm tốt và tình yêu thương đối với người lân cận,) là xúc phạm nặng nề Đức Chúa Trời. Vì thế Ngài phán, Ta đã vỗ tay vì lợi bất chính mà ngươi đã làm. [365] Đó là cách nói bày tỏ sự giận dữ ngay khi nhắc đến tội ấy. Vì vậy,
3. Hãy suy xét rằng chút ít kiếm được cách lương thiện, dù mỗi lần chỉ cho ngươi bữa cơm rau, sẽ đem lại nhiều bình an hơn bò mập kiếm được cách gian ác. Thà có ít mà sống công chính, hơn có nhiều lợi tức mà bất chính. [366]
4. Ngươi hãy tin chắc rằng mắt Đức Chúa Trời ở trên mọi đường lối ngươi, Ngài cân nhắc mọi bước đi của ngươi, và Ngài cũng ghi nhớ chúng, viết chúng xuống, và niêm phong chúng trong túi, để dành cho thời gian sau. [367]
5. Ngươi hãy chắc rằng mình nhớ rằng mình không biết ngày mình chết. Cũng hãy nhớ rằng khi sự chết đến, Đức Chúa Trời sẽ ban của cải của ngươi, mà ngươi đã lao nhọc vì nó, và có lẽ đã liều linh hồn mình vì nó, cho một người, ngươi chẳng biết là ai, cũng chẳng biết là người khôn hay kẻ dại. Và rồi, kẻ lao nhọc vì gió được lợi gì? [368]
Ngoài ra, ngươi sẽ chẳng có gì mà ngươi có thể mang đi trong tay mình. Tội lỗi sẽ đi với ngươi, nếu ngươi kiếm được nó cách bất chính, và những kẻ ngươi để lại cho chúng, cũng sẽ nhận nó mà bị hại.
Những điều này được suy xét kỹ, và được ngươi dùng để chuẩn bị lòng mình cho nghề mua bán; tiếp theo ta sẽ chỉ cho ngươi cách ngươi nên sống trong phần thực hành của nghề này. Ngươi là người mua hay người bán?
1. Nếu ngươi bán, đừng ca ngợi; nếu ngươi mua, đừng chê bai, cách nào khác, mà hãy cho vật ngươi giao dịch giá trị và giá cả công bằng của nó; vì ngươi không thể cố ý làm khác mà không có lòng tham lam và gian ác. Nếu không vì thế, sao hàng hóa lại bị người bán định giá quá cao, và cũng bị người mua định giá quá thấp. Tệ lắm, tệ lắm, người mua nói thế, nhưng khi đã được món hời thì khoe khoang về nó. [369] Người này vừa làm gì ngoài nói dối trong việc chê bai món hời của mình? và sao hắn chê bai nó, nếu không phải vì lòng tham lam, để làm hại và lừa gạt người bán?
2. Ngươi là người bán, mà hàng hóa lên giá? đừng ra tay giúp, hay giữ chúng lên cao hơn; điều này không thể làm mà không gian ác; vì đó là làm cho siếc-lơ lớn ra: [370] Ngươi là người mua, mà hàng hóa lên giá? đừng dùng lời lẽ xảo quyệt hay gian dối để kéo chúng xuống: vì điều ấy cũng không thể làm mà không gian ác. Vậy chúng ta sẽ làm gì? ngươi sẽ hỏi. Ta đáp: Hãy để mọi sự cho sự quan phòng của Đức Chúa Trời, và ngươi hãy tiết độ thuận phục tay Ngài. Nhưng vì, khi hàng đang lên giá, bàn tay giữ giá lên, lúc ấy, mạnh hơn bàn tay muốn kéo nó xuống; bàn tay ấy là tay người bán, kẻ thích giá đắt, nhất là khi giá sẽ tăng trong tay mình: vì vậy ta nói, ngươi hãy coi chừng, đừng nhúng tay vào. Điều mà ngươi có thể nhúng tay gây hại cho mình và người lân cận, theo ba cách này:
1. Bằng cách la lên khan hiếm, khan hiếm, quá sự thật và tình trạng sự việc: nhất là coi chừng làm điều này như lời tiên đoán cho thời gian tới. Chính vì [371] điều này mà kẻ bị giày đạp chết tại cổng Sa-ma-ri, mà ngươi đọc trong sách Các Vua. Tội này có hai điều ác. 1. Nó nói dối về phước lành hiện tại của Đức Chúa Trời giữa chúng ta: và, 2. Nó đánh giá thấp sự giàu có của lòng nhân từ Ngài, Đấng có thể khiến mọi điều tốt dư dật cho chúng ta.
2. Điều gian ác này có thể làm bằng cách tích trữ, khi cơn đói và sự túng thiếu của người nghèo kêu gọi. Giờ đây để Đức Chúa Trời tỏ sự không ưa điều này, Ngài như ban phép cho dân chúng rủa sả kẻ tích trữ như thế. Kẻ đầu cơ lúa thóc, dân chúng sẽ rủa sả nó, nhưng phước lành sẽ ở trên đầu kẻ bán nó ra. [372]
3. Nhưng nếu hàng hóa cứ tăng giá, ngươi hãy buồn; cũng hãy tiết độ trong mọi việc bán của mình, và chắc chắn hãy để người nghèo được mua hời, và bán lúa của ngươi cho người túng thiếu: [373] điều ấy ngươi sẽ làm, khi ngươi tỏ lòng thương xót người nghèo trong việc bán cho họ, và khi ngươi vì họ, vì họ nghèo, mà bán rẻ hơn giá thị trường. Đó là mua bán với lương tâm tốt: người mua của ngươi, ngươi không làm hại, lương tâm ngươi, ngươi không làm hại, chính ngươi, ngươi không làm hại, vì Đức Chúa Trời chắc chắn sẽ báo đáp ngươi.
Ta đã nói về lúa, nhưng bổn phận của ngươi là, hãy để sự tiết độ của ngươi trong mọi sự được mọi người biết, Chúa gần rồi. [374]
Ông Chú Ý. Được, thưa ông, giờ tôi đã nghe đủ sự gian ác của Ông Badman, xin ông tiến tới cái chết của hắn.
Ông Khôn Ngoan. Sao vậy thưa ông, mặt trời chưa xuống thấp thế, chúng ta còn ba giờ nữa mới tối.
Ông Chú Ý. Không; tôi chẳng vội gì, nhưng tôi tưởng ông đã gần xong với cuộc đời hắn.
Ông Khôn Ngoan. Xong! không, ta còn nhiều điều phải nói.
Ông Chú Ý. Vậy hắn còn nhiều sự gian ác hơn tôi tưởng.
Ông Khôn Ngoan. Có thể. Nhưng chúng ta hãy tiếp tục: Ông Badman này, thêm vào mọi sự gian ác của mình điều này, hắn là người rất kiêu ngạo, người rất kiêu ngạo. [375] Hắn hết sức kiêu căng và ngạo mạn trong lòng; hắn đòi hỏi rằng điều hắn nói, không ai được, không ai được phép cãi lại hay chống đối. Hắn cho mình khôn như người khôn nhất trong vùng, tốt như người tốt nhất, và đẹp như kẻ đẹp nhất. Hắn rất thích tự khen mình, và cũng thích những lời khen người khác dành cho mình. Hắn không chịu được ai nghĩ mình hơn hắn, hay trí tuệ hay dáng vẻ của họ được người khác đặt trên hắn. [376] Hắn hầu như chẳng có cách cư xử thân thiện với người ngang hàng. Còn với những người ở hạng thấp hơn, hắn nhìn họ với vẻ khinh bỉ lớn. Và nếu có dịp xa xôi phải giao dịch với họ, hắn sẽ tỏ vẻ cao ngạo, và tinh thần rất hống hách. Đến nỗi trong điều này có thể nói rằng Sa-lô-môn đã cho một nét đặc trưng về hắn, khi nói: Kẻ kiêu căng, ngạo mạn, nhạo báng là tên nó, nó hành động với tính kiêu ngạo dữ dằn. [377] Hắn không bao giờ thấy bữa ăn của mình nấu đủ ngon, quần áo của mình may đủ đẹp, hay lời khen dành cho mình đủ trau chuốt.
Ông Chú Ý. Sự kiêu ngạo này là tội bám chặt vào bản tính, tôi nghĩ, như hầu hết các tội. Có sự ô uế và sự kiêu ngạo, tôi không biết hai tội thô nào bám chặt vào con người hơn chúng. Chúng có, như tôi có thể gọi, quyền lợi trong bản tính; bản tính thích chúng vì chúng hợp nhất với dục vọng và tưởng tượng của nó: vì vậy chẳng lạ gì Ông Badman bị nhiễm kiêu ngạo, vì hắn đã gian ác phó mình làm mọi điều ô uế với lòng tham lam.
Ông Khôn Ngoan. Anh nói đúng; kiêu ngạo là tội bám chặt vào bản tính, [378] và là một trong những điều dại dột đầu tiên mà bản tính tỏ ra bị ô uế. Vì ngay trong tuổi thơ, ngay trong trẻ nhỏ, kiêu ngạo trước hết sẽ tỏ mình; nó là sự xuất hiện vội vàng, sớm sủa của tội trong linh hồn. Có thể nói, nó là sự bại hoại tranh giành quyền thống trị trong lòng, nên thường lộ ra trước nhất. Nhưng dù trẻ con dễ mắc nó, những người nhiều tuổi hơn nên xấu hổ về nó. Lẽ ra ta đã có thể bắt đầu với sự kiêu ngạo của Ông Badman, chỉ vì ta nghĩ không phải sự kiêu ngạo lúc thơ ấu bắt đầu tạo nên sự khác biệt giữa người này với người khác, như những điều ta đã bắt đầu kể về đời hắn đã làm: vì vậy ta đã bỏ qua nó, nhưng giờ đây, vì hắn chẳng còn suy xét gì về mình, và về tình trạng xấu xa tội lỗi của mình, mà lại kiêu ngạo khi đã đến tuổi; ta đã nhân dịp này nhắc đến sự kiêu ngạo của hắn.
Ông Chú Ý. Nhưng xin ông, nếu ông còn nhớ, hãy kể cho tôi vài chỗ Kinh Thánh nói chống lại sự kiêu ngạo. Tôi càng muốn điều này, vì kiêu ngạo giờ là tội đang thống trị, và đôi khi tôi rơi vào nhóm những người mà lương tâm tôi thấy rất kiêu ngạo, và tôi cũng muốn nói cho họ biết tội của họ; giờ khi tôi nói với họ, trừ khi tôi đem Lời Đức Chúa Trời theo, tôi e họ sẽ cười nhạo tôi.
Ông Khôn Ngoan. Cười nhạo anh! kẻ kiêu ngạo sẽ cười nhạo anh, anh đem bản văn nào đến cũng vậy, trừ khi Đức Chúa Trời đánh vào lương tâm hắn bằng Lời: Ông Badman cũng thường đối xử như thế với những ai nói cho hắn biết về hắn: và ngoài ra, khi anh đã nói hết điều có thể, họ sẽ bảo anh rằng họ không kiêu ngạo, và rằng anh mới là kẻ kiêu ngạo, nếu không anh đã chẳng xét đoán, cũng chẳng hỗn xược xen vào việc người khác như thế. Tuy nhiên, vì anh muốn, ta sẽ nhắc hai ba bản văn: đó là những câu này. Sự kiêu căng và ngạo mạn, ta ghét. Sự kiêu ngạo của người sẽ hạ người xuống. Và Ngài sẽ hạ sự kiêu căng của chúng xuống. Và mọi kẻ kiêu ngạo, và mọi kẻ làm ác sẽ như rơm rạ, và ngày đến sẽ thiêu đốt chúng. [379] Câu cuối là bản văn kinh khiếp; đủ làm kẻ kiêu ngạo run rẩy: Đức Chúa Trời, Ngài phán, sẽ làm những kẻ kiêu ngạo như rơm rạ; nghĩa là, như củi cho lửa, và ngày đến sẽ như lò lửa cháy, và ngày ấy sẽ thiêu đốt chúng, Đức Giê-hô-va phán. Nhưng Ông Badman không bao giờ chịu nghe nói chống kiêu ngạo, cũng chẳng chịu ai nói về hắn, hắn là người kiêu ngạo.
Ông Chú Ý. Cớ sao vậy?
Ông Khôn Ngoan. Hắn không nói cho ta biết cớ; nhưng ta cho là cớ chung của mọi kẻ đê tiện. Chúng yêu thích thói xấu này, nhưng không thích mang tên nó. [380] Kẻ say yêu tội, nhưng không thích bị gọi là kẻ say. Kẻ trộm thích ăn cắp, nhưng không chịu bị gọi là kẻ trộm, gái điếm thích phạm sự ô uế, nhưng không thích bị gọi là gái điếm; và Ông Badman cũng thích kiêu ngạo, nhưng không chịu bị gọi là người kiêu ngạo. Vị ngọt của tội, kẻ bị ô uế và bại hoại ham muốn, nhưng tên của nó là vết nhơ trên huy hiệu của hắn.
Ông Chú Ý. Điều ông nói đúng thật: nhưng xin hỏi có mấy thứ kiêu ngạo?
Ông Khôn Ngoan. Có hai thứ kiêu ngạo; [381] kiêu ngạo trong tâm linh, và kiêu ngạo trong thân thể. Thứ nhất được nhắc trong Kinh Thánh như vầy. Mọi kẻ có lòng kiêu ngạo đều là sự gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va. [382] Mắt kiêu căng, lòng kiêu ngạo, và việc cày cấy của kẻ ác là tội lỗi. Người có lòng kiên nhẫn tốt hơn kẻ có lòng kiêu ngạo. Kiêu ngạo thân thể được những bản văn này nhắc đến. Trong ngày ấy Chúa sẽ cất đi vẻ đẹp của những đồ trang sức kêu leng keng nơi chân chúng, và những khăn trùm đầu, và những vòng tròn như mặt trăng, những dây chuyền, và vòng tay, và khăn choàng, những mũ, và đồ trang sức nơi chân, và băng đeo đầu, và bảng, và hoa tai, những nhẫn, và khuyên mũi: [383] những bộ áo thay đổi, và áo choàng, và khăn quàng, và trâm cài tóc, những gương, và vải lanh mịn, và mũ trùm và mạng che. Qua những lời này hiển nhiên có kiêu ngạo thân thể, cũng như kiêu ngạo tâm linh, và cả hai đều là tội, và đáng ghê tởm trước mặt Chúa. Nhưng những bản văn này Ông Badman không bao giờ chịu đọc, chúng đối với hắn như Mi-chê đối với A-háp, chúng chẳng bao giờ nói tốt về hắn, chỉ nói xấu.
Ông Chú Ý. Tôi cho rằng không chỉ một mình Ông Badman ác cảm với những bản văn nói chống thói xấu của họ: vì tôi tin rằng hầu hết kẻ vô đạo, (nơi có Kinh Thánh) đều có ác cảm thầm kín với những lời Đức Chúa Trời lên án rõ ràng và đầy đủ nhất tội lỗi của họ. [384]
Ông Khôn Ngoan. Điều ấy chắc chắn, và bởi ác cảm ấy, chúng tỏ rằng tội lỗi và Sa-tan được chúng đón chào hơn là những lời dạy dỗ lành mạnh về sự sống và sự tin kính.
Ông Chú Ý. Được, nhưng đừng lạc khỏi cuộc đàm luận về Ông Badman. Ông nói hắn kiêu ngạo: nhưng giờ ông cho tôi thấy vài triệu chứng của kẻ kiêu ngạo được không?
Ông Khôn Ngoan. Được, ta sẽ: trước hết ta sẽ cho anh thấy vài triệu chứng của kiêu ngạo trong lòng. [385] Kiêu ngạo trong lòng được thấy qua những điều bề ngoài, như kiêu ngạo thân thể nói chung, là dấu hiệu của kiêu ngạo trong lòng; vì mọi cử chỉ kiêu căng của thân thể đều từ kiêu ngạo trong lòng mà ra: vì vậy Sa-lô-môn nói; Có một dòng dõi, ôi mắt chúng kiêu căng dường nào, và mí mắt chúng nhướng lên: [386] Và lại; Có kẻ dựng cao cổng mình, bước đi của chúng. [387] Giờ những mắt kiêu căng này, và việc dựng cao cổng này, là dấu hiệu của lòng kiêu ngạo: vì cả hai hành động đều từ lòng mà ra: vì từ lòng mà ra sự kiêu ngạo, trong mọi vẻ bề ngoài của nó. [388] Nhưng cụ thể hơn:
1. Kiêu ngạo trong lòng được lộ ra [389] bởi cổ ngẩng cao, và bước đi õng ẹo. Vì kẻ ác, kẻ kiêu ngạo, có cái cổ kiêu căng, bàn chân kiêu căng, lưỡi kiêu căng, nhờ đó bước đi của chúng được nâng cao. Điều này khiến chúng nhìn khinh bỉ, nói cộc cằn, và cư xử hống hách giữa những người lân cận.
2. Lòng kiêu ngạo là lòng bắt bớ: Kẻ ác vì kiêu ngạo đuổi theo người nghèo. [390]
3. Người không cầu nguyện là người kiêu ngạo. [391]
4. Người hay tranh cạnh là người kiêu ngạo. [392]
5. Người khinh dể là người kiêu ngạo. [393]
6. Người áp bức người lân cận là người kiêu ngạo. [394]
7. Ai không nghe Lời Đức Chúa Trời với lòng kính sợ, là người kiêu ngạo. [395]
8. Và ai gọi kẻ kiêu ngạo là có phước, chắc chắn là người kiêu ngạo. Tất cả những người này đều kiêu ngạo trong lòng, và sự kiêu ngạo trong lòng của họ lộ ra như thế. [396] [397]
Về kiêu ngạo thân [398] thể, nó được lộ ra, nghĩa là, phần nào, bởi mọi điều đã nhắc trước; vì dù chúng được nói là triệu chứng của kiêu ngạo trong lòng, chúng vẫn là triệu chứng của kiêu ngạo ấy, bởi chúng tỏ mình trong thân thể. Anh biết bệnh trong người, thường được thấy bởi dấu hiệu ngoài và thấy được, nhưng bởi chính những dấu hiệu ấy mà bề ngoài cũng bị ô uế. Vậy mọi dấu hiệu thấy được của kiêu ngạo trong lòng, cũng là dấu hiệu của kiêu ngạo thân thể. Nhưng nói đến dấu hiệu bề ngoài hơn: việc đeo vàng, và ngọc trai, và áo quần đắt tiền; việc tết tóc, chạy theo thời trang, tìm cách bắt chước kẻ kiêu ngạo bằng cử chỉ, hoặc bằng lời nói, ánh mắt, y phục, dáng đi, hay những trò hề khác, (mà thế gian lúc này đầy dẫy) tất cả những điều này, và nhiều điều nữa, đều là dấu hiệu, của lòng kiêu ngạo, thì cũng của kiêu ngạo thân thể. [399] [400]
Nhưng Ông Badman không đời nào chịu rằng điều này được gọi là kiêu ngạo, [401] mà gọi là gọn gàng, đẹp đẽ, duyên dáng, sạch sẽ, v.v. hắn cũng không chịu rằng chạy theo thời trang là gì khác, ngoài vì hắn không muốn kiêu ngạo, lập dị, và bị người lân cận cho là kỳ quặc.
Ông Chú Ý. Nhưng tôi được nghe rằng khi có người bị quở về kiêu ngạo, họ đã quay lại với anh em của những người quở họ: rằng, Thầy thuốc hãy chữa bạn mình, hãy nhìn vào nhà, giữa anh em mình, ngay giữa những người khôn ngoan nhất trong các anh, và xem chính các anh có trong sạch không, ngay cả các anh là người xưng đạo: vì ai kiêu ngạo hơn các anh là người xưng đạo? chẳng mấy khi ngay cả ma quỷ.
Ông Khôn Ngoan. Lòng ta đau nhói trước câu trả lời này, vì có quá nhiều cớ cho nó. [402] Chính câu trả lời này Ông Badman đã dùng với vợ mình, khi bà (như bà đôi khi làm) quở hắn về kiêu ngạo: Chúng ta sẽ có, hắn nói, những cải cách lớn trong đời sống bây giờ, vì ma quỷ đã trở thành kẻ sửa thói xấu: vì không tội nào thống trị trên thế gian hơn kiêu ngạo giữa những người xưng đạo, hắn nói. Và ai có thể cãi lại hắn? hãy trả cho ma quỷ điều của nó, sự việc quá rõ ràng không ai có thể chối.
Và ta không nghi ngờ câu trả lời ấy cũng sẵn trong miệng bạn bè Ông Badman; vì họ có thể và đã thấy kiêu ngạo phô trương trong y phục và cách cư xử của những người xưng đạo; có thể nói, gần như nhiều bằng, bất cứ dân nào trong xứ, càng đáng tiếc. Phải, và ta e rằng ngay cả sự xa hoa của họ trong điều này, đã làm cứng lòng nhiều người, như ta thấy nó đã phần nào làm cứng lòng chính Ông Badman.
Về phần ta, ta đã tự thấy nhiều người, và những người là thành viên Hội Thánh nữa, trang điểm và bôi trét những đồ lòe loẹt và đồ chơi, mà khi họ ở trong những buổi nhóm trang trọng của Đức Chúa Trời, trong đường lối thờ phượng Ngài, ta đã ngạc nhiên làm sao những người tô vẽ như thế có thể ngồi nơi họ ngồi mà không ngất xỉu. Nhưng chắc chắn sự thánh khiết của Đức Chúa Trời, và cả sự ô uế của chính họ bởi tội lỗi, hẳn rất xa khỏi tâm trí những người như thế, dù họ xưng đạo gì đi nữa.
Ta đã đọc về trán gái điếm, [403] và ta đã đọc về sự e thẹn của Cơ Đốc nhân; ta đã đọc về áo quần đắt tiền, và về điều xứng hợp với đàn bà xưng mình tin kính Đức Chúa Trời, bằng việc lành; [404] [405] nhưng nếu ta được nói, ta biết điều ta biết, và có thể nói, mà chẳng làm sai, điều sẽ khiến vài người xưng đạo bốc mùi nơi chỗ họ; [406] nhưng giờ ta nín.
Ông Chú Ý. Thưa ông, dường như ông rất bận tâm về điều này, nhưng tôi còn nói gì nữa? người ta thì thầm rằng vài mục sư tốt đã dung túng dân mình trong y phục nhẹ dạ và lẳng lơ, phải, đã bênh vực vàng, và ngọc trai, và áo quần đắt tiền của họ, v.v.
Ông Khôn Ngoan. Ta không biết họ đã bênh vực điều gì, nhưng dễ thấy họ dung thứ, hay ít ra, nhắm mắt và làm ngơ những điều ấy, cả nơi vợ và con mình. Và từ các tiên tri Giê-ru-sa-lem sự ô uế đã lan ra khắp xứ. [407] Và khi tay các kẻ cai trị đứng đầu trong sự vi phạm, ai có thể giữ dân mình khỏi chìm đắm trong sự vi phạm ấy?
Ông Chú Ý. Đây là lời than khóc, và phải đứng làm lời than khóc.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy, và phải vậy. Và ta sẽ thêm, đó là điều hổ thẹn, là điều sỉ nhục, là chướng ngại cho kẻ mù; [408] vì dù người ta mù như chính Ông Badman, họ vẫn có thể thấy sự nhẹ dạ dại dột ắt phải là gốc của mọi sự xa hoa lố lăng như khỉ ấy. Nhưng nhiều người có sẵn lời bào chữa; tức là, cha mẹ họ, chồng họ, và cách nuôi dạy đòi hỏi thế, và những điều tương tự: phải, gương người tốt xúi giục họ làm thế: nhưng tất cả những điều ấy sẽ chỉ là mạng nhện, khi tiếng sấm của Lời Đức Chúa Trời vĩ đại vang từ trời chống lại họ, như sẽ vang lúc chết hay lúc phán xét; nhưng ta ước nó vang trước. Nhưng than ôi! những lời bào chữa ấy chỉ là cớ trống rỗng, những kẻ kiêu ngạo này thích như thế. Ta từng nói chuyện với một cô gái, để quở trách, về y phục lòe loẹt của cô. Nhưng cô bảo ta, [26]Take note symbol Thợ may cứ may như thế: trong khi than ôi, cô gái kiêu ngạo tội nghiệp, chính cô đã dặn thợ may may như thế. Nhiều người lấy cha mẹ, và chồng, và thợ may, v.v. làm kẻ mù cho người khác, nhưng lòng xấu xa của họ, và việc họ chiều theo nó, đó mới là cội rễ của mọi điều ác này.
Ông Chú Ý. Giờ ông đang nói về cớ của kiêu ngạo, xin ông cho tôi thấy thêm vì sao kiêu ngạo giờ được ưa chuộng đến thế? [409]
Ông Khôn Ngoan. Ta sẽ cho anh thấy điều ta nghĩ là những cớ của nó.
1. Cớ thứ nhất là, [410] vì những người như thế bị lòng mình dẫn dắt, hơn là bị Lời Đức Chúa Trời dẫn dắt. Ta đã nói trước, nguồn gốc của kiêu ngạo là lòng. Vì từ lòng mà ra kiêu ngạo; vì vậy chính vì họ bị lòng mình dẫn dắt, lòng tự nhiên có xu hướng nâng họ lên trong kiêu ngạo. Sự kiêu ngạo trong lòng này cám dỗ họ, và bởi sự lừa dối của nó thắng họ; [411] phải, nó đặt quyền năng mê hoặc vào những chiếc lông công của họ, rồi họ bị nuốt chửng bởi sự hư không của chúng.
2. Một cớ nữa khiến những người xưng đạo kiêu ngạo, (vì chúng ta đang nói về họ bây giờ) là vì họ dễ lấy gương những kẻ thuộc về thế gian, hơn là lấy gương những người thật là thánh. Kiêu ngạo thuộc về thế gian. Vì mọi sự trong thế gian, sự ham mê của xác thịt, sự ham mê của mắt, và sự kiêu ngạo của đời, đều chẳng thuộc về Cha mà thuộc về thế gian. [412] Vì vậy những người xưng đạo học kiêu ngạo từ thế gian. Nhưng họ không nên lấy chúng làm gương. Sẽ có người phản đối, Không, cũng đừng lấy các thánh của các anh làm gương, vì các anh kiêu ngạo như người khác: Được, ai có tội hãy lấy làm hổ thẹn. Nhưng khi ta nói, những người xưng đạo nên lấy gương cho đời sống mình nơi những người thật là thánh, ta muốn nói như Phi-e-rơ nói: họ nên lấy gương những người thời xưa, các thánh; vì các thánh thời xưa là tốt nhất, vì vậy người hướng chúng ta đến họ làm mẫu. Hãy để cách ăn ở của người vợ trong sạch, và cũng kèm theo sự kính sợ. Đừng tìm kiếm sự trang sức bề ngoài, như tết tóc, đeo vàng, mặc áo quần: mà hãy tìm người bề trong kín giấu trong lòng, với điều không hư nát, tức là sự trang sức của tâm thần nhu mì yên lặng, là điều quý giá trước mặt Đức Chúa Trời. Vì các bà thánh xưa kia trông cậy Đức Chúa Trời, cũng trang sức như thế, vâng phục chồng mình. [413]
3. Một cớ nữa là, [414] vì họ đã quên sự ô uế của bản tính mình. Vì nhớ điều ấy, ắt phải giữ chúng ta khiêm nhường, và được giữ khiêm nhường, chúng ta sẽ xa cách kiêu ngạo. Kẻ kiêu ngạo và người khiêm nhường được đặt đối nhau; (Đức Chúa Trời chống cự kẻ kiêu ngạo, nhưng ban ân điển cho người khiêm nhường.) Và có thể tưởng tượng rằng một Cơ Đốc nhân biết mình lại kiêu ngạo sao; cảm biết sự hèn hạ có xu hướng hạ chúng ta xuống, chứ không nâng chúng ta lên với kiêu ngạo; chẳng với kiêu ngạo trong lòng, cũng chẳng kiêu ngạo trong đời: nhưng khi người ta bắt đầu quên mình là gì, thì lúc ấy, nếu bao giờ, người ta bắt đầu kiêu ngạo.
Ta thấy đó là một trong những điều vô nghĩa và lố bịch nhất trên đời, khi người ta kiêu ngạo về điều được ban cho mình cốt để che sự hổ thẹn của sự trần truồng mình.
4. Những người kiêu ngạo, đã để Đức Chúa Trời và sự thánh khiết Ngài ra khỏi tầm mắt. [415] Nếu Đức Chúa Trời ở trước mặt họ, như Ngài ở sau lưng họ; và nếu họ thấy Ngài trong sự thánh khiết, như Ngài thấy họ trong tội lỗi và sự hổ thẹn của họ, họ sẽ chẳng mấy thích thú những trò khỉ của mình. Sự thánh khiết của Đức Chúa Trời khiến các thiên sứ che mặt, nghiền nát Cơ Đốc nhân, khi họ chiêm ngưỡng nó, thành bụi và tro: [416] và uy nghi Ngài thế nào, Lời Ngài cũng thế; vì vậy những kẻ đem nó ra bênh vực kiêu ngạo là lạm dụng nó.
Cuối cùng, [417] nhưng kết cục của những kẻ kiêu ngạo trong việc trang điểm theo lối kỳ quặc của họ sẽ là gì? sao họ lại để tóc trán như bò tót, vai trần, và ngực phô ra như bầu vú bò? sao họ lại tô mặt, ngẩng cổ, và đặt mình vào mọi kiểu cách mà trí tưởng kiêu ngạo dẫn họ đến? Có phải vì họ muốn tôn vinh Đức Chúa Trời? vì họ muốn trang điểm Phúc Âm? vì họ muốn làm đẹp đạo, và khiến kẻ có tội phải lòng sự cứu rỗi của mình? Không, không. Mà là để làm vui lòng dục vọng mình, thỏa mãn những tưởng tượng hoang dại và xa hoa của mình; và ta ước không ai làm thế để khơi dục trong người khác, để họ phạm sự ô uế với mình. Ta tin rằng, dù mục đích của họ là gì, đây là một trong những mưu đồ lớn của ma quỷ: và ta cũng tin rằng Sa-tan đã lôi kéo nhiều người vào tội ô uế, bởi sự phô trương lấp lánh của áo quần đẹp, hơn là hắn có thể lôi kéo, nếu không có chúng. Ta tự hỏi ngày xưa cái gọi là trang phục gái điếm là gì: chắc chắn nó không thể mê hoặc và cám dỗ hơn y phục của nhiều người xưng đạo ngày nay.
Ông Chú Ý. Tôi rất thích điều ông nói, và tôi ước mọi bà kiêu ngạo ở Anh xưng đạo đều trong tầm với và tiếng nói của ông.
Ông Khôn Ngoan. Điều ta đã nói, ta tin là thật, nhưng còn các bà kiêu ngạo ở Anh xưng đạo, họ có Môi-se và các tiên tri, mà nếu họ không nghe các ngài, thì sao chúng ta hy vọng họ nhận được ích bởi cái tù và cùn như ta? Tuy nhiên, ta đã nói ý mình, và giờ nếu anh muốn, chúng ta sẽ tiến tới vài việc khác của Ông Badman.
Ông Chú Ý. Không: xin ông trước khi cho tôi thấy điều gì khác về Ông Badman, hãy cho tôi thấy rõ hơn những hậu quả xấu của tội kiêu ngạo này.
Ông Khôn Ngoan. Hết lòng, ta sẽ đáp lời cầu xin của anh. [418]
1. [419] Vậy: chính kiêu ngạo khiến con người khốn khổ giống ma quỷ trong địa ngục đến nỗi không thể nhận ra là hình ảnh và giống Đức Chúa Trời. Các thiên sứ khi trở thành ma quỷ, là vì chúng bị nâng lên hay phồng lên bởi kiêu ngạo. Cũng kiêu ngạo nâng lên hay phồng lên lòng kẻ có tội, và khiến hắn mang chính hình ảnh của ma quỷ.
2. [420] Kiêu ngạo khiến con người đáng ghê tởm trước mặt Đức Chúa Trời đến nỗi hắn sẽ không, không được đến gần uy nghi Ngài. Dù Đức Giê-hô-va cao cả, Ngài đoái đến người thấp hèn, nhưng kẻ kiêu ngạo Ngài biết từ xa. Kiêu ngạo đặt Đức Chúa Trời và linh hồn xa nhau; kiêu ngạo không để người ta đến gần Đức Chúa Trời, Đức Chúa Trời cũng không để kẻ kiêu ngạo đến gần Ngài: giờ đây điều này thật kinh khiếp.
3. [421] Như kiêu ngạo đặt, nó cũng giữ Đức Chúa Trời và linh hồn xa nhau. Đức Chúa Trời chống cự kẻ kiêu ngạo; chống cự, nghĩa là, Ngài đối nghịch hắn, Ngài đẩy hắn ra khỏi Ngài, Ngài khinh dể con người hắn và mọi việc làm của hắn. Đến trong các lễ nghi của Đức Chúa Trời, kẻ kiêu ngạo có thể đến; nhưng đến vào sự hiện diện Ngài, được thông công với Ngài, hay được phước từ Ngài, hắn sẽ không. Vì Đức Chúa Trời cao cả chống cự hắn. [422]
4. [423] Lời phán rằng, Đức Giê-hô-va sẽ phá đổ nhà kẻ kiêu ngạo. Ngài sẽ phá đổ nhà nó; có thể hiểu, Ngài sẽ phá đổ nó và nhà nó. Ngài đã phá đổ Pha-ra-ôn kiêu ngạo như thế, Ngài đã phá đổ Cô-rê kiêu ngạo như thế, và nhiều kẻ khác.
5. [424] Kiêu ngạo, nơi nó đến, và được đón tiếp, là điềm báo chắc chắn của sự đoán phạt nào đó không xa phía sau. Khi kiêu ngạo đi trước, sỉ nhục và sự hủy diệt sẽ theo sau. Khi kiêu ngạo đến, sỉ nhục cũng đến. Kiêu ngạo đi trước sự bại hoại, và tâm thần ngạo mạn đi trước sự sa ngã.
6. [425] Cố chấp trong kiêu ngạo khiến tình trạng của con người khốn khổ vô phương cứu chữa như chính tình trạng của ma quỷ.
Và ta e rằng đó là tình trạng của Ông Badman, và đó là cớ hắn chết như hắn đã chết; như ta sẽ cho anh thấy sau.
Nhưng ta cần gì phải nói về những hành động riêng, hay đúng hơn những tội lỗi quái gở của Ông Badman, khi cả đời hắn và mọi hành động của hắn, dường như góp thành một khối tội đồ sộ? [426] Thay vì tin có Đức Chúa Trời, miệng hắn, đời hắn và hành động của hắn tuyên bố rằng hắn chẳng tin điều ấy. Sự vi phạm của hắn nói trong lòng ta rằng chẳng có sự kính sợ Đức Chúa Trời trước mắt hắn. [427] [428] Thay vì tôn vinh Đức Chúa Trời, và dâng vinh quang cho Ngài vì bất cứ sự thương xót nào, hay dưới bất cứ sự quan phòng tốt lành nào đối với hắn (vì Đức Chúa Trời tốt với mọi người, và khiến mặt trời Ngài mọc, và mưa Ngài rơi trên kẻ vô ơn và kẻ không thánh,) hắn sẽ gán vinh quang cho những cớ khác. Nếu là sự thương xót, hắn sẽ gán chúng (nếu bộ mặt công khai của sự quan phòng không vạch trần hắn) cho trí khôn, lao động, cẩn thận, siêng năng, xảo quyệt của mình, hay những điều tương tự: nếu là hoạn nạn, hắn sẽ gán chúng, hay cho chúng là con đẻ của vận may, vận rủi, cơ hội, việc quản lý tồi, ý xấu của người lân cận, hay vợ hắn tin đạo, và dành, như hắn gọi, quá nhiều thời gian đọc, cầu nguyện, hay những điều tương tự. Chẳng phải đường lối của hắn là nhìn nhận Đức Chúa Trời, (tức là, cách đầy ân điển) hay tay Ngài trong mọi sự. Nhưng, như đấng tiên tri phán; Dù được thương xót, kẻ ác cũng sẽ không học điều công chính. [429] Và lại, Dân sự không trở lại cùng Đấng đánh phạt mình, cũng chẳng tìm kiếm Đức Giê-hô-va vạn quân. [430] Đó là tính nết của Ông Badman, chẳng sự thương xót hay sự đoán phạt nào khiến hắn tìm kiếm Chúa. Không, như một bản Kinh Thánh khác nói, hắn không muốn thấy công việc Đức Chúa Trời, cũng chẳng để ý đến việc tay Ngài làm hoặc trong sự thương xót hoặc trong sự đoán phạt. [431] [432] [433] [434] Nhưng hơn nữa, khi bởi sự quan phòng hắn được đặt dưới những phương tiện tốt nhất cho linh hồn mình, (vì, như đã tỏ trước, hắn đã có người chủ tốt, và trước ông là người cha tốt, và sau tất cả là người vợ tốt, và đôi khi trên đường đi, được đặt dưới sự nghe một bài giảng tốt, như đôi khi vì tính tò mò hắn đi nghe một nhà giảng tốt;) hắn luôn không có lòng để dùng chúng: trong xứ công chính hắn vẫn làm điều bất chính, và không nhìn xem sự uy nghiêm của Đức Giê-hô-va.
Thay vì kính trọng Lời, [435] khi nghe giảng, đọc, hay đàm luận, hắn sẽ ngủ, nói chuyện khác, hay chống đối thẩm quyền, sự hòa hợp, và sự khôn ngoan của Kinh Thánh. Rằng, sao các người biết chúng là Lời Đức Chúa Trời? sao các người biết những lời ấy là thật? Kinh Thánh, hắn sẽ nói, như cái mũi bằng sáp, người ta có thể xoay chúng theo ý mình: một bản Kinh Thánh nói điều này, và bản khác nói điều hoàn toàn ngược lại; ngoài ra, chúng nhắc đến nghìn điều không thể; chúng là cớ của mọi sự bất đồng và chia rẽ trong xứ: vì vậy các người có thể (hắn sẽ nói) cứ nghĩ gì thì nghĩ, nhưng theo ý ta kẻ ít dính dáng đến chúng nhất là yên ổn nhất.
Thay vì yêu mến và tôn trọng những người mang trên trán Danh, và trong đời sống hình ảnh của Đấng Christ, họ lại là bài hát của hắn, [436] là đề tài đùa cợt của hắn, và là đối tượng vu khống của hắn. Hắn hoặc chế nhạo cách cư xử nghiêm túc của họ, ngôn ngữ đầy ân điển của họ, thái độ yên lặng của họ, hoặc thề độc rằng họ làm tất cả trong sự gian dối và giả hình. Hắn cố gắng khiến người tin kính trở nên đáng ghét và đáng khinh đến mức có thể; bất cứ lời dối nào ai đó bịa ra, làm ô danh họ, những lời ấy hắn sẽ quả quyết là thật, và không chịu bị ai kiểm soát. Hắn rất giống những kẻ đấng tiên tri nói đến, ngồi vu khống con trai của mẹ mình; [437] phải, hắn sẽ nói xấu vợ mình, dù lương tâm hắn bảo hắn, và nhiều người sẽ làm chứng, rằng bà là người đàn bà rất đức hạnh. Hắn cũng tự bịa lời vu khống về bạn bè của vợ mình, quả quyết rằng đạo của họ dẫn đến sự dâm đãng, và rằng trong các buổi nhóm họ hành động và làm những điều không xứng với đàn ông đàn bà, rằng họ phạm sự ô uế, v.v. Hắn rất giống những kẻ quả quyết sứ đồ phải nói, Hãy làm ác để điều lành đến: [438] hay giống những kẻ được viết về như vầy: Hãy tố cáo, chúng nói, và chúng ta sẽ tố cáo nó. [439] Và nếu hắn kiếm được điều gì cuối cùng có tai tiếng, dù chỉ chạm đến những người xưng đạo, dù được báo sai đến đâu; ôi! lúc ấy hắn sẽ vinh quang, cười, và vui mừng, và đổ lên cả phe: rằng, treo cổ lũ vô lại ấy, chẳng có con cá trích nào trong thùng tốt hơn cả anh em thánh khiết của chúng: nồi nào úp vung nấy, như ma quỷ nói với người đốt than, đây là đám chính xác của các người. Rồi hắn sẽ tiễn tất cả về với lời rủa.
Ông Chú Ý. Nếu những người xưng đạo là khôn ngoan, sự rình rập và lời nói của Ông Badman sẽ khiến họ càng thận trọng và cẩn thận trong mọi sự.
Ông Khôn Ngoan. Anh nói đúng. Vì khi chúng ta thấy người ta rình xem chúng ta vấp ngã, và vui mừng thấy chúng ta trượt chân và ngã, điều ấy nên khiến chúng ta càng cẩn thận hơn biết bao. [440]
Ta nghĩ nghe, bịa, và kể những lời dối, và chuyện dối về những người kính sợ Chúa, đối với Ông Badman thú vị như đi ngủ khi mệt. Nhưng lúc này chúng ta hãy bỏ qua những điều ấy. Vì như hắn trong những điều ấy đã đủ xấu, hắn còn thêm vào những điều ấy, nhiều điều tương tự nữa.
Hắn là người [441] nóng giận, thịnh nộ, ghen tị, người chẳng biết nhu mì hay hiền lành là gì, cũng chẳng muốn học. Tính tự nhiên của hắn là cau có, hống hách, và thô lỗ, và tệ hơn; và hắn chiều theo tính nết mình, đến nỗi điều này đưa hắn đến hung dữ và cuồng nộ trong mọi sự, nhất là chống lại chính điều tốt, và chống lại những điều khác nữa, khi hắn không vừa ý. [442]
Ông Chú Ý. Sa-lô-môn phán, Kẻ nổi giận là kẻ dại.
Ông Khôn Ngoan. Ngài phán thế; và còn phán nữa, rằng sự nóng giận ở trong lòng kẻ ngu dại. [443] Và thật vậy, nếu có sự nóng giận ở trong lòng là dấu hiệu kẻ dại, thì Ông Badman, bất chấp ý nghĩ hắn có về tài năng mình, là kẻ dại không nhỏ.
Ông Chú Ý. Kẻ dại phần nhiều khôn nhất trong mắt mình.
Ông Khôn Ngoan. Đúng. Nhưng ta đang nói rằng, nếu có sự nóng giận ở trong lòng là dấu hiệu người ta dại; thì anh nghĩ có sự ác độc và ghen tị ở đó là dấu hiệu gì? Vì theo chỗ ta biết Ông Badman là người ác độc và ghen tị như thường nghe nói.
Ông Chú Ý. Chắc chắn, ác độc và ghen tị tuôn [444] từ kiêu ngạo và ngạo mạn, và chúng lại từ sự ngu dốt, và sự ngu dốt từ ma quỷ; và tôi đã nghĩ, vì ông đã nói về sự kiêu ngạo của Ông Badman trước, chúng ta sẽ có điều gì đó về những điều này trước khi xong.
Ông Khôn Ngoan. Ghen tị tuôn từ sự ngu dốt thật. Và Ông Badman này là kẻ ghen tị đến nỗi, nơi hắn chống lại, hắn sẽ phồng lên vì nó, như con cóc, như ta nói, phồng lên vì nọc độc. Kẻ bị hắn ác cảm, bất cứ lúc nào cũng có thể đọc sự ghen tị trên mặt hắn dù gặp hắn ở đâu, hay trong bất cứ việc gì giao dịch với hắn.
Sự ghen tị của hắn độc và mạnh đến nỗi, nếu có lúc nó quay đầu chống một người, nó hầu như không bao giờ rút lại: hắn sẽ rình người ấy để làm hại, như mèo rình chuột để giết nó; phải, hắn sẽ chờ bảy năm, nhưng hắn sẽ có cơ hội hại người ấy, và khi có, hắn sẽ khiến người ấy cảm thấy sức nặng của sự ghen tị của hắn.
Ghen tị là điều ma quỷ, Kinh Thánh ngụ ý không ai đứng nổi trước nó. Đá thì nặng, cát thì trĩu, nhưng cơn giận của kẻ dại còn nặng hơn cả hai. Thịnh nộ thật tàn nhẫn, và cơn giận thật dữ dội, nhưng ai đứng nổi trước sự ghen tị? [445] [446]
Sự ghen tị này, vì sự ô uế của nó, được kể [447] vào số những thói xấu ô uế nhất, như tà dâm, giết người, say sưa, chè chén, phù thủy, bè đảng, tranh cạnh, v.v. Phải, nó là sự bại hoại ác độc đến nỗi nó làm mục chính xương cốt của kẻ chứa nó. Lòng bình an là sự sống của thân thể, nhưng sự ghen tị là mục nát của xương cốt. [448]
Ông Chú Ý. Sự ghen tị này chính là cha và mẹ của rất nhiều sự gian ác gớm ghiếc và quái gở: tôi nói, nó chính là [449] cha và mẹ của chúng; nó vừa ấp ủ chúng, vừa nuôi chúng lớn, cho đến khi chúng đến tuổi trưởng thành bị rủa trong lòng kẻ chứa chúng.
Ông Khôn Ngoan. Anh đã tả nó rất đúng, khi gọi nó là cha và mẹ của rất nhiều sự gian ác quái gở khác: vì nó là điều độc hại và đê tiện đến nỗi nó làm rối loạn cả đường lối tự nhiên, và khiến nó chỉ hợp với sự hỗn loạn, và là hang ổ cho mọi điều ác. Vì ở đâu có ghen tị và tranh cạnh, ở đó có sự rối loạn, và mọi việc ác. [450] Vì vậy, ta nói, anh đã gọi đúng, là cha và mẹ thật của rất nhiều tội khác. Và giờ để chúng ta thêm được gây dựng, ta sẽ kể ra vài đứa con của sự ghen tị.
1. Ghen tị, như ta đã nói trước, nó làm mục chính xương cốt của kẻ chứa nó. Và, [451]
2. Như anh cũng đã gợi ý, nó nặng hơn đá, hơn cát; phải, và ta sẽ thêm, nó rơi như cối xay xuống đầu. Vì vậy,
3. Nó giết kẻ ném nó, và kẻ bị nó ném trúng. Sự ghen tị giết chết kẻ dại dột. [452] Nghĩa là, kẻ chứa nó, và kẻ là đối tượng của nó.
4. Cũng chính nó đã giết Chúa Giê-xu Christ; vì kẻ thù Ngài bắt bớ Ngài vì ghen tị. [453] [454]
5. Ghen tị là điều nhờ đó Giô-sép bị anh em bán sang Ai Cập: [455]
6. Chính ghen tị nhúng tay gây nên sự bất hòa giữa các thánh của Đức Chúa Trời. [456] [457]
7. Chính ghen tị trong lòng kẻ có tội, xúi giục chúng đuổi các đầy tớ Đức Chúa Trời ra khỏi bờ cõi mình.
8. Ta còn nói gì? Chính ghen tị là vườn ươm của thì thầm, tranh luận, nói xấu sau lưng, vu khống, sỉ nhục, giết người, v.v.
Không thể kể hết những trái riêng của gốc tội này. Vì vậy, chẳng lạ gì Ông Badman là người có tính xấu như thế, vì những gốc lớn của mọi thứ gian ác đều ở trong hắn, chưa chết, chưa cụt, chưa chạm đến.
Ông Chú Ý. Nhưng thật [458] là trường hợp hiếm, ngay cả trường hợp Ông Badman này, khi hắn không bao giờ trong cả đời bị chạm bởi sự ăn năn vì đời sống hoang phí của mình.
Ông Khôn Ngoan. Ăn năn, ta không thể nói hắn từng có, nếu ăn năn anh muốn nói là hối cải vì điều ác của mình. Nhưng ta nhớ hai lần hắn bị phiền muộn trong lòng về tình trạng mình: [459] một lần khi hắn gãy chân lúc về nhà say từ quán rượu; và một lần nữa khi hắn ngã bệnh, và tưởng mình sẽ chết: ngoài hai lần ấy, ta không nhớ lần nào nữa.
Ông Chú Ý. Hắn đã gãy chân sao?
Ông Khôn Ngoan. Phải: một lần, khi hắn về nhà say từ quán rượu.
Ông Chú Ý. Xin ông kể hắn gãy thế nào?
Ông Khôn Ngoan. Một lần hắn ở quán rượu, cái nhà gian ác ấy, cách nhà chừng hai ba dặm, và đã uống say phần lớn ngày ở đó, khi đêm đến, hắn không chịu ở lại nữa, mà gọi ngựa, lên ngựa, và như kẻ điên (như người say thường cưỡi) phóng đi, ngựa chạy nhanh hết sức. Hắn cưỡi như thế, đến khi tới chỗ lầy, ngựa lồng lên, ngã, hất chủ xuống, và cú ngã làm gãy chân hắn: thế là hắn nằm đó. [460] Nhưng anh không tưởng được lúc đầu hắn [461] chửi thề thế nào. Nhưng một lúc sau, hắn tỉnh lại, và cảm thấy bởi cơn đau, và sự vô dụng của cái chân, mình đang trong tình trạng nào, và cũng sợ rằng phen này có thể là cái chết của mình; hắn bắt đầu kêu la theo cách của những kẻ như thế; [462] Chúa giúp con, Chúa thương xót con, Đức Chúa Trời tốt lành cứu con, và những điều tương tự. Thế là hắn nằm đó, đến khi có người đi qua, đỡ hắn dậy, đưa hắn về nhà, nơi hắn nằm một thời gian, trước khi có thể ra ngoài lại.
Ông Chú Ý. Rồi, ông nói, hắn kêu cầu Đức Chúa Trời.
Ông Khôn Ngoan. Hắn kêu la trong cơn đau, và nói, ôi Đức Chúa Trời, ôi Chúa, giúp con: nhưng đó là để tội mình được tha, và linh hồn mình được cứu, hay để hết đau, ta sẽ không quả quyết; dù ta e rằng chỉ vì điều sau; [463] vì, khi cơn đau đã hết, và hắn có hy vọng bình phục, ngay trước khi có thể ra ngoài, hắn đã bỏ cầu nguyện, và bắt đầu trò cũ; tức là, xấu như trước. Rồi hắn cho gọi bạn cũ; những con điếm của hắn cũng đến nhà thăm hắn, và với chúng hắn, hết sức có thể với cái chân què, gian ác như lòng chúng có thể gian ác.
Ông Chú Ý. Lạ thật hắn không gãy cổ.
Ông Khôn Ngoan. Cổ hắn đã gãy thay chân, nếu Đức Chúa Trời không nhẫn nại với hắn; hắn đã đáng thế gấp mười nghìn lần. Đã có nhiều người, như ta nghe, và như ta đã gợi ý với anh trước, cưỡi ngựa khi say, như hắn; nhưng họ đã đi từ chén rượu đến mồ; vì họ đã gãy cổ giữa quán rượu và nhà. [27]Take note symbol Một người gần chúng ta cũng uống say đến chết; hắn uống, và chết trong chén rượu.
Ông Chú Ý. Chết say thật buồn.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy: nhưng ta còn ngạc nhiên sao không nhiều người như thế hơn. Vì xét sự ghê tởm của tội ấy, và nó đi kèm bao nhiêu tội khác, [464] như thề thốt, phạm thượng, dối trá, chè chén, dâm đãng, ẩu đả, v.v. ta ngạc nhiên sao kẻ nào sống trong tội ấy thoát được đòn từ trời quật chúng xuống mồ. Ngoài ra, khi ta xét thêm, khi chúng say như thú, chúng, chẳng sợ nguy hiểm gì, sẽ cưỡi như kẻ điên và người mất trí, như thể chúng dám thách Đức Chúa Trời động đến chúng nếu Ngài dám, vì chúng say: ta nói, ta ngạc nhiên sao Ngài không rút sự quan phòng bảo vệ khỏi chúng, và để mặc chúng cho những nguy hiểm và sự hủy diệt mà bởi tội mình chúng đã đáng, và mà bởi sự điên cuồng chúng sẽ lao mình vào: chỉ ta lại xét rằng Ngài đã định ngày Ngài sẽ tính sổ với chúng, [465] và cũng thường làm gương vài kẻ, để tỏ Ngài để ý tội chúng, ghê tởm đường lối chúng, và sẽ tính sổ với chúng vào thời điểm đã định.
Ông Chú Ý. Đáng để chúng ta ghi nhận, xem Đức Chúa Trời, để tỏ sự không ưa tội lỗi loài người, đánh gục vài kẻ trong chúng bằng một đòn; như việc gãy chân Ông Badman, chắc chắn đó là đòn từ trời.
Ông Khôn Ngoan. Đáng ghi nhận thật. Đó là đòn công khai, nó giáng trên hắn khi hắn đang ở đỉnh cao tội lỗi: và nó rất giống câu trong Gióp; Vì vậy Ngài biết việc làm của chúng, và lật đổ chúng trong ban đêm, đến nỗi chúng bị diệt vong. Ngài đánh phạt chúng như kẻ ác, tại nơi mọi người đều thấy: [466] hay như lề đọc, tại nơi những người chứng kiến. Ngài đặt chúng với đòn của Ngài tại nơi những người chứng kiến. Ông [467] Badman đã nằm đó, đòn của hắn được mọi người để ý: cái chân gãy của hắn lúc này là chuyện cả thị trấn. Ông Badman đã gãy chân, người này nói: hắn gãy thế nào? người khác nói: khi hắn về nhà say từ quán rượu nọ, người thứ ba nói; sự đoán phạt của Đức Chúa Trời trên hắn, người thứ tư nói. Tội của hắn, sự hổ thẹn của hắn, và hình phạt của hắn, đều được phô bày cho mọi người quanh hắn. Ta sẽ kể cho anh nghe một hai chuyện nữa.
Ta đã đọc trong cuốn Gương Soi Kẻ Có Tội của Ông Clark; [468] rằng một lần, một gã say nọ khoe khoang trong chén rượu rằng chẳng có thiên đàng hay địa ngục; hắn cũng nói, hắn tin rằng con người không có linh hồn, và về phần mình, hắn sẽ bán linh hồn mình cho ai mua. Rồi một người bạn của hắn mua nó với giá một chén rượu; và ngay sau ma quỷ trong hình người mua lại nó của người ấy với cùng giá; và thế là trước mặt tất cả chúng, nắm lấy kẻ bán linh hồn này, và mang hắn đi qua không trung, đến nỗi không bao giờ nghe tin về hắn nữa.
Ở trang 148, ông cũng kể chúng ta: rằng có một người ở Sa-lít-bơ-ri, đang khỏe mạnh uống rượu và chè chén trong quán; và hắn chúc sức khỏe ma quỷ, nói rằng, nếu ma quỷ không đến cạn chén với hắn, hắn sẽ không tin có Đức Chúa Trời hay ma quỷ. Ngay sau bạn bè hắn khiếp sợ, vội chạy khỏi phòng: và ngay sau, nghe tiếng ồn kinh khiếp, và ngửi mùi hôi thối, chủ quán chạy lên phòng; và vào trong, ông không thấy khách, mà thấy cửa sổ vỡ, thanh sắt cong, và đầy máu: nhưng không bao giờ nghe tin về người ấy nữa.
Lại nữa, ở trang 149, ông kể chúng ta về một viên chấp hành ở Hét-li: vào ngày Chúa nhật nọ say ở Men-phớt, leo lên ngựa, cưỡi qua phố, nói rằng, ngựa hắn sẽ chở hắn đến ma quỷ: và ngay sau ngựa hất hắn xuống, và gãy cổ. Những điều này tệ hơn việc gãy chân Ông Badman, và nên là lời cảnh cáo cho mọi bạn bè còn sống của hắn, kẻo chúng cũng sa bởi tội mình vào những sự đoán phạt buồn thảm của Đức Chúa Trời này.
Nhưng, như tôi đã nói, ông Badman nhanh chóng quên hết mọi sự, lương tâm ông bị nghẹt ngòi trước khi cái chân được lành. Thế nên, trước khi ông khỏi hẳn hậu quả của một tội, ông đã cám dỗ Đức Chúa Trời giáng một sự phán xét khác bắt lấy mình: và chẳng bao lâu sau Ngài đã làm vậy. Vì chỉ vài tháng sau khi cái chân lành, ông mắc một cơn bệnh rất nguy hiểm, đến nỗi giờ ông bắt đầu nghĩ mình chắc chắn sẽ chết thật. [469]
Ông Chú Ý. À, rồi ông ta nghĩ gì và làm gì?
Ông Khôn Ngoan. Ông nghĩ mình sẽ phải xuống Địa Ngục; điều này tôi biết chắc, vì ông không kìm được mà phải thốt ra như thế. [470] Theo trí nhớ tốt nhất của tôi, ông nằm rên la suốt một đêm vì sợ, và có lúc ông run đến nỗi làm cả chiếc giường rung lắc dưới thân. [471] Nhưng, ôi! những ý nghĩ về sự chết, về lửa Địa Ngục, và về sự phán xét đời đời, đã giày vò lương tâm ông biết bao. Nỗi sợ hiện rõ trên mặt ông, trong những lần lăn lộn qua lại: cũng có thể nghe trong lời ông, và nhận biết qua những tiếng rên nặng nề của ông. Ông thường kêu lên, Tôi tiêu mất rồi, tôi tiêu mất rồi; đời sống gian ác của tôi đã làm tôi tiêu mất.
Ông Chú Ý. Vậy thì những tư tưởng và nguyên tắc vô thần trước đây của ông ta, giờ đây quá yếu không thể nâng đỡ ông khỏi nỗi sợ sự đoán phạt đời đời.
Ông Khôn Ngoan. Đúng! chúng quả là quá yếu. Chúng có thể dùng để bóp nghẹt lương tâm, khi một người đang ở giữa sự thịnh vượng, và để làm cứng lòng chống lại mọi lời khuyên tốt khi một người bị Đức Chúa Trời lìa bỏ, và bị phó cho tâm trí hư nát: [472] nhưng than ôi, những tư tưởng, ý niệm và quan điểm vô thần, phải teo lại và tan chảy, khi Đức Chúa Trời sai đến, phải, chính Ngài đến với bệnh tật để thăm viếng linh hồn kẻ có tội như thế vì tội của hắn. Có một người sống cách chúng tôi chừng 12 dặm, đã luyện mình trong những ý niệm vô thần đến nỗi cuối cùng ông ta dám viết một cuốn sách chống lại Chúa Giê-xu Christ, và chống lại thẩm quyền thần linh của Kinh Thánh. (Nhưng tôi nghĩ nó chưa được in:) Thôi, sau nhiều ngày Đức Chúa Trời đánh ông ta bằng bệnh tật, rồi ông ta chết vì bệnh đó. Thế nên, khi đang bệnh, và suy ngẫm về những việc mình đã làm trước đây, cuốn sách ông ta đã viết hiện lên trong tâm trí, và cùng với nó là cảm thức về điều ác của mình khi viết nó, đến nỗi nó xé lương tâm ông như sư tử xé dê con. Ông vì thế nằm trên giường chết trong tình trạng thê thảm, [473] và lương tâm vô cùng khổ sở: một vài người bạn của tôi cũng đến thăm ông; và khi họ đang ở trong phòng ông một ngày kia, ông vội vã gọi lấy bút mực và giấy, khi được đưa cho, ông cầm lấy và viết đại ý như sau. [28]Ký hiệu lưu ý Tôi, kẻ tên như vầy, ở thị trấn như vầy, sẽ phải xuống lửa Địa Ngục, vì đã viết một cuốn sách chống lại Chúa Giê-xu Christ, và chống lại Kinh Thánh: và còn muốn nhảy ra khỏi cửa sổ nhà mình để tự tử, nhưng đã bị họ ngăn lại: thế là ông chết trên giường, một cái chết như thế đó. Những người khác lấy đó làm gương mà răn mình thì tốt biết bao.
Ông Chú Ý. Đây là một câu chuyện đáng chú ý.
Ông Khôn Ngoan. Nó đúng như nó đáng chú ý; tôi nghe từ những người tôi dám tin, chính họ cũng là nhân chứng mắt thấy tai nghe; và cũng chính họ đã ôm chầm lấy ông ta, và cứu ông khi ông toan nhảy ra khỏi cửa sổ phòng mình, để hủy hoại chính mình.
Ông Chú Ý. Được, ông đã kể cho tôi nghe những ý nghĩ của ông Badman (khi ông ta đang bệnh) về tình trạng của mình; xin hãy kể cho tôi nghe nữa ông ta đã làm gì khi bệnh?
Ông Khôn Ngoan. Làm! Ông đã làm nhiều điều mà tôi chắc ông không bao giờ nghĩ mình sẽ làm, và chắc chắn, vợ con ông cũng không ngờ.
Trong cơn bệnh này, ý nghĩ của ông về vợ mình hoàn toàn thay đổi; tôi nói ý nghĩ, theo như có thể đoán qua lời nói và thái độ của ông đối với bà. [474] Vì giờ đây bà là người vợ tốt của ông, người vợ tin kính của ông, người vợ chung thủy của ông, cưng ơi, và yêu ơi, và đủ thứ. Giờ ông nói với bà, rằng bà có phần hơn, vì bà có một đời sống tốt đứng sau lưng mình, trong khi những sự trụy lạc và đời sống vô đạo của ông luôn nhìn chằm chằm vào mặt ông. Giờ ông nói với bà, những lời khuyên bà thường khuyên ông là tốt; dù ông xấu đến nỗi không chịu nghe.
Giờ ông chịu nghe bà nói với mình, và ông nằm thở dài bên bà trong khi bà nói. Giờ ông bảo bà cầu nguyện cho mình, để ông được giải cứu khỏi Địa Ngục. [475]
Giờ ông cũng bằng lòng, cho một vài vị mục sư tốt của bà đến thăm để an ủi mình; và ông dường như tỏ ra tử tế với họ khi họ đến, vì ông tiếp họ bằng lời lẽ tử tế, và chăm chú lắng nghe điều họ nói, chỉ có điều ông không thích họ nói nhiều về đời sống hoang phí của ông, vì lương tâm ông đã nặng nề với điều đó rồi; giờ ông không thích gặp những bạn cũ, ý nghĩ về họ là một sự tra tấn đối với ông: và giờ ông nói năng tử tế với đứa con giống mẹ nó, dù trước đây ông không hề ưa nó.
Ông cũng xin những người tốt cầu nguyện, rằng Đức Chúa Trời bởi lòng thương xót sẽ dung ông thêm chút nữa, hứa rằng nếu Đức Chúa Trời chỉ cho ông khỏi bệnh lần này, ông sẽ trở nên mới mẻ biết bao, ăn năn biết bao đối với Đức Chúa Trời, và sẽ là người chồng yêu thương vợ biết bao: ông sẽ cho bà tự do biết bao, phải, ông sẽ cùng bà đi nghe các mục sư của bà, và họ sẽ tay trong tay cùng nhau đi trên đường lên thiên đàng.
Ông Chú Ý. Đây là một màn phô diễn đẹp đẽ; tôi dám chắc vợ ông ta đã mừng lắm vì điều này.
Ông Khôn Ngoan. Vợ ông! Đúng, và nhiều người tốt khác nữa: tin đồn lan khắp thành phố, [476] rằng một sự thay đổi lớn đã xảy ra trên ông Badman; ông hối tiếc về tội lỗi mình biết bao, ông bắt đầu yêu vợ mình biết bao, ông mong những người tốt cầu nguyện Đức Chúa Trời dung ông biết bao; và những lời hứa ông giờ đây hứa với Đức Chúa Trời trong cơn bệnh, rằng nếu Ngài cho ông khỏi giường bệnh mà khỏe lại, ông sẽ trở nên mới mẻ và ăn năn biết bao đối với Đức Chúa Trời, và sẽ là người chồng yêu thương người vợ tốt của mình biết bao.
Thôi, các mục sư cầu nguyện, và người tốt vui mừng, tưởng chắc rằng giờ đây họ đã cướp được một người khỏi tay ma quỷ; phải, một số người yếu đuối hơn còn dám nói rằng Đức Chúa Trời đã bắt đầu một công việc của ân điển trong lòng ông; và vợ ông, người đàn bà đáng thương, [477] bạn không thể tưởng bà dễ tin điều đó biết bao; bà vui mừng, và bà hy vọng như điều bà muốn. Nhưng, than ôi! than ôi! chẳng bao lâu mọi sự đều chứng tỏ ngược lại.
Sau khi ông nằm liệt giường một thời gian, bệnh tình bắt đầu thuyên giảm, và ông thấy mình khỏe hơn, thế là chẳng bao lâu ông bình phục tốt đến nỗi có thể đi lại quanh nhà, và cũng ăn ngon miệng: [478] và giờ đây vợ ông và những người bạn tốt của bà há miệng chờ xem ông Badman giữ lời hứa trở nên mới đối với Đức Chúa Trời, và yêu thương vợ mình: nhưng chỉ thấy điều ngược lại. Vì vừa khi ông có hy vọng khỏi bệnh, và thấy sức lực bắt đầu phục hồi, nỗi khổ bắt đầu rời khỏi lòng ông, và ông trở nên xa lạ với những nỗi kinh hãi và sợ sệt của mình, như thể ông chưa từng có chúng.
Nhưng thật vậy, tôi e rằng, một lý do khiến ông không còn để ý, hay nhớ đến những nỗi sợ lúc nằm liệt giường, và không tốt hơn vì chúng, là một vài lời mà vị bác sĩ cấp thuốc cho ông đã nói với ông khi ông đang hồi phục. Vì vừa khi ông Badman bắt đầu khỏi, bác sĩ đến ngồi bên ông trong nhà, và nói chuyện với ông về bản chất bệnh của ông; và trong số những điều khác họ nói về nỗi khổ của Badman, và ông đã kêu la, run rẩy, và bày tỏ nỗi sợ xuống Địa Ngục thế nào khi bệnh đè nặng lên ông. Bác sĩ đáp: [479] rằng những nỗi sợ và tiếng kêu đó phát sinh từ bệnh tình nặng, vì bệnh đó thường kèm theo đầu óc lâng lâng, bởi người bệnh không ngủ được, và vì hơi độc làm rối loạn não: nhưng ông thấy đấy, thưa ngài, ông ta nói, vừa khi ông ngủ được và nghỉ ngơi, ông nhanh chóng khỏi, đầu óc ổn định, và thế là những cơn mê sảng rời bỏ ông.
Và quả thật thế sao, ông Badman nghĩ; nỗi khổ của ta, chỉ là hậu quả của bệnh tật, và vì hơi độc xông lên não ta? Vậy chắc chắn, vì bác sĩ của ta là đấng cứu ta, dục vọng của ta sẽ lại là Đức Chúa Trời của ta. Thế là ông không bao giờ để ý đến tôn giáo nữa, mà quay lại với thế gian, dục vọng và bạn bè gian ác: và thế là hết sự cải đạo của ông Badman.
Ông Chú Ý. Tôi đã nghĩ, (như ông đã kể về ông ta) rằng đây sẽ là kết quả của toàn bộ; vì tôi nhận ra qua lời ông kể, rằng những dấu hiệu thật của sự cải đạo còn thiếu nơi ông ta, và những gì có vẻ giống chúng, chỉ là những thứ mà kẻ bị bỏ cũng có thể có.
Ông Khôn Ngoan. Ông nói đúng, vì còn thiếu nơi ông ta, khi ông cảm biết nhất, một cảm thức về sự ô uế của bản tính mình; ông chỉ có tội lỗi vì những hành động tội lỗi của mình, điều mà Ca-in, Pha-ra-ôn, Sau-lơ, và Giu-đa, những kẻ bị bỏ, đã có trước ông. [480]
Ngoài ra, những điều lớn ông mong muốn, là được giải cứu khỏi việc xuống Địa Ngục, (và ai lại muốn chứ?) và rằng đời sống mình được kéo dài trên thế gian này. Chúng ta không thấy qua mọi điều ông nói hay làm, rằng Chúa Giê-xu Christ Đấng Cứu Rỗi được ông khao khát, từ cảm thức về nhu cầu của mình đối với sự công chính của Ngài để mặc lấy, và của Thánh Linh Ngài để thánh hóa mình. [481]
Sức riêng của ông còn nguyên vẹn nơi ông, ông không thấy gì về sự gian dối của lòng mình; vì nếu thấy, ông đã không bao giờ thoải mái hứa với Đức Chúa Trời về sự sửa đổi. Ông đã sợ rằng, nếu ông khỏi bệnh, ông sẽ quay lại như chó liếm đồ mửa, và đã xin các thánh cầu nguyện, và xin sự giúp đỡ từ trời về điều đó, để ông được giữ khỏi làm như vậy.
Thật vậy ông có xin người tốt cầu nguyện, và Pha-ra-ôn cũng đã xin Môi-se và A-rôn, và Si-môn thầy phù thủy cũng đã xin Si-môn Phi-e-rơ. [482]
Tâm trí ông cũng dường như hướng về vợ con; nhưng than ôi! đó là từ sự cáo trách mà Đức Chúa Trời đã ban cho ông về tình trạng hạnh phúc của họ hơn của ông, chứ không phải vì ông có tình yêu thật đối với công việc của Đức Chúa Trời nơi họ. Thật vậy, ông dường như có vài vẻ tử tế với họ, và người giàu Dives cũng đã có, khi ở trong Địa Ngục, đối với năm anh em mình còn ở thế gian; phải ông có tình yêu đến nỗi ước họ ở trên thiên đàng, để họ khỏi đến đó mà chịu khổ. [483]
Ông Chú Ý. Sự ăn năn trên giường bệnh hiếm khi tốt cho điều gì.
Ông Khôn Ngoan. Ông [484] nói đúng, nó rất hiếm khi tốt cho điều gì thật. Sự chết không được bản tính chào đón, và thường khi bệnh tật và sự chết thăm viếng kẻ có tội; kẻ trước nắm lấy vai hắn, kẻ sau đứng ở cửa phòng chờ hắn; rồi kẻ có tội bắt đầu nhìn quanh, và tự nhủ, những kẻ này sẽ đem ta đi trước mặt Đức Chúa Trời; và ta biết đời sống ta đã không như đáng phải, ta sẽ làm sao để ra mắt trước Đức Chúa Trời! Hoặc nếu là cảm thức về hình phạt, và nơi hình phạt của kẻ có tội, điều đó cũng làm giật mình một lương tâm ô uế, giờ đây bị đánh thức bởi sự chết đang lảng vảng ở cửa.
Và từ đó thường có sự ăn năn trên giường bệnh, và nội dung của nó: ấy là, được cứu khỏi Địa Ngục, và khỏi sự chết, và rằng Đức Chúa Trời sẽ phục hồi sức khỏe cho đến khi họ sửa đổi; kết luận rằng việc sửa đổi nằm trong quyền của họ, như rõ ràng qua những lời hứa rộng rãi và hoang phí của họ về việc làm điều đó.
Tôi đã biết nhiều người, khi họ bệnh, có những mức độ lớn của loại ăn năn này, và trong khi nó còn, tiếng ồn và âm vang của nó, đã làm cả thành phố rền vang: nhưng than ôi! nó kéo dài bao lâu? thường khi chẳng lâu bằng cho đến khi người đang bệnh được khỏe. Nó đã qua đi như sương mù hay hơi nước, nó là điều không bền. Nhưng loại ăn năn này được Đức Chúa Trời ví như tiếng tru của chó. Và chúng không kêu cầu ta bằng lòng mình, khi chúng tru trên giường mình. [485]
Ông Chú Ý. Thế mà người ta có thể thấy, qua điều này, lòng người tuyệt vọng biết bao: [486] vì còn gì khác ngoài sự gian ác tuyệt vọng, khi hứa với Đức Chúa Trời về sự sửa đổi, nếu Ngài chỉ dung họ; mà vừa khi họ khỏi bệnh (hoặc chẳng bao lâu sau,) lại sa vào tội như trước, và không bao giờ để ý đến lời hứa nữa.
Ông Khôn Ngoan. Quả là dấu hiệu của sự tuyệt vọng; phải, của sự điên rồ tuyệt vọng. Vì chắc chắn, họ phải nghĩ rằng, Đức Chúa Trời đã để ý đến lời hứa của họ, rằng Ngài đã nghe những lời họ nói, [487] và rằng Ngài đã ghi chúng lại chờ ngày sau; và rồi sẽ đem ra, và làm chứng trước mặt họ, rằng họ đã nịnh Ngài bằng miệng, và dối Ngài bằng lưỡi, [488] khi họ nằm bệnh, theo họ nghĩ, trên giường chết, và hứa với Ngài rằng nếu Ngài cho họ khỏi bệnh họ sẽ ăn năn và sửa đổi đường lối mình. Nhưng như tôi đã nói với ông, ông Badman đã làm vậy. Ông hứa lớn rằng ông sẽ là người mới, rằng ông sẽ lìa tội, và trở nên người cải đạo, rằng ông sẽ yêu, vân vân, người vợ tin kính của mình, vân vân. Phải ông Badman có nhiều lời đẹp khi bệnh, nhưng không có việc lành nào khi khỏe.
Ông Chú Ý. Và người vợ tốt của ông ta đã đón nhận thế nào, khi thấy ông không sửa đổi gì, mà quay lại như chó liếm đồ mửa, với những đường lối cũ?
Ông Khôn Ngoan. Sao, nó [489] đã làm tan nát lòng bà, đó là một sự thất vọng tệ hơn cho bà so với trò lừa ông đã giáng cho bà trong hôn nhân: ít nhất bà để tâm đến nó hơn, và không thể đương đầu với nó tốt bằng. Ông phải nghĩ rằng bà đã dâng nhiều lời cầu nguyện lên Đức Chúa Trời cho ông trước đây, ngay cả suốt thời gian ông đối xử tệ với bà, và giờ khi ông quá kinh hãi trong cơn bệnh, và quá mong được sống và sửa đổi, người đàn bà đáng thương, bà tưởng thời gian đã đến để Đức Chúa Trời đáp lời cầu nguyện của bà; phải, bà không giấu được niềm vui, mà thì thầm với bạn bè, rằng quả là như vậy: nhưng khi thấy mình thất vọng vì chồng quay lại làm kẻ phản loạn, bà không đứng vững được dưới nó, mà sa vào một cơn bệnh lả đi, và trong vài tuần đã trút linh hồn.
Ông Chú Ý. Xin hỏi bà đã chết thế nào?
Ông Khôn Ngoan. Chết! bà chết một cách oanh liệt; đầy sự an ủi của đức tin về phần mình trong Đấng Christ, và bởi Ngài, về thế gian sẽ đến: bà có nhiều lời nói dũng cảm trong cơn bệnh, và ban cho những người đến thăm nhiều dấu hiệu về sự cứu rỗi của mình; ý nghĩ về nấm mồ, nhưng đặc biệt về sự sống lại của mình, là những ý nghĩ ngọt ngào đối với bà. Bà khao khát sự chết, vì bà biết nó sẽ là bạn mình. Bà cư xử như những người đang sửa soạn đi gặp Chàng Rể. [490] Giờ đây, bà nói, ta sắp nghỉ khỏi những nỗi buồn, những tiếng thở dài, những giọt lệ, những sự than khóc và phàn nàn của ta: trước đây ta đã khao khát được ở giữa các thánh đồ, nhưng chẳng được phép đi, nhưng giờ ta sắp đi, (và không ai có thể ngăn ta) đến cuộc họp lớn, đến hội chúng chung, và Hội Thánh của những con đầu lòng đã được ghi tên trên thiên đàng. [491] Ở đó ta sẽ được điều lòng ta mong ước; ở đó ta sẽ thờ phượng không bị cám dỗ hay trở ngại nào khác; ở đó ta sẽ thấy mặt Chúa Giê-xu của ta, Đấng ta đã yêu, Đấng ta đã hầu việc, và Đấng giờ đây, ta biết, sẽ cứu linh hồn ta. [492] Ta đã thường cầu nguyện cho chồng ta, rằng ông được cải đạo, nhưng chưa có lời đáp nào của Đức Chúa Trời về việc đó; những lời cầu nguyện của ta mất rồi sao? chúng bị quên rồi sao? chúng bị ném qua hàng rào rồi sao? Không; chúng được treo trên sừng của bàn thờ vàng, và chính ta sẽ được hưởng lợi ích của chúng, ngay lúc ta bước vào các cổng, mà tại đó dân công chính giữ sự thành tín sẽ bước vào: ta nói, ta sẽ được hưởng lợi ích của chúng. Ta có thể nói như Đa-vít thánh; ta nói, ta có thể nói về chồng ta, như ông đã nói về kẻ thù mình. Còn về phần ta, khi chúng bệnh, áo ta là bao gai, ta hạ mình bằng sự kiêng ăn, và lời cầu nguyện của ta trở lại lòng ta. [493] Những lời cầu nguyện của ta không mất, những giọt lệ của ta còn trong ve của Đức Chúa Trời; ta đã muốn có mão triều thiên, và vinh quang cho chồng ta, và cho những đứa con đi theo bước ông; nhưng theo như ta thấy, ta phải an nghỉ trong hy vọng được hưởng tất cả cho chính mình.
Ông Chú Ý. Bà đã nói công khai như vậy sao?
Ông Khôn Ngoan. Không; điều này bà chỉ nói với một hai người bạn thân thiết nhất, những người được phép đến thăm bà, khi bà nằm lả đi trên giường chết.
Ông Chú Ý. Được, nhưng xin hãy tiếp tục câu chuyện, điều này tốt: tôi mừng khi nghe, điều này như thuốc bổ cho lòng tôi trong khi chúng ta ngồi nói chuyện dưới gốc cây này.
Ông Khôn Ngoan. Khi bà gần đến giờ cuối, bà gọi chồng đến, và khi ông đến bên bà, bà nói với ông, [494] rằng giờ đây ông và bà phải chia tay, và bà nói, Đức Chúa Trời biết, và ông sẽ biết, rằng tôi đã là người vợ yêu thương, chung thủy với ông; những lời cầu nguyện của tôi cho ông đã nhiều; và về mọi sự ngược đãi tôi đã nhận từ tay ông, những điều đó tôi tự do và hết lòng tha thứ, và vẫn sẽ cầu nguyện cho sự cải đạo của ông, chừng nào tôi còn hơi thở trên thế gian này. Nhưng chồng ơi, tôi sắp đi đến nơi mà không kẻ xấu nào đến được, và nếu ông không cải đạo, ông sẽ không bao giờ gặp lại tôi với sự an ủi; xin đừng để những lời thẳng thắn của tôi làm ông phật ý: tôi là người vợ hấp hối của ông, và vì lòng chung thủy với ông, muốn để lại lời khuyên này với ông: hãy dứt bỏ tội lỗi, hãy chạy đến với Đức Chúa Trời xin thương xót trong khi cửa thương xót còn mở; hãy nhớ, ngày đang đến, khi ông, dù giờ đây khỏe mạnh và cường tráng, phải nằm ở cửa sự chết, như tôi đây: và lúc đó ông sẽ làm gì, nếu ông bị thấy với linh hồn trần truồng, để gặp các chê-ru-bim với gươm lửa? phải, lúc đó ông sẽ làm gì, nếu sự chết và Địa Ngục đến thăm ông, mà ông còn trong tội lỗi, và dưới sự rủa sả của luật pháp?
Ông Chú Ý. Điều này thật thành thật và thẳng thắn: nhưng ông Badman đã nói gì với bà?
Ông Khôn Ngoan. Ông làm hết sức để chuyển hướng câu chuyện của bà, [495] bằng cách ném vào những chuyện khác; ông cũng tỏ ra thương hại bà giờ đây, và hỏi bà, bà muốn gì? và bằng đủ loại lời lẽ làm bà lạc khỏi câu chuyện; vì khi bà thấy mình không được để ý, bà thở dài thật sâu, và nằm yên. Thế là ông đi xuống, rồi bà gọi các con đến, và bắt đầu nói với chúng. Và trước hết bà nói với những đứa ngỗ nghịch, [496] và nói cho chúng biết sự nguy hiểm của việc chết trước khi có ân điển trong lòng. Bà cũng nói với chúng, rằng sự chết có thể gần chúng hơn chúng tưởng; và bảo chúng nhìn, khi chúng đi qua nghĩa địa lần nữa, xem ở đó có những nấm mồ nhỏ không. Và, hỡi các con, bà nói, sẽ kinh khủng biết bao cho các con, nếu chúng ta chỉ gặp nhau vào ngày phán xét, rồi lại chia tay, và không bao giờ gặp nhau nữa? Và nói vậy bà khóc, các con (cũng) khóc; thế là bà tiếp tục lời mình: các con ơi, bà nói, mẹ sắp rời các con, mẹ sắp đến với Chúa Giê-xu Christ, và với Ngài không có buồn rầu, thở than, đau đớn, lệ rơi, hay sự chết. [497] Mẹ cũng muốn các con đến đó, nhưng mẹ không thể đem các con đi, cũng không thể rước các con đến đó; nhưng nếu các con quay khỏi tội lỗi mình đến với Đức Chúa Trời, và xin thương xót nơi tay Ngài bởi Chúa Giê-xu Christ, các con sẽ theo mẹ, và khi các con chết, sẽ đến nơi mẹ sắp đi, nơi an nghỉ phước hạnh đó: và rồi chúng ta sẽ ở cùng nhau đời đời, chiêm ngưỡng mặt Đấng Cứu Chuộc chúng ta, trong niềm vui chung và đời đời. Thế là bà bảo chúng nhớ những lời của người mẹ hấp hối khi bà đã lạnh trong mồ, còn chúng nóng trong tội lỗi, để những lời của bà có thể kiềm chế thói hư của chúng, và chúng nhớ mà quay về với Đức Chúa Trời.
Rồi tất cả đi xuống; nhưng còn đứa [498] cưng của bà, tức là đứa con bà yêu nhất, vì nó đi theo đường lối của bà. Thế là bà hướng về nó. Lại đây, bà nói, con yêu của mẹ, con là niềm vui của mẹ: mẹ đã sống để thấy con là tôi tớ của Đức Chúa Trời; con sẽ được sự sống đời đời. Mẹ, con yêu ơi, sẽ đi trước, và con sẽ theo sau; nếu con giữ vững sự tin chắc ban đầu của mình đến cùng. [499] Khi mẹ đi rồi, con hãy còn nhớ lời mẹ, yêu Kinh Thánh của mình, theo các mục sư của mẹ, vẫn từ chối sự vô đạo, và nếu thời kỳ khó khăn đến, hãy đặt giá cao hơn cho Đấng Christ, Lời và đường lối Ngài, và chứng của lương tâm tốt, hơn mọi thế gian khác. Hãy cư xử tử tế và hiếu thảo với cha con, nhưng đừng chọn đường lối nào của ông. Nếu con được, hãy đi ở, hãy chọn điều đó, hơn là ở nhà; nhưng phải chắc chọn chỗ ở mà con được giúp tiến tới trên đường lên thiên đàng; và để con có được chỗ ở như vậy, hãy nói với mục sư của mẹ, ông sẽ giúp con, nếu có thể, được một chỗ như thế.
Mẹ cũng muốn con, con yêu của mẹ, yêu anh chị em con, nhưng đừng học những trò hư của chúng. Đừng thông đồng với những việc làm không kết quả của sự tối tăm, nhưng hãy quở trách chúng. [500] Con có ân điển, chúng không có: vậy con hãy làm đẹp đường cứu rỗi trước mắt chúng, bằng đời sống tin kính, và nếp sống phù hợp với ý muốn đã được tỏ ra của Đức Chúa Trời, để anh chị em con thấy và càng vui thích đường tốt lành của Chúa.
Nếu con sống đến lúc lấy chồng, hãy coi chừng bị đối xử như mẹ đã bị; tức là, bị lừa bởi lời ngon ngọt, và sự nịnh hót của lưỡi dối trá. Nhưng trước hết hãy chắc về sự tin kính. Phải, chắc như người ta có thể chắc trên thế gian này: đừng tin mắt mình, cũng đừng tin sự phán đoán của mình; ý mẹ là về sự tin kính của người được mời lấy con. Hãy hỏi ý kiến những người tốt, và đừng làm gì trong việc đó, nếu ông còn sống, mà không có lời khuyên của mục sư của mẹ. Chính mẹ cũng đã xin ông trông nom con. Bà nói với các con như vậy, và khuyên chúng, và sau khi nói với đứa này thêm chút nữa, bà hôn nó, và bảo nó đi xuống.
Thôi, tóm lại, giờ bà đã đến, và ngày bà phải chết. Thế là bà [501] chết với linh hồn đầy ân điển, lòng đầy an ủi, và bằng sự chết đã kết thúc một đời đầy gian truân. Chồng bà làm đám tang cho bà, có lẽ vì ông mừng được thoát khỏi bà, nhưng chúng ta hãy để điều đó được tỏ ra vào ngày phán xét.
Ông Chú Ý. Người đàn bà này chết tốt: và giờ chúng ta đang nói về sự chết của Cơ Đốc nhân, tôi sẽ kể cho ông nghe một câu chuyện về một người đã chết cách đây một thời gian trong thành phố chúng tôi. Người đàn ông là một Thanh Giáo già tin kính, vì người tin kính ngày xưa được gọi như vậy. Người này sau một đời dài và tin kính, ngã bệnh, vì bệnh mà ông chết. Và khi ông nằm hấp hối, người đàn bà chăm sóc ông tưởng mình nghe thấy nhạc, và là thứ nhạc ngọt ngào nhất bà từng nghe trong đời, cũng kéo dài cho đến khi ông trút hơi thở: [29]Ký hiệu lưu ý giờ đây khi linh hồn ông lìa khỏi ông, nhạc dường như rút lui và đi xa dần khỏi nhà, và cứ thế đi cho đến khi âm thanh hoàn toàn mất khỏi tầm nghe.
Ông Khôn Ngoan. Ông nghĩ đó có thể là gì?
Ông Chú Ý. Theo tôi biết, là những nốt nhạc du dương của các thiên sứ, được Đức Chúa Trời sai đến rước ông lên thiên đàng.
Ông Khôn Ngoan. Tôi không dám nói rằng Đức Chúa Trời không đôi khi đi ngoài đường lối thường với chúng ta, những phàm nhân đáng thương. Tôi không thể nói điều này về người đàn bà này, nhưng bà có nhạc hay hơn trong lòng mình so với thứ vang trong tai người đàn bà kia.
Ông Chú Ý. Tôi tin vậy; nhưng xin hỏi, có đứa con nào khác của bà nghe lời bà, đến nỗi được ích lợi cho linh hồn không?
Ông Khôn Ngoan. Một đứa đã nghe, [502] và trở thành một thanh niên rất đầy hy vọng: còn những đứa khác tôi không thể nói gì.
Ông Chú Ý. Và ông Badman đã làm gì sau khi vợ chết?
Ông Khôn Ngoan. Sao, cũng như ông đã làm trước đây, ông chẳng than khóc bà được hai tuần, và sự than khóc đó, tôi e, là theo thời thượng hơn là từ lòng.
Ông Chú Ý. Ông ta có đôi khi nhắc đến vợ, khi bà đã chết không?
Ông Khôn Ngoan. Có, khi cơn hứng đến, và còn khen bà hết lời; nói, bà là người đàn bà tốt, tin kính, đức hạnh. Nhưng điều này không có gì lạ: kẻ gian ác thường ghét tôi tớ Đức Chúa Trời khi họ còn sống, và khen họ khi họ đã chết. Các thầy Pha-ri-si đã đối với các tiên tri như vậy: những tiên tri đã chết, họ khen; những tiên tri còn sống họ lên án. [503]
Ông Chú Ý. Nhưng ông Badman không lấy vợ khác nhanh sao?
Ông Khôn Ngoan. Không, mãi một thời gian sau: và khi được hỏi lý do, ông trả lời cợt nhả thế này, ai lại nuôi bò của riêng mình, khi có thể có một lít sữa với giá một xu? [504] ý là, ai lại tốn kém để có vợ, khi có thể có gái điếm lúc nào mình muốn? Ông vẫn gian ác, vẫn ghê tởm như vậy sau khi vợ chết. Thế mà cuối cùng có một người đã cứng hơn ông. Vì, một lần nọ bà ta tóm được ông, và làm ông say đủ, bà ta khôn khéo đến nỗi moi được lời hứa hôn nhân của ông, và cứ bám lấy nó, và ép ông phải cưới bà. [505] Và bà ta, như câu nói, cũng giỏi như ông, [506] trong mọi trò đê tiện và ồn ào của ông: bà có bạn bè của bà như ông có bạn của ông, và bà cũng gặp họ ở quán rượu và quán bia, thường hơn ông biết. Nói thẳng, bà là một gái điếm thật sự, và có đông kẻ lui tới với bà, nơi hẹn giờ hẹn chỗ, như bất cứ ai trong bọn. Phải, và ông cũng ngửi thấy mùi, nhưng không biết làm sao chữa. Vì nếu ông bắt đầu nói, bà có thể ném vào mặt ông những gái điếm mà bà biết ông lui tới, và bà cũng có thể đối lại ông về chửi rủa và thề thốt, vì bà sẽ đáp lời thề bằng lời thề, và lời rủa bằng lời rủa.
Ông Chú Ý. Bà ta thề những lời thề kiểu gì?
Ông Khôn Ngoan. Sao, nguyền rủa mình, và chìm mình, và những thứ tương tự.
Ông Chú Ý. Những điều này thật khiêu khích.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy: nhưng Đức Chúa Trời không hoàn toàn để những điều như thế không bị phạt trong đời này. Điều này tôi đã cho ông thấy một phần rồi, và ở đây sẽ cho ông thêm một hai trường hợp nữa.
Có một người, người ta kể, [507] vào năm 1551, trong một thành phố ở Savoy, một người là kẻ chửi rủa và thề thốt gớm ghiếc, và dù thường được khuyên răn và quở trách, ông ta vẫn không chịu sửa thói. Cuối cùng một cơn dịch lớn xảy ra trong thành phố, ông ta rút vào một khu vườn, ở đó lại được khuyên bỏ sự gian ác, ông ta càng cứng lòng, thề thốt, phạm thượng Đức Chúa Trời, và phó mình cho ma quỷ: và ngay lập tức ma quỷ chộp lấy ông ta đột ngột, vợ và người thân nhìn thấy, và đem ông đi mất. Các quan xét được báo, đến nơi và tra hỏi người đàn bà, bà đã xác nhận sự thật của việc đó.
Cũng tại Oster trong công quốc Magalapole, (ông Clark kể) một người đàn bà gian ác, quen trong lúc chửi rủa phó thân xác và linh hồn mình cho ma quỷ, và bị quở trách, vẫn tiếp tục như vậy; cho đến khi (đang ở một tiệc cưới) ma quỷ đích thân đến, và đem bà lên không trung, với những tiếng kêu la và gầm thét kinh khủng nhất: và cứ thế đem bà đi vòng quanh thành phố, khiến dân cư sắp chết vì sợ: và chẳng bao lâu nó xé bà làm bốn mảnh, để bốn phần thân bà ở bốn con đường khác nhau; rồi đem ruột bà đến tiệc cưới, và ném lên bàn trước mặt thị trưởng thành phố, nói, này, những món thịt này thuộc về ngươi, sự hủy diệt tương tự đang chờ ngươi, nếu ngươi không sửa đổi đời sống gian ác của mình.
Ông Chú Ý. Dù Đức Chúa Trời không đối với mọi người rủa xé danh Ngài như vậy, và những sự phán xét tức thì không giáng trên họ; nhưng Ngài làm cho đời sống họ đắng cay bởi những sự phán xét khác, phải không?
Ông Khôn Ngoan. Phải, phải. Và để chứng minh, tôi không cần đi xa hơn ông Badman này và vợ ông; vì sự chửi rủa, rủa sả, và thề thốt của họ không dừng ở lời nói: họ đánh nhau và lao vào nhau, như mèo với chó. Nhưng phải xem đó là bàn tay và sự phán xét của Đức Chúa Trời trên ông vì sự gian ác của ông; trước đây ông có một người vợ lương thiện, nhưng bà không hợp ý ông, thế nên Đức Chúa Trời cất bà đi, và ban cho ông một người xấu như chính ông. Thế là đấu nào ông đã đong cho người vợ đầu, người vợ sau này đong lại cho ông đấu ấy. Và đây là một hình phạt, mà đôi khi Đức Chúa Trời dùng để phạt kẻ gian ác. A-mốt đã nói với A-ma-xia như vậy: vợ ngươi sẽ làm điếm trong thành. [508] Với người vợ sau này ông Badman sống khá lâu; nhưng, như tôi đã nói trước đây, một cách thê thảm và địa ngục nhất. Và giờ ông than khóc cái chết của người vợ đầu: không phải vì yêu sự tin kính của bà, vì điều đó ông không bao giờ chịu nổi, mà vì bà luôn ở nhà, trong khi người này thích đi ra ngoài; người vợ đầu cũng lương thiện, và chung thủy với mối quan hệ đó, nhưng người sau này là gái điếm về thân xác: người đàn bà đầu thích giữ của cải, nhưng người sau này cũng hoang phí như ông: người đầu im lặng khi ông mắng, và nhẫn nhịn khi ông ngược đãi bà, nhưng người này đáp lời bằng lời, đòn bằng đòn, rủa bằng rủa; đến nỗi giờ đây ông Badman đã gặp đối thủ xứng tầm: [509] Đức Chúa Trời muốn cho ông thấy sự hèn hạ của đời sống mình, trong sự gian ác của vợ ông. [510] Nhưng mọi sự đều vô ích với ông Badman, ông vẫn là ông Badman: sự phán xét này không đem lại sự sửa đổi nào nơi ông, không, không đối với Đức Chúa Trời cũng không đối với người.
Ông Chú Ý. Tôi dám chắc ông Badman đã nghĩ khi vợ chết, rằng lần sau ông sẽ lấy được người tốt hơn nhiều.
Ông Khôn Ngoan. Ông nghĩ gì tôi không thể nói, nhưng trong cuộc hôn nhân này ông không thể hy vọng điều đó. Vì ở đây ông biết mình bị mắc bẫy, ông biết mình bị người đàn bà này trói buộc, và vì thế muốn quay lại, nhưng không được. Ông biết bà, tôi nói, trước đây là gái điếm, và vì thế không thể hứa với mình một đời sống hạnh phúc với bà. Vì kẻ không trung tín với linh hồn mình, sẽ không trung tín với chồng hay vợ. Và ông biết bà không trung tín với linh hồn mình, và vì thế không thể mong bà trung tín với ông nhưng Sa-lô-môn nói, gái điếm là hố sâu, và ông Badman thấy điều đó là thật. Vì khi bà đã bắt được ông trong hố mình, bà không bao giờ buông ông cho đến khi moi được lời hứa hôn nhân của ông; và khi đã đưa ông đến đó, bà ép ông cưới thật. Và sau đó, họ sống đời sống mà tôi đã kể cho ông.
Ông Chú Ý. Nhưng hàng xóm không để ý đến sự thay đổi mà ông Badman đã làm sao?
Ông Khôn Ngoan. Có; và nhiều hàng xóm, phải, nhiều người trong số những kẻ xác thịt đã nói, [511] đó là sự phán xét công chính của Đức Chúa Trời trên ông, vì cách cư xử và lời lẽ ngược đãi của ông với người vợ kia: vì tất cả đều tin chắc bà là người đàn bà đức hạnh, và ông, tên khốn đê tiện, đã giết bà, tôi sẽ không nói, bằng, mà bằng sự thiếu tình thương.
Ông Chú Ý. Và xin hỏi họ đã sống như vậy với nhau bao lâu?
Ông Khôn Ngoan. Chừng mười bốn mười sáu năm, cho đến khi (dù bà cũng mang theo chút của) họ đã hoang phí hết, và chia tay nghèo như cú con. [512] Và, theo lẽ, sao có thể khác được? ông muốn theo ý mình, bà muốn theo ý bà; ông với bạn bè mình, bà với bạn bè bà; ông với gái điếm của ông, bà với bọn du côn của bà; và thế là họ tiêu tan hết tài sản.
Ông Chú Ý. Xin hỏi ông Badman chết vì bệnh gì, vì giờ tôi thấy chúng ta đã đến cái chết của ông?
Ông Khôn Ngoan. Tôi không thể nói đúng rằng ông chết vì một bệnh, [513] vì có nhiều bệnh đã đồng lòng, và chụm đầu lại để đưa ông đến chỗ cuối. Ông bị phù thũng, bị lao, bị bội thực, bị thống phong, và, như một số người nói, ông có chút dấu giang mai trong ruột. Nhưng đội trưởng của tất cả những sứ giả sự chết đến chống ông để đem ông đi, là bệnh lao, vì chính nó đã đưa ông xuống mồ.
Ông Chú Ý. Dù tôi sẽ không nói, nhưng người tốt nhất cũng có thể chết vì lao, phù thũng, hay bội thực; phải, những bệnh này có thể hợp lại trên một người để kết liễu ông: nhưng tôi sẽ nói lại, rằng nhiều lần những bệnh này đến qua việc người ta lạm dụng mọi sự một cách quá độ. Uống nhiều đem lại phù thũng, lao, bội thực, và nhiều bệnh khác; và tôi e, rằng cái chết của ông Badman đến bởi việc ông lạm dụng chính mình trong việc dùng những điều hợp pháp và bất hợp pháp. Tôi dựa phán quyết này trên bản tường trình về đời sống ông mà ông đã kể cho tôi đầy đủ.
Ông Khôn Ngoan. Tôi nghĩ thật ông không cần rút lại phán quyết; vì nhiều người nghĩ, rằng bởi chén rượu và gái điếm ông đã đem mình đến sự hủy diệt này: ông không phải người già khi chết, cũng không yếu đuối tự nhiên, mà khỏe mạnh, và có nước da hồng hào: thế mà, như tôi nói, ông héo mòn đi, và khi đã bắt đầu đi, thì mục nát xuống mồ. Và điều làm ông hôi thối khi chết, ý tôi là, điều làm ông hôi thối trong danh tiếng, là, ông chết với chút dấu của bệnh nhơ nhớp trên mình: một người mà đời sống đầy tội lỗi, và cái chết không có sự ăn năn.
Ông Chú Ý. Những vết nhơ này đủ làm ông ta hôi thối thật.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy, và chúng đã làm vậy. Không ai có thể nói tốt về ông khi ông đã đi. [514] Tên ông thối rữa trên mặt đất, như xác ông thối rữa dưới đất. Và điều này đúng theo lời người khôn ngoan: ký ức về người công chính được phước, nhưng tên kẻ gian ác sẽ thối rữa. [515]
Câu Kinh Thánh này, trong cả hai phần, đã ứng nghiệm trên ông và người đàn bà ông cưới đầu. Vì tên bà vẫn còn thơm, dù bà đã chết gần mười bảy năm; nhưng tên ông bắt đầu hôi thối và thối rữa, trước khi ông được chôn mười bảy ngày.
Ông Chú Ý. Người nào chết với đời sống đầy tội lỗi, và với lòng trống rỗng sự ăn năn, dù ông ta chết vì bệnh vàng son nhất (nếu có bệnh nào được gọi như vậy) tôi dám chắc tên ông ta sẽ hôi thối, cả trên trời và dưới đất.
Ông Khôn Ngoan. Ông nói đúng; và vì thế tên của Ca-in, Pha-ra-ôn, Sau-lơ, Giu-đa, và các thầy Pha-ri-si, dù đã chết hàng nghìn năm, vẫn hôi thối tươi trong lỗ mũi thế gian như thể họ mới chết.
Ông Chú Ý. Tôi hoàn toàn đồng ý với ông trong điều này. Nhưng, thưa ông, vì ông đã buộc tội ông ta chết không ăn năn, xin cho tôi xem ông sẽ chứng minh thế nào: [516] không phải tôi hoàn toàn nghi ngờ, vì ông đã khẳng định, nhưng tôi thích có bằng chứng cho những điều người ta nói trong những việc quan trọng như vậy.
Ông Khôn Ngoan. Khi tôi nói, ông chết không ăn năn, ý tôi là, theo như những người biết ông, có thể phán đoán, khi họ so sánh đời sống ông, Lời Chúa, và cái chết của ông với nhau.
Ông Chú Ý. Nói hay, họ đã đi đúng đường để tìm ra ông có, tức là, có bày tỏ mình có sự ăn năn hay không. Giờ thì cho tôi xem họ đã chứng minh ông không có thế nào?
Ông Khôn Ngoan. Tôi sẽ cho ông xem: và trước hết, [517] điều này được đưa ra để chứng minh. Ông không trong suốt thời gian bệnh, có sự thấy và cảm biết về tội lỗi mình, mà an toàn, và yên tĩnh, như thể ông chưa từng phạm tội trong cả đời mình.
Ông Chú Ý. Tôi phải thú nhận rằng đây là dấu hiệu ông không có. Vì làm sao một người có thể ăn năn về điều mà mình không thấy cũng không cảm biết? Nhưng lạ là ông không thấy cũng không cảm biết về tội giờ đây, khi ông đã có sự thấy và cảm biết về điều ác của mình trước đây: ý tôi là khi ông bệnh trước.
Ông Khôn Ngoan. Ông, như tôi nói, an toàn giờ đây, như thể ông vô tội như thiên sứ; dù mọi người đều biết ông là kẻ có tội thế nào, vì ông mang tội lỗi trên trán mình. Đời sống trụy lạc của ông được mọi người đọc và biết; nhưng danh tiếng của ông không ai đọc và biết; vì, như tôi nói, ông không có. Và theo tôi biết, lý do ông không cảm biết về tội lỗi mình giờ đây, là vì ông không được ích lợi bởi cảm biết mà ông đã có về chúng trước đây. Ông không thích giữ sự hiểu biết về Đức Chúa Trời lúc đó, điều đã khiến tội lỗi ông hiện về trong trí nhớ: vì thế Đức Chúa Trời phó ông giờ đây cho tâm trí hư nát, cho sự cứng cỏi và ngu đần của linh hồn; và thế là Kinh Thánh đó ứng nghiệm trên ông, Ngài đã làm mù mắt chúng. Và câu đó, nguyện mắt chúng bị tối tăm để chúng không thấy. [518] Ôi! một người sống trong tội, và ra khỏi thế gian không ăn năn về nó, là sự phán xét buồn thảm nhất có thể giáng trên một người.
Ông Chú Ý. Nhưng, thưa ông, dù cả ông và tôi đã đồng ý rằng [519] không có sự thấy và cảm biết về tội thì không thể có sự ăn năn, nhưng đó chỉ là lời nói suông của chúng ta; vậy giờ hãy xem liệu chúng ta có thể chứng minh bằng Kinh Thánh không.
Ông Khôn Ngoan. Điều đó dễ làm. Ba nghìn người đã được cải đạo, (Công Vụ chương hai,) không ăn năn, cho đến khi họ có sự thấy và cảm biết về tội lỗi mình: [520] Phao-lô không ăn năn cho đến khi ông có sự thấy và cảm biết về tội lỗi mình: người cai ngục không ăn năn cho đến khi ông có sự thấy và cảm biết về tội lỗi mình: họ cũng không thể. Vì một người sẽ ăn năn về điều gì? Câu trả lời là, về tội. Ăn năn về tội là gì? câu trả lời là, buồn vì nó, quay khỏi nó. [521] Nhưng làm sao một người có thể buồn vì điều mà mình không thấy cũng không cảm biết. Đa-vít đã, không chỉ phạm tội, mà còn ở trong sự không ăn năn về chúng, cho đến khi Na-than tiên tri được Đức Chúa Trời sai đến ban cho ông sự thấy và cảm biết về chúng; [522] và rồi, nhưng không phải cho đến lúc đó, ông quả thật đã ăn năn về chúng. Gióp, để ăn năn, kêu lên với Đức Chúa Trời, xin tỏ cho tôi biết sao Ngài tranh đấu với tôi. Và lại, điều tôi không thấy xin Ngài dạy tôi, tôi đã chịu sửa phạt, tôi sẽ không phạm nữa: [523] tức là, không phạm trong điều tôi biết, vì tôi sẽ ăn năn về nó; cũng không trong điều tôi không biết, khi Ngài tỏ cho tôi.
Sự ăn năn của Ép-ra-im cũng sau khi ông được quay về sự thấy và cảm biết về tội lỗi mình, và sau khi ông được dạy về điều ác của chúng. [524]
Ông Chú Ý. Đây là những chứng cớ tốt về lẽ thật này, và (nếu việc thực tế, mà ông Badman bị buộc, là đúng), quả thật chứng minh ông đã không ăn năn, mà như ông đã sống, ông đã chết trong tội mình: vì không có sự ăn năn một người chắc chắn chết trong tội mình; vì chúng sẽ nằm xuống trong bụi đất với ông, [525] trỗi dậy trong ngày phán xét với ông, quấn quanh cổ ông như dây và xiềng khi ông đứng trước tòa án của Đức Chúa Trời, và đi với ông nữa khi ông rời khỏi ghế phán xét, với lời, hỡi những kẻ bị rủa sả, hãy lui khỏi ta mà vào lửa đời đời, đã dọn sẵn cho ma quỷ và các thiên sứ nó; và ở đó sẽ gặm nhấm lương tâm ông, vì chúng sẽ là con sâu không bao giờ chết đối với ông. [526]
Ông Khôn Ngoan. Ông nói hay, và tôi sẽ thêm một hai lời nữa vào điều tôi đã nói: sự ăn năn, như nó không được sinh ra mà không có sự thấy và cảm biết về tội, thì mọi sự thấy và cảm biết về tội cũng không thể sinh ra nó: ý tôi là, mọi sự thấy và cảm biết về tội không thể [527] sinh ra sự ăn năn đó, là sự ăn năn đưa đến sự cứu rỗi; sự ăn năn không bao giờ phải hối tiếc. Vì còn mới trước mắt chúng ta, rằng ông Badman đã có sự thấy và cảm biết về tội, trong cơn bệnh ông mắc trước đây, nhưng nó đã chết mà không đem lại bông trái tin kính nào; như rõ ràng bởi việc ông quá nhanh quay lại như chó liếm đồ mửa. Nhiều người cũng nghĩ rằng sự ăn năn chỉ đứng trong sự xưng tội, nhưng họ lầm lớn: vì sự ăn năn, như đã nói trước, là buồn vì, và quay khỏi sự vi phạm đến với Đức Chúa Trời bởi Chúa Giê-xu Christ. Giờ, nếu điều này là thật, rằng mọi sự thấy và cảm biết về tội sẽ không sinh ra sự ăn năn, thì sự ăn năn không thể được sinh ra nơi không có sự thấy và cảm biết về tội. Rằng mọi sự thấy và cảm biết về tội sẽ không sinh ra sự ăn năn, tức là, sự ăn năn tin kính mà chúng ta đang nói, là rõ ràng nơi Ca-in, Pha-ra-ôn, Sau-lơ và Giu-đa, tất cả họ đều có cảm biết, cảm biết lớn về tội, nhưng không ai trong họ có sự ăn năn đưa đến sự sống.
Giờ tôi kết luận, rằng ông Badman đã chết không ăn năn, và thế là một cái chết khốn khổ nhất.
Ông Chú Ý. Nhưng xin, trước khi chúng ta kết thúc cuộc đàm luận về ông Badman, cho tôi một bằng chứng nữa về việc ông chết trong tội mình.
Ông Khôn Ngoan. Một bằng chứng nữa là thế này. [528] Ông không mong có sự thấy và cảm biết về tội, để ông có sự ăn năn về chúng. Tôi nói ông không mong, tôi sẽ thêm, ông rất mong được ở trong sự an toàn của mình: và điều đó tôi sẽ chứng minh bằng điều sau đây. Trước hết, ông không thể chịu được rằng bất cứ người nào, giờ đây, nói với ông về đời sống tội lỗi của mình, mà đó là cách để sinh ra sự thấy và cảm biết về tội, và thế là sự ăn năn khỏi nó trong linh hồn ông. Nhưng, tôi nói, ông không thể chịu được lời nói như vậy. Những người dám đến nói với ông về đời sống hoang phí của ông, họ không được chào đón nơi ông trong lúc bệnh cuối, như Ê-li khi ông đi gặp A-háp, khi ông đi xuống chiếm vườn nho của Na-bốt. Ngươi đã tìm được ta, A-háp nói, hỡi kẻ thù ta? [529] Ông Badman cũng sẽ nói trong lòng với và về những người đến với ông như vậy, dù thật ra họ đến vì yêu thương, để cáo trách ông về đời sống ác của mình, để ông có thể ăn năn về nó, và được thương xót.
Ông Chú Ý. Những người tốt có đến thăm ông trong lúc bệnh cuối không?
Ông Khôn Ngoan. Có: những người quen của người vợ đầu của ông, họ đến thăm ông, và nói với, và nói cùng ông, để có lẽ ông giờ đây, cuối cùng, nghĩ lại, và kêu cầu Đức Chúa Trời xin thương xót.
Ông Chú Ý. Họ đã làm tốt khi thử giờ đây cuối cùng xem có thể cứu linh hồn ông khỏi Địa Ngục không: nhưng xin hỏi sao ông biết rằng ông không thích bạn của những người như vậy?
Ông Khôn Ngoan. Vì thái độ khác nhau mà ông dành cho họ, so với khi những bạn xác thịt cũ của ông đến thăm: khi những bạn cũ đến thăm ông, ông cố gắng hết sức bằng lời nói và ánh mắt, để tỏ rằng họ được chào đón nơi ông; ông cũng nói chuyện với họ tự do, và nhìn họ vui vẻ, dù lời nói của những kẻ như vậy không thể là gì khác ngoài điều Đa-vít nói, những người xác thịt sẽ dâng cho ông, khi họ đến thăm ông trong lúc bệnh: nếu hắn đến thăm ta, ông nói, hắn nói lời hư không, lòng hắn tích chứa sự gian ác cho mình. [530] Nhưng những lời nói như vậy, tôi nói, ông Badman chịu được tốt hơn, so với bạn của những người tốt hơn.
Nhưng tôi sẽ đặc biệt hơn cho ông một bức chân dung [531] về thái độ của ông đối với người tốt (và lời nói tốt) khi họ đến thăm ông.
1. Khi họ đến, ông dường như mất tinh thần khi thấy họ.
2. Ông không thích trả lời họ về bất cứ câu hỏi nào mà thỉnh thoảng họ đặt ra cho ông, để xem ông có cảm biết gì về tội, sự chết, Địa Ngục, và sự phán xét: nhưng hoặc im lặng, hoặc trả lời bằng cách lảng tránh, hoặc nói với họ rằng ông yếu và kiệt sức đến nỗi không thể nói nhiều.
3. Ông không bao giờ tỏ ra sốt sắng nói với, hay chuyện trò với họ, mà mừng khi họ im lặng. Ông không hỏi họ câu nào về tình trạng mình và thế gian khác, hay làm sao ông thoát khỏi sự đoán phạt mà ông đáng chịu.
4. Cuối cùng ông đã quen dặn vợ và người chăm sóc, khi những người tốt này định đến thăm ông, nói với họ rằng ông đang ngủ hay sắp ngủ, hay yếu vì thiếu ngủ, đến nỗi không chịu được tiếng ồn. Và thế là họ đối xử với họ lần này đến lần khác, cho đến cuối cùng họ nản lòng không đến thăm ông nữa.
5. Ông đã cứng cỏi, giờ đây, trong lúc bệnh này, đến nỗi khi bạn bè đến với ông, ông nói, làm mất uy tín những người tốt (và đạo tốt của họ nữa) những người vì yêu thương đã đến thăm ông, và đã cố gắng cải đạo ông.
6. Khi những người tốt này rời ông, ông không bao giờ nói, xin khi nào ông vui lòng đến nữa, vì tôi mong được ở với ông thêm, và nghe thêm lời dạy tốt của ông? Không một lời nào như thế, nhưng khi họ đi ông chẳng mời họ uống, hay nói, cảm ơn vì bạn tốt, và lời dạy tốt.
7. Lời nói của ông trong lúc bệnh với bạn bè, là về thế gian, như nghề nghiệp, nhà cửa, đất đai, người lớn, tước lớn, chức lớn, sự thịnh vượng bên ngoài, hay nghịch cảnh bên ngoài, hay những điều xác thịt tương tự.
Bởi tất cả những điều đó tôi kết luận, rằng ông không mong có cảm biết và sự thấy về tội mình, để ông ăn năn và được cứu.
Ông Chú Ý. Chắc phải như ông nói, nếu những điều ông đã khẳng định về ông ta là đúng. Và tôi càng tin chúng, vì tôi nghĩ ông không dám nói dối về người chết.
Ông Khôn Ngoan. Tôi là một trong những người đã đến với ông, và đã chứng kiến thái độ và cách cư xử của ông, và đây là bản tường trình đúng về nó mà tôi đã cho ông.
Ông Chú Ý. Tôi thỏa mãn. Nhưng xin, nếu ông có thể, cho tôi xem giờ đây bởi Lời Chúa, án nào của Đức Chúa Trời giáng trên những người như vậy?
Ông Khôn Ngoan. Sao, người chống lại sự ăn năn như vậy, không muốn nghe về tội mình, để ông ăn năn và được cứu; được nói là người nói với Đức Chúa Trời, hãy lui khỏi tôi, vì tôi không muốn biết đường lối Ngài. [532] Ông là người nói trong lòng và bằng hành động, tôi đã yêu những kẻ lạ, (tội lỗi) và tôi sẽ đi theo chúng. Ông là người nhắm mắt, bịt tai, và quay linh hồn mình chống lại Đức Chúa Trời. Phải ông là người thù nghịch với Đức Chúa Trời, và ghê tởm Ngài bằng linh hồn mình. [533]
Ông Chú Ý. Ông còn có thể cho tôi dấu hiệu nào khác rằng ông Badman đã chết không ăn năn?
Ông Khôn Ngoan. Sao, ông không bao giờ hết lòng kêu cầu Đức Chúa Trời xin thương xót suốt thời gian khốn khổ của mình. [534] Thật vậy, khi những cơn ngất, đau nhói, hay đau đớn ập đến, thì ông nói như những người xác thịt khác thường làm, Chúa giúp tôi, Chúa thêm sức tôi, Chúa giải cứu tôi, và những thứ tương tự: nhưng kêu cầu Đức Chúa Trời xin thương xót, điều đó ông không làm, mà nằm, như tôi đã gợi ý trước, như thể ông chưa từng phạm tội.
Ông Chú Ý. Đó quả là một dấu hiệu xấu nữa; vì kêu cầu Đức Chúa Trời xin thương xót, là một trong những dấu hiệu đầu tiên của sự ăn năn. Khi Phao-lô nằm ăn năn về tội mình, trên giường ông, Đức Thánh Linh phán về ông, kìa ông đang cầu nguyện. [535] Nhưng kẻ không có dấu hiệu đầu tiên của sự ăn năn, đó là dấu hiệu ông không có những dấu hiệu khác, và thế quả thật không có gì cả. Tôi không nói, nhưng có thể có sự kêu la, mà có thể không có dấu hiệu của sự ăn năn. Chúng kêu, Đa-vít nói, với Chúa, nhưng Ngài không đáp chúng; [536] nhưng Ngài đã đáp, nếu sự kêu của chúng là bông trái của sự ăn năn. Nhưng, tôi nói, nếu người ta có thể kêu, mà vẫn không có sự ăn năn, chắc chắn, những kẻ không kêu gì cả thì không có. Có lời trong Gióp, chúng không kêu khi Ngài trói buộc chúng; [537] tức là, vì chúng không có sự ăn năn; không ăn năn, không kêu la; ăn năn giả, kêu la giả; ăn năn thật, kêu la thật.
Ông Khôn Ngoan. Tôi biết rằng một người có sự ăn năn mà không kêu la, cũng có thể như một người cảm thấy đau chết người mà không rên. Kẻ nào xem sách Thi Thiên, (nơi sự ăn năn được bày tỏ sống động nhất ngay trong những hiệu quả thật và đúng của nó,) sẽ thấy ở đó, rằng sự kêu cầu, kêu cầu mạnh, kêu cầu hết lòng, kêu cầu lớn, và kêu cầu không ngừng, đã là bông trái của sự ăn năn: (nhưng ông Badman này không có điều nào trong số đó, vì thế ông chết trong tội mình.)
Rằng sự kêu cầu là hiệu quả không thể tách rời của sự ăn năn, được thấy trong những Kinh Thánh này. Xin thương xót tôi, hỡi Đức Chúa Trời, theo lòng thương xót dư dật của Ngài, xin xóa bỏ sự vi phạm tôi. Hỡi Chúa, xin đừng quở trách tôi trong cơn giận Ngài, cũng đừng sửa phạt tôi trong cơn thịnh nộ Ngài. Xin thương xót tôi, hỡi Chúa, vì tôi yếu đuối. Hỡi Chúa, xin chữa lành tôi vì xương tôi bối rối. Linh hồn tôi cũng bối rối, nhưng hỡi Chúa, còn đến bao giờ: xin trở lại, hỡi Chúa, giải cứu linh hồn tôi: ôi xin cứu tôi vì lòng thương xót Ngài: hỡi Chúa, xin đừng quở trách tôi trong cơn thịnh nộ Ngài, cũng đừng sửa phạt tôi trong cơn giận nóng Ngài; vì những mũi tên Ngài cắm chặt trong tôi, và tay Ngài đè nặng trên tôi. Không có sự lành mạnh trong thịt tôi, vì cơn giận Ngài, cũng không có sự nghỉ ngơi trong xương tôi, vì tội lỗi tôi. Vì những sự gian ác tôi đã vượt qua đầu tôi, như gánh nặng, chúng quá nặng đối với tôi. Những vết thương tôi hôi thối và thối rữa; vì sự ngu dại tôi. Tôi khốn khổ, tôi cúi xuống lắm, tôi đi than khóc suốt ngày. Hông tôi đầy bệnh ghê tởm, và không có sự lành mạnh trong thịt tôi. Tôi yếu đuối, và tan nát lắm, tôi đã gầm thét vì sự bối rối của lòng tôi. [538]
Tôi có thể cho ông thêm nhiều lời thánh của những người tốt, nhờ đó họ bày tỏ họ đã thế nào, họ cảm thấy gì, và họ có kêu cầu hay không, khi sự ăn năn được làm nên trong họ. Than ôi, than ôi, một người, khi những cơn đau của tội lỗi ập đến, mà không cầu nguyện, cũng có thể như một người đàn bà, khi những cơn đau đẻ ập đến, mà không kêu la. Nếu cả thế gian nói với tôi rằng người như vậy có sự ăn năn, mà ông ta không phải là người cầu nguyện, tôi sẽ không bị thuyết phục tin điều đó.
Ông Chú Ý. Tôi không biết lý do gì ông phải tin: vì không có gì có thể chứng minh người như vậy có nó. Nhưng xin thưa ông, ông còn dấu hiệu nào khác, nhờ đó ông có thể chứng minh ông Badman đã chết trong tội mình, và thế là trong tình trạng bị đoán phạt?
Ông Khôn Ngoan. Tôi có điều này để chứng minh. [539] Những kẻ là bạn tội lỗi cũ của ông trong lúc khỏe, là những kẻ mà bạn và lời nói xác thịt ông thích nhất, trong lúc bệnh. Tôi đã tình cờ gợi ý điều này trước đây, nhưng giờ tôi lấy nó làm luận cứ về sự thiếu ân điển của ông: vì nơi quả thật có công việc của ân điển trong lòng, công việc đó không chỉ thay đổi lòng, ý nghĩ và mong muốn, mà cả nếp sống nữa; phải nếp sống và bạn bè nữa. Khi Phao-lô có công việc của ân điển trong linh hồn, ông tìm cách gia nhập với các môn đồ. Ông không còn vì những bạn cũ trong sự ghê tởm của họ nữa: giờ ông là môn đồ, và vì bạn của các môn đồ. Và ông ở với họ ra vào tại Giê-ru-sa-lem. [540]
Ông Chú Ý. Tôi đã nghĩ gì đó khi nghe ông nhắc đến nó trước đây. Tôi nghĩ, đây là dấu hiệu sắc sảo rằng ông không có ân điển trong lòng. Chim cùng lông, tôi nghĩ, sẽ bay cùng nhau: nếu người này là một trong những con cái Đức Chúa Trời, ông sẽ tụ họp với con cái Đức Chúa Trời, sự vui thích của ông sẽ ở với, và trong bạn của con cái Đức Chúa Trời. Như Đa-vít nói, tôi là bạn của mọi kẻ kính sợ Ngài, và của những kẻ giữ điều răn Ngài. [541]
Ông Khôn Ngoan. Ông nói hay, vì kẻ tin có sự thông công gì với kẻ chẳng tin? Và dù đúng, rằng không phải mọi kẻ gia nhập với người tin kính đều tin kính, nhưng những kẻ trong lòng chọn bạn của kẻ vô đạo và kẻ công khai phạm thượng, hơn là bạn của người tin kính, như ông Badman đã làm; chắc chắn không phải là người tin kính, mà là kẻ phạm thượng. Ông, như tôi đã nói với ông, lạc lõng, khi những người tốt đến thăm ông, nhưng lúc đó ông ở nơi ông muốn, khi ông có những bạn hư không quanh mình. Than ôi! ân điển, như tôi nói, thay đổi mọi sự, lòng, đời sống, bạn bè, và mọi sự; vì bởi nó lòng và con người được làm mới: và lòng mới, con người mới, phải có những đối tượng vui thích mới, và giống mình: những sự cũ đã qua đi; sao? Vì mọi sự đều trở nên mới. [542] Giờ nếu mọi sự
đã trở nên mới, tức là, lòng, tâm trí, ý nghĩ, mong muốn, và sự vui thích, thì theo đó bạn bè phải tương xứng: từ đó có lời, rằng những kẻ tin đều ở cùng nhau; rằng họ đến với bạn mình; rằng họ được thêm vào Hội Thánh; rằng họ đồng lòng đồng ý; [543] và những điều tương tự. Giờ nếu có người phản đối rằng ông Badman bệnh, và thế không thể đến với người tin kính, nhưng ông có lưỡi trong miệng, và có thể, nếu ông có lòng, đã nói với ai đó gọi hay sai người tin kính đến với mình. Phải, ông đã làm vậy; phải bạn của mọi người khác, đặc biệt những kẻ đồng tội với mình, ngay trong mọi lần họ xuất hiện trước mặt ông, đã là gánh nặng và nỗi buồn cho ông. Lòng và tình cảm ông nghiêng về điều tốt, bạn tốt đã hợp với ông nhất. Nhưng bạn ông là những kẻ đồng bọn cũ, sự vui thích của ông ở nơi chúng, vì thế lòng và linh hồn ông còn vô đạo.
Ông Chú Ý. Xin hỏi ông thế nào khi ông gần đến giờ cuối? vì tôi thấy điều ông nói về ông ta giờ đây, có liên quan đến ông ta, và hành động của ông ta, lúc bắt đầu bệnh? Lúc đó ông còn chịu được bạn bè, và nói nhiều; ngoài ra, có lẽ lúc đó ông nghĩ mình sẽ khỏi chứ không chết, như sau này ông có lý do để nghĩ, khi ông đã hoàn toàn hao mòn vì bệnh kéo dài, khi ông ở miệng mồ. Nhưng ông thế nào, tôi nói, khi ông (như chúng ta nói) ở miệng mồ, cách sự chết một bước? khi ông thấy, và biết, và không thể không biết, rằng chẳng bao lâu ông phải chết, và ra mắt trước sự phán xét của Đức Chúa Trời?
Ông Khôn Ngoan. Sao [544] không có sự thay đổi nào khác nơi ông, ngoài điều bệnh tật đã làm trên thân thể ông: bệnh tật, ông biết, sẽ thay đổi thân thể, những cơn đau nhói và đau đớn cũng sẽ làm người ta rên; nhưng về tâm trí ông không có sự thay đổi nào ở đó. Tâm trí ông vẫn vậy, lòng ông vẫn vậy. Ông vẫn là ông Badman cũ: không chỉ về tên mà về tình trạng, và điều đó đến chính ngày ông chết: phải, theo như có thể đoán, đến chính lúc ông chết.
Ông Chú Ý. Xin hỏi ông thế nào trong lúc chết? sự chết có mạnh trên ông không? hay ông chết nhẹ nhàng, yên tĩnh?
Ông Khôn Ngoan. Yên tĩnh như một [545] con chiên. Đối với những người đứng xem, dường như không có đến một sự giằng co mạnh của bản tính: và về tâm trí ông, dường như hoàn toàn yên tĩnh. Nhưng xin hỏi sao ông hỏi tôi câu này?
Ông Chú Ý. Không phải vì tôi, mà vì người khác. Vì có một ý kiến như thế này trong những kẻ dốt nát: rằng nếu một người chết, như họ gọi, như chiên, tức là, yên tĩnh, và không có sự kinh hoàng của tâm trí mà những người khác tỏ ra trong lúc chết, họ kết luận, và không còn nghi ngờ gì, rằng người như vậy đã lên thiên đàng, và chắc chắn thoát khỏi cơn thịnh nộ sẽ đến.
Ông Khôn Ngoan. Không thể phán đoán, bởi một cái chết yên tĩnh, về tình trạng đời đời của kẻ chết như vậy. Giả sử một người chết yên tĩnh, một người chết đột ngột, và một người thứ ba chết trong sự kinh hoàng lớn của linh hồn; không ai có thể phán đoán tình trạng đời đời của họ bởi cách chết nào trong những kiểu chết này. Kẻ chết yên tĩnh, đột ngột, hay trong sự kinh hoàng của linh hồn, có thể lên thiên đàng, hay có thể xuống Địa Ngục; không ai có thể biết một người đi đâu, bởi bất cứ cách chết nào như vậy. Sự [547] phán đoán vì thế mà chúng ta đưa ra về tình trạng đời đời của một người phải được rút ra từ một sự xét khác: ấy là, người đó có chết trong tội mình không? ông ta có chết trong sự chẳng tin không? ông ta có chết trước khi được tái sinh không? thì ông ta đã đi đến ma quỷ và địa ngục, dù ông chết yên tĩnh đến đâu. Lại nữa, người đó có phải là người tốt không? ông ta có đức tin và sự thánh khiết không? ông ta có phải là người yêu mến và thờ phượng Đức Chúa Trời bởi Đấng Christ, theo Lời Ngài không? thì ông ta đã đi đến Đức Chúa Trời và thiên đàng, dù ông chết đột ngột, hay trong sự kinh hoàng của tâm trí đến đâu: nhưng ông Badman là kẻ xấu, đời sống ông ác, đường lối ông ác; ác đến cuối: vì thế ông đã đi đến Địa Ngục và ma quỷ, dù ông chết yên tĩnh đến đâu.
Thật vậy có, trong một số trường hợp, một sự phán đoán được đưa ra về tình trạng đời đời của một người bởi cách chết mà ông ta chết. [548] Như giả sử giờ đây một người tự sát, hay sống đời sống gian ác, và sau đó chết trong sự tuyệt vọng hoàn toàn; những người này không nghi ngờ gì đều đi xuống Địa Ngục. Và ở đây tôi sẽ nhân dịp nói về hai người anh em của ông Badman, (vì ông biết tôi đã nói trước rằng ông có anh em,) và về cách chết của họ. Một người trong họ tự sát, và người kia sau một đời sống gian ác đã chết trong sự tuyệt vọng hoàn toàn. Giờ tôi sẽ không ngại kết luận về cả hai, rằng họ đã đi bởi, và qua sự chết của mình đến địa ngục.
Ông Chú Ý. Xin kể cho tôi về người đầu, ông ta đã tự hủy mình thế nào?
Ông Khôn Ngoan. Sao, ông ta lấy dao cắt cổ mình, và ngay lập tức trút hơi thở và chết. Giờ chúng ta có thể phán đoán gì về tình trạng của người như vậy; vì Kinh Thánh nói, không kẻ giết người nào có sự sống đời đời, vân vân, ngoài việc phải kết luận, rằng người như vậy đã xuống Địa Ngục. Ông là kẻ giết người, kẻ tự giết mình; và ông là kẻ giết người tệ nhất, kẻ giết thân thể và linh hồn mình: chúng ta cũng không thấy nhắc đến ai ngoài những kẻ bị rủa làm những việc như vậy. Tôi nói, không có sự nhắc đến nào trong Kinh Thánh về bất cứ ai khác, ngoài những kẻ như vậy, mà tự sát.
Và đây là sự phán xét nặng của Đức Chúa Trời trên con người, khi Đức Chúa Trời vì tội lỗi của những kẻ như vậy, phó họ làm đao phủ của chính mình, hay đúng hơn thi hành sự phán xét và cơn giận của Ngài trên chính họ. Và xin tôi tha thiết cảnh cáo kẻ có tội. Hãy coi chừng, các ông, hãy dứt bỏ tội lỗi, kẻo Đức Chúa Trời đối với các ông như Ngài đã đối với anh em ông Badman: tức là, kẻo Ngài phó các ông làm kẻ giết chính mình.
Ông Chú Ý. Giờ ông nói về điều này. [30]Ký hiệu lưu ý tôi đã từng biết một người, một thợ cắt tóc, đã lấy dao cạo của mình, và cắt cổ mình, rồi thò đầu ra khỏi cửa sổ phòng, để cho hàng xóm xem điều ông đã làm, và sau một lúc thì chết.
Ông Khôn Ngoan. [31]Ký hiệu lưu ý tôi có thể kể cho ông một điều đáng sợ hơn điều này: ý tôi là về cách làm việc đó. [549] Cách đây chừng mười hai năm, có một người sống tại Brafield gần Northampton, (tên là John Cox) đã tự sát; cách ông làm như sau. Ông là người nghèo, và đã bệnh một thời gian (và thời gian bệnh của ông là vào đầu mùa gặt cỏ khô;) và vì nghĩ quá nhiều về việc mình sẽ sống thế nào sau này, nếu mất mùa làm việc hiện tại, ông sa vào sự tuyệt vọng sâu về thế gian, và kêu lên với vợ sáng hôm ông tự sát, nói, chúng ta tiêu mất rồi. Nhưng chẳng bao lâu sau, ông bảo vợ ra khỏi phòng, vì, ông nói, tôi muốn xem có ngủ được chút nào không; thế là bà ra ngoài: nhưng thay vì ngủ, ông nhanh chóng lấy dao cạo, và dùng nó rạch một lỗ lớn ở hông mình, từ đó ông lôi, và cắt đứt một phần ruột mình, và ném chúng, cùng máu lên xuống khắp phòng. Nhưng điều này không làm ông chết nhanh như ông muốn, ông lấy cùng con dao cạo đó và dùng nó cắt cổ mình. Vợ ông nghe ông thở dài và hơi thở ngắn, lại vào phòng với ông, và thấy điều ông đã làm, bà chạy ra gọi vài hàng xóm, họ đến với ông nơi ông nằm trong vũng máu, kinh khủng nhìn. Rồi một người trong họ nói với ông, ôi! John, ông đã làm gì? ông không hối tiếc về điều mình đã làm sao? Ông đáp cộc lốc, quá muộn để hối tiếc. Rồi cùng người đó lại nói với ông, ôi! John, hãy cầu nguyện Đức Chúa Trời tha cho ông hành động đẫm máu này của ông. Nghe lời khuyên đó, ông dường như rất phật ý, và giận dữ nói, cầu nguyện! và nói vậy ông quay mình về phía tường, và thế là sau vài hơi thở
Ông ta tự sát mà chết. Khi người ta lật ngửa ông ra phía vách tường, máu từ bụng ông chảy ra như từ một cái bát, thấm ướt cả giường xuống tới ván giường, rồi qua các khe ván mà chảy ròng ròng xuống đất. Có người nói, khi hàng xóm đến thăm ông, ông nằm mò mẫm tay trong ruột mình, với tay lên trên, người ta đoán là để ông lôi ra hoặc cắt lấy quả tim mình. Cũng có người nói, một phần gan ông đã bị ông xé ra và ném lên ván giường, và nhiều đoạn ruột ông thòng ra ngoài mép giường. Nhưng ta không thể xác nhận mọi chi tiết; chỉ có điều cốt chuyện chung, cùng với các tình tiết kể trên, là có thật; ta nghe được từ một người tỉnh táo và đáng tin, chính người ấy đã tận mắt thấy ông trong tình trạng đẫm máu ấy, và đã trò chuyện với ông, như đã gợi ý trước đây.
Nhiều điều rùng rợn khác như thế nữa có thể kể cho các bạn nghe, nhưng bấy nhiêu đã đủ, và cũng là quá nhiều rồi, nếu Đức Chúa Trời trong sự khôn ngoan Ngài đã cho là cần thiết để ngăn ngừa chúng.
Ông Chú Ý. Đây quả là một câu chuyện rùng rợn: và tôi cầu xin Đức Chúa Trời cho nó trở thành lời cảnh tỉnh người khác, dạy họ biết kính sợ trước mặt Đức Chúa Trời, và cầu nguyện, kẻo Ngài phó mặc họ làm như John Cox đã làm. Vì chắc chắn kẻ tự sát không thể lên Thiên Đàng: và do đó, như ông đã nói, kẻ chết bởi chính tay mình, chắc chắn là xuống Địa Ngục. Nhưng xin ông nói đôi lời về người kia mà ông đã nhắc đến.
Ông Khôn Ngoan. Sao? Về kẻ ác chết trong tuyệt vọng ư?
Ông Chú Ý. Vâng, về kẻ ác chết trong tuyệt vọng.
Ông Khôn Ngoan. Được rồi: [550] Người em khác của ông Badman là một kẻ rất gian ác, cả trong lòng lẫn trong đời sống; tôi nói trong lòng, vì hắn gian ác trong đời sống, và không điều gì cải hóa được hắn; chẳng phải người tốt, chẳng phải sách tốt, chẳng phải gương tốt, cũng chẳng phải sự đoán phạt của Đức Chúa Trời. Thế rồi, sau khi đã sống lâu trong tội lỗi, Đức Chúa Trời giáng trên hắn một cơn bệnh mà hắn chết. Trong cơn bệnh, lương tâm hắn bắt đầu thức tỉnh, và hắn bắt đầu gào thét về đời sống hoang phí của mình, đến nỗi cả thị trấn đều xôn xao vì hắn. Khi tin đồn lan ra, nhiều người láng giềng đến thăm hắn, và đọc sách cho hắn nghe, như thói thường của một số người; nhưng mọi điều họ làm được, [32]Dấu chú thích đều không làm nguôi được nỗi kinh hoàng của hắn, mà hắn cứ nằm trên giường nghiến răng, vặn vẹo cổ tay, kết luận về sự hư mất của linh hồn mình, và trong nỗi kinh hoàng và tuyệt vọng ấy hắn chết; chẳng kêu cầu Đức Chúa Trời, mà nghi ngờ lòng thương xót Ngài, và phạm thượng đến danh Ngài.
Ông Chú Ý. Điều này làm tôi nhớ đến một người mà một người bạn tôi đã kể. [33]Dấu chú thích Hắn đã sống một đời gian ác; nên khi đến lúc chết, hắn rơi vào tuyệt vọng, và sau khi kết luận rằng Đức Chúa Trời không còn thương xót hắn, hắn quay sang cầu cạnh ma quỷ, nói rằng, Ma quỷ tốt lành ơi, xin thương xót tôi.
Ông Khôn Ngoan. Điều này gần giống như Sau-lơ, khi bị Đức Chúa Trời lìa bỏ, đã đến với bà đồng ở Ên-đô, rồi đến với ma quỷ để cầu cứu. [551] [552] Nhưng than ôi, nếu tôi định sưu tầm những câu chuyện rùng rợn này, thì chẳng mấy chốc tôi đã có thể trình cho ông hàng trăm câu chuyện: Nhưng tôi sẽ kết luận như tôi đã mở đầu; những kẻ tự giết mình, hoặc những kẻ chết trong tuyệt vọng, sau khi đã sống một đời gian ác, chắc chắn xuống Địa Ngục.
Và ở đây tôi muốn đưa ra một lời cảnh báo: Không phải ai chết trong nỗi kinh hoàng của tâm linh; tức là, trong sự sững sờ và sợ hãi lớn, cũng đều chết trong tuyệt vọng: Vì một người tốt có thể có điều này như những dây trói trong lúc chết, mà vẫn lên Thiên Đàng và vinh quang. Vì, như tôi đã nói trước, kẻ là người tốt, người có đức tin và sự thánh khiết, người yêu mến và thờ phượng Đức Chúa Trời qua Đấng Christ, theo Lời Ngài, có thể chết trong nỗi kinh hoàng của tâm linh: vì Sa-tan sẽ không thiếu cách tấn công người tốt trên giường chết, nhưng họ được bảo đảm bởi Lời và quyền năng của Đức Chúa Trời; vâng, và họ cũng được giúp đỡ, dù với nhiều nỗi đau đớn của tâm linh, để tập luyện mình trong đức tin và cầu nguyện, điều mà kẻ chết trong tuyệt vọng, chẳng cách nào làm được. Nhưng chúng ta hãy trở lại với ông Badman, và bàn thêm về cách thức cái chết của hắn.
Ông Chú Ý. Tôi nghĩ ông và tôi cùng một ý; vì vừa rồi tôi cũng đang nghĩ gọi ông trở lại với hắn. Và xin ông bây giờ, vì chính ông đề nghị trở lại với hắn, chúng ta hãy bàn thêm một chút về cái chết êm ả và lặng lẽ của hắn.
Ông Khôn Ngoan. Rất sẵn lòng. Ông biết chúng ta trước đây đang nói về cách thức cái chết của ông Badman: [553] rằng hắn chết rất lặng lẽ và êm ả; về điều đó ông đã nhận xét, rằng người thường kết luận, nếu một người chết êm ả, và như họ gọi, như chiên con, thì chắc chắn người ấy lên Thiên Đàng: trong khi than ôi, nếu một kẻ ác chết êm ả, nếu một người đã cả đời sống trong tội lỗi trắng trợn, mà chết êm ả; thì cái chết êm ả của hắn chẳng những không phải là dấu hiệu hắn được cứu, mà là bằng chứng không thể chối cãi về sự hư mất của hắn. Đây là trường hợp của ông Badman, hắn sống gian ác cho đến phút cuối, rồi lặng lẽ ra khỏi thế gian: vì vậy ông Badman đã xuống Địa Ngục.
Ông Chú Ý. Được rồi, nhưng vì ông đang nói về điều đó, và cũng rất chắc chắn về điều đó, tức là, một người sống đời gian ác cho đến lúc chết, rồi chết êm ả, là xuống Địa Ngục; xin cho tôi thấy ông có bằng chứng nào cho ý kiến này của ông.
Ông Khôn Ngoan. Luận cứ đầu tiên của tôi rút ra từ sự cần thiết của sự ăn năn: Không ai có thể được cứu trừ khi ăn năn, và kẻ không thấy, không biết mình là tội nhân thì không thể ăn năn, và kẻ biết mình là tội nhân, tôi dám chắc với ông, sẽ bị giày vò một thời gian bởi sự nhận biết ấy. [554] Điều này, như mọi Kinh Thánh đều làm chứng, thì kinh nghiệm của Cơ Đốc nhân cũng làm chứng. Kẻ tự biết mình là tội nhân, thì bị giày vò, nhất là khi sự nhận biết ấy đến với hắn không phải lúc nào khác mà là khi hắn bị quăng lên giường chết; bị giày vò, tôi nói, trước khi hắn có thể chết êm ả. Vâng, hắn bị giày vò, bị hạ xuống và bị quăng ngã, hắn cũng bị buộc phải kêu la, đói khát lòng thương xót bởi Đấng Christ, và nếu quả thật hắn có chết êm ả, ý tôi là với sự êm ả do đức tin và hy vọng nơi lòng thương xót của Đức Chúa Trời sinh ra (điều mà ông Badman và các anh em hắn hoàn toàn xa lạ,) thì sự êm ả của hắn được mọi người quan sát khôn ngoan phân biệt, bởi những gì đi trước nó, bởi những gì nó phát sinh ra, và cũng bởi những gì là bông trái của nó.
Tôi phải thú nhận tôi không hâm mộ sự ăn năn trên giường bệnh, vì tôi thật sự nghĩ nó hiếm khi [555] tốt cho điều gì: nhưng tôi nói, kẻ đã sống trong tội lỗi và sự tục tĩu cả đời, như ông Badman đã làm, mà lại chết êm ả, tức là, không có bước ăn năn nào xen vào giữa đời sống và cái chết của hắn, thì chắc chắn hắn đã xuống Địa Ngục, và bị hư mất.
Ông Chú Ý. Điều này quả thật trông giống một luận cứ; vì sự ăn năn phải đến, bằng không chúng ta phải xuống lửa Địa Ngục: và nếu một kẻ sống phóng đãng (ý tôi là kẻ cứ tiếp tục như thế cho đến ngày chết), mà lại ra khỏi thế gian một cách êm ả, thì đó là dấu hiệu hắn chết không ăn năn, và như thế là dấu hiệu hắn bị hư mất.
Ông Khôn Ngoan. Về phần tôi, tôi thỏa mãn với điều đó, và điều đó từ sự cần thiết, và bản chất của sự ăn năn. Nó cần thiết, vì Đức Chúa Trời đòi hỏi nó, và sẽ không tha tội nếu không có nó: Nếu các ngươi không ăn năn, tất cả các ngươi đều sẽ bị hư mất như vậy. Đây là điều Đức Chúa Trời đã phán, và hắn sẽ chứng tỏ mình là kẻ liều lĩnh dại dột nếu còn nghĩ mình lên Thiên Đàng và vinh quang mà không cần nó. Hãy ăn năn, vì cái rìu đã đặt nơi gốc cây, vậy hễ cây nào không sinh trái tốt, (mà không có trái tốt nào ở nơi không có sự ăn năn chân thật) sẽ bị đốn và ném vào lửa. [556] Đây là trường hợp của ông Badman, hắn có một đời sống tội lỗi đi theo mình, cho đến tận phút cuối, mà lại chết êm ả, tức là, không ăn năn; hắn đã xuống Địa Ngục và bị hư mất. Về bản chất của sự ăn năn, tôi đã chạm đến điều đó rồi, và đã chỉ ra, rằng nó chẳng bao giờ ở nơi mà cái chết êm ả là bạn đồng hành trực tiếp của một đời sống tội lỗi; và vì vậy ông Badman đã xuống Địa Ngục.
Thứ hai, [557] luận cứ thứ hai của tôi rút ra từ Lời phước hạnh của Đấng Christ, Khi người mạnh được vũ trang canh giữ nhà mình, thì tài sản của ông ta được an toàn, cho đến khi có người mạnh hơn đến: nhưng người mạnh được vũ trang đã canh giữ nhà của ông Badman, tức là, lòng, linh hồn, và thân thể hắn, vì hắn đã từ một đời sống tội lỗi lặng lẽ ra khỏi thế gian này: kẻ mạnh hơn đã không quấy rầy bằng cách xen sự ăn năn lành mạnh vào, giữa đời sống tội lỗi và cái chết êm ả của hắn: Vì vậy ông Badman đã xuống Địa Ngục.
Người mạnh được vũ trang là ma quỷ, và sự êm ả là sự an toàn của nó. Ma quỷ chẳng bao giờ sợ mất tội nhân, nếu nó chỉ giữ được hắn êm ả: nó chỉ cần giữ hắn êm ả trong đời sống tội lỗi, và êm ả trong lúc chết, thì hắn thuộc về nó. Vì vậy Ngài phán, tài sản của nó được an toàn; tức là, khỏi nguy hiểm. Chẳng có gì phải sợ ma quỷ mất một linh hồn như thế, tôi nói, vì Đấng Christ, Đấng là Quan Án tốt nhất trong việc này, phán rằng, tài sản của nó được an toàn, được yên ổn, và khỏi nguy hiểm.
Ông Chú Ý. Luận cứ này cũng hay; [558] vì chắc chắn, sự bình an và êm ả với tội lỗi, là một trong những dấu hiệu lớn nhất của tình trạng đáng hư mất.
Ông Khôn Ngoan. Đúng vậy. Vì thế, khi Đức Chúa Trời muốn bày tỏ sự lớn lao của cơn giận Ngài đối với tội lỗi và tội nhân trong một lời, Ngài phán, Chúng đã kết giao với hình tượng, hãy để mặc chúng. [559] Hãy để mặc chúng, tức là, đừng quấy rầy chúng; hãy để chúng cứ đi tiếp không ai ngăn; hãy để ma quỷ hưởng chúng một cách bình an, hãy để nó đưa chúng ra khỏi thế gian chưa được cải hóa một cách êm ả. Đây là một trong những sự đoán phạt nặng nề nhất, và nói lên cơn giận bừng cháy của Đức Chúa Trời đối với kẻ tội lỗi. Khi về nhà xin ông cũng xem câu mười bốn của chương vừa nhắc đến ở lề sách: Ta sẽ không phạt các con gái ngươi khi chúng phạm tội tà dâm. Ta sẽ để mặc chúng, chúng sẽ sống và chết trong tội lỗi mình. Nhưng,
Thứ ba, luận cứ thứ ba của tôi [560] rút ra từ lời phán của Đấng Christ: Ngài đã làm mù mắt họ, và làm cứng lòng họ; để họ không thấy bằng mắt, không hiểu bằng lòng, không quay lại, và Ta chữa lành cho họ. [561]
Có ba điều tôi sẽ lưu ý từ những lời này.
1. Điều thứ nhất là, không thể có sự trở lại với Đức Chúa Trời ở nơi mắt bị tối tăm, và lòng bị cứng cỏi. Mắt phải trước hết được mở ra để thấy, và lòng phải tan vỡ và mềm mại dưới và vì tội lỗi, bằng không không thể có sự trở lại. Ngài đã làm mù mắt họ, và làm cứng lòng họ, e rằng họ thấy, và hiểu và (như vậy) được trở lại. Và đây rõ ràng là trường hợp của ông Badman, hắn sống một đời gian ác, và cũng chết với đôi mắt nhắm nghiền, và lòng cứng cỏi, như tỏ rõ, ở chỗ một đời sống tội lỗi đi liền với một cái chết êm ả; và tất cả là để hắn không được trở lại, mà phải chịu lấy bông trái của đời sống tội lỗi mình trong lửa Địa Ngục.
2. Điều thứ hai tôi lưu ý từ những lời này là, đây là một sự phân phát và bày tỏ cơn giận của Đức Chúa Trời đối với một người vì tội lỗi hắn. Khi Đức Chúa Trời giận người ta, ý tôi là, khi Ngài giận họ đến thế, thì trong nhiều sự đoán phạt, đây là một trong những sự đoán phạt mà Ngài phó họ cho, tức là, cho sự mù lòa của tâm trí, và sự cứng cỏi của lòng, mà Ngài cũng để nó đi theo họ cho đến khi họ bước vào cổng sự chết. Rồi, và tại đó, và không thiếu tại đó, mắt họ mới được mở ra. Vì thế có lời chép về người giàu được nhắc trong Lu-ca, Người chết, và trong Âm phủ người ngước mắt lên: [562] ngụ ý rằng trước đó người không ngước mắt lên: người chẳng thấy mình đã làm gì, cũng chẳng thấy mình đi về đâu, cho đến khi đến nơi hành hình, tức là Âm phủ. Người chết khi linh hồn còn ngủ mê; người chết ô uế, đờ đẫn, và vì thế mà êm ả, như trẻ thơ hay chiên con, hệt như ông Badman đã làm: đây là dấu hiệu cơn giận của Đức Chúa Trời; Ngài có ý định hư mất hắn vì tội lỗi hắn, và vì vậy không để hắn thấy cũng chẳng cho hắn có lòng ăn năn về chúng, e rằng hắn trở lại, và sự hư mất mà Đức Chúa Trời đã định, sẽ bị thất bại: e rằng họ trở lại, và Ta chữa lành cho họ.
3. Điều thứ ba tôi lưu ý từ đây là, một đời sống tội lỗi và một cái chết êm ả gắn liền với nó, là con đường sẵn sàng, rộng mở, mòn mỏi, thông thường dẫn đến Địa Ngục: chẳng có dấu hiệu nào chắc chắn hơn về sự hư mất, bằng việc một người chết êm ả sau một đời sống tội lỗi. Tôi không nói rằng mọi kẻ ác, bị giày vò lúc chết bởi ý thức về tội lỗi và nỗi sợ Địa Ngục, thì vì vậy mà lên Thiên Đàng, (vì một số cũng được cho thấy, và bị bỏ lại trong tuyệt vọng (thấy mà không được trở lại) để chúng gào thét ra khỏi thế gian này đến nơi của chúng:) Nhưng tôi nói, chẳng có dấu hiệu nào chắc chắn hơn về sự hư mất của một người, bằng việc chết êm ả sau một đời sống tội lỗi; bằng việc phạm tội, và chết với đôi mắt nhắm nghiền; bằng việc phạm tội, và chết với tấm lòng không thể ăn năn. Ngài đã làm mù mắt họ và làm cứng lòng họ, để họ không thấy bằng mắt, không hiểu bằng lòng; (không, chẳng phải bao lâu họ còn ở thế gian này) e rằng họ thấy bằng mắt, và hiểu bằng lòng, và được trở lại, và Ta chữa lành cho họ. [563]
Đức Chúa Trời có một sự đoán phạt cho kẻ ác; Đức Chúa Trời sẽ xử công bằng với kẻ ác: Đức Chúa Trời biết cách dành kẻ không tin kính cho ngày phán xét để bị phạt: [564] Và đây là một trong những cách Ngài làm điều đó. Ông Badman cũng vậy.
4. Thứ tư, [565] trong sách Thi Thiên có chép về kẻ ác, Lúc chết chúng chẳng đau đớn, nhưng thân thể chúng mập mạnh. Không có dây trói, ý ông là không có hoạn nạn, không có sự sửa phạt bởi ân điển, không có những sự sửa trị vì tội lỗi như rơi vào phần của dân Đức Chúa Trời vì tội họ; vâng, điều mà nhiều lần rơi vào phần của họ, vào lúc họ chết. Vì vậy ông thêm về kẻ ác, Chúng chẳng bị hoạn nạn (lúc ấy) như người khác, cũng chẳng bị tai họa như người ta; mà ra khỏi thế gian một cách an toàn, như thể chúng chưa từng phạm tội với Đức Chúa Trời, và chưa từng đặt linh hồn mình vào nguy cơ hư mất. Lúc chết chẳng có dây trói. Chúng dường như ra đi không bị trói, và được tự do, khỏi thế gian này, dù chúng đã sống gian ác trắng trợn cả đời trong đó. Tên tù sắp chết trên giá treo cổ vì sự gian ác mình, trước hết phải được tháo xiềng khỏi chân; nên hắn dường như được tự do nhất, khi thật ra hắn đang đi đến chỗ bị hành hình vì những vi phạm mình. Kẻ ác cũng không có dây trói trong lúc chết, chúng dường như được tự do hơn khi đang ở hồi kết của đời sống tội lỗi, hơn bất cứ lúc nào khác.
Vì thế các ông sẽ thấy chúng khoe khoang về đức tin và hy vọng nơi lòng thương xót của Đức Chúa Trời, khi chúng nằm trên giường chết; vâng, các ông sẽ thấy chúng nói về sự cứu rỗi mình một cách chắc chắn, như thể chúng đã hầu việc Đức Chúa Trời cả đời: trong khi sự thật là, đáy của sự khoe khoang này là, vì chúng không có dây trói trong lúc chết.
Tội lỗi và đời sống đê hèn của chúng không đến trong tâm trí để sửa trị chúng, và đưa chúng đến sự ăn năn; mà những ý tưởng tự phụ, và một hy vọng và đức tin do loài nhện (tức ma quỷ) dệt nên, chiếm lấy linh hồn chúng, cho sự hư mất đời đời của chính chúng. [566]
Vì thế hy vọng của kẻ ác, được nói là chết, không phải trước, mà cùng với chúng; chúng trút linh hồn cùng nhau. Và ông Badman cũng vậy. Tội lỗi và hy vọng của hắn đi với hắn đến cổng, nhưng tại đó hy vọng hắn lìa bỏ hắn, vì nó chết tại đó; còn tội lỗi hắn đi vào với hắn, để làm con sâu gặm nhấm lương tâm hắn đời đời.
Vậy ý kiến của người thường về kiểu chết này, là [567] phù phiếm và hư không; vì ông Badman chết như chiên con, hay như họ gọi, như đứa trẻ sơ sinh, êm ả và không sợ hãi. Tôi nói điều này không phải ám chỉ sự vật lộn của bản tính với sự chết, mà là sự vật lộn của lương tâm với sự phán xét của Đức Chúa Trời. Tôi biết bản tính sẽ vật lộn với sự chết. Tôi đã thấy chó và chiên chết một cách khó khăn: Và kẻ ác cũng có thể như thế, vì có sự đối nghịch giữa bản tính và sự chết. Nhưng ngay cả khi, ngay lúc ấy, khi sự chết và bản tính đang vật lộn giành phần thắng, thì linh hồn, lương tâm, có thể mê muội, tê dại, vô cảm và ngu dốt về tình trạng khốn khổ của mình, như khúc gỗ hay chiếc giường mà người bệnh nằm: Và như thế chúng có thể chết như đứa trẻ sơ sinh bề ngoài, nhưng thật ra như kẻ bị sự phán xét của Đức Chúa Trời trói lại cho sự hư mất đời đời; và cũng bởi cùng một sự phán xét ấy bị giữ lại không thấy mình là gì, và mình đi về đâu, cho đến khi chúng lao xuống giữa ngọn lửa.
Và như đây là một sự phán xét rất lớn của Đức Chúa Trời trên kẻ ác chết như thế, (vì nó cắt đứt chúng khỏi mọi khả năng ăn năn, và như thế là khỏi sự cứu rỗi) [568] thì nó cũng là một sự phán xét lớn không kém trên những kẻ đồng hành còn sống sót sau chúng. Vì bởi cách thức cái chết của chúng, chúng chết êm ả như thế, giống như trẻ sơ sinh, như họ gọi, chúng bị cứng lòng, và lấy can đảm tiếp tục đường lối mình.
Vì so sánh đời sống chúng với cái chết chúng, đời sống tội lỗi đáng rủa sả của chúng với cái chết như trẻ thơ, như chiên con, chúng nghĩ mọi sự đều tốt đẹp, rằng chẳng có sự hư mất nào xảy đến cho chúng; dù chúng sống như ma quỷ nhập thể, mà lại chết như kẻ vô hại. Chẳng có cơn lốc, chẳng có bão tố, chẳng có dây trói, chẳng có tai họa nào trong lúc chết chúng: Chúng chết êm ả như người tin kính nhất trong bọn chúng, và có đức tin và hy vọng về sự cứu rỗi lớn như thế, và nói về sự cứu rỗi một cách dạn dĩ như thể chúng có sự bảo đảm về nó. Nhưng như hy vọng chúng trong đời, thì cái chết chúng cũng vậy: Hy vọng chúng không qua thử thách, vì nó chẳng phải việc Đức Chúa Trời làm, và cái chết chúng không bị quấy rầy, vì đó là sự phán xét của Đức Chúa Trời về chúng.
Nhưng tôi nói, tại điều này những kẻ sống sót sau chúng lấy can đảm bước theo dấu chân chúng, và tiếp tục sống trong sự vi phạm luật pháp Đức Chúa Trời; vâng chúng kiêu hãnh ưỡn ngực trong những việc gian ác mình; vì trong Thi Thiên tiếp theo như sau. Lúc chết chẳng có dây trói, nhưng thân thể chúng mập mạnh, v.v. Vì thế sự kiêu ngạo bao quanh chúng (những kẻ sống sót) như dây chuyền, sự bạo ngược bao phủ chúng như áo mặc. [569] Vì vậy chúng lấy can đảm làm điều ác, vì vậy chúng kiêu hãnh trong sự gian ác mình. Vì vậy, tại sao? Vì, vì những kẻ đồng bạn chúng đã chết, sau khi đã sống lâu trong đời sống tục tĩu và gian ác nhất, một cách êm ả và giống như chiên con, như thể chúng vô tội.
Vâng, chúng dạn dĩ, khi thấy điều này, để kết luận, rằng Đức Chúa Trời, hoặc không biết, hoặc sẽ không để ý đến tội lỗi chúng. Chúng nói lời gian ác, chúng nói lời kiêu căng. Chúng nói gian ác về tội lỗi, vì chúng làm cho nó tốt hơn điều Lời phán về nó. Chúng nói gian ác về sự áp bức, rằng chúng khen ngợi, và cho đó là hành động khôn ngoan. Chúng cũng nói lời kiêu căng: Chúng đặt miệng nghịch các tầng trời, v.v. Và chúng nói, Đức Chúa Trời làm sao biết được, và Đấng Chí Cao há có tri thức sao? Và tất cả điều này, theo như tôi thấy, dấy lên trong lòng chúng từ việc chứng kiến cái chết êm ả và như chiên con của những kẻ đồng bạn chúng. [570]
Kìa, những kẻ ác là như vậy, (tức là, bởi đường lối gian ác) chúng cứ được an nhàn trong đời, của cải ngày càng thêm. [571]
Vậy đây là một sự phán xét lớn của Đức Chúa Trời, cả trên người chết trong tội lỗi mình, và cũng trên kẻ đồng bạn chứng kiến hắn chết như thế. Hắn phạm tội, hắn chết trong tội lỗi mình, mà lại chết êm ả. Kẻ đồng bạn hắn sẽ nói gì về điều này? Hắn sẽ phán đoán thế nào về cách Đức Chúa Trời sẽ đối xử với hắn, khi chứng kiến cái chết như chiên con của kẻ đồng bạn? Chắc chắn, hắn không thể, từ cảnh tượng như thế mà nói, Khốn thay cho ta, vì sự phán xét ở trước mặt người: Hắn không thể thu thập, rằng tội lỗi là điều đáng sợ và cay đắng, bởi cái chết như trẻ thơ của ông Badman. Mà phải hơn, nếu hắn phán đoán theo điều hắn thấy, hay theo lý trí hư hoại mình, kết luận với những kẻ ác ngày xưa, rằng Mọi kẻ làm điều ác đều tốt đẹp trước mặt Đức Giê-hô-va, và Ngài vui thích những kẻ ấy; hoặc: Đức Chúa Trời của sự phán xét ở đâu? [572]
Vâng, điều này đủ làm rối trí người khôn ngoan nhất. Chính Đa-vít, đã bị đứng sững, khi chứng kiến cái chết êm ả của kẻ không tin kính. Thật vậy, ông nói, Tôi đã giữ lòng mình trong sạch luống công, và đã rửa tay mình trong sự vô tội. Thi Thiên 73:13. Chúng, bề ngoài được may mắn hơn tôi nhiều: Mắt chúng lồi ra vì mỡ, chúng có nhiều hơn lòng ước ao; Nhưng cả ngày tôi bị tai họa, và mỗi buổi sáng bị sửa phạt. Điều này, tôi nói, làm Đa-vít kinh ngạc, vâng, và Gióp và Giê-rê-mi cũng vậy: Nhưng ông đi vào nơi thánh của Đức Chúa Trời, rồi ông hiểu được sự cuối cùng của chúng, mà trước đó ông không thể hiểu được. Tôi đã vào nơi thánh của Đức Chúa Trời: Nơi ấy là nơi nào? là nơi ông có thể cầu hỏi Đức Chúa Trời, và bởi Ngài được giải đáp về việc này: Rồi, ông nói, tôi hiểu được sự cuối cùng của chúng. Rồi tôi thấy, rằng Chúa đã đặt chúng nơi trơn trượt, và Chúa quăng chúng xuống chỗ hủy diệt. Quăng chúng xuống, tức là, thình lình, hay như lời tiếp theo nói, Trong một lúc chúng bị tiêu diệt hoàn toàn bởi kinh hãi: những kinh hãi ấy đã không bắt lấy chúng trên giường bệnh, vì chúng không có dây trói trong lúc chết. Vậy những kinh hãi bắt lấy chúng tại đó, nơi mà chúng cũng bị giữ trong đó đời đời. Điều này ông đã tìm ra, tôi nói, nhưng không phải không có nhiều đau đớn, buồn rầu và như bị đâm trong thận mình: sâu sắc, khó khăn và nan giải biết bao ông mới đi đến được một quyết định đúng trong việc này.
Và thật vậy, đây là một sự phán xét sâu sắc của Đức Chúa Trời đối với kẻ tội lỗi không tin kính; nó đủ làm chao đảo cả một thế gian, chỉ có người tin kính ở trong thế gian có một nơi thánh để đi vào, nơi có lời sấm truyền và Lời Đức Chúa Trời, bởi đó sự phán xét Ngài, và lý do của nhiều sự phán xét ấy được tỏ ra cho, và được họ hiểu.
Ông Chú Ý. Quả thật đây là một sự phân phát làm chao đảo. Nó đầy sự khôn ngoan và cơn giận của Đức Chúa Trời. Và tôi tin, như ông đã nói, rằng nó đầy sự phán xét cho thế gian. Ai mà tưởng tượng được, nếu không biết ông Badman, mà lại thấy hắn chết, ngoài việc hắn là người có đời sống và cách ăn ở thánh khiết, vì hắn chết lặng lẽ, êm ả, như chiên con hay đứa trẻ sơ sinh? Họ há chẳng, tôi nói, kết luận rằng hắn là người công chính sao? hay nếu họ đã biết hắn và đời sống hắn, mà thấy hắn chết êm ả như thế, họ há chẳng kết luận rằng hắn đã làm hòa với Đức Chúa Trời sao? Hơn nữa, nếu một số người đã biết hắn chết trong tội lỗi mình, mà hắn lại chết như chiên con, họ há chẳng kết luận, rằng hoặc Đức Chúa Trời không biết tội lỗi chúng ta, hoặc Ngài thích chúng; hoặc Ngài thiếu quyền năng, hoặc ý muốn, hoặc lòng, hoặc khéo léo để phạt chúng; vì chính ông Badman đã từ một đời sống tội lỗi ra đi êm ả, bình an, và như chiên con như thế sao?
Ông Khôn Ngoan. Không còn nghi ngờ gì, đây là một sự phán xét nặng nề của Đức Chúa Trời trên kẻ ác; (Gióp 21:23) người này xuống Địa Ngục trong bình an, người kia xuống Địa Ngục trong hoạn nạn; người này xuống đó bị đưa đi bởi chính tay mình; người kia xuống đó bị đưa đi bởi tay kẻ đồng bạn; người này xuống đó với đôi mắt nhắm nghiền, và người kia xuống đó với đôi mắt mở to; người này xuống đó gào thét, và người kia xuống đó khoe khoang về Thiên Đàng và hạnh phúc suốt đường đi: Người này xuống đó như chính ông Badman, và những người khác xuống đó như các anh em hắn đã làm. Nhưng trên hết, cái chết của ông Badman, về cách thức chết, là đầy dẫy bẫy rập và cạm bẫy nhất cho kẻ ác; vì vậy những kẻ chết như hắn, là vấp phạm lớn nhất cho thế gian: Chúng đi, và đi, chúng đi bình an từ tuổi trẻ đến tuổi già, rồi đến mồ mả, rồi đến Địa Ngục, không tiếng động: Chúng đi như bò đến lò sát sinh, và như kẻ dại đến chỗ sửa phạt bằng cùm; tức là, cả vô cảm lẫn an toàn. Ôi! nhưng khi đến cổng Địa Ngục! Ôi! nhưng khi chúng thấy những cổng ấy mở toang cho chúng: Ôi! nhưng khi chúng thấy đó là nhà mình, và chúng phải vào trong đó, thì sự bình an và êm ả của chúng bay đi đời đời: Rồi chúng gầm như sư tử, rú như rồng, tru như chó, và run rẩy trước sự phán xét mình, như chính ma quỷ run rẩy. Ôi! khi chúng thấy mình phải lao qua vực thẳm và cổ họng của Địa Ngục! khi chúng thấy Địa Ngục đã khép hàm ghê tởm của nó trên chúng! khi chúng mở mắt ra, và thấy mình trong bụng và ruột của Địa Ngục! thì chúng sẽ than khóc, và khóc lóc, và rên rỉ, và nghiến răng vì đau đớn. Nhưng điều này không được xảy ra (hoặc nếu phải xảy ra, thì rất hiếm) cho đến khi chúng đã ra khỏi tầm mắt và tầm nghe của những người phàm mà chúng để lại còn sống trong thế gian.
Ông Chú Ý. Được rồi, người láng giềng tốt của tôi là Ông Khôn Ngoan, tôi thấy mặt trời đã xế bóng, và ông đã đi đến kết luận về Đời sống và Cái chết của ông Badman; và vì vậy tôi xin cáo từ ông. Chỉ trước hết, xin cho tôi nói, tôi mừng vì hôm nay đã gặp ông, và duyên may chúng ta đã bàn đến tình trạng của ông Badman. Tôi cũng cảm ơn ông vì sự thẳng thắn với tôi, trong việc ban cho tôi câu trả lời cho mọi câu hỏi của tôi: Tôi chỉ xin ông cầu nguyện; rằng Đức Chúa Trời sẽ ban cho tôi nhiều ân điển, để tôi chẳng sống cũng chẳng chết như ông Badman đã làm.
Ông Khôn Ngoan. Người láng giềng tốt của tôi là Ông Chú Ý, tôi chúc ông được phước trong linh hồn và thân thể; và nếu điều gì tôi đã nói về Đời sống và Cái chết của ông Badman, có thể ích lợi cho ông, tôi sẽ hết lòng vui mừng; chỉ xin ông cảm tạ Đức Chúa Trời về điều đó, và hết lòng cầu nguyện cho tôi, để tôi cùng với ông được giữ gìn bởi quyền năng Đức Chúa Trời qua đức tin cho đến sự cứu rỗi.
Ông Chú Ý. A-men. Tạm biệt.
Ông Khôn Ngoan. Tôi hết lòng chúc ông tạm biệt.
[4] Tội lỗi nguyên thủy là gốc rễ của những vi phạm thực tế.
[5] Mác 7.
[6] Gióp 11:12. Ê-xê-chi-ên 16. Xuất Ê-díp-tô Ký 13:13. Chương 34:20.
[7] Rô-ma 5.
[8] Badman nghiện nói dối từ thuở bé.
[9] Một lời nói dối cố ý nói ra chứng tỏ lòng người cứng cỏi một cách tuyệt vọng.
[10] Phần của kẻ nói dối. Khải Huyền 21:8, 27. Chương 22:15.
[11] Châm Ngôn 22:15. Chương 23:13, 14.
[12] Giăng 8:44.
[13] Con đẻ của ma quỷ.
[14] Công Vụ 5:3, 4.
[15] Cha và mẹ của lời nói dối.
[16] Mác.
[17] Có người sẽ nói dối vì một đồng xu lợi lộc.
[18] Một gương cho kẻ nói dối. Công Vụ 5.
[19] Một linh nói dối đi kèm với các tội khác.
[20] Badman nghiện ăn cắp vặt.
[21] Badman ăn trộm của cha mình.
[22] Xuất Ê-díp-tô Ký 20:15.
[23] Xa-cha-ri 5:3.
[24] Giê-rê-mi 2:26. Badman thường xử sự thế nào khi cha quở trách hắn về tội lỗi.
[25] Badman gắn bó với bạn bè hơn là với cha hay mẹ.
[26] Badman vui mừng khi nghĩ ngày chết của cha mẹ đã gần.
[27] 1 Sa-mu-ên 2:25.
[28] Badman cho việc ăn trộm của mình chẳng có gì to tát.
[29] Câu chuyện về lão Tod.
[30] Kẻ trộm trẻ hãy lưu ý.
[31] Lão Tod bắt đầu con đường đến giá treo cổ bằng việc ăn trộm vườn cây ăn trái và những thứ tương tự.
[32] Badman không chịu nổi ngày của Chúa.
[33] Tại sao Badman không chịu nổi ngày của Chúa.
[34] Đức Chúa Trời thử lòng người ra sao, bằng việc lập nên ngày của Chúa, và biệt riêng nó cho sự phục vụ Ngài.
[35] Sáng Thế Ký 2:2. Xuất Ê-díp-tô Ký 31:13, 14, 15, 16, 17. Mác 16:1. Công Vụ 20:7. 1 Cô-rinh-tô 16:1, 2. Mác 2:27, 28. Khải Huyền 1:10.
[36] Ê-sai 5:8, 13.--Không rõ chỗ này ăn khớp với văn bản ở đâu.--DP.
[37] Chương 56:2.
[38] A-mốt 8:5.
[39] Hê-bơ-rơ 4:9.
[40] Badman thường tiêu ngày của Chúa thế nào.
[41] Ê-phê-sô 5:6.
[42] Badman nghiện thề thốt và rủa sả.
[43] Rô-ma 6:13.
[44] Thề thốt và rủa sả là huy hiệu danh dự của ông Badman.
[45] Sự khác biệt giữa thề thốt và rủa sả.
[46] Thề thốt là gì.
[47] Xuất Ê-díp-tô Ký 20:7.
[48] Người ta có thể phạm tội khi thề về một sự thật. Giê-rê-mi 5:2.
[49] Kẻ thề về một lời nói dối, kết luận rằng Đức Chúa Trời cũng gian ác như chính mình.
[50] Xa-cha-ri 5:3. Giê-rê-mi 7:9. Ô-sê 4:2, 3.
[51] Sáu nguyên nhân của việc thề thốt luống công.
[52] Gia-cơ 3:6, 7, 8, 9.
[53] Rủa sả được phân biệt với thề thốt thế nào.
[54] Về rủa sả, nó là gì.
[55] 2 Sa-mu-ên 16:6, 7, 8.
[56] 1 Các Vua 2:8.
[57] Những kẻ tục tĩu thời nay rủa sả thế nào.
[58] Gióp 30:31.
[59] Cách rủa sả của Badman.
[60] Gã chửi thề.
[61] Badman rủa sả cha mình, v.v.
[62] Badman rủa sả súc vật của cha mình.
[63] Gióp 15. Truyền Đạo 7:22.
[64] Bốn nguyên nhân của việc rủa sả.
[65] Sự sỉ nhục nó mang đến cho Đức Chúa Trời.
[66] Gia-cơ 3:9.
[67] Thề thốt và rủa sả, là tội nghịch với ánh sáng của tự nhiên.
[68] Sáng Thế Ký 31.
[69] Những gương về cơn giận của Đức Chúa Trời đối với kẻ thề thốt và rủa sả.
[70] Thi Thiên 109:17, 18.
[71] Nuôi dạy con cái gian ác là điều đau đớn.
[72] Badman bị đưa đi làm học việc.
[73] Chủ của Badman thời trẻ, và tư cách của ông ta.
[74] Chủ xấu, là điều xấu.
[75] Một người chủ có thể làm hư một học việc bằng bao nhiêu cách.
[76] Trẻ con rất hay quan sát việc người lớn làm.
[77] 1 Sa-mu-ên 2.
[78] Badman có mọi lợi thế để nên tốt, nhưng vẫn cứ là Badman.
[79] Mọi điều tốt đều đáng ghê tởm đối với Badman.
[80] Lời khuyên tốt cho Badman như nhà giam Little-Ease. Châm Ngôn 9:8. Chương 15:12.
[81] Badman thường xử sự thế nào tại các bài giảng.
[82] Những lời tuyệt vọng của một người tên H. S., người từng là bạn đồng hành của tôi. Ông ta là anh em ruột của Ned, người mà bạn đã đọc về trước đây.
[83] Gióp 21:14. Xa-cha-ri 1:11, 12, 13.
[84] Xa-cha-ri 7:13.
[85] Sáng Thế Ký 21:9, 10. 2 Các Vua 2:23, 24.
[86] Những người quen của Badman.
[87] Một dấu hiệu cơn giận của Đức Chúa Trời.
[88] Rô-ma 1:28.
[89] Thi Thiên 125:5.
[90] 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:10, 11, 12.
[91] Châm Ngôn 12:20.
[92] Những mồi nhử của ma quỷ.
[93] Châm Ngôn 1:29.
[94] Việc này xảy ra tại Bedford.
[95] Châm Ngôn 7:12, 13.
[96] Châm Ngôn 5:11.
[97] 2 Phi-e-rơ 2:12, 13.
[98] Badman trở thành khách quen của quán rượu.
[99] Một câu chuyện cho kẻ say rượu.
[100] Bốn điều ác đi kèm với sự say rượu.
[101] Châm Ngôn 23:20, 21.
[102] Truyền Đạo 7:17.
[103] Châm Ngôn 23:29, 30.
[104] 1 Cô-rinh-tô 6:10.
[105] Điều ác thứ năm là tệ nhất.
[106] Châm Ngôn 23:34, 35.
[107] Một sự phản đối được giải đáp.
[108] Ha-ba-cúc 2:9, 10, 11, 12. Các câu 5, 15.
[109] Túi tiền của chủ Badman trả cho sự say rượu của hắn.
[110] Lời cảnh báo cho các chủ.
[111] Người bạn thứ ba của Badman nghiện sự ô uế.
[112] Tội lỗi của người lớn nguy hiểm.
[113] Châm Ngôn 5:8.
[114] Dấu hiệu của gái điếm.
[115] Chương 7:6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.
[116] Tội ô uế bị lên án.
[117] Những điều ác nào đi kèm tội này. Châm Ngôn 6:26.
[118] Sáng Thế Ký 38:18.
[119] Châm Ngôn 31:1, 2.
[120] Một câu chuyện cho kẻ ô uế lưu ý.
[121] Thêm những điều ác đi kèm tội này.
[122] Gióp 31:1, 2, 3.
[123] Châm Ngôn 6:33.
[124] Châm Ngôn 6:26.
[125] Chương 23:27. Châm Ngôn 2:18, 19. Chương 7:25, 26, 27.
[126] Châm Ngôn 22:14.
[127] Ê-phê-sô 5:5.
[128] Những lời tuyệt vọng.
[129] Sáng Thế Ký 39:10.
[130] Về Giô-sép thanh sạch.
[131] Nhiều người bị làm cho thành gái điếm bởi những lời hứa hôn nhân, v.v.
[132] Gương soi cho kẻ có tội của Clark, Chương 2. Trang 12.
[133] Badman và chủ hắn ghê tởm nhau.
[134] Châm Ngôn 29:27.
[135] Badman trẻ bỏ trốn khỏi chủ.
[136] Hắn kiếm được một chủ mới giống như mình.
[137] Một dấu hiệu cơn giận của Đức Chúa Trời trên Badman trẻ.
[138] Sự bày tỏ cơn giận của Đức Chúa Trời đối với hắn.
[139] Sáng Thế Ký 18:18, 19.
[140] Thi Thiên 7:14.
[141] Gia-cơ 1:15.
[142] Cha mẹ nên quan tâm gửi con mình vào những gia đình tốt.
[143] Các chủ cũng nên cẩn thận về những đầy tớ mình nhận.
[144] Badman trẻ và chủ thứ hai không thể hòa thuận.
[145] Công Vụ 16:16.
[146] Lý do họ bất hòa.
[147] Công Vụ 16:17, 18, 19, 20.
[148] Rô-ma 14:22.
[149] Những chủ xấu tự lên án mình khi vì sự xấu mà đánh đầy tớ xấu của mình.
[150] 1 Các Vua 16:7.
[151] Tại sao Badman trẻ không bỏ trốn khỏi chủ này dù ông ta đánh hắn.
[152] Tại sao Badman chịu được lời quở trách của chủ sau hơn là của chủ trước.
[153] Badman hoàn tất trong sự gian ác mình bằng những phương tiện nào.
[154] Badman hết hạn học việc.
[155] Hắn về nhà cha mình.
[156] Hắn kiềm chế mình vì tiền.
[157] Sự nghiêm khắc nghiêng về điều gì.
[158] Chúng ta giỏi cho lời khuyên tốt hơn là nhận lời khuyên tốt.
[159] Điều này đáng suy ngẫm.
[160] Một người đàn bà tốt và đứa con trai xấu của bà.
[161] Ông Badman tự lập, và nhanh chóng chạy đến tận cùng đất.
[162] Lý do hắn suy sụp.
[163] Truyền Đạo 11:9.
[164] Những bạn mới.
[165] Tính khí của ông Badman.
[166] Châm Ngôn 29:3. Chương 13:20.
[167] Châm Ngôn 28:7.
[168] Châm Ngôn 28:19.
[169] Châm Ngôn 23:21.
[170] Cách xử sự của hắn khi suy sụp.
[171] Hắn che đậy sự suy sụp mình thế nào.
[172] Badman muốn một người vợ giàu.
[173] Badman để mắt đến một cô gái tin kính.
[174] Hắn tìm cách chiếm được nàng, tại sao, và thế nào.
[175] Hắn gọi các bạn mình lại, và họ khuyên hắn cách chiếm được nàng.
[176] Badman đến với cô gái như bạn hắn khuyên.
[177] Lời khen ngợi của Badman, lời khen ngợi dối trá của hắn.
[178] Khinh lời khuyên về hôn nhân là nguy hiểm.
[179] Badman đạt được điều ước, cưới vợ, v.v.
[180] Cách ăn ở của hắn bị xét là không tin kính và gian ác.
[181] Ma-thi-ơ 23.
[182] Sự thay đổi lớn nhanh chóng xảy đến cho vợ Badman.
[183] Ma-la-chi 3:15.
[184] Sự trông đợi sự phán xét là vì những điều như thế.
[185] Gióp 21:30, 31, 32.
[186] Một gương về cơn giận của Đức Chúa Trời trên những kẻ xưa đã phạm tội này của ông Badman. Sáng Thế Ký 34.
[187] Sau khi Badman cưới vợ, các chủ nợ đến đòi hắn, và của hồi môn của vợ trả cho những gì gái điếm của hắn đã ăn uống trước khi hắn cưới.
[188] Giờ nàng gặt lấy bông trái của sự thiếu suy nghĩ của mình.
[189] Giờ Badman đã có được vợ nhờ đạo, hắn treo đạo lên như vật không dùng, và tiếp đãi các bạn cũ.
[190] Hắn đuổi bạn tốt khỏi vợ mình.
[191] Hắn đến với gái điếm.
[192] Hắn chửi rủa vợ mình.
[193] Hắn tìm cách ép vợ bỏ đạo.
[194] Hắn nhạo báng những người giảng cho vợ.
[195] Hắn nhạo báng vợ trong lúc nàng sầu não.
[196] Hắn từ chối để nàng ra ngoài với bạn tốt.
[197] Nàng thỉnh thoảng lén ra ngoài.
[198] Sự ăn năn và than thở của nàng.
[199] Thi Thiên 120.
[200] Điều ác của việc chung ách không đều.
[201] 2 Cô-rinh-tô 6:13.
[202] Sáng Thế Ký 3:15.
[203] Phục Truyền 2:43. (Câu này không tồn tại nhưng văn bản ghi như vậy. DP)
[204] Lời khuyên tốt cho những cô gái tin kính sắp lấy chồng.
[205] Lời cảnh báo cho thiếu nữ.
[206] Hãy lấy vợ của ông Badman làm gương.
[207] Phục Truyền 7:4, 5. (Chú thích khá thừa. DP)
[208] 1 Cô-rinh-tô 7:39. 2 Cô-rinh-tô 6:14, 15, 16.
[209] Những quy tắc cho người sắp cưới.
[210] Nếu yêu linh hồn mình hãy coi chừng.
[211] Phục Truyền 7.
[212] Thi Thiên 106:35, 36, 37, 38, 39, 40.
[213] Những đứa con của Badman với người đàn bà tốt này.
[214] Nê-hê-mi 13:24.
[215] Người cha không tin kính và người mẹ tin kính tranh giành con cái Đức Chúa Trời ban cho họ thế nào.
[216] 2 Các Vua 17.
[217] Những lợi thế của con cái có cha mẹ đều tin kính.
[218] Những bất lợi của con cái có cha mẹ không tin kính.
[219] Gióp 30:8.
[220] Một cuộc tranh cãi giữa ông Badman và vợ.
[221] Ê-phê-sô 5:28.
[222] Badman dùng vũ khí nào để đối phó với vợ.
[223] Lòng ông Badman bị phơi bày về sự thù nghịch đối với bạn bè của vợ.
[224] Mác.
[225] Cuộc đàm đạo mới về ông Badman.
[226] Ông Badman giở một trò mới.
[227] Sự hoàn hảo của ông Badman.
[228] Ông Badman hưởng thụ mình thế nào.
[229] 2 Sử Ký 28:22. 1 Các Vua 21:25. Sáng Thế Ký 13:13.
[230] Gióp 21:17.
[231] Có vô số kẻ giống ông Badman.
[232] Châm Ngôn 24:9.
[233] Kẻ muốn xấu thì xấu.
[234] Ma-thi-ơ 5:28.
[235] Châm Ngôn 23:7. Ma-thi-ơ 5. Rô-ma 7:7.
[236] Lòng xấu làm nên người xấu.
[237] 1 Sa-mu-ên 24:13. Ma-thi-ơ 7:16, 17, 18.
[238] Mác 7:20, 21, 22, 23.
[239] Ông Badman có nghệ thuật phá sản, và kiếm tiền bằng cách đó.
[240] Hắn xoay xở mọi việc thế nào để phá sản.
[241] Hắn phá sản.
[242] Những lời ngọt ngào của ông Badman với các chủ nợ.
[243] Bạn của Badman.
[244] Ông Badman đề nghị gì với các chủ nợ.
[245] Cuối cùng họ đồng ý, và ông Badman lợi dụng việc phá sản.
[246] Không có lời bào chữa nào cho sự bất lương của hắn.
[247] Trả lời hai câu hỏi.
[248] 1. Câu hỏi.
[249] Lê-vi Ký 19:13.
[250] Sự ghê tởm của tội này.
[251] 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:6.
[252] Lời cảnh cáo rõ ràng.
[253] Cô-lô-se 3:25.
[254] Lại lời cảnh cáo rõ ràng.
[255] Kẻ cố ý phạm tội này giống như ma quỷ.
[256] 2. Câu hỏi.
[257] Những kẻ phá sản nên đối xử với lương tâm mình thế nào.
[258] Lời khuyên tốt.
[259] Rô-ma 12:11.
[260] 1 Ti-mô-thê 5:8.
[261] Châm Ngôn 18:9.
[262] Lại lời khuyên tốt.
[263] Làm sao biết sự suy sụp của mình đến bởi sự phán xét của Đức Chúa Trời, hay bởi sự sai lầm của mình.
[264] Một câu hỏi khác.
[265] Châm Ngôn 10:3. 1 Phi-e-rơ 5:6.
[266] Ca Thương 3:33.
[267] Lại lời khuyên tốt. Phục Truyền 32:15.
[268] Gia-cơ 1:9, 10.
[269] Suy ngẫm bốn điều.
[270] Gióp 1:21. Chương 2:8.
[271] Thi Thiên 49:6.
[272] Gia-cơ 2:5.
[273] Đối xử lương thiện với chủ nợ.
[274] Châm Ngôn 16:33.
[275] Giê-rê-mi 15:10, 11. Châm Ngôn 16:7.
[276] Một vết nhơ nặng nề trên đạo.
[277] Nếu kẻ gian lấy sự xưng đạo làm áo choàng để gian ác, ai có thể giúp được?
[278] 1 Cô-rinh-tô 6:8, 9, 10. 2 Ti-mô-thê 3:1, 2, 3, 4, 5.
[279] Ma-thi-ơ 18:6, 7, 8.
[280] Hãy để những kẻ như thế bị mọi người tốt từ bỏ.
[281] Giê-rê-mi 17:11.
[282] Ê-xê-chi-ên 20:38, 39.
[283] 2 Cô-rinh-tô 7:2.
[284] Mác 10:19.
[285] 1 Sa-mu-ên 12:3.
[286] Câu 4.
[287] Một câu hỏi.
[288] Một câu trả lời.
[289] 2 Các Vua 4:1, 2.
[290] A-ghê 1:9.
[291] Đức Chúa Trời đôi khi thổi trên dân Ngài. Họ nên làm gì lúc ấy.
[292] Phi-líp 4:12.
[293] Thêm về sự gian lận của ông Badman. Hắn dùng cân và đong gian dối.
[294] Lê-vi Ký 19:35, 36.
[295] Về cân và đong công chính.
[296] Ê-xê-chi-ên 45:10.
[297] Châm Ngôn 20:23. Chương 11:1.
[298] Điều ác của cân, quả cân và đấu gian dối.
[299] Phục Truyền 25:13, 14, 15, 16.
[300] Luật Cựu và Tân đều truyền mọi người phải lương thiện và ngay thẳng trong cân đong.
[301] Lu-ca 6:88.
[302] Những câu Kinh Thánh thích hợp cho mục đích chúng ta.
[303] Cân và đong gian dối tìm thấy ở đâu.
[304] 1. Nơi kẻ làm ác.
[305] Mi-chê 6:10.
[306] 2. Nơi kẻ không thương xót và kẻ áp bức.
[307] Ô-sê 12:7.
[308] 3. Nơi kẻ muốn nuốt người nghèo.
[309] A-mốt 8:4, 5, 6, 7.
[310] 4. Nơi kẻ ô uế.
[311] Mi-chê 6:11.
[312] Đa-ni-ên 5:27.
[313] Ông Badman gian lận thế nào, và che đậy sự gian lận mình ra sao.
[314] Quả cân tốt và cán cân xấu là một mánh khóe gian ác sâu sắc.
[315] Áo choàng đạo để che mắt sự gian ác của ông Lừa Đảo.
[316] Ma-thi-ơ 23.
[317] Có người viện cớ thói quen để gian lận.
[318] Phục Truyền 16:20.
[319] Kẻ lừa đảo và gian lận chẳng được gì.
[320] Mác 9.
[321] Châm Ngôn 10:3. Giê-rê-mi 15:13. Chương 17:3.
[322] Gióp 27:17.
[323] Châm Ngôn 13:22.
[324] Thêm những mánh khóe xấu của ông Badman.
[325] A-mốt 8.
[326] Một nghệ thuật khác để gian lận.
[327] Sô-phô-ni 1:9.
[328] Các đầy tớ hãy lưu ý những lời này.
[329] Về sự tống tiền.
[330] 1 Cô-rinh-tô 6:9, 10.
[331] Ai là kẻ tống tiền.
[332] Những kẻ bán rong.
[333] Châm Ngôn 22:16, 22.
[334] Phục Truyền 23:19.
[335] Người ta có được phép bán đắt nhất có thể không. Chứng minh phủ định bằng 8 lý do.
[336] Phải dùng lương tâm tốt khi bán.
[337] Chúng ta không được lợi dụng sự ngu dốt của người láng giềng.
[338] Cũng không được lợi dụng sự túng thiếu của người láng giềng.
[339] Cũng không được lợi dụng sự mê thích hàng hóa của chúng ta.
[340] Chúng ta phải dùng lương tâm tốt khi mua.
[341] Sáng Thế Ký 23:8, 9.
[342] 1 Sử Ký 21:22, 24.
[343] Lê-vi Ký 25:14.
[344] Phải dùng lòng bác ái trong việc buôn bán.
[345] 1 Cô-rinh-tô 16:14.
[346] 1 Cô-rinh-tô 13.
[347] Ê-phê-sô 4:25.
[348] Có thể và có tội trong việc buôn bán.
[349] Người buôn bán không được dùng bạo lực với luật tự nhiên.
[350] Ma-thi-ơ 7:12.
[351] Gióp 37:7.
[352] Chúng ta không được lạm dụng ân tứ mình có trong sự hiểu biết việc đời.
[353] 1 Cô-rinh-tô 10:13. (Không rõ chỗ này ăn khớp với văn bản ở đâu. DP)
[354] Mọi việc chúng ta nên có mắt hướng về sự vinh hiển của Đức Chúa Trời.
[355] Cô-lô-se 3:17.
[356] Công Vụ 24:15, 16.
[357] Lê-vi Ký 25:14.
[358] Badman thường cười nhạo kẻ nói cho hắn biết lỗi mình.
[359] Lu-ca 16:13, 14, 15. Chương 6:25.
[360] Một câu hỏi.
[361] Một câu trả lời.
[362] Những sự chuẩn bị để làm người buôn bán tốt.
[363] Truyền Đạo 5:10, 11.
[364] 1 Ti-mô-thê 6:7, 8, 9.
[365] Ê-xê-chi-ên 22:13.
[366] Châm Ngôn 15:17. Chương 16:8. 1 Sa-mu-ên 2:5. Châm Ngôn 5:21.
[367] Gióp 14:17.
[368] Truyền Đạo 5:13, 14, 15.
[369] Châm Ngôn 20:14.
[370] A-mốt 8:5.
[371] Một sự phán xét của Đức Chúa Trời. 2 Các Vua 7.
[372] Châm Ngôn 11:26.
[373] Ê-sai 58:6, 7, 8.
[374] Phi-líp 4:5.
[375] Ông Badman là người rất kiêu ngạo.
[376] Về sự kiêu ngạo nói chung.
[377] Châm Ngôn 21:24.
[378] Kiêu ngạo bám chặt lấy bản tính.
[379] Châm Ngôn 8:13. Chương 29:23. Ê-sai 25:11. Ma-la-chi 4:1.
[380] Người kiêu ngạo không thích bị gọi là kiêu ngạo.
[381] Hai thứ kiêu ngạo.
[382] Châm Ngôn 16:5. Chương 21:4. Truyền Đạo 7:8.
[383] Ê-sai 3:17, 18, 19, 20, 21, 22.
[384] Kẻ ác ghét lời quở trách thói xấu mình.
[385] Dấu hiệu của người kiêu ngạo nói chung.
[386] Châm Ngôn 30:13.
[387] Châm Ngôn 17:19.
[388] Mác 7.
[389] Nói riêng.
[390] Thi Thiên 10:2.
[391] Thi Thiên 10:4.
[392] Châm Ngôn 13:10.
[393] Thi Thiên 119:51.
[394] Câu 122.
[395] Giê-rê-mi 13:17.
[396] Chương 43:2.
[397] Ma-la-chi 3:15.
[398] Về sự kiêu ngạo bề ngoài.
[399] 1 Ti-mô-thê 2:2. (Không rõ chỗ này ăn khớp với văn bản ở đâu.--DP)
[400] 1 Phi-e-rơ 3:3, 4, 5.
[401] Ông Badman không muốn kiêu ngạo bị gọi là kiêu ngạo.
[402] Những người xưng đạo phạm tội kiêu ngạo.
[403] Giê-rê-mi 3:3.
[404] 1 Ti-mô-thê 2:9.
[405] 1 Phi-e-rơ 3:1, 2, 3.
[406] Giê-rê-mi 23:15.
[407] Ê-xơ-ra 9:2.
[408] Kiêu ngạo trong người xưng đạo là sự hổ thẹn và vấp phạm cho thế gian.
[409] Tại sao kiêu ngạo được ưa chuộng như thế.
[410] Lý do 1. Mác 7:22, 23.
[411] Ô-ba-đia 3.
[412] 1 Giăng 2:16.
[413] 1 Phi-e-rơ 3:1, 2, 3, 4, 5.
[414] Lý do 3.
[415] Lý do 4.
[416] Ê-sai 6.
[417] Lý do 5.
[418] Những hậu quả ác của tội kiêu ngạo.
[419] Hậu quả ác 1. 1 Ti-mô-thê 3:6.
[420] Hậu quả ác 2. Thi Thiên 138:9.
[421] Hậu quả ác 3.
[422] Gia-cơ 4:6.
[423] Hậu quả ác 4. Châm Ngôn 16:25.
[424] Hậu quả ác 5. Châm Ngôn 11:2. Châm Ngôn 16:8.
[425] Hậu quả ác 6. 1 Ti-mô-thê 3:6.
[426] Một mô tả chung về ông Badman.
[427] Thi Thiên 36:1.
[428] Một tường thuật ngắn gọn về đường lối ông Badman.
[429] Ê-sai 26:10.
[430] Ê-sai 9:13.
[431] Ê-sai 26:11.
[432] Thi Thiên 29:5. (Không rõ chỗ này ăn khớp với văn bản ở đâu.--DP)
[433] Châm Ngôn 17:6. (Không rõ chỗ này ăn khớp với văn bản ở đâu.--DP)
[434] Ê-sai 26:10.
[435] Ông Badman phán đoán về Kinh Thánh.
[436] Người tốt là bài hát của ông Badman.
[437] Thi Thiên 50:19, 20.
[438] Rô-ma 3:7, 8.
[439] Giê-rê-mi 23:10.
[440] Khi kẻ ác rình rập, dân Đức Chúa Trời nên cẩn thận.
[441] Badman là người nóng giận, ghen tị.
[442] Châm Ngôn 14:16.
[443] Truyền Đạo 7:9.
[444] Ghen tị từ đâu chảy ra.
[445] Châm Ngôn 27:3, 4.
[446] Ghen tị là tệ nhất trong bốn thứ.
[447] Ga-la-ti 5:19, 20.
[448] Châm Ngôn 14:30.
[449] Ghen tị là cha và mẹ của nhiều sự gian ác.
[450] Gia-cơ 3:14, 15.
[451] Một số con đẻ của ghen tị.
[452] Gióp 5:2.
[453] Ma-thi-ơ 27:18.
[454] Mác 15:10.
[455] Công Vụ 7:9.
[456] Ê-sai 11:13.
[457] Công Vụ 13:14. (Không rõ chỗ này ăn khớp với văn bản ở đâu.--DP)
[458] Một điều hiếm có.
[459] Ông Badman có chút bối rối trong tâm trí.
[460] Ông Badman gãy chân.
[461] Hắn thề thốt.
[462] Hắn cầu nguyện.
[463] Nó không có tác dụng tốt nào trên hắn.
[464] Bao nhiêu tội đi kèm với sự say rượu.
[465] Công Vụ 17:30, 31, 32.
[466] Gióp 34:24, 25, 26.
[467] Một đòn công khai.
[468] trang 41.
[469] Ông Badman ngã bệnh.
[470] Lương tâm hắn bị thương.
[471] Hắn kêu la trong cơn bệnh.
[472] Chủ nghĩa vô thần của hắn giờ không giúp được hắn.
[473] Một gương đáng sợ về cơn giận của Đức Chúa Trời.
[474] Ông Badman còn làm gì nữa khi bệnh.
[475] Sự thay đổi lớn nơi ông Badman.
[476] Lời đồn trong thị trấn về sự thay đổi của ông Badman.
[477] Vợ hắn được an ủi.
[478] Ông Badman bình phục và trở lại đường cũ.
[479] Những thầy thuốc dốt giết linh hồn trong khi chữa thân thể.
[480] Sáng Thế Ký 4:13, 14. Xuất Ê-díp-tô Ký 9:27. 1 Sa-mu-ên 15:24. Ma-thi-ơ 27:3, 4, 5.
[481] Những triệu chứng thật của sự trở lại còn thiếu trong mọi ý thức về tội lỗi và khao khát thương xót của ông Badman.
[482] Xuất Ê-díp-tô Ký 19:28. Công Vụ 8:24.
[483] Lu-ca 16:27, 28.
[484] Về sự ăn năn trên giường bệnh, và rằng nó đáng nghi ngờ.
[485] Ô-sê 7:14.
[486] Một dấu hiệu của sự tuyệt vọng của lòng người.
[487] Phục Truyền 1:34, 35.
[488] Thi Thiên 78:34, 35, 36, 37.
[489] Lòng vợ ông Badman tan vỡ.
[490] Lời nói Cơ Đốc của nàng.
[491] Hê-bơ-rơ 12:22, 23, 24.
[492] Lời nàng nói với bạn bè. (Không rõ điều này liên quan đến văn bản thế nào. DP)
[493] Thi Thiên 35:13.
[494] Lời nàng nói với chồng.
[495] Hắn lái câu chuyện nàng đi chỗ khác.
[496] Lời nàng nói với những đứa con hư.
[497] Khải Huyền 7:16. Chương 21:3, 4.
[498] Lời nàng nói với đứa con cưng.
[499] Hê-bơ-rơ 3:14.
[500] Ê-phê-sô 5:11.
[501] Cái chết của nàng.
[502] Một trong những đứa con nàng được trở lại bởi những lời trăn trối của nàng.
[503] Ma-thi-ơ 23.
[504] Ngôn ngữ đê hèn của ông Badman.
[505] Hắn cưới vợ nữa, và hắn kiếm được người vợ sau này thế nào.
[506] Nàng là người thế nào, và họ sống ra sao.
[507] Gương soi của Clark.
[508] A-mốt 7:16, 17.
[509] Hắn bị phạt nơi người vợ sau vì cách đối xử xấu với vợ trước.
[510] Hắn chẳng khá hơn chút nào.
[511] Không ai thương xót hắn vì nỗi buồn hắn, mà coi đó là phần thưởng công bằng.
[512] Badman và người vợ sau này chia tay nhau nghèo xơ xác.
[513] Bệnh tật của ông Badman mà hắn chết.
[514] Danh Badman hôi thối khi hắn chết.
[515] Châm Ngôn 10:7.
[516] Việc ông Badman chết không ăn năn được chứng minh.
[517] 1 Bằng chứng hắn chết không ăn năn.
[518] Ê-sai 6. Rô-ma 11.
[519] Không ý thức về tội lỗi, không sự ăn năn được chứng minh.
[520] Công Vụ 2. Chương 9. Chương 16.
[521] Thi Thiên 38:18.
[522] 2 Sa-mu-ên 12.
[523] Gióp 10:2. Chương 34:32.
[524] Giê-rê-mi 31:18, 19, 20.
[525] Gióp 20:11. Châm Ngôn 5:22.
[526] Ma-thi-ơ 25. Ê-sai 66:24. Mác 9:44.
[527] Không phải mọi cái nhìn và ý thức về tội lỗi đều sinh ra sự ăn năn.
[528] 2 bằng chứng hắn chết không ăn năn.
[529] 1 Các Vua 21:17, 18, 19, 20, 21.
[530] Thi Thiên 41:6.
[531] Badman xử sự thế nào với người tốt khi họ đến thăm hắn trong cơn bệnh cuối.
[532] Gióp 21:14.
[533] Giê-rê-mi 2:25. Xa-cha-ri 7:11, 12. Công Vụ 28:26, 27.
[534] 3 Bằng chứng hắn chết không ăn năn.
[535] Công Vụ 9:11.
[536] Thi Thiên 18:14.
[537] Gióp 36:13.
[538] Thi Thiên 51:1. Thi Thiên 6:1, 2, 3, 4. Thi Thiên 38.
[539] 4 Bằng chứng hắn chết không ăn năn.
[540] Công Vụ 9:26, 28.
[541] Thi Thiên 119:63.
[542] 2 Cô-rinh-tô 5:17.
[543] Công Vụ 4:32, 33. Chương 2:44, 45, 46, 47.
[544] Ông Badman ra sao khi gần cuối.
[545] Hắn chết như chiên con.
[546] Ý kiến của kẻ ngu dốt về cách hắn chết.
[547] Chúng ta phải phán đoán thế nào người ta chết tốt hay không.
[548] Khi nào chúng ta có thể phán đoán tình trạng đời đời của một người bởi cách hắn chết.
[549] Câu chuyện về John Cox.
[550] Về việc chết trong tuyệt vọng.
[551] 1 Sa-mu-ên 28.
[552] Thi Thiên 73:4. (Không rõ chỗ này ăn khớp với văn bản ở đâu.--DP)
[553] Bàn thêm về cái chết của ông Badman.
[554] Kẻ sau đời sống tội lỗi chết êm ả, tức là, không ăn năn, xuống Địa Ngục. 1 Bằng chứng.
[555] Sự ăn năn trên giường bệnh hiếm khi tốt cho điều gì.
[556] Lu-ca 13:1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
[557] 2 Bằng chứng.
[558] Bình an trong tình trạng tội lỗi là dấu hiệu của sự hư mất.
[559] Ô-sê 4:17.
[560] 3 Bằng chứng.
[561] Giăng 12:40.
[562] Lu-ca 16:22.
[563] Rô-ma 2:1, 2, 3, 4, 5. Công Vụ 28:26, 27.
[564] 2 Phi-e-rơ 2.
[565] 4 Bằng chứng. Thi Thiên 73:4, 5, 6.
[566] Gióp 8:13, 14.
[567] Một ý kiến phù phiếm.
[568] Khi kẻ ác chết trong tội lỗi mình một cách êm ả, đó là sự phán xét của Đức Chúa Trời trên kẻ gian ác chứng kiến.
[569] Câu 6.
[570] Các câu 8, 9, 10, 11.
[571] Câu 12.
[572] Ma-la-chi 2:17.