Cốt Lõi Của Khả Huyền: Tổng Quan Vô Thiên Niên Kỷ Về Phần Kết Trọng Đại Của Toàn Bộ Kinh Thánh
Dean Davis · The Gist of the Revelation: An Amillennial Overview of the Grand Finale of All Scripture
Bản dịch do AI (MG-3) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
- Cốt Lõi Của Khả Huyền: Tổng Quan Vô Thiên Niên Kỷ Về Phần Kết Trọng Đại Của Toàn Bộ Kinh Thánh
- LỜI NÓI ĐẦU
- PHẦN I: Lời Giới Thiệu về Khải Huyền
- PHẦN II: Tổng Quan về Sách Khải Huyền
- LỜI NÓI ĐẦU
- Phần II là một quyển chú giải thu nhỏ. Theo quan điểm vô thiên niên kỷ, nó trình bày cho bạn cốt lõi của mọi khối và mọi chương trong sách Khải Huyền. Hy vọng của tôi là phần tổng quan ngắn gọn này sẽ khơi dậy trong bạn sự thèm muốn khám phá thêm, tay trong tay với chính Vua Chí Cao.
- PHẦN I
- Chương 1
- Chương 2
- Chương 3
- Chương 4
- Chương 5
- Chương 6
- Chương 7
- Chương 8
- Chương 9
- Chương 10
- Chương 11
- Chương 12
- Chương 13
- PHẦN II
- Chương 14
- Chương 15.
- Chương 16
- Chương 17
- Chương 4 là một sự mặc khải, trong khải tượng và biểu tượng, về vinh quang của Đức Chúa Cha, đặc biệt trong vai trò Ngài là Đấng Sáng Tạo và Đấng Phán Xét có chủ quyền của vũ trụ. Theo đó, Giăng thấy Ngài ngồi trên ngai, biểu tượng của chủ quyền phổ quát của Ngài (2). Diện mạo Ngài như các loại ngọc quý, tượng trưng cho vinh quang của bản thể Ngài, sự phong phú của bản tính Ngài, và kho báu của các thánh đồ và các thiên sứ (3). Bao quanh ngai có một cầu vồng (hoặc có thể là một vầng hào quang), nói lên Đức Chúa Trời giữ giao ước của Cựu Ước và Tân Ước. Cũng bao quanh Ngài là hai mươi bốn trưởng lão mặc áo trắng, đội mão triều, và ngồi trên hai mươi bốn ngai. Họ hình dung Hội Thánh phổ thông: mười hai người đầu gợi nhớ đến các tổ phụ và tượng trưng cho các thánh đồ Cựu Ước; mười hai người sau gợi nhớ đến các sứ đồ và tượng trưng cho các thánh đồ Tân Ước. Ở đây chúng ta có những người được Đức Chúa Trời tuyển chọn: mọi người Ngài đã tiền định để dự phần vinh quang Ngài và chia sẻ sự cai trị đời đời của Ngài (4; 7:9–17). Điều rất quan trọng là những tia chớp và tiếng sấm phát ra từ ngai Ngài, những dấu hiệu của cơn thịnh nộ đáng sợ và những sự phán xét kinh khiếp đang giáng xuống — và sắp giáng xuống — trên những cư dân tội lỗi và phản loạn trên đất (5).
- Chương 5 cho chúng ta thấy chiến thắng của Chiên Con và sự phong vương của Ngài với tư cách Vua Chí Cao của thiên đàng. Chương này cũng dùng khải tượng và biểu tượng, lần này để mặc khải những yếu tố then chốt của sự tôn cao của Ngài; để cho chúng ta thấy điều đã xảy ra khi Đấng Christ phục sinh thăng thiên lên trời và ngồi xuống bên phải Đức Chúa Cha, ở đó bắt đầu sự cai trị của Ngài với tư cách Tiên Tri Chí Cao, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm, và Vua của vũ trụ. Chúng ta hãy khám phá ngắn gọn khải tượng này để thấy Đức Thánh Linh bày tỏ những chân lý vĩ đại này như thế nào.
- Chương 18
- Chương 6 cho chúng ta thấy Vua Chí Cao trên trời bẻ sáu trong bảy ấn trên cuộn sách của Đức Chúa Cha. Trong chốc lát nữa tôi sẽ lập luận rằng chương 7 sau đó cho chúng ta thấy trước nội dung của cuộn sách: Hội Thánh vinh hiển trong thế giới hầu đến. Nếu đúng như vậy, điều đó có nghĩa là chương 6 phải đưa chúng ta từ khởi đầu của EOP đến tận cùng của nó. Chúng ta hãy xem có đúng như vậy không.
- Chương 19
- Chương 9, mô tả các sự phán xét của tiếng kèn thứ năm và thứ sáu, lại là một đơn vị nữa. Ở đây, các sự phán xét không giáng trên thiên nhiên bởi bàn tay quan phòng của Đức Chúa Trời, mà giáng trên con người và xã hội qua công cụ là Sa-tan, mà chính những công việc gian ác của hắn cũng nằm dưới quyền kiểm soát của Đấng Cai Trị và Thẩm Phán tối cao của thế gian.
- Chương 20
- Chương 21
- Chương 22
- Chương 23
- Chương 24
Cốt Lõi Của Khả Huyền: Tổng Quan Vô Thiên Niên Kỷ Về Phần Kết Trọng Đại Của Toàn Bộ Kinh Thánh
CỐT LÕI CỦA KHẢ HUYỀN: TỔNG QUAN VÔ THIÊN NIÊN KỶ VỀ PHẦN KẾT TRỌNG ĐẠI CỦA TOÀN BỘ KINH THÁNH
Dean Davis
Lời Khen Tặng Dành Cho Cốt Lõi của Khải Huyền
Hầu hết các mục sư đều muốn có một quyển chú giải sách Khải Huyền vừa có chiều sâu vừa dễ đọc; một quyển chú giải sẽ giúp ích cho cả chính họ lẫn dân sự của họ. Cốt Lõi của Khải Huyền chính là một quyển sách như thế. Sách gồm một phần giới thiệu mở rộng về sách Khải Huyền, một phần chú giải ngắn gọn nhưng thấu đáo, một bảng thuật ngữ về các thuật ngữ then chốt trong luận mạt thế theo Kinh Thánh, cùng những cách giải thích ngắn gọn về mọi biểu tượng chính trong sách Khải Huyền. Dù bạn là một nhà lãnh đạo Cơ Đốc hay chỉ là một tín hữu bình thường muốn hiểu rõ hơn về sách Khải Huyền, bạn sẽ thấy quyển sách này vô cùng quý giá.
—Bret Avlakeotes, mục sư, Hội Thánh Spring Hills,
Santa Rosa, California
Dean Davis có sự am hiểu tuyệt vời về thần học thời kỳ cuối cùng, và tôi trân trọng tính thấu đáo trong công trình nghiên cứu của ông trong lĩnh vực này. Cốt Lõi của Khải Huyền ngắn gọn, được viết hay và dễ đọc. Sách có sức thu hút rộng rãi đối với độc giả ở mọi trình độ trên hành trình mạt thế của họ, dù là người mới bắt đầu hay người đã dày dạn. Tôi hết lòng giới thiệu Cốt Lõi của Khải Huyền, cũng như mọi tác phẩm của Dean.
—Barney Cargile, mục sư, Hội Thánh Cơ Đốc Santa Rosa,
Santa Rosa, California
Quyển chú giải ngắn này về sách Khải Huyền chính là loại sách hướng dẫn rõ ràng và ngắn gọn mà tôi đã ước mình có được khi còn là một môn đồ trẻ của Đấng Christ, vật lộn với những hình ảnh phức tạp và đáng sợ trong tác phẩm cuối cùng của Giăng gửi cho Hội Thánh. Quyển sách của Dean nhẹ nhàng dẫn dắt độc giả đi qua toàn bộ sách Khải Huyền, làm nổi bật cấu trúc, mục đích, vẻ đẹp và phước hạnh của sách. Cốt Lõi của Khải Huyền gỡ bỏ những tấm màn che của chủ nghĩa giật gân khỏi mắt độc giả, giúp người ta đọc Lời của Chúa đúng như sứ đồ Giăng đã có ý định. Quyển chú giải này là một món quà cứ tiếp tục ban cho, với bảng thuật ngữ ngắn gọn về các thuật ngữ mạt thế, một bảng tra cứu ngắn gọn về các biểu tượng chính của sách Khải Huyền, và một phụ lục so sánh một cách đầy thiện chí cách giải thích theo thuyết phân kỳ và cách giải thích theo thuyết vô thiên niên kỷ về quyển sách này.
—Brandon Hartenstine, bạn hữu, đồng thành viên của
nhóm Amillennialism trên Facebook.
Chúa đã ban phước cho bạn tôi là Dean Davis với nhiều sự thông sáng về lời tiên tri trong Kinh Thánh, và cũng ban cho ông khả năng truyền đạt các ý tưởng của mình một cách khích lệ và tôn vinh Đấng Christ. Dean đã đào sâu vào Kinh Thánh để hiểu kế hoạch vĩ đại của Đức Chúa Trời cho các thời đại, và ông rất mong muốn trình bày những phát hiện của mình với sự chính xác và dễ đọc. Cốt Lõi của Khải Huyền là một quyển sách quý giá cho bất cứ ai muốn hiểu phần kết thúc vĩ đại của Kinh Thánh và sự hoàn tất mọi sự khi Đấng Christ trở lại.
—Kevin Kirby, mục sư, Hội Thánh Cộng Đồng Ân Điển Tối Cao,
Petaluma, California
Nhiều nhà giải kinh đã biến sách Khải Huyền thành một quyển sách đầy câu đố và điều huyền bí. Bất cứ tin tức thảm khốc nào hay cuộc giao tranh nào trong cuộc chiến văn hóa cũng đều có thể được tìm thấy trong sách Khải Huyền bởi những nhà tiên tri thời sự, những người không hiểu cả đối tượng lẫn ý định của quyển sách.
Dean Davis hiểu cả hai điều đó. Khải Huyền là một quyển sách đem lại sự an ủi cho Hội Thánh của Đấng Christ. Davis làm điều mà rất nhiều người không làm được—ông lùi lại khỏi các sự kiện thời sự và khỏi những tranh cãi vụn vặt về các chi tiết để nói với chúng ta bằng những lời lẽ đơn giản và ngắn gọn lạ thường rằng sách Khải Huyền nói về điều gì. Mục sư Davis nắm bắt cốt lõi của sách Khải Huyền một cách hoàn toàn chính xác—sách nói về con người và công việc của Đấng Christ, Đấng chiến thắng trong cuối cùng; và vì Ngài chiến thắng, sách Khải Huyền đem lại cho dân sự của Đức Chúa Trời sự can đảm và hy vọng.
—Kim Riddlebarger, tác giả quyển Lập Luận cho Thuyết Vô Thiên Niên Kỷ
và người dẫn chương trình The Blessed Hope Podcast
Dành cho Fitzwilliam, Georgiana, và Berea:
Hãy mạnh mẽ và can đảm,
hãy theo Chiên Con đi bất cứ nơi nào Ngài đi, hãy bước đi trong tình yêu thương,
và hãy biết rằng Ông đang chờ đợi trong Đất Hứa!
Bấy giờ, khi con rồng thấy mình đã bị quăng xuống đất, nó đuổi theo người đàn bà đã sanh con trai. Nhưng người đàn bà được ban cho hai cánh của chim ưng lớn, để bay vào đồng vắng, đến nơi của mình, là nơi người được nuôi dưỡng một kỳ, các kỳ, và nửa kỳ, xa khỏi mặt con rắn.
– Khải Huyền 12:13–14
Vì Đức Chúa Trời là Đấng đã phán rằng: Sự sáng phải soi từ trong sự tối tăm, đã soi sáng trong lòng chúng tôi, đặng sự hiểu biết về vinh hiển của Đức Chúa Trời chói lói nơi mặt Đức Chúa Giê-xu Christ.
– II Cô-rinh-tô 4:6
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
LỜI CẢM ƠN
GIỚI THIỆU
Bảng Tra Cứu Các Chữ Viết Tắt
Bảng Thuật Ngữ về Các Thuật Ngữ Then Chốt trong Luận Mạt Thế theo Kinh Thánh
PHẦN I: Lời Giới Thiệu về Khải Huyền
Dịp Viết và Bối Cảnh
Tác Giả
Ngày Viết
Thính Giả
Bản Chất và Mục Đích
Chủ Đề Xuyên Suốt
Thể Loại Văn Học
Thể Loại và Cách Giải Thích
Cấu Trúc
Cấu Trúc của Khối Số 4
Cấu Trúc và Cách Giải Nghĩa
Mục Đích Phụ Thêm
Tóm Tắt và Kết Luận
PHẦN II: Tổng Quan về Sách Khải Huyền
Lời Nói Đầu cho Phần Tổng Quan
Một Khải Tượng về Vua Chí Cao (Khải Huyền 1)
Các Sứ Điệp của Vua Chí Cao Gửi Cho Bảy Hội Thánh (Khải Huyền 2–3)
Sự Phong Vương của Vua Chí Cao (Khải Huyền 4–5)
Sáu Ấn và Thế Giới Sắp Đến (Khải Huyền 6–7)
Bảy Tiếng Kèn Cảnh Báo Về Cơn Thịnh Nộ của Đức Chúa Trời (Khải Huyền 8–11)
Người Nữ và Con Trẻ Nam, Bị Con Rồng và Các Kẻ Giúp Đỡ Nó Bắt Bớ (Khải Huyền 12–14)
Bảy Bát Thịnh Nộ Cuối Cùng của Đức Chúa Trời (Khải Huyền 15–16)
Sự Sụp Đổ của Các Kẻ Giúp Đỡ Con Rồng (Khải Huyền 17–19)
Một Ngàn Năm và Sự Sụp Đổ của Con Rồng (Khải Huyền 20)
Vương Quốc Đã Hoàn Tất của Vua Chí Cao (Khải Huyền 21–22)
Phụ Lục I: Cách Giải Thích Khải Huyền Theo Chủ Nghĩa Phân Kỳ, Cùng Với Những Lời Đáp Theo Quan Điểm Vô Thiên Niên Kỷ
Phụ Lục II: Các Biểu Tượng Chính trong Sách Khải Huyền
Phụ Lục III: Các Lời Tiên Tri trong Kinh Thánh về Trận Chiến Cuối Cùng
Ghi Chú Cuối Sách
Tài Liệu Tham Khảo Chọn Lọc
LỜI NÓI ĐẦU
Khi ý tưởng ấy mới đến, lòng tôi đã nhảy mừng trong tôi: thật vui thích biết bao khi bắt tay vào một quyển sách mà 90 phần trăm nội dung đã được viết sẵn!
Tôi vội giải thích ngay.
Vào năm 2014, tôi đã xuất bản quyển Vua Chí Cao của Thiên Đàng, một tác phẩm đồ sộ dày 740 trang, khám phá mọi ngóc ngách của luận mạt thế theo Kinh Thánh, và bênh vực một trường phái mạt thế gọi là thuyết vô thiên niên kỷ. Về sau, khi nhận ra rằng độ dài của quyển sách tỉ lệ nghịch với số lượng độc giả của nó, tôi đã xuất bản một bản rút gọn. Phát hành vào năm 2022, tôi đặt tên cho nó là Cuộc Tranh Luận Lớn về Thời Kỳ Cuối Cùng.
Trong cả hai quyển sách—vừa do nhu cầu hiển nhiên vừa do khuynh hướng nhiệt thành—tôi đã đi sâu vào món quà cuối cùng và hấp dẫn nhất mà Đức Chúa Trời ban trong Kinh Thánh cho Hội Thánh của Ngài, đó là sách Khải Huyền. Rồi, chỉ hai năm sau khi phát hành Cuộc Tranh Luận Lớn về Thời Kỳ Cuối Cùng, một ý nghĩ chợt đến với tôi: Tại sao không trích ra những tài liệu liên quan từ cả hai quyển sách và dệt chúng lại với nhau thành một quyển tổng quan ngắn gọn về chính sách Khải Huyền?
Vâng, như bạn có thể thấy, tôi rất thích ý tưởng ấy. Nhưng khi viết quyển sách này, còn có những động cơ khác cũng đang tác động—những động cơ mà tôi đã gắn vào nhan đề của sách và đáng được nói thêm đôi lời giới thiệu.
Trước hết, tại sao lại viết một quyển sách chỉ trình bày cốt lõi của sách Khải Huyền cho độc giả?
Về điểm này, có một từ duy nhất hiện lên trong tâm trí tôi: sự sợ hãi. Vì dù sách Khải Huyền thực ra là một quyển sách khá ngắn, nhiều người vẫn e ngại bước vào trong đó. Và trong số những người dám bước vào, nhiều người cuối cùng lại quay lui, vì bị đe dọa bởi những người khổng lồ trong Kinh Thánh mà dường như họ thấy đang cư ngụ trong vùng đất tốt lành nhưng xa lạ ấy.
Tất cả chúng ta đều đã gặp họ. Vô số biểu tượng quả thật có thể dường như xa lạ, khó hiểu, và đôi khi choáng ngợp. Ngoài ra, thoạt nhìn, những mô tả nối tiếp nhau về sự phán xét của Đức Chúa Trời có thể có vẻ quá mức và đáng sợ một cách không cần thiết. Và rồi, ở ven vùng đất ấy, chúng ta thấy tất cả các mục sư, giáo sư Kinh Thánh, và nhà chú giải—đông như cát biển—đang tiến lên và bênh vực những cách giải thích khác nhau về mục đích và ý nghĩa của quyển sách. Kết quả là, nhiều người đành bỏ cuộc, nói rằng: “Nếu ngay cả họ còn không hiểu nổi điều này, thì làm sao tôi hiểu được?”
Vậy nên, khi nhận biết những nỗi sợ như thế, tôi đã tìm cách trong quyển sách này làm một điều trên hết mọi sự: gieo sự tự tin vào lòng độc giả của tôi. Tôi muốn họ háo hức chạy vào trong sách Khải Huyền, thay vì sợ hãi chạy trốn khỏi nó. Và theo tôi, một cách tuyệt vời để đạt được mục tiêu đáng quý ấy đơn giản là trình bày cho họ cốt lõi của quyển sách: tinh túy của nó, thực chất của nó, những ý chính của nó. Một cốt lõi thì có thể nắm bắt được. Nó khiến một độc giả tiềm năng cảm thấy rằng mình thật sự có thể đọc xong nó—một ý nghĩ khích lệ, có lẽ sẽ khiến người ấy mạnh dạn thử sức. Tương tự, một tác phẩm ngắn hơn lặng lẽ gieo hy vọng: “Nếu tác giả có thể trình bày cho tôi cốt lõi của sách Khải Huyền trong một khoảng không gian tương đối nhỏ, có lẽ rốt cuộc nó vẫn có thể hiểu được, ngay cả đối với những người như tôi!” Tôi vô cùng vui mừng khi nghĩ đến những tâm hồn đói khát thuộc linh thốt lên chính điều ấy.
Thứ hai, tại sao lại viết một tác phẩm trình bày một tổng quan rõ ràng theo thuyết vô thiên niên kỷ về sách Khải Huyền cho độc giả?
À, như người ta vẫn nói trong phim ảnh, chuyện này phức tạp lắm. Phức tạp vì chính sách Khải Huyền đã phức tạp. Phức tạp vì có nhiều cách giải thích khác nhau về mục đích, cấu trúc, và các biểu tượng của sách. Và phức tạp vì cách giải thích phổ biến nhất trong giới Tin Lành—quan điểm tiền thiên niên kỷ theo thuyết phân kỳ—lại là cách phức tạp nhất trong tất cả. (Đừng hoảng sợ; tôi sẽ trình bày cốt lõi của quan điểm này và các quan điểm khác trong những trang sắp tới.)
Tôi đã suy ngẫm về luận mạt thế theo Kinh Thánh gần năm mươi năm nay. Không cần thuật lại hành trình dài dẫn đến những xác tín hiện tại của tôi, xin để tôi chỉ đơn giản trình bày kết luận của vấn đề: Giờ đây tôi hoàn toàn tin chắc rằng nếu không có thuyết vô thiên niên kỷ làm bạn đồng hành thần học, thì không còn hy vọng nào để hiểu luận mạt thế theo Kinh Thánh nói chung, hay sách Khải Huyền nói riêng. Nếu không có sự giúp đỡ của thuyết vô thiên niên kỷ, thì không còn hy vọng nào để gỡ rối quyển sách vô cùng phức tạp này.
Thật mừng—như tôi đã cố gắng chứng minh ở nơi khác—có nhiều lý do tốt đẹp để đón nhận thuyết vô thiên niên kỷ như một người hướng dẫn thần học đáng tin cậy. Theo nhận định của tôi, đó là luận mạt thế của Tân Ước. Đó là lựa chọn mạt thế đơn giản nhất, rõ ràng nhất, và truyền cảm hứng nhất trong mọi lựa chọn mạt thế. Đó là luận mạt thế mặc định của Hội Thánh Cơ Đốc lịch sử, xuất hiện trong gần như mọi tín điều, giáo lý vấn đáp, và bản tuyên xưng của Hội Thánh. Rất quan trọng, chỉ riêng thuyết vô thiên niên kỷ mới soi sáng đầy đủ bốn vấn đề nền tảng trong cuộc tranh luận lớn của giới Tin Lành về luận mạt thế theo Kinh Thánh: vương quốc của Đức Chúa Trời, cách giải thích đúng đắn các lời tiên tri về vương quốc trong Cựu Ước, ý nghĩa của thiên niên kỷ, và mục đích cùng bản chất của sự hoàn tất. Hơn nữa, bằng cách soi sáng bốn chủ đề này, thuyết vô thiên niên kỷ cuối cùng đem lại cho chúng ta bức tranh đúng đắn theo Kinh Thánh về tiến trình và đặc tính của lịch sử cứu rỗi. Liệu thuyết vô thiên niên kỷ có giúp bạn hiểu sách Khải Huyền không? Tôi xin mời bạn cứ đọc tiếp và tự mình quyết định.
Cuối cùng, tại sao lại viết một quyển sách xác định sách Khải Huyền là phần kết thúc vĩ đại của toàn bộ Kinh Thánh?
Đối với câu hỏi tuyệt vời này, tôi nhiệt thành đáp rằng: bởi vì một khi bạn đã thấy rằng sách đúng thật là như thế, bạn sẽ có thể vui hưởng và thu ích từ sách Khải Huyền như chưa bao giờ trước đây. Vì tại đây, Đấng Soạn Nhạc thiên thượng đã táo bạo quy tụ một đoàn đông đảo các chủ đề Kinh Thánh trước đó—những câu chuyện lịch sử, các hình bóng, các bóng mờ, các khải tượng, các lời tiên tri, các giáo lý, các lời cảnh báo, các lời khích lệ, và các lời an ủi—và khéo léo dệt chúng lại với nhau thành phân đoạn cuối cùng khải hoàn của Kinh Thánh, một phân đoạn tôn vinh cả kế hoạch cứu rỗi vĩ đại của Ngài lẫn Đấng mà Ngài đã hết sức rộng rãi đặt vào chính trung tâm của kế hoạch ấy: Chúa Giê-xu Christ, Vua Chí Cao của trời và đất.
Tóm lại, tôi đã viết quyển tổng quan ngắn gọn theo thuyết vô thiên niên kỷ này về sách Khải Huyền với hy vọng làm cho bạn đầy dẫy sự tự tin để bước vào và khám phá vùng đất uy nghi nhất này trong lãnh thổ Kinh Thánh của Em-ma-nu-ên. Và tôi cũng hy vọng rằng khi bạn bước vào đó, bạn sẽ bỗng nhiên thấy mình đang lắng nghe phần kết thúc vĩ đại của toàn bộ Kinh Thánh, rung động trước nó như chưa bao giờ trước đây, và được đưa ra ngoài, ra ngoài, và đi xa: đến với những người lân cận của bạn, đến với các dân tộc, đến với ngày cuối cùng của thời đại, đến với sự trở lại của Vua Chí Cao của thiên đàng, và đến với vinh hiển của Đức Chúa Trời Ba Ngôi trong thế giới đời đời sẽ đến.
LỜI CẢM ƠN
Đừng bao giờ nói không bao giờ, nhưng tôi nghĩ rất có thể đây là quyển sách cuối cùng của tôi. Nếu đúng vậy, thì đây là thời điểm thích hợp cho một số lời cảm ơn rất đặc biệt.
Trước hết, tôi muốn cảm ơn biên tập viên đáng tin cậy của tôi, Susan Roush, không chỉ vì công việc của chị trên bản thảo này, mà còn vì mọi sự giúp đỡ khéo léo, kiên nhẫn, và tận tâm mà chị đã dành cho tôi trong suốt nhiều thập kỷ qua. Cùng nhau, chúng tôi đã hợp tác trong một số bài viết, bốn quyển sách, và một bản dịch Tân Ước đầy thách thức. Điều đó nói lên rất nhiều rằng những người ở nhà xuất bản Redemption Press—những người chắc chắn thiên về chủ nghĩa hoàn hảo—đã hơn cả sẵn lòng để Susan đọc soát và biên tập các quyển sách của tôi. Susan, tôi xin cảm ơn chị một lần nữa vì tình bạn, sự ủng hộ, tính chuyên nghiệp, niềm vui, và những công lao vô cùng quý giá của chị trong Chúa.
Tiếp theo, tôi muốn ghi nhận những người bạn tốt của tôi ở nhà xuất bản Redemption Press. Thật vậy, họ đã trở thành gia đình đối với tôi. Giống như Susan, họ đã trung tín hợp tác với tôi trong nhiều thập kỷ, ủng hộ và khích lệ những nỗ lực của tôi để phục vụ Thân Thể của Đấng Christ qua công việc viết lách. Về quyển sách hiện tại, tôi xin đặc biệt cảm ơn Athena Dean (bạn hữu và giám đốc điều hành), Tracy Wren (quản lý dự án), Persis Abraham (người trình bày bản in và chủ sở hữu của Art Innovations), Tiffani Shea (người thiết kế bìa), và Carol Tetzlaff (phó biên tập). Giống như Thầy mà chúng ta tìm cách phục vụ, các chị đã làm mọi sự tốt đẹp!
Cũng xin gửi nhiều lời cảm ơn đến Bret Avlakeotes, Barney Cargile, Brandon Hartenstine, Kevin Kirby, và Kim Riddlebarger, những anh em yêu dấu trong Chúa, những người đã dành thời gian từ lịch trình bận rộn của mình để đọc bản thảo của tôi và giới thiệu tác phẩm này. Thật là một đặc ân, một niềm an ủi, và một niềm vui khi được đứng cùng với các anh em trong sự nghiệp trọng yếu của một luận mạt thế lành mạnh theo Kinh Thánh.
Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi cũng muốn ghi nhận món quà tuyệt vời nhất của Đức Chúa Trời, vợ tôi là Linda, người không chỉ cho tôi mượn để phục vụ Chúa cho đến khi hoàn tất công việc của mình, mà còn trung tín giữ cho con tàu gia đình nổi vững và đi đúng hướng trong khi vị thuyền trưởng tạm thời của nó cặm cụi trên các hải đồ của mình trong khoang tàu bên dưới. Linda, vì nhiều năm tình yêu tận hiến, tình bạn, công việc, và sự ủng hộ của em, anh cảm ơn em bằng cả tấm lòng.
Cuối cùng, tôi rất muốn ghi nhận chính Chúa. Giờ đây tôi đã bảy mươi bảy tuổi. Tôi đã bước đi với bạn tôi là Vua trong năm mươi năm. Tôi cảm thấy chân mình đang bước vào sông Giô-đanh, và đang ngửi thấy hương thơm của miền đất tốt lành bên kia bờ.
Tuy nhiên, vẫn còn thời gian để nhìn lại phía sau và để ngắm nhìn đầy kinh ngạc những năm tháng đã qua: bóng tối sâu thẳm mà Ngài đã kéo tôi ra khỏi, cú sốc thánh khiết khi ánh sáng của thế gian bừng lên, những cuộc chiến đấu kinh khiếp tiếp theo sau đó, và những lần thăm viếng cùng giải cứu đầy yêu thương vẫn trung tín theo sau; cũng nhìn lại tiếng gọi đầy hứng khởi đến với đời sống giảng dạy và viết lách, đến với mọi sự đọc, suy ngẫm, cầu nguyện, vật lộn, tiếp nhận, trau chuốt, và gọt giũa; và vượt trên tất cả những điều này, đến niềm vui khôn xiết khi thấy các thánh đồ của Đức Chúa Trời được phước nhờ công việc của chúng tôi.
Lạy Chúa, lời cảnh báo này tuy có thể đoán trước nhưng là bắt buộc: những khuyết điểm trong các tác phẩm là của tôi; mọi điều chân thật, tốt đẹp, và mỹ lệ đều thuộc về Ngài. Và vì món quà vĩ đại là mọi điều thuộc về Ngài, tôi xin dâng lên Ngài lời cảm tạ và ngợi khen chân thành nhất, vui mừng khi nghĩ rằng tôi sẽ làm như vậy mãi mãi khi cuộn sách trong tay Cha cuối cùng được mở ra, và khi các thánh đồ cùng tiến bước vào!
—Dean Davis, Mùa hè 2024
GIỚI THIỆU
Người khôn ngoan đã nói: “Một hành trình ngàn dặm bắt đầu bằng một bước đi duy nhất.” Noi theo gương ông, tôi xin nói với độc giả của mình rằng: “Hành trình hai mươi bốn chương nhỏ này bao gồm nhiều bước đi lớn, và sẽ là khôn ngoan nếu đi từng bước theo đúng thứ tự của nó.”
Trên hết mọi sự, xin hãy bắt đầu hành trình của bạn bằng cách đọc cẩn thận Bảng Thuật Ngữ về Các Thuật Ngữ Then Chốt trong Luận Mạt Thế theo Kinh Thánh. Điều này sẽ giúp bạn làm quen (hoặc làm quen lại) với mọi thuật ngữ và ý tưởng mạt thế chính yếu có trong Kinh Thánh, và cả với những thuật ngữ mà các nhà thần học dùng trong các cuộc thảo luận của họ về những sự cuối cùng. Nếu dọc đường, bạn thấy mình mong muốn thêm thông tin về các chủ đề này, xin hãy tham khảo quyển Cuộc Tranh Luận Lớn về Thời Kỳ Cuối Cùng. Và nếu bạn muốn xem các dòng thời gian mô tả những quan điểm khác nhau về tiến trình của lịch sử cứu rỗi, xin hãy thăm trang web của tôi, nơi bạn cũng sẽ tìm thấy những bài trình bày và phê bình về mọi trường phái chính của luận mạt thế theo Kinh Thánh.1
Sau khi đã xem qua Bảng Thuật Ngữ về Các Thuật Ngữ Then Chốt, giờ đây bạn sẽ sẵn sàng cho Phần I của quyển sách: Giới Thiệu về Sách Khải Huyền. Phần này chứa đựng những thông tin trọng yếu. Chúng ta đứng trên vai của những người đi trước, và trong những chương ngắn này, tôi đã cố gắng chắt lọc và truyền đạt một số sự thông sáng quý giá nhất của họ. Giống như toàn bộ khí giới của Đức Chúa Trời, những lời giới thiệu này sẽ trang bị cho bạn cho phần tổng quan tiếp theo về sách Khải Huyền. Hy vọng rằng, chúng sẽ làm cho bạn đầy dẫy sự tự tin cho một bước đi đầy thách thức và hứng khởi qua vùng đất cao vời nhất của Đất Em-ma-nu-ên.
Phần II là một quyển chú giải thu nhỏ. Theo quan điểm vô thiên niên kỷ, nó trình bày cho bạn cốt lõi của mọi khối và mọi chương trong sách Khải Huyền. Hy vọng của tôi là phần tổng quan ngắn gọn này sẽ khơi dậy trong bạn sự thèm muốn khám phá thêm, tay trong tay với chính Vua Chí Cao.
Sau khi hoàn tất Phần II, giờ đây bạn sẽ được trang bị để nghiên cứu hai phụ lục. Phụ lục thứ nhất khảo sát cách giải thích sách Khải Huyền theo thuyết phân kỳ, đưa ra những lời đáp trả theo thuyết vô thiên niên kỷ dọc đường. Nếu bạn đã là một Cơ Đốc nhân Tin Lành trong một khoảng thời gian nào đó, bạn đã từng gặp quan điểm phân kỳ. Thật vậy, đó có thể là quan điểm duy nhất mà bạn từng gặp, vì trong nhiều thập kỷ, vô số bài giảng, quyển sách, hội nghị, và phim ảnh đã biến nó thành luận mạt thế mặc định của Hội Thánh Tin Lành hiện đại. Do đó—vì tin chắc rằng thuyết vô thiên niên kỷ mới thật sự là quan điểm theo Kinh Thánh—tôi cảm thấy quan trọng phải so sánh và đối chiếu hai cách giải thích này một cách khá dài. Dù bạn có đồng ý hay không, tôi tin rằng bạn sẽ thấy cuộc tranh luận ôn hòa này vừa soi sáng vừa ích lợi.
Phụ Lục II là một bảng thuật ngữ về mọi biểu tượng chính có trong sách Khải Huyền. Việc tập hợp những định nghĩa ngắn này là một niềm vui lớn đối với tôi, và cũng là một điều ngạc nhiên lớn, vì đến cuối ngày, dường như với tôi bảng thuật ngữ nhỏ này bằng cách nào đó lại hoạt động như một quyển chú giải thu nhỏ khác về toàn bộ quyển sách!
Cuối cùng, phù hợp với cam kết của tôi đối với những cốt lõi, tôi đã trình bày cho bạn một thư mục ngắn gồm những quyển sách cơ bản, chất lượng cao, bàn về luận mạt thế nói chung, và về sách Khải Huyền nói riêng. Tôi tin rằng những tác giả theo thuyết vô thiên niên kỷ này đã thoáng thấy một cách sâu sắc Vua Chí Cao trong vinh hiển hiện tại của Ngài và khi Ngài sẽ đến trong tương lai; tôi tin rằng khi bạn đọc các quyển sách của họ, bạn cũng sẽ làm như vậy.
Và bây giờ, hành trình xin được bắt đầu!
BẢNG TRA CỨU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DNT = Tân Ước Giáo Huấn*
EOP = Thời Kỳ Rao Giảng (Phúc Âm)*
NT = Tân Ước
NCH = Phương Pháp Giải Kinh Giao Ước Mới*
OT = Cựu Ước
OTKP = Lời Tiên Tri về Vương Quốc trong Cựu Ước
* Để biết định nghĩa của các thuật ngữ này, xin xem Bảng Thuật Ngữ về Các Thuật Ngữ Then Chốt trong Luận Mạt Thế theo Kinh Thánh.
BẢNG THUẬT NGỮ VỀ CÁC THUẬT NGỮ THEN CHỐT TRONG LUẬN MẠT THẾ THEO KINH THÁNH
Trong hành trình của chúng ta qua sách Khải Huyền, tôi sẽ thường xuyên dùng những thuật ngữ xuất hiện trong hầu hết các cuộc thảo luận phổ thông về luận mạt thế theo Kinh Thánh. Vì lợi ích của những người chưa quen thuộc với các thuật ngữ này, tôi đã tạo ra bảng thuật ngữ này. Xin hãy đọc nó cẩn thận: đó là trang bị trọng yếu cho hành trình sắp tới. Các định nghĩa được trình bày ở đây ngắn gọn, nhưng có nội dung. Vì lý do ngắn gọn, tôi thường không trích dẫn các câu Kinh Thánh để hỗ trợ cho những phát biểu của mình. Để thảo luận thấu đáo hơn về các chủ đề này—kèm theo các câu Kinh Thánh làm bằng chứng—xin hãy xem quyển Cuộc Tranh Luận Lớn về Thời Kỳ Cuối Cùng. Và một lần nữa, để xem xét các dòng thời gian mô tả những quan điểm khác nhau về lịch sử cứu rỗi được nhắc đến dưới đây, xin hãy thăm trang web của tôi.
_
Thuyết vô thiên niên kỷ: Thật đáng tiếc, từ này có nghĩa là không có thiên niên kỷ. Nhưng những người theo thuyết vô thiên niên kỷ không phủ nhận sự tồn tại của một thiên niên kỷ, mà chỉ phủ nhận rằng đó là một triều đại một ngàn năm theo nghĩa đen của Đấng Christ trên đất, bắt đầu sau khi Ngài trở lại. Thay vào đó, họ dạy rằng một ngàn năm trong Khải Huyền 20 tượng trưng cho Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (EOP), bắt đầu tại Lễ Ngũ Tuần và kết thúc với sự tái lâm của Đấng Christ, lúc đó Ngài sẽ khiến kẻ chết sống lại, phán xét thế gian trong sự công chính, và tạo dựng trời mới và đất mới, là nơi ở đời đời của những người được cứu chuộc. Đối với những người theo thuyết vô thiên niên kỷ, chúng ta đang sống trong thiên niên kỷ ngay bây giờ. Vì lý do này, luận mạt thế của họ cũng được gọi là thuyết thiên niên kỷ hiện tại, thuyết thiên niên kỷ đã ứng nghiệm, hay thuyết thiên niên kỷ đã khai mở.
Kẻ Chống Christ (the): Theo thông lệ, thuật ngữ này được dùng để nói về một con người cá nhân—một kẻ chống Christ cá nhân—người sẽ xuất hiện trên sân khấu lịch sử thế giới ngay trước sự tái lâm của Chúa Giê-xu Christ. Được Sa-tan tiếp sức, và được hắn ban quyền năng để làm các phép lạ, Kẻ Chống Christ sẽ tự xưng là Đức Chúa Trời, lừa dối phần lớn thế gian, có đông đảo người theo, và chống đối cùng bắt bớ Hội Thánh thuộc linh chân thật của Chúa Giê-xu Christ.
Sự thăng thiên (the): Việc Đấng Christ đã phục sinh được cất lên hay nâng lên về mặt thân thể; sự lên của Ngài khỏi đất, xuyên qua từng trời thứ nhất và thứ hai, và vào trong từng trời thứ ba ở trên cao, nơi Ngài ngồi xuống bên hữu Đức Chúa Trời, để phục vụ trong vinh hiển với tư cách là Tiên Tri, Thầy Tế Lễ, và Vua Chí Cao của dân sự Đức Chúa Trời, và là Chúa tể tối cao của trời và đất.
Sự hoàn tất (the): Việc kết thúc lịch sử cứu rỗi trong sự phán xét cuối cùng và sự cứu chuộc cuối cùng. Sự hoàn tất bao gồm sự quang lâm (tức là, sự tái lâm của Đấng Christ), sự sống lại, sự phán xét (cuối cùng), sự hủy diệt trời và đất vật chất hiện tại bằng lửa, và sự tạo dựng trời mới và đất mới, là nơi ở đời đời của những người được cứu chuộc. Các trường phái mạt thế khác nhau hình dung sự hoàn tất theo những cách khác nhau. Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ trông đợi một sự hoàn tất duy nhất vào cuối thời đại gian ác hiện tại; những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ trông đợi một sự hoàn tất gồm hai giai đoạn; những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ phân kỳ trông đợi một sự hoàn tất gồm ba giai đoạn. Sẽ nói thêm về điều này dưới đây.
Ngày của Đức Giê-hô-va (the): Trong Cựu Ước, ngày cuối cùng: ngày mà Đức Giê-hô-va, qua Đấng Mê-si-a của Ngài, sẽ đưa lịch sử cứu rỗi đến chỗ kết thúc trong sự phán xét cuối cùng và sự cứu chuộc cuối cùng. Trong Tân Ước, ngày của Đức Giê-hô-va được mặc khải thêm là ngày của Chúa Giê-xu Christ: Con của Đức Chúa Trời vừa là thần vừa là người, qua Ngài Đức Chúa Trời là Cha sẽ thực hiện sự hoàn tất.
Tân Ước Giáo Huấn (DNT): Những phần mang tính giảng dạy đặc thù của Tân Ước, như các bài giảng của Đấng Christ trong các sách Phúc Âm, các bài giảng và tranh luận tìm thấy trong sách Công Vụ, và sự dạy dỗ về giáo lý và đạo đức tìm thấy trong các thư tín. Trên Núi Hóa Hình, Đức Chúa Trời là Cha đã phán với (mọi) môn đồ của Đấng Christ rằng: “Nầy là Con yêu dấu của ta, đẹp lòng ta mọi đường; hãy nghe lời Con đó!” (Ma-thi-ơ 17:5). Tại đây, Cha xác định Con yêu dấu của Ngài là giáo sư thuộc linh tối cao của nhân loại. Tại đây, Ngài chỉ rõ Ngài là Đấng truyền đạt mặc khải thiêng liêng tối cao, thẩm quyền tối cao trong mọi vấn đề đức tin và thực hành, và trọng tài tối cao trên mọi cuộc tranh luận về giáo lý và đạo đức. Tại đây, chúng ta được khuyên phải lắng nghe Đấng Christ trên hết mọi tiếng nói khác, kể cả Luật Pháp và các Đấng Tiên Tri. Chúng ta làm như vậy trong Tân Ước Giáo Huấn, nơi chúng ta tìm thấy lời cuối cùng của Đức Chúa Trời về mọi lãnh vực thần học, kể cả luận mạt thế.
Dispensation (Thời Kỳ): Bản dịch tiếng Anh của từ Hy Lạp oikonomia, tìm thấy trong các bản Kinh Thánh cũ hơn như KJV, RV, và ASV. Những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ phân kỳ định nghĩa một thời kỳ là một mùa trong lịch sử cứu rỗi, trong đó Đức Chúa Trời thử thách nhân loại theo một cách đặc thù. Tuy nhiên, định nghĩa này không có sự hỗ trợ nào trong Tân Ước. Trong cách dùng hằng ngày, từ này đơn giản có nghĩa là sự quản trị, điều hành, hay quản lý một gia đình. Trong Tân Ước, nó chủ yếu chỉ về sự quản trị mầu nhiệm cứu chuộc vĩ đại của Đức Chúa Trời (tức là, giao ước mới và đời đời trong Đấng Christ), được thực hiện bởi Đức Chúa Trời, Đấng Christ, các sứ đồ, và việc Hội Thánh rao giảng Phúc Âm (I Cô-rinh-tô 9:17; Ê-phê-sô 1:10; 3:2, 9; I Ti-mô-thê 1:4; NASB, NIV, BSB).
Thuyết tiền thiên niên kỷ phân kỳ (Thuyết phân kỳ): Một trường phái luận mạt thế theo Kinh Thánh được John Darby phát triển tại Anh vào giữa thế kỷ mười chín. Những người theo thuyết phân kỳ dạy rằng Đức Chúa Trời có hai kế hoạch riêng biệt trong lịch sử cứu rỗi: một cho Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc, và một cho Hội Thánh (gồm phần lớn là dân ngoại). Được hướng dẫn bởi xác tín này, họ trông đợi một sự hoàn tất gồm ba giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là sự cất lên bí mật, xảy ra khi Đấng Christ trở lại vì Hội Thánh của Ngài (đã phục sinh hay đột nhiên được biến hóa), để đưa Hội Thánh lên thiên đàng trong bảy năm. Giai đoạn thứ hai là sự đến hữu hình của Ngài trong vinh hiển, khi—sau bảy năm hoạn nạn trên đất—Ngài trở lại cùng với Hội Thánh của Ngài để khiến thêm nhiều kẻ chết sống lại, thi hành một sự phán xét từng phần trên các dân tộc, và khai mở vương quốc thiên niên kỷ của Ngài. Trong thiên niên kỷ, Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc sẽ đóng vai trò lãnh đạo, đúng như Đức Chúa Trời (dường như) đã hứa với họ trong thời Cựu Ước. Giai đoạn thứ ba xảy ra vào cuối thiên niên kỷ, khi—sau một cuộc nổi loạn toàn cầu cuối cùng—Đấng Christ đưa lịch sử cứu rỗi đến chỗ kết thúc trong sự phán xét cuối cùng và sự cứu chuộc cuối cùng. Dù vẫn còn phổ biến trong nhiều Hội Thánh, thuyết phân kỳ giờ đây đã không còn được đa số các học giả Kinh Thánh ưa chuộng.
Thời Kỳ Rao Giảng (Phúc Âm) (EOP): Phần của lịch sử cứu rỗi—bắt đầu tại Lễ Ngũ Tuần và kết thúc với sự tái lâm của Đấng Christ—trong đó Hội Thánh rao giảng Phúc Âm cho các dân tộc. Thời kỳ này trùng khớp với triều đại thiên thượng của Chúa Giê-xu Christ, Đấng đang ngồi bên hữu Đức Chúa Trời là Cha, với mọi thẩm quyền trên trời và dưới đất.
Luận mạt thế: Một ngành của thần học hệ thống tập trung vào những sự (logoi) cuối cùng (eschatos). Về bản chất, nó bàn về vận mệnh cuối cùng của một con người cá nhân (luận mạt thế cá nhân), hay vận mệnh cuối cùng của vũ trụ, sự sống, và con người (luận mạt thế vũ trụ). Mọi thế giới quan khả thi đều đề xuất một luận mạt thế. Luận mạt thế theo Kinh Thánh là việc nghiên cứu mặc khải Kinh Thánh về các chủ đề này.
Thời kỳ cuối cùng (the): Trạng thái cuối cùng và đời đời của vũ trụ sau sự hoàn tất. Trong sách Khải Huyền, nó được mô tả là Địa Đàng được phục hồi. Nó cũng được gọi là thế giới sẽ đến, vương quốc của Cha, và trời mới cùng đất mới.
Sự tôn cao Đấng Christ (the): Trong thần học, một thuật ngữ bán chuyên môn chỉ về phần thưởng của Đấng Christ từ Cha vì những công lao vâng phục của Ngài trên đất trong những ngày Ngài hạ mình (Phi-líp 2:5–11). Sự tôn cao của Đấng Christ bao gồm sự sống lại của Ngài, sự thăng thiên, việc ngồi bên hữu Cha, triều đại thiên thượng, và nhiều hành động cứu chuộc và phán xét khác nhau liên quan đến sự trở lại của Ngài trong vinh hiển vào cuối thời đại gian ác hiện tại.
Thuyết vị lai: Trong việc nghiên cứu sách Khải Huyền, một phương pháp giải thích cho rằng phần lớn quyển sách (tức là, các chương 6–22) nói về những sự kiện được định sẽ xảy ra gần, tại, hay sau sự trở lại của Đấng Christ và sự hoàn tất.
Cuộc Tranh Luận Lớn về Thời Kỳ Cuối Cùng (the): Cuộc tranh luận sôi nổi giữa các Cơ Đốc nhân Tin Lành về bản chất và tiến trình chân thật của lịch sử cứu rỗi. Các lựa chọn chính là thuyết vô thiên niên kỷ, thuyết tiền thiên niên kỷ lịch sử, thuyết hậu thiên niên kỷ, thuyết tiền thiên niên kỷ phân kỳ, và thuyết quá khứ (từng phần và toàn phần).
Đại hoạn nạn (the): Trong sách Phúc Âm Ma-thi-ơ, một cách diễn đạt được dùng để mô tả một mùa ngắn có thời lượng không được tiết lộ, được đánh dấu bởi những sự phán xét phi thường theo sự quan phòng trên đất, và bởi sự bắt bớ mạnh mẽ đối với Hội Thánh lữ hành (Ma-thi-ơ 24:21–22; Lu-ca 21:25–26). Trong Khải Huyền 7:14, cách diễn đạt này xuất hiện với mạo từ xác định (đại hoạn nạn), và một lần nữa mô tả một mùa khó khăn có độ dài không xác định. Theo những người theo thuyết vô thiên niên kỷ, bối cảnh trực tiếp, cùng với các đoạn Tân Ước khác, cho thấy rằng tại đây Đức Thánh Linh có trong tầm nhìn thời đại gian ác hiện tại, từ sự sa ngã của nhân loại cho đến sự hoàn tất khi Đấng Christ trở lại. Đối với dân thánh của Đức Chúa Trời, đây quả thật là một mùa đại hoạn nạn, vì nó được đánh dấu bởi sự chống đối mạnh mẽ, liên tục từ thế gian, xác thịt, và ma quỷ (Giăng 16:33; Rô-ma 5:3; Khải Huyền 1:9; 7:14; 12:2). Dựa trên cách đọc của họ về Đa-ni-ên 9:24–27 và nhiều con số khác nhau được dùng trong sách Khải Huyền, những người theo thuyết phân kỳ khẳng định rằng đại hoạn nạn sẽ kéo dài ba năm rưỡi. Tuy nhiên, những nhà giải thích khác xem các con số theo nghĩa tượng trưng và đưa ra những quan điểm khác nhau.
Sự Trao Lại (Dâng Lên) Vương Quốc (the): Đây là sự kiện mạt thế đưa triều đại thiên thượng của Đấng Christ đến chỗ kết thúc. Sau khi đã trở lại thế gian, khiến kẻ chết sống lại, phán xét thế gian trong sự công chính, và chữa lành cùng làm vinh hiển vũ trụ, Vua Chí Cao của thiên đàng giờ đây trao lại (hay dâng lên) vương quốc đã hoàn tất (tức là, Hội Thánh cùng trời mới và đất mới) cho Cha Ngài, để Đức Chúa Trời được nên mọi sự trong mọi sự (I Cô-rinh-tô 15:20–28). Các câu Kinh Thánh khác cho thấy rằng Con, cùng với Cha, quả thật sẽ trị vì trên đất cho đến đời đời, nhưng theo một cách khác với triều đại thiên thượng của Ngài (Ê-sai 9:7; Lu-ca 1:33; Khải Huyền 11:15).
Triều Đại Thiên Thượng của Đấng Christ (the): Cũng được gọi là triều đại trung bảo thiên thượng của Đấng Christ, thuật ngữ này chỉ về triều đại tạm thời, thuộc linh, và theo sự quan phòng của Đấng Christ đã được vinh hiển trên Hội Thánh và vũ trụ. Triều đại này bắt đầu khi Ngài ngồi xuống bên hữu Cha, sau khi đã nhận từ Ngài mọi thẩm quyền trên trời và dưới đất. Theo sứ đồ Phao-lô, triều đại này sẽ kết thúc tại sự hoàn tất, khi Đấng Christ trao lại (dâng lên) vương quốc đã hoàn tất cho Cha Ngài, để Đức Chúa Trời được nên mọi sự trong mọi sự (I Cô-rinh-tô 15:20–28).
Phương Pháp Giải Thích Theo Thuyết Lịch Sử (the): Những người theo thuyết lịch sử dạy rằng các sứ điệp của Chúa gửi cho bảy Hội Thánh tại Á-châu, và nhiều biểu tượng được dùng trong sách Khải Huyền, có ý mô tả những giai đoạn khác nhau của lịch sử Hội Thánh và lịch sử thế giới, cũng như những sự kiện then chốt phải xảy ra trong đó. Ví dụ, những người theo thuyết lịch sử thấy sách Khải Huyền nói về Đế Quốc La Mã, sự lan truyền của Hồi Giáo hiếu chiến, Giáo Hoàng, Cuộc Cải Cách, v.v. Xét về bản chất, phương pháp giải thích này có khuynh hướng chủ quan và suy đoán, với kết quả là các kết luận của nó khó hay không thể xác nhận được. Trong các phương pháp tiếp cận sách Khải Huyền, phương pháp này ngày nay ít được ưa chuộng nhất.
Sự hạ mình của Đấng Christ (the): Tập hợp các sự kiện trong đó Con của Đức Chúa Trời đã hạ mình xuống để hoàn tất sự cứu chuộc cho dân sự tin cậy Ngài. Sự hạ mình của Con bao gồm sự nhập thể của Ngài, đời sống và chức vụ trên đất, sự chết chuộc tội trên thập tự giá, và sự chôn cất trong một ngôi mộ mượn (Phi-líp 2:5–11). Một số nhà giải thích cũng kể thêm sự xuống âm phủ, thường với mục đích rao giảng Phúc Âm cho các linh hồn của các thánh đồ thời Cựu Ước, và/hoặc đưa họ lên thiên đàng. Nhưng giáo lý này còn bị tranh cãi.
Phương Pháp Giải Thích Theo Thuyết Lý Tưởng (the): Không giống người theo thuyết quá khứ, là người giải thích (hầu hết) các biểu tượng của sách Khải Huyền theo các sự kiện cụ thể trong quá khứ, và không giống người theo thuyết vị lai, là người giải thích (hầu hết) chúng theo các sự kiện cụ thể trong tương lai, người theo thuyết lý tưởng giải thích các biểu tượng theo các loại sự kiện và thực tại mà Hội Thánh có thể mong đợi gặp phải trong hành trình của mình qua Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm. Ví dụ, theo quan điểm này, người đàn bà thiên thượng trong Khải Huyền 12 (người tượng trưng cho Hội Thánh lữ hành), sẽ liên tục gặp phải con thú, tiên tri giả, gái điếm, và Ba-by-lôn Lớn, tất cả đều tượng trưng cho nhiều thể chế khác nhau của loài người dưới sự kiểm soát của con rồng (Sa-tan), kẻ cai trị thuộc linh của hệ thống thế gian đã sa ngã. Điều này không có nghĩa là sách Khải Huyền không thể dùng các biểu tượng để mô tả những sự kiện độc nhất trong quá khứ hay tương lai. Tuy nhiên, điều này có nghĩa là sách hiếm khi làm như vậy, và theo thông lệ chung, các biểu tượng của sách đại diện cho những ý tưởng hay nguyên tắc thuộc linh được biểu lộ lặp đi lặp lại trong lịch sử thế giới. Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ tin rằng chỉ riêng phương pháp giải thích theo thuyết lý tưởng mới có thể mở ra ý nghĩa đầy đủ của sách Khải Huyền.
Trạng Thái Trung Gian (the): Trạng thái của linh hồn một con người cá nhân sau khi chết và trước khi thân thể sống lại. Theo Tân Ước, ngay lúc chết, linh hồn của những người tin nơi Chúa Giê-xu được nên thánh hoàn toàn và được đưa lên thiên đàng, nơi họ ở lại cho đến sự sống lại chung của thân thể khi Đấng Christ trở lại. Linh hồn của những người không tin đi xuống âm phủ, nơi họ ở lại trong bóng tối và chịu hình phạt cho đến sự sống lại và sự phán xét.
Sự phán xét (the): Việc đánh giá—bởi Đấng Christ—đức tin và việc làm của mọi người (và một số hay mọi thiên sứ), nhằm xác định vận mệnh đời đời, phần thưởng, hay sự báo trả của họ. Như trong trường hợp sự sống lại, cũng vậy tại đây: Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ trông đợi một sự phán xét duy nhất vào cuối thời đại gian ác hiện tại; những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ trông đợi một sự phán xét gồm hai giai đoạn (tức là, trước và sau thiên niên kỷ); và những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ phân kỳ trông đợi một sự phán xét gồm ba giai đoạn (tức là, tại sự cất lên, trước thiên niên kỷ, và sau thiên niên kỷ).
Vương quốc của Đức Chúa Trời (the): Triều đại thuộc linh trực tiếp của Đức Chúa Trời trên dân sự Ngài và thế giới của họ, dựa trên công việc cứu chuộc của Chúa Giê-xu Christ và sự đến của giao ước mới và đời đời. Vương quốc của Đức Chúa Trời lần đầu tiên bước vào lịch sử cứu rỗi vào ngày Lễ Ngũ Tuần, khi Đức Thánh Linh được ban cho và Đức Chúa Trời Ba Ngôi bắt đầu cai trị trong và trên lòng người. Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ dạy rằng vương quốc bước vào lịch sử trong hai giai đoạn; những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ dạy rằng nó bước vào trong ba giai đoạn. Vương quốc là sự cai trị của Đức Chúa Trời, qua Đấng Christ, bởi Đức Thánh Linh; và nó cũng là lãnh thổ mà sự cai trị này tạo ra, một lãnh thổ cuối cùng sẽ bao gồm cả con người lẫn thiên nhiên, ở đời đời trong vinh hiển với Đức Chúa Trời Ba Ngôi.
Trận Chiến Cuối Cùng (the): Cuộc xung đột toàn cầu cuối cùng giữa Đức Chúa Trời và Sa-tan, Đấng Christ và Kẻ Chống Christ, và Hội Thánh và thế gian. Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ trông đợi một trận chiến cuối cùng duy nhất; những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ trông đợi hai trận (một ngay trước sự tái lâm, và một nữa gần cuối thiên niên kỷ). Nhiều sách trong Kinh Thánh nhắc đến trận chiến cuối cùng, nhưng không sách nào nhắc đến thường xuyên hơn sách Khải Huyền.2
Những Ngày Cuối Cùng (the): Những ngày tiếp theo sự tuôn đổ của Đức Thánh Linh tại Lễ Ngũ Tuần và sự ra đời của Hội Thánh; những ngày của triều đại trung bảo thiên thượng của Đấng Christ; những ngày của cuộc hành trình lịch sử của Hội Thánh, trận chiến cuối cùng, sự quang lâm, sự hoàn tất, và thế giới đời đời sẽ đến; những ngày mà dân sự của Đức Chúa Trời sống dưới giao ước mới và đời đời; những ngày của sự hiện diện của vương quốc hai giai đoạn của Đức Chúa Trời trong thế gian.
Thiên niên kỷ: Một nghìn năm trong Khải Huyền 20, trong thời gian đó các thánh đồ sẽ cùng cai trị với Đấng Christ và nhận thẩm quyền xét đoán. Những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ dạy rằng đó là những năm theo nghĩa đen, trong thời gian đó Đấng Christ và các thánh đồ của Ngài sẽ cai trị trên đất. Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ dạy rằng một nghìn năm tượng trưng cho Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (EOP), và sau khi chết, linh hồn (tâm linh) của các thánh đồ cai trị trong sự sống (và do đó cai trị trên tội lỗi và sự chết) cùng với Đấng Christ trên thiên đàng, nơi họ nhận thẩm quyền tham dự cùng Đấng Christ trong sự phán xét (cuối cùng). Những người theo thuyết hậu thiên niên kỷ hiện đại (xem bên dưới) dạy rằng một nghìn năm tượng trưng cho một phần của Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, trong thời gian đó Phúc Âm sẽ đạt được những tiến bộ phi thường trên đất, thấm nhuần phong phú toàn bộ xã hội toàn cầu để đem lại điều tốt lành.
Phương Pháp Giải Kinh Giao Ước Mới (NCH): Phương pháp của Tân Ước để giải thích Cựu Ước nói chung, và lời tiên tri về vương quốc trong Cựu Ước (OTKP) nói riêng. Những người ủng hộ Phương Pháp Giải Kinh Giao Ước Mới thấy hai tầng ý nghĩa cơ bản trong Kinh Thánh Cựu Ước: một tầng ý nghĩa theo nghĩa đen và lịch sử, nhưng cũng có một tầng ý nghĩa theo hình bóng. Hình bóng (tiếng Hy Lạp: tupos, khuôn mẫu, hình ảnh) được định nghĩa là những nhân vật, địa điểm, đồ vật, thể chế, hay biến cố trong Cựu Ước tượng trưng cho những thực tại thuộc linh sẽ xuất hiện trong thời Tân Ước dưới thời Đấng Christ và giao ước mới. Như vậy, các hình bóng trong Cựu Ước báo trước các hình bóng ứng nghiệm trong Tân Ước, tức là sự ứng nghiệm (I Phi-e-rơ 3:21). Những ví dụ quen thuộc gồm có huyền nhiệm của hôn nhân, Dòng Dõi đã hứa của người nữ, cuộc xuất hành, Lễ Vượt Qua, con rắn bằng đồng treo trên cây sào, vân vân. Về lời tiên tri về vương quốc trong Cựu Ước, những người ủng hộ Phương Pháp Giải Kinh Giao Ước Mới sẵn sàng thừa nhận rằng nhiều lời tiên tri về Đấng Mê-si-a quả thật đã được ứng nghiệm theo nghĩa đen trong các biến cố của đời sống trần thế của Đấng Christ. Tuy nhiên, khi đến với những lời tiên tri về chính vương quốc của Đấng Mê-si-a (ví dụ: Ê-sai 11; 60), họ theo khuôn mẫu mà các sứ đồ đã đặt ra, và do đó giải thích chúng theo hình bóng — tức là như những cách diễn đạt mang tính biểu tượng về các phước hạnh đã hứa và những biến cố đã định trước của thời giao ước mới (ví dụ: Công Vụ 15:13–21; II Cô-rinh-tô 6:14–18). Như vậy, những người ủng hộ Phương Pháp Giải Kinh Giao Ước Mới giải thích các lời tiên tri về Đấng Mê-si-a được ứng nghiệm trước Lễ Ngũ Tuần theo nghĩa đen; nhưng (không giống như các anh em theo thuyết tiền thiên niên kỷ) họ giải thích các lời tiên tri về Đấng Mê-si-a được ứng nghiệm sau Lễ Ngũ Tuần theo hình bóng: như những biểu tượng cho đời sống trong vương quốc dưới giao ước mới. Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ cho rằng nếu không sử dụng đúng đắn Phương Pháp Giải Kinh Giao Ước Mới, chúng ta không thể hiểu đúng lời tiên tri về vương quốc trong Cựu Ước, cũng không thể hiểu Khải Huyền, cả hai đều dùng hình ảnh của giao ước cũ để nói theo hình bóng (tức là theo nghĩa bóng, mang tính biểu tượng) về kinh nghiệm lịch sử của dân giao ước mới của Đức Chúa Trời, là Hội Thánh.
Parousia: Một từ Hy Lạp có nghĩa là sự đến, sự hiện đến, hay sự hiện diện, thường là của một vị quan chức cao cấp. Đây là thuật ngữ được dùng thường xuyên nhất trong Tân Ước để mô tả sự trở lại của Đấng Christ trên đất trong vinh hiển. Hai thuật ngữ còn lại là apocalypsis (sự mặc khải) và epiphaneia (sự hiện ra, sự xuất hiện). Mặc dù ba từ Hy Lạp này có những sắc thái ý nghĩa khác nhau, chúng được dùng ít nhiều thay thế cho nhau để mô tả cùng một biến cố lớn trong thời kỳ cuối cùng (II Tê-sa-lô-ni-ca 1:7; 2:8; I Phi-e-rơ 1:7, 13; 4:13; 5:4; II Phi-e-rơ 3:4).
Thuyết hậu thiên niên kỷ: Một trường phái về thời kỳ cuối cùng phần lớn xuất hiện sau thời Cải Chánh, dạy rằng trong một giai đoạn sau của Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm — có lẽ bắt đầu với sự trở lại của đông đảo người Do Thái trong những ngày sau rốt — Phúc Âm sẽ đạt được những tiến bộ phi thường trên đất, và do đó biến đổi xã hội một cách triệt để để đem lại điều tốt lành. Những người theo thuyết hậu thiên niên kỷ đồng nhất thiên niên kỷ trong Khải Huyền 20 với giai đoạn phi thường này của sự tiến bộ của Phúc Âm.
Thuyết tiền thiên niên kỷ: Giáo lý cho rằng Đấng Christ sẽ trở lại trong vinh hiển trước một triều đại kéo dài một nghìn năm theo nghĩa đen trên đất cùng với các thánh đồ của Ngài. Những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ lịch sử dạy rằng thiên niên kỷ sẽ bắt đầu tại sự tái lâm của Đấng Christ trong vinh hiển. Những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ theo quan điểm phân kỳ đồng ý như vậy, nhưng thêm rằng điều đó sẽ xảy ra bảy năm sau một cuộc cất lên bí mật, khi Chúa trở lại cách vô hình để đem Hội Thánh của Ngài lên thiên đàng. Nói cách khác, những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ lịch sử không tin vào một cuộc cất lên bí mật trước cơn hoạn nạn, trong khi những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ theo quan điểm phân kỳ thì tin như vậy.
Thuyết quá khứ: Từ chữ La-tinh praeter, có nghĩa là quá khứ. Trường phái về thời kỳ cuối cùng này dạy rằng tất cả (theo quan điểm của những người theo thuyết quá khứ toàn phần) hay nhiều (theo quan điểm của những người theo thuyết quá khứ bán phần) biến cố trong thời kỳ cuối cùng đã được tiên tri trong Tân Ước đã được ứng nghiệm trong Chiến tranh Do Thái lần thứ nhất (sau Công nguyên 66–70), và đặc biệt là vào cuối cuộc chiến, khi tướng La Mã Titus phá hủy Giê-ru-sa-lem và đền thờ (sau Công nguyên 70). Những người theo thuyết quá khứ tin rằng toàn bộ hay phần lớn Khải Huyền đều nhắm đến những biến cố này.
Sự cất lên: Từ chữ La-tinh rapere, có nghĩa là nắm lấy, chộp lấy, mang đi. Theo Kinh Thánh, thuật ngữ này chỉ về việc các thánh đồ đã sống lại hay đột nhiên được biến hóa được cất lên để gặp Chúa trên bầu trời phía trên mặt đất khi Ngài trở lại (Ma-thi-ơ 24:31; I Tê-sa-lô-ni-ca 4:13–18). Tuy nhiên, đối với những người theo quan điểm phân kỳ, từ này mang một ý nghĩa chuyên môn hơn, dựa trên quan điểm đặc thù của họ về lịch sử cứu rỗi. Đối với họ, sự cất lên là một biến cố bí mật — chỉ các thánh đồ trong Tân Ước mới thấy, nghe, và cảm nhận được — trong đó Chúa trở lại vì Hội Thánh của Ngài và đem Hội Thánh lên thiên đàng để ở cùng Ngài tại đó trong bảy năm. Các trường phái khác về thời kỳ cuối cùng có những quan điểm khác nhau về việc cất lên các thánh đồ.
Sự sống lại: Việc sống lại trong thân thể của mọi người đã chết về thể xác, một biến cố sẽ xảy ra khi Đấng Christ trở lại (Giăng 5:28–29; I Cô-rinh-tô 15). Tân Ước dạy rằng thân thể sống lại vinh hiển của các thánh đồ sẽ giống như thân thể vật lý của Đấng Christ; tuy nhiên, Kinh Thánh không nói gì về bản chất thân thể sống lại của những kẻ không tin. Những người theo thuyết vô thiên niên kỷ trông đợi một sự sống lại duy nhất, chung (tức là phổ quát) trong thân thể của kẻ chết; những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ lịch sử (truyền thống) trông đợi hai lần sống lại (tức là một lần tại sự tái lâm, một lần nữa vào cuối thiên niên kỷ); những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ theo quan điểm phân kỳ trông đợi ba lần (tức là một lần tại sự cất lên, một lần nữa tại sự tái lâm, một lần nữa vào cuối thiên niên kỷ).
Lịch sử cứu rỗi: Một thuật ngữ thần học, chỉ về lịch sử các hành động cứu chuộc của Đức Chúa Trời từ sự sa ngã của nhân loại trong vườn Ê-đen cho đến sự hoàn tất khi Đấng Christ trở lại trong vinh hiển. Mọi quan điểm về thời kỳ cuối cùng đều tìm cách mô tả lịch sử cứu rỗi theo các thời kỳ khác nhau. Bức tranh cơ bản nhất về lịch sử cứu rỗi gồm có một thời kỳ vô tội và thử thách trong vườn Ê-đen, một thời kỳ dài trong Cựu Ước về lời hứa và sự chuẩn bị bắt đầu từ sự sa ngã, và một thời kỳ vĩnh cửu trong Tân Ước về sự ứng nghiệm, bắt đầu từ lần đến đầu tiên của Đấng Christ và sự tuôn đổ của Đức Thánh Linh trong ngày Lễ Ngũ Tuần. Một trong những mục tiêu chính của thần học về thời kỳ cuối cùng theo Kinh Thánh là xây dựng bức tranh rõ ràng nhất có thể về các giai đoạn và biến cố chính của lịch sử cứu rỗi, dựa trên sự dạy dỗ rõ ràng của Kinh Thánh, được hiểu đúng đắn.
Sự ngự trị (của Chúa Giê-xu Christ): Biến cố chuyển tiếp trong lịch sử cứu rỗi, trong đó Chúa Giê-xu Christ vinh hiển đã ngồi xuống bên phải ngai của Đức Chúa Trời là Cha, sau khi đã nhận từ Ngài mọi thẩm quyền trên trời và trên đất. Sự ngự trị của Đấng Christ mở đầu triều đại trung gian trên trời của Ngài, trong thời gian đó (nay đã dài khoảng hai nghìn năm) Ngài cai trị cách thuộc linh trên Hội Thánh, và cai trị cách quan phòng trên vũ trụ, chủ yếu vì mục đích nhóm họp, trang bị, dẫn dắt, ban năng lực, gìn giữ, và cuối cùng làm vinh hiển Cô Dâu yêu dấu của Ngài.
Cơn hoạn nạn: Xem mục ở trên, Đại hoạn nạn.
Thế giới sắp đến: Vũ trụ sẽ tồn tại đời đời sau sự phục hồi siêu nhiên mọi sự, sẽ xảy ra khi Đấng Christ trở lại và khi mọi sự được hoàn tất (Ma-thi-ơ 19:28; Công Vụ 3:21; Rô-ma 8:18–25; Phi-líp 3:20–21). Còn được gọi là trời mới và đất mới, vương quốc của Cha, và (theo các nhà thần học) là thời kỳ cuối cùng (eschaton).
PHẦN I
Lời Giới Thiệu Về Khải Huyền
Chương 1
Dịp Viết Và Bối Cảnh
Để chuẩn bị bước vào Khải Huyền, trước hết chúng ta phải nắm được cảm nhận chung về toàn bộ sách. Phần I của công trình nghiên cứu này dành cho mục đích đó. Chúng ta hãy bắt đầu với một cuộc thảo luận ngắn gọn về dịp viết và bối cảnh của sách.
Năm ấy là khoảng sau Công nguyên 95. Giăng, rất có thể là sứ đồ cuối cùng còn sống, nay đã ngoài tám mươi tuổi. Vì trung tín rao giảng Phúc Âm, chính quyền La Mã đã lưu đày ông đến một trại giam trên đảo Bát-mô (1:9). Đã hơn sáu mươi năm kể từ khi Đấng Christ thăng thiên. Chúa đang trì hoãn, và sự trông đợi Ngài trở lại đang phai nhạt nơi nhiều tín hữu xưng mình là tín hữu (II Phi-e-rơ 3:1–13). Hoàng đế độc ác Nê-rô (sau Công nguyên 37–68), một kẻ bắt bớ tàn bạo các Cơ Đốc nhân đầu tiên, đã đến rồi đi. Tướng La Mã Titus đã tàn phá Giê-ru-sa-lem và đền thờ của nó (sau Công nguyên 70). Hoàng đế hiện tại, Đô-mi-ti-an, rất quyết tâm áp đặt việc thờ phượng hoàng đế của La Mã. Kết quả là, sự bắt bớ các tín hữu không chịu tuân phục đã lan khắp đế quốc và đến tận Tiểu Á (sau Công nguyên 81–96; 2:13). Còn nhiều điều nữa sắp đến (2:3, 10, 13).
Ngoài mối đe dọa từ bên ngoài này, còn có những mối đe dọa từ bên trong nữa. Các giáo phái “Cơ Đốc” dị giáo đã tăng trưởng về số lượng và quy mô. Các thành viên của chúng đã xâm nhập các Hội Thánh chính thống và đang tìm cách lôi kéo các môn đồ theo mình (Công Vụ 20:3; Khải Huyền 2:2, 6, 14–15, 20–24); một số lãnh đạo Hội Thánh, vì sao lãng nhiệm vụ kỷ luật Hội Thánh, thậm chí còn dung túng sự hiện diện của chúng (2:14–15, 20–23). Dù vì bị bắt bớ, vì giàu sang, vì thói đời, hay vì sao lãng tội lỗi các phương tiện của ân điển, nhiều Hội Thánh có thành phần hỗn tạp: những Cơ Đốc nhân sốt sắng, những người đã sa sút, và những người chỉ mang danh nghĩa nay đang thờ phượng bên cạnh nhau. Tình yêu của nhiều tín hữu xưng mình là tín hữu đã không còn hay đang nguội lạnh dần (2:4; 3:1–2, 14–21). Tình hình trong Hội Thánh tại Tiểu Á thật nghiêm trọng. Các Hội Thánh đang chao đảo hay bị bắt bớ cần một lời từ Chúa.
Khải Huyền của Chúa Giê-xu Christ chính là lời đó. Nhưng Khải Huyền được gửi đến, không chỉ cho các Hội Thánh tại Tiểu Á, mà còn cho Hội Thánh phổ quát nữa. Trong Khải Huyền, Vua Chí Cao của thiên đàng muốn phán một lời với tất cả chúng ta.
Chương 2
Tác Giả
Tác giả — hay đúng hơn, người ghi chép và truyền đạt — của Khải Huyền là sứ đồ Giăng. Sự kiện lịch sử này được xác nhận cả bằng chứng cứ bên trong lẫn chứng cứ bên ngoài.
Về chứng cứ bên trong, tác giả nhiều lần tự xưng là Giăng; và từ lịch sử Hội Thánh đầu tiên, chúng ta không biết một ai khác ngoài sứ đồ mà có thể tự cho mình sự thân quen như vậy đối với độc giả của mình (1:1, 4, 9, 12; 22:8). Chúng ta cũng không biết một ai đủ tư cách để nhận một sự mặc khải từ Đức Chúa Trời mà có thể và sẽ trở thành viên đá chóp đỉnh của Kinh Thánh (Giăng 16:13; Ê-phê-sô 2:20).
Về chứng cứ bên ngoài, chứng cứ này đến từ một số lãnh đạo Hội Thánh đầu tiên, trong đó có Pô-li-cáp, I-rê-nê, và Pô-li-crát, tất cả đều xác nhận tác giả là sứ đồ Giăng.
Một bằng chứng nữa — và là bằng chứng hấp dẫn nhất — được tìm thấy trong Giăng 21:21–22. Ngay sau khi sống lại, Chúa Giê-xu đã ăn sáng với các môn đồ bên bờ Biển Ga-li-lê. Khi bữa ăn kết thúc, Ngài bảo Phi-e-rơ hãy theo Ngài. Phi-e-rơ đã làm theo, nhưng Giăng đi sát phía sau. Quay lại, Phi-e-rơ thấy Giăng, rồi nói với Chúa Giê-xu rằng: “Thưa Chúa, còn người này thì sao?” Chúa Giê-xu nói với ông: “Nếu Ta muốn người ấy ở lại cho đến khi Ta đến, thì can hệ gì đến ngươi? Ngươi hãy theo Ta.” Và đúng như lời Ngài đã phán, Chúa Giê-xu quả thật đã đến với Giăng — trên đảo Bát-mô. Hơn nữa, Ngài đã mang đến một món quà, một món quà cho tất cả chúng ta.
Chức vụ và hoàn cảnh sống của Giăng cũng chứa đựng một sứ điệp cho tất cả chúng ta. Trên đảo Bát-mô, vị sứ đồ nền tảng này đứng như một hình bóng, một biểu tượng sống của Hội Thánh phổ quát và vận mệnh của Hội Thánh. Giống như Hội Thánh, ông là một chứng nhân của Chúa Giê-xu Christ, và là một chứng nhân trung tín cho Chúa Giê-xu Christ. Giống như Hội Thánh, ông bị thế gian sợ hãi, ghét bỏ, và bắt bớ, nhưng cũng được Chúa và các môn đồ chân thật của Ngài yêu thương. Và giống như Hội Thánh, ông là một người đang sống lưu đày: dù là bị lưu đày khỏi thế gian đã đẩy ông ra bên lề, hay (tạm thời) bị lưu đày khỏi thiên đàng ở trên cao, là quê hương thật của ông.
Nhưng ông không bị lưu đày khỏi Chúa của mình. Hoàn toàn không phải vậy. Vì bởi Đức Thánh Linh — và trong một khải tượng kéo dài vinh hiển đã được ghi chép thành Kinh Thánh cho mọi tín hữu — Vua của ông đã đến với ông, bày tỏ chính Ngài cho ông, dạy dỗ ông, cảnh báo ông, khích lệ ông, và ban cho ông sự an ủi đời đời cùng hy vọng tốt lành (II Tê-sa-lô-ni-ca 2:16).
Chúng ta hãy lấy can đảm từ điều này, vì chính Đức Thánh Linh đã hứa rằng nếu chúng ta đến với Khải Huyền với một tâm trí sẵn sàng — với lòng háo hức tin và vâng theo mọi điều chứa đựng trong đó — thì Vua Chí Cao cũng sẽ đến với chúng ta, giống như Ngài đã đến với vị sứ đồ bị lưu đày của Ngài cách đây nhiều năm.
Trong ngày ấy, Giăng đã được phước; và chúng ta cũng sẽ được phước (1:3).
Chương 3
Ngày Viết
Không có nghi ngờ hợp lý nào rằng Giăng đã ghi chép Khải Huyền vào khoảng sau Công nguyên 95, dưới triều đại của hoàng đế Đô-mi-ti-an. Sự kiện này rất quan trọng, vì các nhà giải kinh theo thuyết quá khứ cho rằng sách có niên đại sớm hơn nhiều. Một lần nữa, những người theo thuyết quá khứ tin rằng tất cả hay phần lớn các lời tiên tri trong Kinh Thánh về sự hoàn tất đã được ứng nghiệm vào khoảng thời gian Chiến tranh La Mã–Do Thái năm sau Công nguyên 66–70, kết thúc bằng sự phá hủy Giê-ru-sa-lem và đền thờ của nó. Nhưng nếu Khải Huyền được viết vào năm sau Công nguyên 95, thì các biến cố được tượng trưng trong sách đó không thể đã được ứng nghiệm — dù toàn phần hay phần lớn — trong những ngày của Chiến tranh Do Thái. Do đó, những người theo thuyết quá khứ khăng khăng rằng Giăng hẳn đã ghi chép sách vào khoảng giữa sau Công nguyên 54 và sau Công nguyên 68, dưới triều đại của hoàng đế Nê-rô.
Tuy nhiên, cả chứng cứ bên trong lẫn chứng cứ bên ngoài đều nghiêng hẳn về phía chống lại luận điểm này.
Về chứng cứ bên trong, dịp viết và bối cảnh của sách, đã được thảo luận trước đây, rõ ràng ủng hộ niên đại muộn. Ngoài ra, các sử gia cho chúng ta biết rằng dưới triều đại của Đô-mi-ti-an (sau Công nguyên 81–96), trung tâm chính thức của việc thờ phượng hoàng đế tại Tiểu Á là thành phố Bẹt-găm, nơi An-ti-ba đã trở thành một “chứng nhân trung tín” cho Chúa của mình (2:12–13).
Sự xác nhận từ bên ngoài về niên đại muộn đến từ vị giám mục học giả của thành Ly-ông, I-rê-nê (khoảng sau Công nguyên 125–202). Trích dẫn các nguồn trước đó, ông đã viết: “Giăng đã nhận Khải Huyền gần như trong thời của chính chúng ta, về cuối triều đại của Đô-mi-ti-an” (tức là sau Công nguyên 81–96).
Vậy một lần nữa, không có nghi ngờ hợp lý nào rằng Vua Chí Cao của thiên đàng đã ban Khải Huyền cho Giăng vào khoảng sau Công nguyên 95, bày tỏ những biến cố sẽ xảy đến không chỉ cho các Cơ Đốc nhân của thế kỷ thứ hai, mà còn cho các Cơ Đốc nhân của mọi thời đại. Nói cách khác, Ngài đã ban sách này cho Cô Dâu yêu dấu của Ngài, là Hội Thánh.
Chương 4
Thính Giả
Theo chính lời chứng của sách, Khải Huyền là một lời tiên tri do Đức Chúa Trời ban, qua Đấng Christ vinh hiển, Đức Thánh Linh, một thiên sứ thánh, và một sứ đồ thánh, cho Hội Thánh phổ quát, vì lý do vô cùng quan trọng là nó liên quan đến Hội Thánh phổ quát. Nói cách khác, đây không phải là một sách chủ yếu nói về các biến cố trong quá khứ (ví dụ: những thử thách và phước hạnh của các Cơ Đốc nhân trong thế kỷ thứ nhất); cũng không phải là một sách chủ yếu nói về các biến cố trong tương lai (ví dụ: những sự phán xét thảm khốc và việc truyền giảng Phúc Âm cho người Do Thái trong cơn hoạn nạn bảy năm trước sự quang lâm). Đúng hơn, đây là một sách nói về những biến cố sẽ xảy đến cho mọi Cơ Đốc nhân ở mọi thời đại và mọi nơi. Đây là một lời tiên tri nhằm gây dựng, khuyên bảo, và khích lệ Hội Thánh phổ quát.
Chứng cứ cho luận điểm này rất dồi dào.
Khải Huyền 1:1 cho biết Đức Chúa Trời đã ban Khải Huyền cho Đấng Christ để bày tỏ cho các đầy tớ của Ngài. Đó chính là Hội Thánh phổ quát, gồm mọi đầy tớ của Chúa.
Trong Khải Huyền 2–3, chúng ta nghe lỏm các sứ điệp của Đấng Christ cho bảy Hội Thánh tại Tiểu Á. Nhưng con số bảy, tượng trưng cho sự trọn vẹn và hoàn hảo, cho chúng ta biết rằng đây là một sứ điệp trọn vẹn và hoàn hảo được thiết kế để làm cho Hội Thánh trọn vẹn trở nên hoàn hảo. Một lần nữa, đó chính là Hội Thánh phổ quát.
Trong Khải Huyền 1:19, chúng ta nghe Đấng Christ nói với Giăng: “Hãy viết những điều ngươi đã thấy, những điều hiện có, và những điều sẽ xảy đến sau đó.” Câu này cho chúng ta cấu trúc đầu tiên trong hai cấu trúc chính của sách.
Những điều Giăng đã thấy — các chi tiết trong khải tượng của ông về Vua Chí Cao vinh hiển — được mô tả trong chương 1.
“Những điều hiện có” — tình trạng hiện tại của bảy Hội Thánh tại Tiểu Á — được mô tả trong các chương 2–3.
Còn “những điều sẽ xảy đến sau đó”, những điều này được mô tả trong các chương 4–22. Chúng là (các loại) điều sẽ xảy ra từ nay trở đi — suốt cho đến cuối sách, tức là suốt cho đến sự quang lâm, sự hoàn tất, và sự xuất hiện của thế giới sắp đến.
Tại sao Vua Chí Cao muốn bày tỏ những điều này cho các đầy tớ của Ngài? Câu trả lời thật rõ ràng: vì Ngài biết những điều này sẽ ảnh hưởng đến tất cả họ.
Vậy một lần nữa: Khải Huyền dành cho Hội Thánh phổ quát vì nó liên quan đến Hội Thánh phổ quát và những điều sẽ ảnh hưởng đến Hội Thánh phổ quát.
Và nếu bạn là một Cơ Đốc nhân, điều đó có nghĩa là Khải Huyền dành cho bạn.
Chương 5
Bản Chất Và Mục Đích
Trong sáu trường hợp riêng biệt, Đức Thánh Linh gọi Khải Huyền là một lời tiên tri (1:3; 19:10; 22:7, 10, 18–19). Lời tiên tri chính xác là gì? Theo sứ đồ Phao-lô, một tiên tri nói với con người để gây dựng (tức là dạy dỗ trong đức tin), khuyên bảo (tức là cảnh báo, răn dạy), và an ủi (tức là khích lệ, ban hy vọng), (I Cô-rinh-tô 14:3). Định nghĩa ngắn gọn này nắm bắt một cách tuyệt vời tinh thần và mục đích của Khải Huyền. Ở khắp mọi nơi chúng ta nhìn đến, chúng ta thấy Đấng Christ vinh hiển dạy dỗ, cảnh báo, và khích lệ Cô Dâu yêu dấu của Ngài để nàng có thể chiến thắng mọi kẻ thù, hoàn tất cuộc hành trình, và khải hoàn bước vào vương quốc đã hoàn tất của Đức Chúa Trời.
Một vài ví dụ sẽ làm sáng tỏ mục đích tiên tri ba mặt này.
Trong Khải Huyền, Đấng Christ dạy Hội Thánh Chiến Đấu (tức là phần Hội Thánh vẫn còn sống trên đất) bằng cách giúp nàng hiểu vị trí của mình trong thế gian và trong lịch sử phổ quát. Nói cách khác, bằng ngôn ngữ giàu tính biểu tượng, Ngài củng cố sự nắm bắt của nàng về thế giới quan theo Kinh Thánh.
Về vấn đề này, Khải Huyền 12 có tầm quan trọng đặc biệt. Qua một khải tượng tiên tri có tầm vóc thần học to lớn và đầy quyền năng, Đấng Christ dạy Hội Thánh Chiến Đấu về nàng là ai, nàng đang làm gì, nàng có thể trông đợi điều gì, và nàng có thể nương cậy nơi ai khi nàng đi ra khỏi Ai Cập thuộc linh, xuyên qua đồng vắng thuộc linh của tội lỗi, và tiến vào Đất Hứa thật. Thật thích hợp khi chương phong phú này đứng ở giữa sách, vì xét trên nhiều phương diện, nó cho chúng ta chìa khóa của toàn bộ sách. Trước khi vật lộn với Khải Huyền 20 (chương nói về thiên niên kỷ), bạn sẽ được ích lợi khi nghiên cứu kỹ chương 12. Như chúng ta sẽ thấy sau này, hai chương này song song chặt chẽ với nhau.
Trong Khải Huyền, Chúa khuyên bảo Hội Thánh bằng cách cảnh báo nàng về bốn kẻ thù mà nàng sẽ gặp trong cuộc hành trình dài xuyên qua đồng vắng của thế gian này.
Kẻ thù thứ nhất là con rồng, con rắn xưa kia được gọi là ma quỷ và Sa-tan (12:9). Mặc dù hắn quả thật có khả năng tấn công trực tiếp các thánh đồ (Ê-phê-sô 6:16), trong Khải Huyền hắn thường được thấy dùng ba kẻ thù thuộc thể chế làm công cụ gian ác của mình.
Kẻ thù thứ hai, và là thể chế đầu tiên trong ba thể chế, là con thú (13:1–4). Nó tượng trưng cho bộ mặt chính trị hay chính quyền của hệ thống thế gian, mà khi bị con rồng chiếm lấy và tiếp năng lượng, sẽ tự tôn mình lên cách phạm thượng, chống nghịch Đức Chúa Trời, và bắt bớ Hội Thánh thuộc linh chân thật của Đấng Christ.
Kẻ thù thứ ba là tiên tri giả, còn được gọi là con thú từ đất lên (13:11–18; 16:12–16; 19:20; 20:10). Con thú này không chỉ tượng trưng cho tôn giáo giả, mà còn là tôn giáo giả phục vụ cho nhà nước tự tôn mình lên, và do đó đòi hỏi Hội Thánh phải thờ lạy nhà nước, nếu không sẽ bị bắt bớ hay bị giết. Tiên tri giả là cánh tay tuyên truyền của con thú, một cánh tay giơ ra chống lại Hội Thánh, với vũ khí cưỡng bức và hủy diệt nắm chặt trong tay.
Kẻ thù thứ tư và cuối cùng là gái điếm, còn được gọi là Ba-by-lôn Lớn và Thành Lớn (17:1, 3, 5, 18; 18:2). Đây là bộ mặt kinh tế, thương mại, và văn hóa của hệ thống thế gian. Theo lệ thường, gái điếm thích cấu kết với con thú và tiên tri giả, làm mọi điều có thể để bắt bớ Hội Thánh (17:6), ngay cả khi nàng đưa chén vàng đầy những điều gớm ghiếc của mình cho mọi người và mọi dân tộc, tìm cách làm hư hỏng họ bằng những sự quyến rũ và tà thuật của mình (18:23).
Vì tình yêu và sự quan tâm đến sự thanh sạch, quyền năng, và phúc lợi đời đời của Hội Thánh, Vua Chí Cao của thiên đàng khuyên bảo Cô Dâu của Ngài hãy coi chừng mọi kẻ thù này, và hãy ra khỏi giữa chúng (18:4).
Cuối cùng — và một cách rất dồi dào — Người Chồng trên trời phán lời an ủi cho Cô Dâu của Ngài (Ê-sai 40:1). Ngài làm điều này bằng nhiều cách khác nhau.
Ngay từ đầu sách, Ngài an ủi nàng bằng một khải tượng hùng vĩ về vinh hiển thần linh của Ngài, chức tế lễ đời đời, thẩm quyền của Đấng Mê-si-a, và chiến thắng cứu chuộc của Ngài (1:9–20).
Ngài an ủi nàng bằng những lời bảo đảm lặp đi lặp lại về sự hiện diện của Ngài trong — và sự chăm sóc trung tín của Ngài trên — mọi Hội Thánh của Ngài, ngay cả khi Ngài bày tỏ tình yêu nghiêm khắc mà Ngài cảm nhận đối với mỗi Hội Thánh qua những lời khuyên bảo mạnh mẽ của Ngài (1:12–13; 2:1–3:22).
Ngài an ủi nàng bằng những hình ảnh biểu tượng phong phú về triều đại trên trời của Ngài, phần mà các thánh đồ có trong đó, và quyền tể trị tuyệt đối của Ngài trên mọi phần còn lại của lịch sử phổ quát (4:1–5:14).
Ngài an ủi nàng bằng những cảnh tượng về linh hồn của các tín hữu đã qua đời, đã đến thiên đàng an toàn, đang cầu nguyện xin sự công chính của Đức Chúa Trời, và đang cai trị trong sự sống cùng Ngài, ngay cả khi họ chờ đợi Ngài trở lại mặt đất để hoàn tất mọi sự (6:9–11; 20:4–6; Rô-ma 5:17).
Ngài an ủi nàng bằng những bức chân dung nối tiếp nhau về sự quang lâm của chính Ngài trong quyền năng và vinh hiển vào cuối thời đại gian ác hiện tại (14:14–20; 19:11–21; Ga-la-ti 1:4).
Cùng với những bức chân dung này, Ngài cũng an ủi nàng bằng những khải tượng về sự công chính tối hậu: về phần thưởng cuối cùng cho các đầy tớ trung tín của Ngài, và về sự báo trả cuối cùng chống lại những “cư dân trên đất” bắt bớ và ghét Đức Chúa Trời (6:9–17; 11:11–19; 15:1–4; 16:17–21; 20:7–15).
Ngài an ủi họ bằng hai lần “xem trước” về Hội Thánh vinh hiển đang đứng trước ngai của Đức Chúa Trời và Chiên Con, hát bài ca mới của những người được cứu chuộc, và hân hoan dâng lên sự thờ phượng đời đời sẽ tràn ngập thế giới sắp đến (7:9–17; 14:1–5).
Và cuối cùng, Ngài an ủi nàng bằng hai chương rực rỡ cung cấp những cái nhìn thoáng qua đầy huyền nhiệm, gợi nhiều suy nghĩ về đời sống (đời đời) của các thánh đồ trong trời mới và đất mới (21–22).
Bạn có cho Khải Huyền là một sách đáng sợ không? Đối với kẻ có tội thì đúng là như vậy, và sách vốn có ý như thế. Nhưng đối với các thánh đồ dũng cảm dấn thân vào chiều sâu của sách, Khải Huyền không chỉ là một lời tiên tri dạy dỗ và khuyên bảo, mà còn là một dòng sông an ủi không bao giờ cạn.
Chương 6
Chủ Đề Xuyên Suốt
Chủ đề xuyên suốt của bốn sách Phúc Âm là sự hạ mình của Con Đức Chúa Trời: sự nhập thể của Ngài với tư cách là A-đam Sau Rốt, đời sống công chính, phiên tòa bất công, sự chối bỏ của dân tộc, sự chết chuộc tội, và sự chôn cất trong một ngôi mộ mượn (Ê-sai 53; I Cô-rinh-tô 15:3; Phi-líp 2:5–8).
Chủ đề xuyên suốt của Khải Huyền là sự tôn cao của Con Đức Chúa Trời: những cách khác nhau mà Đức Chúa Trời là Cha đã định để ban thưởng và tôn vinh Đấng Cứu Chuộc của thế gian, để cuối cùng mọi đầu gối đều quỳ xuống và mọi lưỡi đều xưng nhận Chúa Giê-xu Christ là Chúa: Đấng Tiên Tri, Thầy Tế Lễ, và Vua được Đức Thánh Linh xức dầu, vừa là thần vừa là người, của vũ trụ (Giăng 5:23; Phi-líp 2:10–11).
Trong giây lát nữa chúng ta sẽ thấy cấu trúc và nội dung của Khải Huyền bày tỏ và củng cố chủ đề hùng vĩ này như thế nào. Tuy nhiên, tại đây, tôi muốn làm nổi bật một số cách mà sách này đối diện với Cơ Đốc nhân đang thờ phượng bằng mọi khía cạnh của viên kim cương duy nhất là sự tôn cao của Đấng Christ.
Khải Huyền chiếu ánh sáng của nó lên sự sống lại của Đấng Christ (1:18); sự thăng thiên của Ngài (12:5); sự ngự trị của Ngài bên phải Cha (5:1–14); quyền làm đầu thuộc linh của Ngài trên Thân Thể của Ngài (2–3); triều đại trên trời của Ngài trên mọi biến cố còn lại của lịch sử phổ quát (5:7; 6:1); sự công bố tiên tri của Ngài về Phúc Âm cho cư dân trên đất qua Hội Thánh Chiến Đấu (6:2; 11:4–13; 14:6); sự trung tín của Ngài đối với dân Ngài đang bị bắt bớ (12:6, 13–17); những sự phán xét (quan phòng) của Ngài chống lại kẻ thù của họ (11:5; 16:1–21); sự chu cấp phong phú của Ngài cho linh hồn của các thánh đồ đã qua đời (6:9–11; 20:4–6); sự vội vàng đến cứu bầy nhỏ của Ngài trong ngày của trận chiến cuối cùng (11:11–19; 14:14–20; 19:11–21); sự quang lâm vinh hiển của Ngài vào cuối thời đại gian ác hiện tại (6:12–16, 11:11–19; 14:14–20; 19:11–21); sự phán xét cuối cùng đối với kẻ thù của Ngài, dù là con người hay ma quỷ (6:12–16; 11:11–19; 14:14–21; 16:17–20; 19:11–21; 20:11–15); sự cứu chuộc cuối cùng của Cô Dâu của Ngài (7:1–17; 11:11–19; 14:14–16; 15:2–4); và sự tạo dựng trời mới và đất mới, quê hương đời đời của những người được cứu chuộc (21:1–22:21).
Sự mặc khải nhiều mặt này về Chúa Giê-xu Christ vinh hiển là một phần không thể tách rời của bản chất tiên tri của sách. Khi chiêm ngưỡng và suy ngẫm Con vinh hiển của Đức Chúa Trời và Đấng Mê-si-a của Ngài trong mọi chức vụ, đặc quyền, sự phán xét, và hành động cứu chuộc của Ngài, các thánh đồ được dạy dỗ, răn bảo, và an ủi cho cuộc hành trình thuộc linh gian nan của mình xuyên qua đồng vắng gào thét của thế gian gian ác hiện tại này (12:1–17; II Cô-rinh-tô 3:17–18).
Chiêm ngưỡng chủ đề của Khải Huyền không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sách, mà còn giúp sắp xếp cuộc tranh luận lớn về thời kỳ cuối cùng. Vì hãy suy xét: Nếu chủ đề của toàn bộ sách là vinh hiển của Đấng Christ vinh hiển — phản chiếu trong tiến trình, bản chất, và sự hoàn tất của triều đại trên trời của Ngài — thì khả năng chủ đề của Khải Huyền 20 là vinh hiển, những thăng trầm, và sự thất bại cuối cùng của một triều đại một nghìn năm trong tương lai của Đấng Christ trên đất là bao nhiêu?
Không, Khải Huyền là một lời tiên tri mang tính tiên báo ca ngợi vinh hiển của Vua Chí Cao của thiên đàng từ đầu đến cuối. Và thấy được điều này tức là thấy được ý nghĩa của chương 20 nữa.
Chương 7
Thể Loại Văn Học
Khải Huyền là một ví dụ độc đáo của văn học khải huyền trong Kinh Thánh. Chúng ta có thể định nghĩa thể loại này như một loại tiên tri đặc biệt trong Kinh Thánh, trong đó Đức Thánh Linh dùng các biểu tượng — cả hình ảnh lẫn con số — để mặc khải chân lý từ Đức Chúa Trời về tiến trình, bản chất, và sự hoàn tất của lịch sử cứu rỗi trong sự phán xét cuối cùng và sự cứu chuộc cuối cùng.
Chúng ta gặp văn học khải huyền trong Kinh Thánh cả trong Cựu Ước lẫn Tân Ước. Các chương 24–27 của sách Ê-sai dùng hình ảnh Cựu Ước để nói một cách đầy kịch tính về sự phán xét cuối cùng và sự cứu chuộc vào ngày của Đức Giê-hô-va. Bốn con thú trong Đa-ni-ên 7, mô tả các đế quốc nối tiếp nhau nổi lên từ biển nhân loại sa ngã, cung cấp điều có lẽ là bức tranh lớn nhất trong Cựu Ước về sự triển khai của lịch sử cứu rỗi. Những hình ảnh huyền nhiệm của Ê-xê-chi-ên 38–39 cho chúng ta một cái nhìn đầy quyền năng về sự hoàn tất: trận chiến cuối cùng và ngày của Đức Giê-hô-va, khi Đức Giê-hô-va sẽ dứt khoát cứu chuộc dân Ngài và phán xét kẻ thù của Ngài. Các khải tượng và lời tiên tri của Xa-cha-ri đều mang tính khải huyền từ đầu đến cuối. Về Tân Ước, nhiều dụ ngôn của Chúa chúng ta mang hơi hướng khải huyền (Ma-thi-ơ 13:24–30, 36–45, 47–50; 25:14–30, 31–46). Tuy nhiên, trong Tân Ước, Khải Huyền là ví dụ nổi bật nhất của văn học khải huyền trong Kinh Thánh.
Trong định nghĩa trên, tôi đã nói rằng văn học khải huyền trong Kinh Thánh dùng các khải tượng và biểu tượng để truyền đạt chân lý từ Đức Chúa Trời về lịch sử cứu rỗi. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải hiểu rằng văn học khải huyền trong Cựu Ước khác với văn học khải huyền mà chúng ta gặp trong Khải Huyền. Trong thời Cựu Ước, Đức Chúa Trời đã che giấu các sự mặc khải của Ngài về những huyền nhiệm cứu chuộc lớn lao — về Đấng Christ, giao ước mới, và bản chất thật cùng tiến trình của lịch sử cứu rỗi — che giấu một phần dưới các hình bóng, bóng mờ, khải tượng, và biểu tượng. Nhưng trong thời Tân Ước — cả trong các biến cố của lịch sử Tân Ước lẫn trong các tài liệu Tân Ước ghi chép và giải thích chúng — Đức Chúa Trời đã vén màn các huyền nhiệm thần linh, và do đó cũng vén màn ý nghĩa sâu xa của toàn bộ Cựu Ước. Giờ đây chúng là những bí mật đã được mở ra, sẵn sàng được rao giảng cho thế gian và được mọi người tin và vâng lời thưởng thức (Rô-ma 16:25; Ê-phê-sô 1:9; Cô-lô-se 1:26; I Ti-mô-thê 3:16).
Tất cả những điều này giúp chúng ta rất nhiều trong việc hiểu Khải Huyền. Đặc biệt, nó giúp chúng ta thấy rằng trong Khải Huyền, Đức Thánh Linh không còn dùng các khải tượng và biểu tượng để che giấu chân lý của Đức Chúa Trời về những điều sắp đến, như Ngài đã làm trong thời Cựu Ước; đúng hơn, Ngài dùng chúng để ca ngợi những chân lý đã được vén màn trước đó trong Tân Ước Giáo Huấn (DNT). Nói cách khác, Khải Huyền hoàn toàn không phải là một sách huyền bí, vì trong Tân Ước Giáo Huấn, Đức Chúa Trời đã ban cho chúng ta chìa khóa để chúng ta có thể dễ dàng hiểu nội dung của nó. Như chính thiên sứ đã nói với Giăng: “Chớ niêm phong những lời tiên tri trong sách này, vì thì giờ đã gần rồi” (22:10). Khải Huyền không phải là một sách bị niêm phong, mà là một sách mở.
Thấy được sự thật đầy phước hạnh này tức là ngay lập tức nhận được can đảm mới để lao mình vào chiều sâu đáng gờm của nó. Và chúng ta quả thật nên nỗ lực hết sức để làm như vậy; vì một lần nữa, Chúa đã phán với chúng ta rằng thì giờ đã gần (1:3; 22:10).
Chương 8
Thể Loại Và Cách Giải Thích
Hiểu biết thể loại văn học của Khải Huyền tức là hiểu biết cách giải thích đúng đắn của nó. Vì Khải Huyền là một ví dụ (độc đáo) của văn học khải huyền trong Kinh Thánh, nó là một sách về dấu hiệu hay biểu tượng. Do đó, chúng ta phải giải thích cả hình ảnh lẫn con số của nó theo nghĩa biểu tượng và thuộc linh, chứ không phải theo nghĩa đen và vật lý.
Nếu bạn nghi ngờ lời khẳng định này, chỉ cần xem câu đầu tiên của sách. Tại đó có chép rằng Đức Chúa Trời “. . . đã sai thiên sứ của Ngài đến tỏ ra [Khải Huyền] cho đầy tớ Ngài là Giăng” (1:1; phần nhấn mạnh là của tôi). Từ Hy Lạp ở đây là semaino, đôi khi được dịch là truyền đạt, nhưng theo nghĩa đen có nghĩa là ra dấu, dùng một dấu hiệu (semeion). Như vậy, ngay từ đầu sách, Đức Thánh Linh đã dạy chúng ta xem Khải Huyền như một sách về dấu hiệu hay biểu tượng, và giải thích nó theo đó. Nếu chúng ta làm như vậy, chúng ta sẽ không đi sai xa.
Đúng là, dĩ nhiên, mọi nhà giải kinh đều thừa nhận sự hiện diện của các biểu tượng trong Khải Huyền. Tuy nhiên, trong khi thừa nhận rằng sách chứa đựng các biểu tượng, nhiều người sẽ không thừa nhận rằng nó là một sách về biểu tượng, một sách do đó phải được giải thích theo nghĩa biểu tượng từ đầu đến cuối.
Đối với những người như vậy, kết quả là một phương pháp giải kinh không nhất quán (tức là phương pháp giải thích Kinh Thánh).
Ví dụ, bị thúc ép bởi điều hiển nhiên, nhà giải kinh theo nghĩa đen về tiên tri sẽ thừa nhận rằng thanh gươm ra từ miệng Đấng Christ là một biểu tượng cho lời của Đức Chúa Trời (1:16), hay rằng bảy sừng và bảy mắt của Chiên Con vinh hiển của Đức Chúa Trời tượng trưng cho quyền toàn năng và sự toàn tri của Ngài (5:6).
Nhưng khi nhà giải kinh theo nghĩa đen đến với 144.000 người đã được đóng ấn thuộc các chi phái con cháu Y-sơ-ra-ên (7:4), hay đến với hai nhân chứng tiên tri và (tạm thời) chết trên đường phố của Thành Lớn (11:8), hay đến với 1.260 ngày của Hội Thánh trong đồng vắng (12:6), hay đến với lời khuyên bảo của Đấng Christ chống lại việc nhận dấu của con thú (13:16–18), hay đến với việc nhóm họp các vua của toàn thể trái đất tại núi Mê-ghi-đô (16:14), ông ta đột nhiên từ bỏ phương pháp giải kinh theo nghĩa biểu tượng để theo nghĩa đen, do đó từ bỏ một phương pháp giải kinh nhất quán để theo một phương pháp không nhất quán.
Giờ đây, đúng là nhiều phần của Kinh Thánh phải được giải thích theo nghĩa đen (ví dụ: tường thuật sáng tạo của Kinh Thánh, các tường thuật lịch sử của nó, các lời tiên tri về Đấng Mê-si-a được ứng nghiệm trước ngày Lễ Ngũ Tuần, những lời dạy nền tảng của Chúa chúng ta về những điều sắp đến, và thần học về thời kỳ cuối cùng của các sứ đồ sau này được xây dựng trên nền tảng đó). Nhưng các lời tiên tri trong Cựu Ước về vương quốc của Đức Chúa Trời (tức là các lời tiên tri được ứng nghiệm sau ngày Lễ Ngũ Tuần) và các lời tiên tri chứa đựng trong Khải Huyền thì không thuộc nhóm này. Những lời tiên tri này được ứng nghiệm trong thời Tân Ước, dưới giao ước mới. Do đó, chúng phải được giải mã. Chúng phải được giải thích theo hình bóng, theo nghĩa bóng, và theo nghĩa biểu tượng. Chúng phải được xem như chỉ cách “huyền nhiệm” về các biến cố lịch sử và các phước hạnh cứu chuộc được Đấng Christ bày tỏ và được ghi chép trong Tân Ước Giáo Huấn (DNT). Và chúng phải được giải thích một cách nhất quán như vậy.
Khi chúng ta đã nhìn thấy chân lý lớn lao này, chúng ta sẽ hiểu Khải Huyền. Khi Đức Thánh Linh giúp chúng ta nhìn đến Tân Ước Giáo Huấn để tìm sự khôn ngoan và sự thông sáng, chúng ta sẽ đột nhiên thấy ý nghĩa của 144.000, hai nhân chứng, 1.260 ngày, dấu của con thú, Trận Chiến Ha-ma-ghê-đôn, triều đại một nghìn năm của Đấng Christ và các thánh đồ, và nhiều điều khác nữa. Và khi chúng ta thấy được, chúng ta sẽ vui mừng trong sự tốt lành của Đức Chúa Trời, Đấng đã ban cho chúng ta Phương Pháp Giải Kinh Giao Ước Mới (NCH), đã đặt chúng ta tay trong tay với chính Vua Chí Cao, và nhờ đó đưa chúng ta vào những nơi sâu thẳm của Xứ Im-ma-nu-ên (I Cô-rinh-tô 2:6–16).
Chương 9
Cấu Trúc
Thoạt nhìn, Khải Huyền là một sách phức tạp và đáng sợ. Nhưng khi chúng ta vượt qua nỗi sợ, bước vào, và cẩn thận khảo sát địa hình, chúng ta bắt đầu nhận thấy một số điều: các chủ đề, khuôn mẫu, và chu kỳ lặp lại. Đột nhiên, có lẽ sau vài lần đọc, chúng ta nhận ra rằng lời tiên tri này có một cấu trúc — một cấu trúc tinh tế, phức tạp, đẹp đẽ, và tài tình đến nỗi bàn tay của chính Đức Chúa Trời hẳn phải đứng đằng sau nó. Hơn nữa, khi chúng ta chiêm ngưỡng trọn vẹn cấu trúc này, chúng ta thấy ngay cách giải thích toàn bộ sách, kể cả chương gây tranh cãi nhất của nó, Khải Huyền 20. Vì vậy, chúng ta hãy dành thời gian chất lượng cho chủ đề quan trọng này.
Tôi đã đề cập trước đây rằng Khải Huyền có hai cấu trúc cơ bản. Cấu trúc đầu tiên được đưa ra trong Khải Huyền 1:19, nơi chúng ta nghe Chúa vinh hiển nói với sứ đồ của Ngài: “Vậy, hãy viết những điều ngươi đã thấy, những điều hiện có, và những điều sẽ xảy đến sau đó.” Một lần nữa, những điều Giăng đã thấy được mô tả trong chương 1; những điều hiện có (trong bảy Hội Thánh tại Tiểu Á) được mô tả trong các chương 2–3; và những điều sẽ xảy đến sau đó được mô tả trong các chương 6–22 (trong đó nêu kết quả của việc tấn phong Vua Chí Cao của thiên đàng, được mô tả trong các chương 4–5). Cấu trúc này, nếu được hiểu đúng, sẽ thuyết phục chúng ta rằng gánh nặng của sách không chỉ đơn thuần mô tả kinh nghiệm của các Cơ Đốc nhân trong thế kỷ thứ nhất, như những người theo thuyết quá khứ chủ trương; cũng không chỉ đơn thuần mô tả kinh nghiệm của các Cơ Đốc nhân trong thế kỷ cuối cùng, như những người theo thuyết vị lai chủ trương. Đúng hơn, nó mô tả kinh nghiệm của hầu hết (nhưng không phải tất cả) các Cơ Đốc nhân từ thời sứ đồ Giăng, cho đến và xuyên qua sự hoàn tất, và tiếp tục ra vào thế giới đời đời sắp đến.
Nhưng còn có một cấu trúc thứ hai, tinh tế hơn, và mặc khải nhiều hơn cho sách. Tôi lần đầu tiên gặp cấu trúc này khi đọc tác phẩm bình luận xuất sắc của William Hendriksen về Khải Huyền, có tựa đề More Than Conquerors. Với một số sửa đổi nhỏ, tôi đã tóm tắt tư tưởng của ông trong biểu đồ dưới đây.
Chúng ta hãy xem xét biểu đồ này một cách chi tiết.
Như bạn có thể thấy, sách được chia thành năm khối. Các tựa đề bên dưới mỗi khối phản ánh nỗ lực tốt nhất của tôi trong việc xác định ý chính của khối cụ thể đó, đồng thời luôn giữ trong tầm nhìn chủ đề trung tâm của toàn bộ sách: con người và công việc của Chúa Giê-xu Christ vinh hiển, Vua Chí Cao của thiên đàng.
Tôi luôn vui mừng về sự thật rằng khối thứ ba, khối cho chúng ta thấy lễ tấn phong của Vua Chí Cao (4:1–5:14), đứng ở giữa hai khối còn lại. Điều này hoàn toàn thích hợp, vì đó là đỉnh Ê-vơ-rét thần học của toàn bộ lời tiên tri, và là trọng tâm văn học của nó. Vì hãy xét: bởi sự đăng quang làm Vua Chí Cao của Ngài, Chúa Giê-xu Christ vinh hiển có thể hiện ra với Giăng trong vinh quang (1) và có thể phán với bảy Hội Thánh bằng thẩm quyền tối cao (2–3). Hơn nữa, cũng bởi chính sự đăng quang ấy, Ngài có thể cai trị vũ trụ suốt những năm còn lại của lịch sử cứu rỗi (6–20), và rồi, sau sự quang lâm của Ngài và sự hoàn tất, đưa Cô Dâu vinh hiển của Ngài vào hình thức đầy đủ và cuối cùng của vương quốc Đức Chúa Trời (21–22). Tóm lại, các chương 4–5 giữ cuốn sách lại với nhau, biến nó thành một lễ kỷ niệm thống nhất về thân vị và công việc của Vua Chí Cao của thiên đàng.
Vậy, nói một cách rất khái quát, đây là cấu trúc thứ hai và hữu ích nhất của toàn bộ sách Khải Huyền. Nhưng khi xem xét kỹ hơn biểu đồ, chúng ta sớm nhận thấy một điều khác, một điều rất thú vị và quan trọng: khối thứ tư của sách Khải Huyền có một cấu trúc riêng biệt của nó.
Vậy chúng ta hãy tiến vào để xem xét kỹ hơn.
Chương 10
Cấu Trúc của Khối Số 4
Tôi đã đặt tên cho Khối số 4 của sách Khải Huyền là Triều Đại Thiên Thượng của Vua Chí Cao. Tên gọi này nhằm nắm bắt chủ đề của khối, trong khi vị trí của sáu thành phần của nó nhằm nắm bắt cấu trúc của nó. Vì vậy, giữa hai điều ấy, tôi đang gợi ý rằng Khối số 4 cho chúng ta sáu chu kỳ riêng biệt (hay sự lặp lại), mỗi chu kỳ — theo cách riêng của nó, và vì mục đích riêng biệt của nó — dùng biểu tượng khải huyền để mô tả diễn trình, bản chất, và sự hoàn tất của triều đại thiên thượng của Vua Chí Cao và, trong một số trường hợp, những hoa trái đời đời của triều đại ấy.
Vâng, nói vậy thì dài dòng thật! Nhưng đừng hoảng sợ; ý tưởng cơ bản khá đơn giản và rất có giá trị, cả cho việc hiểu sách Khải Huyền lẫn cho việc giải quyết cuộc tranh luận lớn về thời kỳ cuối cùng.
Như biểu đồ cho thấy, Khối số 4 có thể được chia thành sáu khối nhỏ — những thành phần mà tôi vừa gọi là các chu kỳ hay sự lặp lại: 6–7; 8–11; 12–14; 15–16; 17–19; và 20. Nhưng tất cả các chu kỳ đều có một điểm chung: trong mỗi chu kỳ, Đức Thánh Linh đang nói về cùng một khung thời gian. Có nhiều cách để mô tả khung thời gian ấy. Đó là thời gian giữa lần đến thứ nhất và lần đến thứ hai của Đấng Christ; đó là Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm; và đó là mùa của triều đại trung bảo thiên thượng của Đấng Christ. Vì vậy, chúng ta có thể nói rằng Khối số 4 của sách Khải Huyền (và do đó phần lớn của cuốn sách) bao gồm sáu chu kỳ riêng biệt, trong mỗi chu kỳ Đức Thánh Linh dùng nhiều ý tưởng và hình ảnh Kinh Thánh khác nhau để đi qua cùng một mảnh đất lịch sử: để lặp lại — bằng ngôn ngữ phần lớn là biểu tượng — tác động trên đất của triều đại thiên thượng của Chúa Giê-xu Christ.
Nhưng làm sao chúng ta biết tất cả điều này là đúng? Làm sao chúng ta biết chắc rằng sáu khối nhỏ thật sự đi qua cùng một mảnh đất lịch sử?
Dù có nhiều câu trả lời, câu trả lời thuyết phục nhất chỉ đơn giản là quan sát cách các chu kỳ bắt đầu và kết thúc. Vì khi chúng ta nghiên cứu vấn đề này cách cẩn thận, chúng ta khám phá rằng trong hầu hết các trường hợp, chúng rõ ràng bắt đầu bằng một sự trình bày mang tính biểu tượng về việc Đấng Christ lên ngôi và/hoặc sự đến của vương quốc Ngài trong ngày Lễ Ngũ Tuần (6:1–2; 12:1–5; 20:1–3). Tương tự, trong nhiều trường hợp, chu kỳ rõ ràng kết thúc bằng một sự trình bày mang tính biểu tượng về trận chiến cuối cùng (11:7–10; 13:6–10; 16:12–16; 19:19; 20:7–10). Và trong mọi trường hợp, nó rõ ràng kết thúc bằng một sự trình bày mang tính biểu tượng về sự quang lâm, sự sống lại, và/hoặc sự phán xét (cuối cùng) (6:12–17; 11:15–19; 14:14–20; 16:17–21; 19:11–21; 20:11–15).
Trong các chương 6–20 còn có thêm bằng chứng thuyết phục chúng ta rằng đây quả thật là cấu trúc của Khối số 4, bằng chứng mà tôi sẽ làm nổi bật trong phần tổng quan sắp tới. Nhưng những hiện tượng vừa nêu chắc chắn là thuyết phục nhất. Chúng khiến chúng ta mạnh mẽ nghiêng về việc xem Khối số 4 như sáu sự lặp lại riêng biệt về triều đại thiên thượng của Chúa, mỗi sự lặp lại song song với những sự lặp lại khác, nhưng mỗi sự lại có mục đích riêng biệt và hình ảnh khải huyền riêng biệt của nó. Hơn nữa, nếu tất cả điều này là đúng, thì chúng ta không chỉ khám phá ra cấu trúc của khối này, mà còn nhận vào tay mình một chìa khóa chính để giải nghĩa đúng đắn khối ấy.
Tuy nhiên, chủ đề hấp dẫn ấy rất đáng có một chương riêng.
Chương 11
Cấu Trúc và Cách Giải Nghĩa
Nếu biểu đồ của chúng ta thật sự cho chúng ta cấu trúc sâu xa của sách Khải Huyền, thì nó kéo theo ba hệ quả lớn cho việc giải nghĩa đúng đắn toàn bộ cuốn sách, và đặc biệt là chương 20.
Thứ nhất, nếu biểu đồ đúng, điều đó có nghĩa là chúng ta không thể giải nghĩa Khải Huyền 6–20 như những người theo thuyết quá khứ làm. Xin nhắc lại, những người theo thuyết quá khứ nói rằng trong khối này, trọng tâm của Đức Thánh Linh phần lớn, nếu không muốn nói là hoàn toàn, là vào những sự kiện mà — đối với chúng ta — đã qua rồi: sự sụp đổ của Giê-ru-sa-lem, quyền lực chuyên chế của Rô-ma, những thăng trầm của Hội Thánh đầu tiên dưới tay người Do Thái và người Rô-ma, và những sự chu cấp nhiều mặt của Chúa cho dân Ngài. Nhưng nếu quả thật trọng tâm thực sự của Đức Thánh Linh là triều đại thiên thượng của Đấng Christ — và do đó là mùa dài giữa hai lần đến của Ngài — thì hiển nhiên cách giải nghĩa theo thuyết quá khứ quá hẹp và không thể đúng được.
Tương tự, nếu biểu đồ đúng, điều đó có nghĩa là chúng ta không thể giải nghĩa Khải Huyền 6–20 như những người theo thuyết tương lai làm. Như chúng ta đã thấy, những người theo thuyết tương lai nói rằng trong khối này, trọng tâm của Đức Thánh Linh phần lớn, nếu không muốn nói là hoàn toàn, là vào những sự kiện sẽ xảy ra vào — hoặc tại — cuối thời đại. Đúng vậy, có những khác biệt giữa các nhà giải nghĩa như thế. Những người theo thuyết tương lai ôn hòa như George Ladd nói rằng những sự kiện này sẽ giáng xuống Hội Thánh và thế gian trong suốt một mùa hoạn nạn ngắn nhưng không xác định. Những người theo thuyết tương lai thuộc phái phân kỳ như John MacArthur nói rằng chúng sẽ giáng xuống người Do Thái thời sau rốt, những kẻ thù trần gian của họ, và mọi người có khả năng trở lại đạo trong một cơn hoạn nạn bảy năm bắt đầu tại sự cất lên kín nhiệm và kết thúc tại lần đến thứ hai của Đấng Christ trong vinh quang. Nhưng xin nhắc lại, mọi người theo thuyết tương lai đều đồng ý rằng các chương 6–20 phần lớn, nếu không muốn nói là hoàn toàn, được ứng nghiệm trong những ngày cuối cùng của những ngày sau rốt. Tuy nhiên, nếu các chương này quả thật nói về toàn bộ EOP, thì hiển nhiên quan điểm của thuyết tương lai cũng quá hẹp, và do đó không thể đúng được.
Điều này đưa chúng ta đến hệ quả thứ hai, liên quan chặt chẽ, và đặc biệt quan trọng. Nếu biểu đồ của chúng ta đúng, điều đó có nghĩa là khi Đức Thánh Linh dùng một biểu tượng cụ thể để phán với dân Đức Chúa Trời, Ngài không (thường) đang nói đến một thực thể lịch sử cụ thể, dù đó là một người, một nơi, một vật, hay một sự kiện. Thật vậy, nếu biểu đồ của chúng ta đúng, Ngài không thể như vậy. Thay vào đó, Ngài hẳn đang nói đến một loại thực thể lịch sử mà các thánh đồ sẽ gặp đi gặp lại suốt toàn bộ EOP.
Chúng ta hãy xét một ví dụ. Một số người theo thuyết quá khứ nói rằng khi Đức Thánh Linh nói về con thú (13:1–11), Ngài đang nói đến kẻ bắt bớ lớn của Hội Thánh đầu tiên, hoàng đế Nero. Mặt khác, hầu hết những người theo thuyết tương lai nói rằng khi Đức Thánh Linh nói về con thú, Ngài đang nói đến một kẻ chống Christ cá nhân sẽ xuất hiện trên sân khấu lịch sử thế giới ngay trước sự trở lại của Đấng Christ, dù là để bắt bớ Hội Thánh hay dân Y-sơ-ra-ên theo xác thịt. Tuy nhiên, nếu chúng ta chấp nhận quan điểm chu kỳ, chúng ta lập tức nhận ra rằng nó đòi hỏi một cách tiếp cận rộng hơn nhiều: một cách tiếp cận có thể khẳng định yếu tố chân lý trong cả quan điểm quá khứ lẫn quan điểm tương lai. Vì giờ đây chúng ta thấy rằng khi nói về con thú, Đức Thánh Linh thật ra đang nói về một loại hiện tượng lịch sử cụ thể — trong trường hợp này, bộ mặt chính trị hay chính quyền của hệ thống thế gian sa ngã của Sa-tan, bất cứ khi nào và bất cứ nơi nào nó xuất hiện trong dòng lịch sử cứu rỗi. Đó là một bộ mặt có thể thể hiện nơi những người như Nero, Domitian, Lenin, Stalin, Hitler, Mao, Ceausescu, Pol Pot, vị giáo chủ này hay vị giáo chủ khác, Kẻ Chống Christ (cuối cùng), hay nơi bất kỳ tổ chức bắt bớ nào mà những người ấy đại diện. Và điều đúng về con thú cũng đúng về tiên tri giả và gái điếm: dù bộ mặt của chúng sẽ thay đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác, chúng vẫn luôn hiện diện trong thế gian.
Phương Pháp Giải Nghĩa Theo Thuyết Lý Tưởng
Chúng ta thấy, như vậy, quan điểm chu kỳ về Khải Huyền 6–20 tạo ra một phương pháp giải nghĩa đặc biệt: một phương pháp riêng để hiểu và áp dụng các biểu tượng tìm thấy trong toàn bộ cuốn sách. Như chúng ta đã thấy trước đó trong Bảng Thuật Ngữ Quan Trọng về Thần Học Thời Kỳ Cuối Cùng, các nhà thần học gọi phương pháp này là phương pháp giải nghĩa theo thuyết lý tưởng. Theo quan điểm này, các biểu tượng trong sách Khải Huyền thường không đại diện cho những nhân vật hay sự kiện lịch sử cụ thể, mà cho những ý tưởng chung hay nguyên tắc thuộc linh sẽ biểu lộ suốt EOP, và do đó nơi bất kỳ số lượng nhân vật, địa điểm, vật thể, hay sự kiện lịch sử nào. William Hendriksen, một người nhiệt thành bênh vực cách tiếp cận này, áp dụng nó như sau:
Các ấn, các loa, các bát thạnh nộ và những biểu tượng tương tự không nói đến những sự kiện cụ thể, những biến cố riêng biệt, hay những chi tiết của lịch sử, mà nói đến những nguyên tắc của cách cư xử con người và của sự cai trị đạo đức thiêng liêng đang vận hành suốt lịch sử thế giới, đặc biệt suốt thời kỳ [Cơ Đốc] mới.3
Hai Điều Cần Lưu Ý Quan Trọng
Dù cách giải nghĩa này vô cùng hữu ích, tôi xin cùng với Hendriksen đưa ra hai điều cần lưu ý quan trọng.
Thứ nhất, sách Khải Huyền có thể và quả thật tiên tri về những mùa và sự kiện cụ thể trong lịch sử cứu rỗi. Đúng vậy, theo nguyên tắc chung, sách dùng các biểu tượng của mình để nói về những sự kiện sẽ giáng xuống mọi Cơ Đốc nhân mọi thời đại. Tuy nhiên, thỉnh thoảng, sách dùng chúng cách hẹp hơn để nói về những sự kiện sắp xảy ra chỉ vào cuối thời đại gian ác hiện tại — và do đó sẽ chỉ giáng xuống một số ít Cơ Đốc nhân. Mọi Cơ Đốc nhân đều nên biết về những sự kiện này, nhưng không phải ai cũng sẽ trải qua chúng.
Một cái nhìn ngắn gọn về Khải Huyền 11:3–19 sẽ minh họa điểm quan trọng này.
Trong Khải Huyền 11:3–6, chúng ta được giới thiệu về sự nghiệp thuộc linh của hai nhân chứng. Được mô tả bằng hình ảnh gợi nhớ đến Môi-se và Ê-li — nhưng cũng gợi nhớ đến các môn đồ mà Chúa Giê-xu sai đi từng đôi một để rao giảng Phúc Âm cho dân Y-sơ-ra-ên — họ đại diện cho Hội Thánh làm chứng. Đức Chúa Trời kêu gọi họ tiên tri (tức là, rao giảng Phúc Âm) trong 1.260 ngày, một con số tượng trưng cho toàn bộ EOP như một mùa lưu đày, bắt bớ, và chu cấp thiêng liêng (xem I Các Vua 17:1–7). Ở đây, mọi Cơ Đốc nhân mọi thời đại đều có thể thấy chính mình nơi hai nhân chứng.
Tuy nhiên, khi chúng ta đến các câu 7–13, trọng tâm thu hẹp lại. Giờ đây Đức Thánh Linh đang nói cách cụ thể về thế hệ cuối cùng của các Cơ Đốc nhân làm chứng. Thế hệ này sẽ thấy sự hoàn thành của Đại Mạng Lệnh (11:7); sẽ thấy con thú — vốn bị kiềm chế không cho phá hoại sứ mạng của họ — trỗi dậy khỏi vực sâu (20:1–3), gây chiến với họ, thắng họ, và “giết” (tức là, triệt để đàn áp) họ (11:7–10); nhưng cũng sẽ thấy sự trở lại của Đấng Christ trong vinh quang, sự sống lại, và sự phán xét (11:11–19). Vậy ở đây các biểu tượng quả thật chỉ đến những sự kiện độc đáo đã được tiền định sẽ xảy ra trong một phần độc đáo của lịch sử cứu rỗi. Ở đây Hội Thánh phổ quát không thể thấy chính mình (dù bà rất muốn), mà chỉ thấy phần Hội Thánh sẽ sống và phục vụ Đấng Christ trong những ngày của trận chiến cuối cùng.
Điều này đưa chúng ta đến điều cần lưu ý thứ hai. Dù đúng là sáu chu kỳ của Khối số 4 đi qua cùng một mảnh đất lịch sử, nhưng cũng đúng là có những khác biệt đáng chú ý giữa chúng. Đặc biệt, càng tiến xa qua các chu kỳ, chúng ta càng học biết nhiều hơn về các quyền lực Sa-tan đang vận hành đằng sau hậu trường của cuộc xung đột lớn giữa các vương quốc, và về những công cụ con người mà Sa-tan dùng để bắt bớ Hội Thánh. Ngoài ra, càng tiến xa qua các chu kỳ, chúng ta càng nhận được nhiều khải tượng và mặc khải hơn về trận chiến cuối cùng, sự quang lâm, sự sống lại, sự phán xét, và thế giới sẽ đến. Khi nói về hiện tượng này như sự song song tiến triển, Hendriksen viết:
Dù tất cả các phần của sách Khải Huyền đều song song và trải dài suốt thời kỳ giữa lần đến thứ nhất và lần đến thứ hai của Đấng Christ . . . nhưng cũng có một mức độ tiến triển. Càng tiến gần đến cuối cuốn sách, chúng ta càng được hướng sự chú ý nhiều hơn đến sự phán xét cuối cùng và những điều nằm ngoài nó. Các phần [khác nhau] được sắp xếp, có thể nói như vậy, theo một thứ tự leo thang, đạt đến cao trào . . . Sự phán xét cuối cùng trước hết được loan báo, rồi được giới thiệu, rồi cuối cùng được mô tả. Tương tự, trời mới và đất mới được mô tả đầy đủ hơn trong phần cuối cùng so với những phần trước nó . . . Cuốn sách tỏ ra một sự tiến triển dần dần trong trọng tâm về thời kỳ cuối cùng.4
Một lần nữa: tất cả sáu chu kỳ của Khối số 4 cho chúng ta diễn trình, bản chất, và sự hoàn tất của giai đoạn đầu tiên của vương quốc Đức Chúa Trời — triều đại thuộc linh của Vua Chí Cao của trời và đất. Nhưng chúng không phải tất cả đều cho chúng ta cùng một nội dung hay trọng tâm chính xác. Ngoài ra, dù nội dung của mọi chu kỳ đều dành cho mọi Cơ Đốc nhân, không phải mọi sự kiện được tượng trưng trong các chu kỳ đều sẽ giáng xuống mọi Cơ Đốc nhân. Bằng cách ghi nhớ hai điều cần lưu ý này, chúng ta sẽ có thể sử dụng phương pháp giải nghĩa theo thuyết lý tưởng cách hiệu quả.
Khối Số 4 và Khải Huyền 20
Hệ quả thứ ba và cuối cùng của biểu đồ của chúng ta đưa chúng ta sâu vào trung tâm của cuộc tranh luận lớn về thời kỳ cuối cùng. Vì nếu quả thật Khải Huyền 20 thuộc về Khối số 4 của cuốn sách một cách đúng đắn, và nếu quả thật, giống như năm chu kỳ trước, nó cũng mô tả diễn trình và bản chất của triều đại thiên thượng của Vua Chí Cao, thì hiển nhiên nó không thể đang nói về một vương quốc trần gian nghìn năm định sẽ xuất hiện sau triều đại ấy.
Tóm lại, nếu biểu đồ của chúng ta thật sự cho chúng ta cấu trúc đúng của sách Khải Huyền, thì chính sách Khải Huyền loại trừ mọi hình thức của thuyết tiền thiên niên kỷ và buộc chúng ta phải hiểu nghìn năm của Khải Huyền 20 như một biểu tượng của EOP dưới triều đại thiên thượng của Vua Chí Cao. Đây quả là một hệ quả nặng nề, và là điều chúng ta sẽ xem xét đầy đủ hơn trong những trang sắp tới.
Chương 12
Mục Đích Phụ Thêm
Hãy nghĩ một lát về bản giao hưởng yêu thích của bạn. Giờ hãy nghĩ về chương cuối của nó. Điều gì làm cho chương cuối của một bản giao hưởng trở thành một chương kết thúc hoành tráng? Ba câu trả lời đơn giản đến với tâm trí tôi.
Thứ nhất, nó xuất hiện ở cuối bản giao hưởng. Không còn nhạc nữa sau đó. Theo đó, đây là cơ hội cuối cùng của nhà soạn nhạc để tóm tắt sứ điệp của mình và truyền đạt nó đến khán giả bằng một đợt bùng nổ cuối cùng của tài khéo léo nghệ thuật và sự hào hoa.
Thứ hai, nó nhắc lại những chủ đề mà nhà soạn nhạc đã cho chúng ta trong các chương trước. Tuy nhiên, khi làm như vậy, nó làm điều đó một cách “hoành tráng.” Nói cách khác, ở đây nhà soạn nhạc khéo léo dệt chung tất cả các mô-típ trước đó của mình, để chúng ta không chỉ nghe lại chúng, mà còn nghe chúng một cách mới mẻ, và do đó với sức mạnh mới. Chúng ta nghe chúng trong những mối liên hệ mới, đáng ngạc nhiên, và đẹp đẽ. Chúng ta nghe chúng theo cách mà toàn bộ bản giao hưởng dường như được đổ trọn vào phần cuối của bản giao hưởng.
Cuối cùng, chính vì nó là một chương kết thúc hoành tráng, nó thường không giới thiệu bất kỳ chủ đề âm nhạc mới nào. Thay vào đó, nhà soạn nhạc dâng mình gần như hoàn toàn cho việc lặp lại cách sáng tạo, hùng vĩ, và đầy cảm hứng những điều cũ.
Cả ba nhận xét này đều áp dụng cho sách Khải Huyền, và theo cách giúp chúng ta hiểu nó đến tận chiều sâu của nó.
Giống như một chương kết thúc hoành tráng, sách Khải Huyền xuất hiện ở cuối bản giao hưởng lớn của sự mặc khải Kinh Thánh. Theo sắc lệnh khôn ngoan của Đức Chúa Trời, nó là cuốn sách cuối cùng của Kinh Thánh. Hơn nữa, nội dung của nó rõ ràng kêu lên rằng nó nên là cuốn sách cuối cùng, vì nó hoàn toàn gắn với những điều cuối cùng: những ngày cuối cùng, trận chiến cuối cùng, sự sống lại (cuối cùng), và sự phán xét (cuối cùng) — hai điều cuối cùng trong số đó xảy ra tại lần đến cuối cùng của Người Sau Cùng (I Cô-rinh-tô 15:45). Bất chấp những tuyên bố của các tiên tri giả trong lịch sử Hội Thánh, các Cơ Đốc nhân được Đức Thánh Linh dạy dỗ thấy không thể tưởng tượng được rằng Đức Chúa Trời, sau khi ban cho chúng ta một cuốn sách như thế này, lại còn ban cho chúng ta bất cứ điều gì nữa. Và quả thật, đây là lời chứng của chính sách Khải Huyền (21:18–19). Sách Khải Huyền là cuốn sách của sự cuối cùng; do đó, nó xuất hiện một cách đúng đắn ở cuối của Cuốn Sách (1:8; 2:26; 21:6; 22:13).
Giống như một chương kết thúc hoành tráng, sách Khải Huyền cũng kết hợp nhiều bản văn Kinh Thánh, tham chiếu lịch sử, giáo lý thần học, và những hình ảnh và con số rút ra từ các chương trước của sự mặc khải của Kinh Thánh, cả Cựu Ước lẫn Tân Ước. Những sự ám chỉ thì vô cùng dồi dào. Có những tham chiếu đến Vườn Ê-đen, Môi-se, cuộc xuất hành, Ê-li, Núi Si-ôn, Đền Thờ, sự giáng sinh của Chúa Giê-xu, sự tàn ác giết chóc của Hê-rốt, việc rao giảng của các môn đồ từng đôi một, và sự sống lại, thăng thiên, sự ngự bên hữu Cha, triều đại thiên thượng, và sự quang lâm của Đấng Christ.
Nhưng những điều này chỉ mới chạm đến bề mặt. Westcott và Hort, những dịch giả Kinh Thánh và nhà chú giải, đã đếm được gần bốn trăm tham chiếu đến Cựu Ước trong sách Khải Huyền. Một số người nói còn nhiều hơn nữa. Chỉ riêng trong Khải Huyền 12, chúng ta tìm thấy những trích dẫn từ — hay những ám chỉ đến — Sáng Thế Ký, Xuất Ê-díp-tô Ký, Phục Truyền Luật Lệ Ký, Thi Thiên, Nhã Ca, Ê-sai, Ô-sê, Mi-chê, Đa-ni-ên, Xa-cha-ri, Ma-thi-ơ, Lu-ca, Giăng, II Cô-rinh-tô, Ga-la-ti, I Phi-e-rơ, I Giăng, và Giu-đe. Rõ ràng, sách Khải Huyền không chỉ đơn thuần là một trường hợp khác của tường thuật lịch sử, luật pháp, thi ca, Phúc Âm, hay thư tín. Thay vào đó, nó là một điều hoàn toàn mới dưới mặt trời Kinh Thánh. Nó là lời tiên tri cuối cùng cho Hội Thánh phổ quát, khoác lên mình y phục được dệt chung từ mọi điều đã đi trước nó. Như vậy, nó không chỉ là Kinh Thánh tiên tri, mà còn là chương kết thúc hoành tráng của toàn bộ Kinh Thánh.
Nếu điều này là đúng, những hệ quả rất quan trọng. Vì nếu sách Khải Huyền thật sự là chương kết thúc hoành tráng của toàn bộ Kinh Thánh, thì chúng ta không nên mong đợi nó giới thiệu những chủ đề mới (tức là, những giáo lý). Mục đích của một chương kết thúc hoành tráng không phải là giới thiệu những chủ đề mới; mục đích của nó là lặp lại cách sáng tạo những điều cũ.
Và khi chúng ta xem xét sách Khải Huyền, chúng ta thấy quả thật là như vậy. Ở đây không có gì mới, không có gì khác ngoài những điều mà Đấng Christ và các sứ đồ đã dạy chúng ta trong DNT. Ở đây không có gì mới về Ba Ngôi, sự sáng tạo, sự sa ngã, giao ước đời đời, bản chất và cấu trúc của vương quốc Đức Chúa Trời, hay sự hoàn tất tại sự trở lại của Đấng Christ. Thay vào đó, chúng ta chỉ thấy Đức Thánh Linh phán với chúng ta lặp đi lặp lại về những giáo lý cũ kỹ và đã được thiết lập vững chắc này. Tuy nhiên, khi Ngài làm như vậy, Ngài làm điều đó bằng những cách mới mẻ và kinh ngạc: bằng những khải tượng và biểu tượng đẹp đẽ, mạnh mẽ, và vô cùng cảm hứng. Ở đây Ngài dệt chung mọi điều đã đi trước trong Kinh Thánh, ngay cả khi Ngài tôn vinh — một lần cuối cùng — sự tôn cao của Đấng vốn chính là chủ đề lớn của Kinh Thánh: Vua Chí Cao của trời và đất.
Những ý tưởng này ảnh hưởng nặng nề đến cuộc tranh luận lớn về thời kỳ cuối cùng. Mọi người quen thuộc với cuộc tranh luận này đều hiểu rằng thiên niên kỷ của Khải Huyền 20 nằm gần trung tâm của cuộc tranh cãi. Nhưng nếu, như tôi vừa gợi ý, sách Khải Huyền thật sự là chương kết thúc hoành tráng của toàn bộ Kinh Thánh, thì việc giải quyết cuộc tranh cãi đã gần kề. Vì liệu có khả năng rằng chỉ vài nhịp trước khi kết thúc (tức là, trong chương 20), Đức Chúa Trời lại đột nhiên giới thiệu một chủ đề hoàn toàn mới về thời kỳ cuối cùng (tức là, một triều đại trần gian nghìn năm trong tương lai của Đấng Christ)? Hơn nữa, điều gì sẽ xảy ra nếu chủ đề ấy chưa từng được nhắc đến trong bất kỳ phần nào khác của sách Khải Huyền? Điều gì sẽ xảy ra nếu nó chưa bao giờ được nhắc đến trong DNT? Điều gì sẽ xảy ra nếu nó chưa bao giờ được nhắc đến trong Cựu Ước? Điều gì sẽ xảy ra nếu nó không thể hòa hợp với thần học thời kỳ cuối cùng của sách Khải Huyền, Cựu Ước, hay DNT? Và cuối cùng, điều gì sẽ xảy ra nếu việc chấp nhận nó đe dọa phá hủy sự hài hòa về thời kỳ cuối cùng vốn đã tồn tại giữa tất cả chúng?
Đúng vậy, chương kết thúc hoành tráng của toàn bộ Kinh Thánh có nhiều điều để dạy những người tranh luận trong cuộc tranh luận lớn về thời kỳ cuối cùng. Lời cầu nguyện của tôi là mọi người đều có thể nghe nó, vui mừng vì nó, đến với nhau, và trở về nhà.
Chương 13
Tóm Tắt và Kết Luận
Ở đây, trong Phần I của hành trình của chúng ta, tôi đã đưa ra một phần giới thiệu ngắn gọn về sách Khải Huyền. Trên đường đi, tôi cũng đã chạm đến chương khó khăn và gây tranh cãi nhất của cuốn sách ấy, Khải Huyền 20: lời tiên tri về nghìn năm. Giữ điều sau trong tầm nhìn, chúng ta hãy tóm tắt những gì chúng ta đã học cho đến nay.
Sách Khải Huyền của Chúa Giê-xu Christ đã được Đức Chúa Trời ban cho, qua Đấng Christ, bởi Đức Thánh Linh, qua một thiên sứ thánh, và qua sứ đồ Giăng, cho các tôi tớ của Chúa: Hội Thánh. Vào thời điểm nó được ban cho, Giăng là một người đang bị lưu đày, sống dưới sự bắt bớ vì chứng cớ của mình về Đấng Christ và Phúc Âm. Là một người sáng lập Hội Thánh, do đó ông là một biểu tượng thích hợp của Hội Thánh, và cũng là biểu tượng của định mệnh của Hội Thánh trên đất. Như với Giăng, thì với Cô Dâu của Đấng Christ cũng vậy: bà cũng sẽ sống trong lưu đày và dưới sự bắt bớ, nhưng cũng như người tôi tớ và người bạn được Đấng Christ yêu mến, được Vua Chí Cao của mình thăm viếng và nâng đỡ cách trung tín. Tất cả điều này đặc biệt rõ ràng trong Khải Huyền 12, một chương trung tâm mô tả Hội Thánh lữ hành đúng theo những thuật ngữ này. Chúng ta không nên ngạc nhiên nếu chương 20 cũng làm như vậy.
Giăng đã viết cuốn sách vào khoảng năm 95 sau Công Nguyên. Do đó, trái với những quan điểm theo thuyết quá khứ, chủ đề của nó không thể là kinh nghiệm sống của Hội Thánh đầu tiên trong (hay quanh) những ngày của Chiến Tranh Do Thái (năm 66–70 sau Công Nguyên). Thay vào đó, chủ đề của nó là kinh nghiệm sống của Hội Thánh trong mọi thế hệ, nhưng với sự nhấn mạnh đặc biệt vào thế hệ cuối cùng.
Đối tượng dự định của cuốn sách là Hội Thánh phổ quát, vì chính Đức Thánh Linh mô tả sách Khải Huyền như một món quà cho các tôi tớ của Đấng Christ. Ngoài ra, qua việc dùng con số bảy, chúng ta hiểu rằng những sứ điệp của Đấng Christ gửi cho bảy Hội Thánh tại Á Châu cũng dành cho Hội Thánh phổ quát. Tại sao? Vì những điểm mạnh, điểm yếu, nhu cầu, và phước hạnh của Hội Thánh trước cũng là của Hội Thánh sau. Dù trong lời khen ngợi, quở trách, cảnh cáo, hay hứa hẹn, điều Chúa phán với bảy Hội Thánh, Ngài phán với tất cả (Mác 13:37).
Mục đích của cuốn sách mang tính tiên tri: nó được ban cho để dạy dỗ, khuyên nhủ, và khích lệ Cô Dâu của Đấng Christ và gia đình của Đức Chúa Trời, tất cả những ai đang hành trình bằng đức tin qua đồng vắng của thời đại gian ác hiện tại hướng đến sự quang lâm, sự hoàn tất, và những vinh quang của thế giới sẽ đến. Và chúng ta không nên ngạc nhiên nếu đây cũng là mục đích của chương 20.
Chủ đề của cuốn sách là sự tôn cao của Đấng Christ: những đặc ân và quyền ưu tiên của Tiên Tri Chí Cao, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm, và Vua Chí Cao của thiên đàng, Đấng cai trị vũ trụ vì vinh quang của Đức Chúa Trời và vì lợi ích của dân lữ hành của Ngài.
Về thể loại văn học của nó, sách Khải Huyền là một ví dụ độc đáo của văn khải huyền trong Kinh Thánh. Giống như mọi văn khải huyền, nó dùng những khải tượng và biểu tượng để mô tả diễn trình và bản chất của lịch sử cứu rỗi. Nhưng không giống mọi văn khải huyền khác, ý nghĩa của các biểu tượng không còn bị che giấu nữa, mà nay đã được bày tỏ đầy đủ trong DNT. Do đó, chúng ta không nên ngạc nhiên nếu DNT cũng giúp chúng ta thấy ý nghĩa của chương 20.
Cấu trúc của Khối số 4 của sách Khải Huyền — các chương 6–20 — là như vậy: nó cho chúng ta sáu chu kỳ (hay sự lặp lại) về triều đại thiên thượng của Đấng Christ, một triều đại lần đầu tiên được bày tỏ cho chúng ta trong các chương 4–5, nơi chúng ta đọc về lễ tấn phong của Vua Chí Cao của thiên đàng. Và vì năm chu kỳ đầu tiên thường bắt đầu bằng những sự kiện xoay quanh việc Đấng Christ lên ngôi, và kết thúc bằng những sự kiện xoay quanh sự quang lâm của Ngài, chúng ta không nên ngạc nhiên nếu chu kỳ thứ sáu (chương 20) cũng làm như vậy.
Chúng ta cũng đã thấy rằng các chương 6–19 cho chúng ta một sự mặc khải tiến triển về triều đại thiên thượng của Vua Chí Cao, với mỗi khối nhỏ tiếp theo cho thấy ngày càng nhiều sự quan tâm đến cuộc chiến thuộc linh đang diễn ra đằng sau hậu trường, và đến những sự kiện sẽ xảy ra gần hay tại cuối thời đại (tức là, trận chiến cuối cùng, sự quang lâm, sự phán xét). Do đó, chúng ta không nên ngạc nhiên nếu chu kỳ thứ sáu và cuối cùng (chương 20) tập trung gần như hoàn toàn vào công việc của Sa-tan trong EOP, trận chiến cuối cùng mà hắn sẽ xúi giục tại cuối EOP, và sự diệt vong đang chờ đợi hắn tại sự trở lại của Vua Chí Cao và Đấng Phán Xét của mọi người.
Cuối cùng, chúng ta đã thấy rằng một mục đích phụ thêm nhưng quan trọng của sách Khải Huyền là nó nên phục vụ như chương kết thúc hoành tráng của toàn bộ Kinh Thánh, tập hợp nhiều chủ đề khác nhau từ Cựu Ước và Tân Ước để tôn vinh một chủ đề trung tâm của sách Khải Huyền: sự tôn cao của Đấng Christ và những vinh quang của triều đại thiên thượng của Ngài. Theo đó, chúng ta không nên ngạc nhiên nếu chương 20 cũng làm nhiều điều tương tự, nhưng với khác biệt này: ở đây Đức Thánh Linh tôn vinh sự kết thúc hoành tráng của triều đại của Ngài và sự hoàn tất hoành tráng của mọi sự (I Phi-e-rơ 4:7).
Chúng ta đã làm tròn bổn phận thẩm tra. Giờ đây chúng ta đã được trang bị đầy đủ và đang đứng tại cổng vào Đất của Immanuel. Không sợ hãi, đầy tự tin, dạn dĩ, chúng ta hãy bước vào!
PHẦN II
Tổng Quan về Sách Khải Huyền
Chương 14
Lời Nói Đầu cho Phần Tổng Quan
Chào mừng đến với Phần II của hành trình của chúng ta: một phần tổng quan về sách Khải Huyền của Chúa Giê-xu Christ. Nguyện Chúa ban cho chúng ta hai cánh của Đại Bàng Lớn, để khi chúng ta bay cao phía trên, chúng ta có thể thấy và thưởng thức những vinh quang của địa hình phía dưới (12:14).
Tôi có bốn mục tiêu cơ bản cho phần này của hành trình của chúng ta.
Thứ nhất, tôi muốn làm nổi bật chủ đề của sách Khải Huyền: triều đại trung bảo thiên thượng của Chúa Giê-xu Christ vinh hiển. Như chúng ta đã thấy, Đức Chúa Trời đã lập Ngài làm Tiên Tri Chí Cao, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm, và Vua Chí Cao của trời và đất. Dù trên Hội Thánh với tư cách là Đầu của Hội Thánh, hay trên những cư dân không tin trên đất với tư cách là Đấng Thử Thách, Đấng Cai Trị, và Đấng Phán Xét của họ, Ngài vẫn cai trị. Ngài đã cai trị như vậy một cách vô hình và theo sự quan phòng từ khi Ngài ngự bên hữu Đức Chúa Cha; tại sự trở lại của Ngài — khi Ngài đưa triều đại thiên thượng của mình đến hồi kết — Ngài sẽ cai trị như vậy một cách hữu hình và siêu nhiên, bằng cách khiến kẻ chết sống lại, phán xét thế gian trong sự công chính, và tạo dựng trời mới và đất mới, ngôi nhà đời đời của những người được cứu chuộc. Ngài là Chúa trên mọi sự. Không có một tấc đất nào trong sách Khải Huyền, hay trong thế giới mà sách mô tả, mà Vua Chí Cao chưa cắm lá cờ của Ngài, phán rằng: “Ở đây Ta cai trị.”
Thứ hai, tôi muốn làm nổi bật cấu trúc của cuốn sách. Đặc biệt, tôi hy vọng sẽ cho thấy rằng Khối số 4 (6–20) thật sự là một đơn vị theo chủ đề; rằng nó thật sự chứa sáu chu kỳ song song, mỗi chu kỳ thật sự trải dài suốt toàn bộ EOP; rằng khi chúng ta tiến qua các chu kỳ, chúng ta thật sự thấy ngày càng nhiều hơn về cuộc chiến thuộc linh của Hội Thánh, và về những sự kiện lớn về thời kỳ cuối cùng sẽ đưa cuộc chiến đến hồi kết; và cuối cùng, rằng chương 20 thật sự thuộc về Khối số 4, để nghìn năm của Khải Huyền 20 thật sự tượng trưng cho EOP và một số sự kiện quan trọng định sẽ xảy ra trong triều đại thiên thượng của Vua Chí Cao.
Thứ ba, tôi hy vọng sẽ bày tỏ ý nghĩa của những biểu tượng quan trọng được dùng trong sách Khải Huyền. Chúng ta đã thấy rằng đó là văn khải huyền, một tác phẩm truyền đạt chân lý vũ trụ học qua những biểu tượng mang tính điển hình. Và chúng ta đã thấy rằng theo nguyên tắc chung, những biểu tượng này không chỉ đến những nhân vật, địa điểm, vật thể, hay sự kiện cụ thể, dù là tại đầu EOP (quan điểm quá khứ) hay tại cuối EOP (quan điểm tương lai). Thay vào đó, chúng thường chỉ đến nhiều loại thực tại thuộc linh và lịch sử khác nhau mà Hội Thánh sẽ gặp trong suốt hành trình của mình đến thế giới sẽ đến. Những độc giả thấm nhuần cách giải nghĩa theo phái phân kỳ — một quan điểm rất thiên về tương lai, nhấn mạnh những sự kiện lịch sử cụ thể xảy ra trong cơn hoạn nạn bảy năm — có thể thấy cách tiếp cận này xa lạ. Nếu bạn thuộc số ấy, tôi xin bạn một ân huệ là hãy cởi mở với khả năng có ánh sáng mới về cuốn sách đầy thách thức này: rằng bạn chỉ cần thử đeo một cặp kính (theo thuyết vô thiên niên kỷ) mới và tự xem liệu chúng có cho bạn tầm nhìn rõ ràng hơn và cảm hứng mới mẻ hay không.
Mục tiêu thứ tư và cuối cùng của tôi mang tính thực tiễn. Trong suốt phần tổng quan này, tôi nhắm trên hết đến việc trang bị cho Hội Thánh lữ hành của Đức Chúa Trời. Như chính sách Khải Huyền dạy chúng ta, Cô Dâu của Đấng Christ được định cho một hành trình dài và khó khăn qua đồng vắng của thế gian này. Cuộc chiến của bà là liên tục, và về cuối nó sẽ trở nên dữ dội. Con rồng đang truy đuổi bà; và những kẻ giúp đỡ con rồng — con thú, tiên tri giả, và gái điếm — liên tục cám dỗ và tấn công bà. Trong thế gian, bà sẽ có hoạn nạn.
Nhưng đó không phải là kết thúc của câu chuyện. Hoàn toàn không phải vậy. Vì xin nhắc lại, Vua Chí Cao trung tín ban cho Cô Dâu của Ngài hai cánh của Đại Bàng Lớn, để bà có thể bay đến nơi Ngài đã chuẩn bị cho bà, và ở đó được nuôi dưỡng trong một thời, các thời, và nửa thời, xa khỏi mặt con rồng, và hướng về mặt của Đấng Yêu Dấu của bà. Và sách Khải Huyền của Chúa Giê-xu Christ là một phần đặc biệt của nơi thánh ấy. Ở đó Chúa sẽ gặp bà. Ở đó Ngài sẽ dạy dỗ, khuyên nhủ, và khích lệ bà. Ở đó Ngài sẽ phán dịu dàng với bà. Ở đó Ngài sẽ ban cho bà sức mạnh cho hành trình của mình và sự tự tin cho sứ mạng của mình. Và ở đó Ngài sẽ ban cho bà những cái nhìn thoáng qua đầy hứng khởi về những vinh quang của thế giới sẽ đến, những niềm vui của tiệc cưới Chiên Con, và những niềm vui của cuộc sống chung như gia đình đời đời của Đức Chúa Trời.
Thật vậy, Immanuel đang kêu gọi. Chúng ta có nên lên đường không?
Chương 15.
Một Khải Tượng về Vua Chí Cao (Khải Huyền 1)
Trong chương 1 của sách Khải Huyền, Đức Thánh Linh giới thiệu chúng ta với Đấng mà toàn bộ lời tiên tri tôn vinh: Chúa Giê-xu Christ vinh hiển. Chương này bao gồm một lời mở đầu ngắn (1–3), một lời chào dài (4–8), và một tường thuật dài hơn về khải tượng của Giăng về Vua Chí Cao vinh hiển (9–20).
Lời Mở Đầu
Trong lời mở đầu, chúng ta học biết rằng sách Khải Huyền là một món quà từ trên cao: nó được truyền xuống từ Đức Chúa Trời là Cha, và nó bước vào thế gian qua Đức Chúa Trời là Con, một thiên sứ thánh, và sứ đồ Giăng, là người đã viết xuống mọi điều ông đã thấy và nghe (1–2, 11) Là một lời tiên tri báo trước, nó liên quan đến những điều sẽ sớm xảy ra: những sự kiện đã được tiền định sẽ xảy ra suốt EOP, và đặc biệt tại cuối EOP.5 Đức Chúa Trời đã ban nó cho Hội Thánh, ở đây được gọi là đoàn thể các tôi tớ của Đấng Christ. Đức Thánh Linh hứa một phước lành cho mọi người đọc, nghe, và vâng theo nội dung của cuốn sách này. Vì những người như vậy, sách Khải Huyền sẽ là một tảng đá tuôn nước trong đồng vắng, cung cấp sức mạnh tươi mới cho hành trình về nhà (1, 3; Dân Số Ký 20:11).
Lời Chào
Quan trọng là, lời chào phản ánh khung thời kỳ cuối cùng của cuốn sách. Ngay cả bây giờ, Đấng Christ thiêng liêng vẫn là Đấng Cai Trị các vua trên đất (5). Và ngay cả bây giờ, các thánh đồ là một vương quốc thầy tế lễ cho Đức Chúa Trời và Cha của Ngài (6). Tuy nhiên, vương quốc chưa được hoàn tất. Vẫn còn công việc phải làm. Giống như Chúa mà họ phục vụ, và giống như chính Giăng, các thánh đồ phải trung tín làm chứng về những điều họ đã thấy (5). Tuy nhiên, chẳng bao lâu nữa, sự hoàn tất sẽ đến (1, 3, 8). Đấng Christ sẽ trở lại trong vinh quang (8). Khi Ngài làm vậy, mọi mắt sẽ nhìn thấy Ngài, thánh đồ cũng như tội nhân (7). Khi Ngài làm vậy, mọi chi phái trên đất — mọi kẻ thù không ăn năn của Đấng Christ và những kẻ bắt bớ Hội Thánh — sẽ than khóc, vì giờ phán xét của họ sẽ đến trên họ (Ma-thi-ơ 24:30; Khải Huyền 8:13; 11:10; 12:12; 13:8; 14:7; 17:2, 8). Và khi Ngài làm vậy, Đức Chúa Cha đời đời và toàn năng — Đấng Alpha thiêng liêng (tức là, Đấng Sáng Tạo) và Đấng Omega thiêng liêng (tức là, Đấng Tái Tạo) — sẽ ở với Ngài và ở trong Ngài, bày tỏ vương quốc Đức Chúa Trời trong hình thức đầy đủ và cuối cùng của nó (8; 21:5–7; 22:12–13).
Vậy, ở đây, trong lời chào của Giăng, Đức Thánh Linh xác nhận giáo lý Tân Ước phổ biến về cấu trúc hai mặt đơn giản của vương quốc Đức Chúa Trời: trước hết đến vương quốc thuộc linh tạm thời của Con; rồi đến vương quốc đời đời, thuộc linh, và thuộc thể của Cha (và Con), hai giai đoạn của một vương quốc được tách ra bởi một sự hoàn tất duy nhất định sẽ xảy ra tại sự quang lâm của Đấng Christ vào cuối thời đại gian ác hiện tại (Ma-thi-ơ 13:24–30, 36–43; 24–25). Nguyện các anh em theo thuyết tiền thiên niên kỷ của chúng ta dừng lại và suy xét lời chứng này một cách mới mẻ.
Một Khải Tượng về Vua Chí Cao
Tiếp theo, chúng ta có khải tượng của Giăng về Vua Chí Cao (9–20). Khải tượng này cũng được chia thành ba phần.
Trong phần thứ nhất, Giăng cho chúng ta biết ông đã ở đâu và đang làm gì khi khải tượng đến với ông (9–11). Xin nhắc lại, là một người đang bị lưu đày và dưới sự bắt bớ, ông đứng như một hình bóng của Hội Thánh lữ hành trong thời đại gian ác hiện tại. Đức Chúa Trời là Cha của bà đã hiệp bà với Đấng Christ, để bà, giống như Chúa của mình, là một người khách lạ và kiều dân trên đất, không có nơi nào (trên đất) để gối đầu (Ma-thi-ơ 8:20; I Phi-e-rơ 2:11).
Trong phần thứ hai, ông cho chúng ta biết ông đã thấy gì (12–16). Đây không phải là chính Đấng Christ vinh hiển, Đấng mà thiên đàng phải giữ lại cho đến khi mọi sự được phục hồi (Công Vụ 3:21). Tuy nhiên, đây là một sự hiện ra của Đấng Christ, một khải tượng về Đấng Christ vinh hiển truyền đạt chính sự hiện diện của Ngài, và tỏ ra những chân lý quan trọng về thân vị và công việc của Ngài, ở đây được truyền đạt bằng các biểu tượng.
Những chân lý này rất nhiều. Ngài giống như Con Người, và quả thật là một Con Người thật; tuy nhiên, vì là thiêng liêng, Ngài không giống bất kỳ Con Người nào khác đã từng sống (Đa-ni-ên 7:13; Khải Huyền 1:13). Ngài luôn hiện diện giữa dân Ngài (13). Ngài là một thầy tế lễ, luôn cầu thay cho dân Ngài: cho mọi người đặt lòng tin nơi Ngài (13). Ngài chính là thần tính, và là Đấng mà trong Ngài Đấng Thượng Cổ bày tỏ chính Ngài cho thế gian (14; Đa-ni-ên 7:9). Ngài bừng cháy với lòng sốt sắng thánh, một lòng sốt sắng biểu lộ như tình yêu cứu chuộc thanh tẩy, nhưng cũng như cơn giận phán xét (14–15). Ngài nắm giữ những người lãnh đạo Hội Thánh trong tay phải của Ngài, và Ngài phán lời của Đức Chúa Trời cho mọi người: những lời giống như một thanh gươm hai lưỡi sắc bén, hay như dao mổ của bác sĩ phẫu thuật; những lời có thể chữa lành hay gây hại (16). Và Ngài là Ánh Sáng của Thế Gian, Đấng qua Ngài thế gian được đem đến đối diện với Đức Chúa Trời và Cha của Ngài (16; Giăng 20:17; II Cô-rinh-tô 4:6).
Trong phần thứ ba của bản văn của chúng ta, chúng ta đọc về phản ứng của Giăng trước những gì ông đã thấy, và rồi về phản ứng của Chúa trước phản ứng của ông (17–20). Như trong trường hợp của Đa-ni-ên ngày xưa (Đa-ni-ên 8:15–17), ở đây cũng vậy: sự tự bày tỏ của Đấng Sáng Tạo và Vua vô hạn — sự bày tỏ mà theo lẽ tất yếu đe dọa nuốt chửng tạo vật hữu hạn (và tội lỗi) — khiến sứ đồ ngã xuống đất trong kinh hãi. Nhưng người bạn yêu thương của những tội nhân nhanh chóng vươn tay ra và chạm đến ông, khích lệ lòng ông bằng một sự nhắc nhở mới mẻ về Đấng mà ông đang đối diện: đây quả thật là Đấng Sáng Tạo và Đấng Hoàn Tất đời đời, nhưng cũng là Đấng Cứu Chuộc và Bạn Hữu đời đời của mọi người đặt lòng tin nơi Ngài (17–18; Giăng 15:15).
Một Sứ Mạng từ Vua Chí Cao
Được vững mạnh như vậy, Giăng nhận một sứ mạng từ Vua Chí Cao: ông phải ghi lại cho mọi hậu thế những điều ông vừa thấy (9–20), những điều đang có (tức là, tình trạng thuộc linh của các Hội Thánh tại Á Châu: các chương 2–3), và những điều sẽ xảy ra ngay sau đó (tức là, sự triển khai của phần còn lại của lịch sử cứu rỗi: các chương 6–22).
Khải thị kết thúc bằng một lời giải thích, một lời nhắc nhở chúng ta rằng các hình ảnh trong Khải Huyền là những biểu tượng cần được giải mã. Bảy ngôi sao trong tay phải của Đấng Christ là bảy aggeloi của bảy Hội Thánh tại Á-châu. Dù một số người dịch từ này là thiên sứ, nhưng văn mạch cho thấy dịch là sứ giả thì thích hợp hơn. Nếu vậy, đây hẳn là các trưởng lão, được sai từ bảy thành phố tại Á-châu đến tham vấn với Giăng, hoặc đến từ bảy thành phố theo lệnh của ông. Họ phải truyền đạt sứ điệp của Chúa cho các Hội Thánh của mình. Còn bảy chân đèn, đó là bảy Hội Thánh: bảy Hội Thánh tại Á-châu, tượng trưng cho Hội Thánh phổ thông duy nhất của mọi thời đại và mọi nơi (19–20).
Kết Luận
Vậy, ở đây, trong Khối #1 của Khải Huyền, chúng ta có cuộc gặp gỡ đầu tiên với Chúa Giê-xu Christ vinh hiển. Ngài là Vua Chí Cao của thiên đàng — và không chỉ là Vua Chí Cao, mà còn là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm và Tiên Tri Chí Cao. Ngài là Con Đức Chúa Trời và Con Người. Cùng với Đức Chúa Cha, Ngài là An-pha và Ô-mê-ga: Đấng Sáng Tạo, Đấng Cai Trị, Đấng Phán Xét, Đấng Cứu Chuộc và Đấng Hoàn Tất đời đời. Ngài ở trên Hội Thánh, ở trong Hội Thánh, ở với Hội Thánh và vì Hội Thánh.
Và bởi vì Ngài vì Hội Thánh, nên nay Tiên Tri Chí Cao có một lời đời đời mà Ngài muốn phán với Hội Thánh.
Chúng ta hãy lắng nghe lời ấy trong Khối #2.
Chương 16
Các Sứ Điệp của Vua Chí Cao Gửi Bảy Hội Thánh (Khải Huyền 2–3)
Trong Khối #2 của Khải Huyền, Tiên Tri Chí Cao của thiên đàng dạy dỗ, khích lệ và an ủi bảy Hội Thánh tại Á-châu. Nhưng như chúng ta đã thấy, bằng cách dùng con số bảy — con số tượng trưng cho sự hoàn hảo và trọn vẹn — Ngài cũng đang nói tiên tri cho Hội Thánh phổ thông. Điều này hàm ý rằng thành phần, những điểm mạnh và những điểm yếu của bảy Hội Thánh tại Á-châu sẽ được bày tỏ trong Hội Thánh phổ thông duy nhất suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (EOP). Theo đó, những chẩn đoán và đơn thuốc do Vị Thầy Thuốc Vĩ Đại ban ra tạo thành một tấm gương để Hội Thánh của Đấng Christ có thể liên tục soi mình, xem mình có bệnh hay không, bệnh ở đâu, và làm sao có thể được chữa lành. Đáng chú ý, chính Chúa nhắc nhở chúng ta bảy lần rằng Ngài đang phán với tất cả chúng ta, rằng: “Ai có tai, hãy nghe lời Đức Thánh Linh phán cùng các Hội Thánh” (2:7, 11, 17, 29; 3:6, 13, 22).
Thính Giả
Trước sự nghiêm khắc của một số lời khuyên bảo của Chúa, điều cốt yếu là chúng ta phải rõ về thính giả của Ngài. Trong mỗi sứ điệp, Ngài phán với mọi người trong các Hội Thánh. Điều này bao gồm những tín hữu sốt sắng ngày ngày dự tiệc với Vua, nhưng cũng bao gồm những tín hữu chỉ mang danh, những kẻ dị giáo, và những kẻ bội đạo mà tình yêu đang nguội lạnh dần. Nói cách khác, ở đây Vua Chí Cao không tương tác với các thành viên Hội Thánh chỉ dựa trên thực tế đức tin của họ, mà còn dựa trên lời xưng đức tin của họ. Như trường hợp Giu-đa hay Si-môn thầy phù thủy, ở đây cũng vậy: Ngài coi những môn đồ tự xưng theo lời họ nói, và phán với họ như thế, dù Ngài biết rõ một cách hoàn hảo rằng một số người hoàn toàn chưa phải (hoặc chưa) là môn đồ của Ngài (Ma-thi-ơ 10:16–23; Giăng 6:66–73; Công Vụ 8:9–24; Khải Huyền 13:10).6 Họ ở trong Hội Thánh, nhưng xét về mặt thuộc linh, họ không thuộc về Hội Thánh (I Giăng 2:19). Nếu chúng ta ghi nhớ chân lý quan trọng này, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn những lời khó nghe của Tiên Tri Chí Cao trong các chương 2–3.
Cấu Trúc
Bảy sứ điệp có một cấu trúc rõ ràng. Theo lệ thường, mỗi sứ điệp chứa năm thành phần cơ bản: (1) lời tự giới thiệu mở đầu của Vua Chí Cao, làm nổi bật một hoặc nhiều danh hiệu, thuộc tính hay hành động của Ngài; (2) mỗi khi có thể, những lời khen ngợi; (3) mỗi khi cần thiết, những lời quở trách; (4) những lời khuyên bảo, hoặc về những hành động ăn năn cụ thể, hoặc về việc tiếp tục bền đỗ trong đức tin; và (5) những lời hứa về phước hạnh tối hậu dành cho các thánh đồ thắng hơn mọi kẻ thù, và do đó bước vào vương quốc đã hoàn tất của Đức Chúa Trời khi Vua trở lại.
Để cảm nhận bản chất và tính toàn diện của các thành phần này, chúng ta hãy xem xét ngắn gọn từng thành phần một.
Sự Tự Giới Thiệu
Các sứ điệp mở đầu bằng việc Chúa giới thiệu và xác nhận chính Ngài với một Hội Thánh tại một thành phố cụ thể, nhắc nhở các thành viên về Ngài là ai, Ngài đã làm gì, và Ngài hiện diện giữa họ như thế nào để trông nom, ban phước, và — nếu cần — để phán xét. Ngài cầm bảy ngôi sao trong tay, và đi giữa bảy chân đèn; Ngài là Đấng Đầu Tiên và Đấng Cuối Cùng, Đấng đã chết và sống lại; Ngài cầm gươm hai lưỡi, lớn và sắc; Ngài là Con Đức Chúa Trời, có mắt như ngọn lửa, và chân như đồng sáng loáng; Ngài cầm bảy linh của Đức Chúa Trời trong tay, và cũng cầm bảy ngôi sao; Ngài là Đấng thánh và chân thật, cầm chìa khóa của Đa-vít (tức thẩm quyền của Đấng Mê-si-a), và vì vậy mở ra thì không ai đóng được, đóng lại thì không ai mở được; và Ngài là Đấng A-men, Đấng làm chứng thành tín và chân thật, nguồn gốc của công trình sáng tạo của Đức Chúa Trời. Đấng Sáng Tạo, Đấng Cứu Chuộc, Đấng Phán Xét và Đấng Hoàn Tất của vũ trụ, Đấng thiêng liêng, hiện diện khắp nơi, thấy biết mọi sự, chính là Đấng mà Hội Thánh phải đối diện.
Lời Khen Ngợi
Luôn tìm kiếm điều tốt nơi dân Ngài, và luôn sẵn lòng khích lệ điều tốt ấy, Chúa tiếp tục sứ điệp của Ngài bằng cách khen ngợi họ về những điểm mạnh. Dọc đường, Ngài nhắc đến tình yêu, sự trung tín, sự chịu đựng, sự bền đỗ, sự phục vụ và sự khó nhọc của họ. Đặc biệt đáng chú ý là lời khen của Ngài dành cho một đức tính bị khinh rẻ nhiều trong thời đại chúng ta: sự không khoan nhượng thánh khiết. Sự không khoan nhượng như vậy có thể được định nghĩa là quyết tâm vững chắc của các lãnh đạo và thành viên Hội Thánh nhằm duy trì sự thuần khiết của Hội Thánh hữu hình bằng cách phân biệt, sửa trị, và (nếu cần) khai trừ những người dị giáo và/hoặc vô luân (2:2). Trong mắt Đấng có mắt như ngọn lửa, kỷ luật trong Hội Thánh là một biểu hiện thiết yếu của tình yêu Cơ Đốc: tình yêu đối với Đức Chúa Trời, tình yêu đối với các thánh đồ, tình yêu đối với (những) tội nhân (đang vật lộn), và tình yêu đối với một thế gian đang quan sát: đối với những người chưa tin đang tò mò về cách đời sống được quản trị trong nhà của Chúa (Ma-thi-ơ 5:16; Phi-líp 2:14–15).
Lời Quở Trách
Từ lời khen ngợi, Tiên Tri thiêng liêng chuyển sang những lời quở trách. Về căn bản, chúng nhắm vào sự suy thoái thuộc linh do sự lơi lỏng, hay quên, và/hoặc tính thế tục gây ra. Cụ thể, Ngài nhắm vào sự mất dần tình yêu ban đầu, chủ nghĩa vật chất, tính kiêu ngạo, sự tự mãn, tính hâm hẩm, và sự mù lòa, nghèo khó, và chết chóc thuộc linh. Ở đây, một lần nữa, Ngài bày tỏ lòng căm ghét thánh khiết đối với việc dung túng tội lỗi, quở trách nhiều Hội Thánh vì đã để cho những người và giáo phái dị giáo tiếp tục hoạt động giữa họ. Liên quan đến điều này, Ngài đặc biệt nhắc đến tội lỗi của những người Ngộ đạo thời đầu, những người cổ xúy chủ nghĩa thần bí “Cơ Đốc”, chủ nghĩa phóng túng, và sự vô luân về tình dục (2:15–16, 20, 24). Trong thời đại chúng ta, khi những áp lực tư tưởng từ hệ thống thế gian xung quanh đã dẫn đến sự thỏa hiệp và mất mát bi thảm trong nhiều Hội Thánh, những Cơ Đốc nhân sốt sắng sẽ đón nhận những lời quở trách này, nhận ra rằng chúng nhằm gây dựng lòng trung tín, duy trì sức khỏe thuộc linh, và bảo vệ khỏi những sự phán xét do sự quan phòng của Chúa giáng xuống.
Lời Khuyên Bảo và Cảnh Báo
Tiếp nối ngay sau lời quở trách là lời khuyên bảo, và cùng với lời khuyên bảo là lời cảnh báo. Các lời khuyên bảo thường xuất hiện dưới dạng một từ hay một cụm từ duy nhất: hãy nhớ (những điều ban đầu, và những đỉnh cao mà bạn đã sa sút), hãy ăn năn, hãy nghe, hãy giữ chặt (những gì bạn có cho đến khi Ta đến), hãy tỉnh thức, hãy canh giữ, hãy củng cố (những điều còn lại), chớ sợ, và hãy trung tín.
Vì sự pha trộn lớn trong các Hội Thánh đã già cỗi này, đôi khi các lời khuyên bảo đi kèm với những cảnh báo nghiêm trọng. Nếu những môn đồ xưng mình là tín hữu không ăn năn, Đấng Phán Xét sẽ đến như kẻ trộm trong ban đêm, gây chiến, quăng những kẻ dị giáo vào giường bệnh, giết họ bằng sự chết, và thậm chí cất đi toàn bộ các chân đèn. Dù những cảnh báo như vậy thật sự gây lo sợ, nhưng rõ ràng chúng được ban ra trong tình yêu, với hy vọng về sự ăn năn, và với những bảo đảm đầy ân điển về sự phục hồi cho mọi người (trở) về với Vua.
Chúng ta thấy điều này một cách sống động trong lời quở trách nghiêm khắc nhất, lời quở trách nhắm vào Hội Thánh tại Lao-đi-xê. Dù những lời quở trách của Tiên Tri thật gay gắt, Ngài vẫn liên tục mời gọi thính giả làm một điều cần thiết duy nhất: Hãy đến với Ngài. Hãy đến để nhận vàng ròng, áo trắng, và thuốc tra mắt thánh khiết nhờ đó họ sẽ có thể nhìn thấy sự giàu có thật. Vì lúc này — do tình trạng mang danh và hâm hẩm đang lan tràn — Vua đang đứng ngoài Hội Thánh. Tuy nhiên, Ngài vẫn đang gõ cửa, vẫn đang tìm cách bước vào mọi tấm lòng, vẫn đang mời gọi cả những người mang danh lẫn những người đã lui đi dùng bữa với Ngài trong tình bạn và sự thân mật. Đây là phương thuốc thánh khiết của Vị Thầy Thuốc Vĩ Đại cho mọi căn bệnh của Hội Thánh Ngài.
Lời Hứa Về Thời Cuối
Thành phần cuối cùng trong bảy sứ điệp của Chúa là lời hứa về thời cuối: những lời hứa và hình ảnh về cơ nghiệp đời đời đang chờ đợi mọi thánh đồ bền đỗ đến cuối cùng, và do đó bước vào vương quốc trong hình thức đầy đủ và cuối cùng của nó. Theo hướng này, hãy nhớ lại từ Tân Ước Giáo Huấn (DNT) rằng vương quốc của Đức Chúa Trời bước vào lịch sử chỉ trong hai giai đoạn đơn giản: một vương quốc thuộc linh tạm thời của Con, tiếp theo là một vương quốc thuộc linh và thuộc thể đời đời của Cha (Ma-thi-ơ 13:24–30, 36–43; Cô-lô-se 1:13).7 Quan điểm này về vương quốc cũng được bày tỏ trong Khải Huyền. Như chúng ta sắp thấy, khi Vua Chí Cao ban những lời hứa tối hậu cho những người thắng hơn, Ngài không bao giờ dạy họ trông đợi một sự cất lên bí mật, hay một đời sống và sự phục vụ trong một vương quốc thiên niên kỷ (giai đoạn) tương lai. Không, Ngài luôn trình bày trước họ định mệnh cuối cùng của họ: sự sống đời đời với Đức Chúa Trời và Đấng Christ trong trời mới và đất mới, một định mệnh mà họ sẽ thừa hưởng khi Ngài quang lâm. Tóm lại, Ngài đang đặt trước họ Hy Vọng Phước Hạnh chân thật duy nhất của Hội Thánh phổ thông (Tít 2:13).
Chúng ta hãy xác nhận kết luận này qua việc xem xét ngắn gọn các đoạn Kinh Thánh liên quan.
Khi kết thúc sứ điệp gửi Hội Thánh tại Ê-phê-sô, Chúa phán: “Kẻ nào thắng, Ta sẽ cho ăn trái cây sự sống ở trong Ba-ra-đi của Đức Chúa Trời” (2:7). Đây không phải là sự sống trên thiên đàng như một linh hồn không có thân thể trong trạng thái trung gian. Đúng hơn, đó là sự sống phục sinh đời đời trong trời mới và đất mới, nơi Đấng Christ, Đấng là Cây Sự Sống, sẽ sống cùng với dân Ngài đã được vinh hiển (22:2, 14).
Với Hội Thánh tại Sơ-miếc-nơ, Ngài tuyên bố: “Kẻ nào thắng sẽ chẳng bị hại gì bởi sự chết thứ hai” (2:11). Xem Khải Huyền 20:6, 14 và 21:8 sẽ thấy sự chết thứ hai không phải là hình phạt tạm thời trong âm phủ, mà là hình phạt đời đời trong hồ lửa, được thi hành sau sự phục sinh và sự phán xét. Nói một cách tích cực, Đấng Christ đang hứa với những người thắng hơn tại Sơ-miếc-nơ rằng họ sẽ thừa hưởng sự sống đời đời trong trời mới và đất mới, và sẽ không bao giờ còn đứng trước bất kỳ nguy cơ nào của hình phạt đời đời.8
Với các tín hữu tại Bẹt-găm, Vua phán: “Kẻ nào thắng, Ta sẽ ban cho nó ăn ma-na giấu kín; và Ta sẽ cho nó một hòn sỏi trắng, và một tên mới viết trên hòn sỏi: tên mà ngoài người nhận ra thì không ai biết được” (2:17). Chính Đấng Christ là Ma-na. Hiện nay, Ngài đang ẩn mình trên thiên đàng, nhưng khi Ngài quang lâm, Ngài sẽ ban chính Ngài một cách trọn vẹn và công khai cho dân Ngài đắc thắng (Giăng 6:58; Cô-lô-se 3:1 trở đi).
Ý nghĩa chính xác của hòn sỏi trắng thì chưa chắc chắn. Vào thời La Mã, một hòn sỏi như vậy có thể tượng trưng cho chiến thắng (ví dụ, trong các trò chơi), sự được tiếp nhận (ví dụ, vào các bữa tiệc), hoặc sự tha bổng (tức trong một phiên tòa). Cả ba ý nghĩa, khi hiểu theo nghĩa thuộc linh, đều sẽ áp dụng đúng cho những người thắng hơn bước vào vương quốc đã hoàn tất: họ đã hoàn tất chặng đường và thắng cuộc đua (II Ti-mô-thê 4:7–9), họ đã được tiếp nhận vào tiệc cưới của Chiên Con (Khải Huyền 19:6–9), và nay họ đứng đời đời được tha tội (Giu-đe 24–25). Lưu ý rằng màu trắng của hòn sỏi cũng gợi ý về phước hạnh tối hậu, nhắc nhớ đến những áo trắng của các thánh đồ vinh hiển sẽ xuất hiện cùng với Vua khi Ngài quang lâm (Cô-lô-se 3:1–4; Khải Huyền 19:14), và những người sẽ đời đời thờ phượng Đức Chúa Trời trên núi Si-ôn (tức trong thế giới sắp đến; 3:4; 7:9, 13; 14:1–5).
Về ân tứ là tên mới, Khải Huyền 3:12 liên hệ chặt chẽ tên ấy với sự sống đời đời trong Đất Hứa cuối thời, nơi Giê-ru-sa-lem mới sẽ được thiết lập đời đời (21:2). Trong khi đó, Khải Huyền 19:2 và 16 cho thấy Đấng Christ sẽ ban tên mới này khi Ngài quang lâm. Như vậy, lời hứa về một tên mới nói lên một đời sống mới mẻ một cách triệt để trong thế giới sắp đến, một đời sống sẽ bắt đầu khi Đấng sẽ làm mới mọi sự quang lâm (21:5).
Với các tín hữu tại Thi-a-ti-rơ, Chúa phán: “Song, điều các ngươi đã có, hãy giữ lấy cho đến khi Ta đến. Kẻ nào thắng, và giữ các việc của Ta đến cuối cùng, thì Ta sẽ ban cho quyền cai trị các nước. Người sẽ chăn dắt chúng bằng gậy sắt, như đồ gốm bị đập vỡ ra từng mảnh, y như Ta đã nhận lãnh nơi Cha Ta. Và Ta sẽ ban cho người ngôi sao mai” (2:25–28).
Ở đây, một lần nữa, Chúa nhắm đến sự hoàn tất. Khi Ngài trở lại, Ngài sẽ ban cho những người thắng hơn một phần trong sự phán xét, cũng như Cha đã ban cho Con Ngài đặc ân thi hành sự phán xét ấy (Giăng 5:27; Rô-ma 16:20; I Cô-rinh-tô 6:2). Lời hứa không phải, như những người tiền thiên niên kỷ khẳng định, rằng các thánh đồ sẽ cùng cai trị với Đấng Christ trên các nước trong một ngàn năm. Đúng hơn, lời hứa là họ, khi phán xét, sẽ giống như những người chăn dùng gậy để tiêu diệt kẻ thù của bầy chiên, hoặc như những người thợ gốm dùng gậy sắt để đập vỡ những bình đất sét bị loại bỏ (2:27, Thi Thiên 2:9–12). Tóm lại, dưới quyền Đấng Christ, những người thắng hơn sẽ cùng thi hành sự báo trả thiêng liêng trong ngày phán xét.
Câu 28 cho chúng ta biết thêm: ngoài việc ban cho họ một phần trong sự phán xét, Chúa cũng sẽ ban cho họ ngôi sao mai. Ngôi sao mai là Đấng Christ (22:16), nhưng là Đấng Christ khi Ngài quang lâm: Đấng Christ lúc bình minh của thế giới và thời đại sắp đến, trong đó mọi người đã bền đỗ trong đức tin sẽ có phần (II Phi-e-rơ 1:19).
Với những người thắng hơn tại Sạt-đe, Đấng Christ hứa rằng họ sẽ bước đi với Ngài trong áo trắng, rằng Ngài sẽ không bao giờ xóa tên họ khỏi sách sự sống, và rằng Ngài sẽ xưng tên họ trước mặt Cha và các thiên sứ thánh của Ngài (3:5). Ý Ngài là sau sự phán xét, các thánh đồ sẽ bước đi với Ngài trong sự thuần khiết, hoàn hảo và vinh hiển; rằng thời gian thử thách của họ trên đất nay đã qua, để từ nay sự sống của họ trong thế giới sắp đến được hoàn toàn và đời đời bảo đảm; và rằng khi Ngài trở lại cùng mọi thiên sứ thánh — và đến đời đời — Đấng Christ, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm và Đấng Bênh Vực của dân Ngài, sẽ khẳng định trước mặt Cha Ngài rằng đây thật sự là những môn đồ chân thật của Ngài, những người nam và người nữ xứng đáng với sự sống đời đời trong vương quốc đã hoàn tất của Đức Chúa Trời (Ma-thi-ơ 25:31–46; Mác 8:38; Lu-ca 9:26; 12:8; II Tê-sa-lô-ni-ca 1:3–12; I Ti-mô-thê 6:12–13; I Giăng 2:1).
Với những người thắng hơn tại Phi-la-đen-phi, Vua Chí Cao hứa rằng Ngài sẽ làm cho họ thành cột trụ trong đền thờ của Đức Chúa Trời Ngài; rằng họ sẽ không bao giờ rời khỏi đền ấy; và rằng Ngài sẽ viết danh Ngài trên họ — danh của Đức Chúa Trời Ngài, và danh của Thành của Đức Chúa Trời Ngài, tức Giê-ru-sa-lem mới (3:12). Ở đây, một lần nữa, hình ảnh báo trước những mô tả sau này của Giăng về Cô Dâu vinh hiển của Đấng Christ, sống với Đức Chúa Trời — và như Thành và Đền Thờ của Đức Chúa Trời — trong trời mới và đất mới (21–22).
Cuối cùng, với những người thắng hơn tại Lao-đi-xê, Vua hứa rằng Ngài sẽ ban cho họ được ngồi với Ngài trên ngai Ngài, cũng như Cha đã ban cho Ngài được ngồi với Ngài trên ngai của Ngài (3:21). Phải thừa nhận rằng những lời này có thể được hiểu là hứa rằng trong trạng thái trung gian, linh hồn của các thánh đồ sẽ có phần với Đấng Christ trong sự cai trị trên thiên đàng của Ngài (xem 20:4–6). Tuy nhiên, tất cả những lời hứa trước đó — vốn luôn nhắm đến định mệnh cuối cùng của các thánh đồ — đều chống lại cách hiểu này. Tốt hơn nhiều, vì vậy, là xem đây như tiếng vang của các đoạn Tân Ước khác hứa cho những người thắng hơn một mức độ thẩm quyền trong vương quốc trong sự tái sinh; tức là, trong ngày đời đời khi các vương quốc của thế gian này đã trở nên vương quốc của Chúa chúng ta và của Đấng Christ Ngài (Đa-ni-ên 7:18, 27; Ma-thi-ơ 28; Lu-ca 19:17; Khải Huyền 11:15).
Chúng ta thấy, vậy, rằng những lời hứa về thời cuối của Khối #2 xác định Hy Vọng Phước Hạnh của Hội Thánh là sự trở lại lần thứ hai của Đấng Christ, phần của Hội Thánh trong sự phán xét (cuối cùng), và sự sống đời đời của Hội Thánh với Đức Chúa Trời và Đấng Christ trong thế giới sắp đến. Do đó, ngay từ lúc khởi đầu, chính Khải Huyền đã gieo bóng nghi ngờ lên các kịch bản tiền thiên niên kỷ, dù là tiền thiên niên kỷ lịch sử hay tiền thiên niên kỷ phân kỳ. Cho đến nay, Chúa vẫn chưa thốt ra một lời nào về một sự cất lên bí mật hay một thiên niên kỷ tương lai. Chúng ta sẽ ghi nhớ vấn đề này khi tiếp tục hành trình, tiến ngày càng gần hơn đến chương 20.
Kết Luận
Tôi muốn kết thúc phần này bằng một lời gửi đến các Cơ Đốc nhân thế kỷ hai mươi mốt. Dù tôi không ủng hộ cách giải thích theo lịch sử đối với Khải Huyền 2–3, tôi không thể không tin rằng Hội Thánh tại Ê-phê-sô thật sự tượng trưng cho Hội Thánh toàn cầu lúc khởi đầu Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (EOP), và Hội Thánh tại Lao-đi-xê cũng tượng trưng cho Hội Thánh toàn cầu (thể chế) lúc kết thúc thời kỳ ấy. Hội Thánh trước dường như khỏe mạnh, dù con sâu bay trong đêm đã tìm ra chiếc giường tình yêu đỏ thắm của nàng.9 Hội Thánh sau thì bệnh đến chết, vì ở đó con sâu đã ít nhiều hoàn tất công việc xấu xa của nó. Đây là một luận đề đáng suy ngẫm cho Hội Thánh thời nay, Hội Thánh chắc chắn dường như đang tiến gần đến cuối thời đại.
Nhưng luận đề này được xác nhận bởi một số đoạn Tân Ước khác. Chúa đã dạy các môn đồ Ngài rằng như thời Nô-ê, thời cuối thời đại cũng sẽ như vậy: tội lỗi sẽ gia tăng, đến nỗi tình yêu của nhiều Cơ Đốc nhân (xưng mình là tín hữu) sẽ nguội lạnh (Ma-thi-ơ 24:12, 36–41). Tương tự, Ngài cũng hỏi các môn đồ: “Khi Con Người đến, liệu Ngài có tìm thấy đức tin [mạnh mẽ, lan rộng] trên đất không?” (Lu-ca 18:8). Rõ ràng Ngài không mong đợi một câu trả lời khẳng định. Và cuối cùng, chúng ta có lời mô tả của sứ đồ Phao-lô về những ngày cuối cùng của các ngày sau rốt, được tìm thấy trong II Ti-mô-thê 3:1–5. Đó là một tấm gương đích thực, trong đó chúng ta thấy thế giới mình đang sống, và vì thế mà chúng ta rên siết. Nhưng, sứ đồ nói, trong những ngày ấy nhiều môn đồ xưng mình là tín hữu sẽ lìa bỏ đức tin, chú ý đến các thần lừa dối và giáo lý của các quỷ (I Ti-mô-thê 4:1). Dường như, vậy, như Hội Thánh tại Lao-đi-xê cuối thế kỷ thứ nhất, Hội Thánh (thể chế) phần lớn cuối thời đại cũng sẽ như vậy.10
Việc áp dụng không khó thấy, và được tìm thấy trong chính những lời của Tiên Tri Chí Cao gửi các môn đồ dao động tại Lao-đi-xê. Trong những ngày sau rốt này, Đấng Christ mời gọi mọi người mang danh Ngài hãy đến với Ngài. Sáng nào cũng vậy, hãy để họ đến và mua từ Ngài vàng đã thử qua lửa để có được sự giàu có thật; áo trắng để mặc vào và che đi sự xấu hổ của mình; và thuốc tra mắt để xức mắt mình, hầu cho họ thật sự thấy được. Hãy để họ mở cả cửa lòng mình lẫn cửa các Hội Thánh của mình, ban cho chính Ngài — bởi Đức Thánh Linh Ngài, bởi Lời Ngài, và qua sự vâng phục thánh khiết của chính họ — quyền tiếp cận trọn vẹn đời sống mình. Hãy để họ ngày ngày dùng bữa với Vua chân thật, và ngày ngày dự phần thức ăn chân thật được dọn ra dư dật trên bàn Ngài (I Các Vua 10:1–5).
Nhưng trên hết, hãy để họ cẩn thận giữ gìn chiếc giường tình yêu đỏ thắm (2:4).
Chương 17
Sự Phong Vương của Vua Chí Cao (Khải Huyền 4–5)
Các chương 4 và 5 của Khải Huyền đứng như đỉnh Everest của Kinh Thánh. Chúng đưa chúng ta lên nơi cao nhất, lên chính thiên đàng. Chúng đặt chúng ta trên điểm quan sát tối cao, và mở ra cho chúng ta khung cảnh tối cao. Chúng giúp chúng ta nhìn ra toàn bộ lịch sử vũ trụ, và nhìn thấy Đấng đã định trước lịch sử ấy. Như không nơi nào khác trong Kinh Thánh, ở đó chúng ta chiêm ngưỡng Ngài: Đấng Sáng Tạo, Đấng Bảo Tồn, Đấng Cứu Chuộc, Đấng Cai Trị, Đấng Phán Xét, và Đấng Tái Tạo vũ trụ, đời đời, vinh hiển, có chủ quyền, ba ngôi. Chẳng lạ gì, vậy, khi ở mọi khúc quanh chúng ta thấy loài người và các thiên sứ sấp mình trước mặt Ngài, vui mừng và biết ơn ngợi khen Đức Chúa Trời, Đấng đã bởi ân điển dựng nên họ, và (trong trường hợp loài người) đã bởi lòng thương xót cứu chuộc họ. Và khi chúng ta trên đất chiêm ngưỡng tất cả những điều này qua lăng kính của Kinh Thánh, chúng ta cũng được thôi thúc làm điều tương tự.
Các chương này vận hành như thế nào trong mối liên hệ với phần còn lại của Khải Huyền? Chúng soi sáng cấu trúc của toàn bộ sách như thế nào, và đến mức độ nào? Câu trả lời của tôi bao hàm ba luận đề liên hệ chặt chẽ với nhau.
Thứ nhất, chúng mang tính chuyển tiếp. Một mặt, chúng đưa chúng ta từ những điều Giăng đã thấy (1), và từ những điều hiện đang có (2–3); mặt khác, chúng đưa chúng ta đến những điều sắp xảy ra: những điều sẽ diễn ra suốt thời kỳ Vua Chí Cao cai trị trên thiên đàng và xa hơn nữa (6–22).
Thứ hai, các chương này mang tính trung tâm, theo nghĩa chúng cho chúng ta chủ đề chính giữ Khải Huyền gắn kết với nhau. Một lần nữa, chủ đề ấy là sự tôn cao Chúa Giê-xu Christ, và cụ thể là sự tôn cao Đấng Christ với tư cách Tiên Tri Chí Cao, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm, và Vua của thiên đàng và đất, với thẩm quyền do Đức Chúa Trời ban để giám sát mọi phần còn lại của lịch sử cứu rỗi, và hoàn tất lịch sử ấy khi Ngài trở lại trong vinh hiển.
Cuối cùng, các chương này mang tính hợp nhất. Chúng giúp chúng ta thấy mỗi khối của Khải Huyền, mỗi khối theo cách riêng của mình, đều dành để khám phá vinh quang nhiều mặt của Vua Chí Cao của thiên đàng và đất.
Giờ đây, chúng ta hãy xem xét ngắn gọn chính các chương này để thấy chúng truyền đạt những chân lý vinh hiển này như thế nào.
Vinh Quang của Đức Chúa Cha
Chương 4 là một sự mặc khải, trong khải tượng và biểu tượng, về vinh quang của Đức Chúa Cha, đặc biệt trong vai trò Ngài là Đấng Sáng Tạo và Đấng Phán Xét có chủ quyền của vũ trụ. Theo đó, Giăng thấy Ngài ngồi trên ngai, biểu tượng của chủ quyền phổ quát của Ngài (2). Diện mạo Ngài như các loại ngọc quý, tượng trưng cho vinh quang của bản thể Ngài, sự phong phú của bản tính Ngài, và kho báu của các thánh đồ và các thiên sứ (3). Bao quanh ngai có một cầu vồng (hoặc có thể là một vầng hào quang), nói lên Đức Chúa Trời giữ giao ước của Cựu Ước và Tân Ước. Cũng bao quanh Ngài là hai mươi bốn trưởng lão mặc áo trắng, đội mão triều, và ngồi trên hai mươi bốn ngai. Họ hình dung Hội Thánh phổ thông: mười hai người đầu gợi nhớ đến các tổ phụ và tượng trưng cho các thánh đồ Cựu Ước; mười hai người sau gợi nhớ đến các sứ đồ và tượng trưng cho các thánh đồ Tân Ước. Ở đây chúng ta có những người được Đức Chúa Trời tuyển chọn: mọi người Ngài đã tiền định để dự phần vinh quang Ngài và chia sẻ sự cai trị đời đời của Ngài (4; 7:9–17). Điều rất quan trọng là những tia chớp và tiếng sấm phát ra từ ngai Ngài, những dấu hiệu của cơn thịnh nộ đáng sợ và những sự phán xét kinh khiếp đang giáng xuống — và sắp giáng xuống — trên những cư dân tội lỗi và phản loạn trên đất (5).
Các câu 6–11 truyền đạt bầu không khí của thiên đàng, bầu không khí của sự thờ phượng và tôn thờ đầy kính sợ. Bốn sinh vật bao quanh ngai: chúng tượng trưng cho các sê-ra-phim, những đấng, như mọi thiên sứ, có một chức vụ khôn tả đối với bốn góc đất (Ê-sai 6:1–3; Khải Huyền 6:1–8). Về hình dạng (đối với Giăng và chúng ta), chúng giống như sư tử, bò con, người, và chim ưng đang bay: giống như các loài thọ tạo khác nhau trên đất bên dưới, các sê-ra-phim bày tỏ các thuộc tính của Đấng Sáng Tạo ở trên (7). Ba cặp cánh của chúng gợi ý về tính ba ngôi của Đức Chúa Trời mà chúng tôn thờ (8). Chúng đầy mắt khắp xung quanh và sâu bên trong. Nói cách khác, bất cứ nơi nào chúng ở trong thời gian và không gian, chúng liên tục chiêm ngưỡng sự thánh khiết, tính đời đời, và chủ quyền của Đức Chúa Trời ba ngôi; bị vẻ đẹp của các sự hoàn hảo của Ngài cuốn hút, chúng thờ phượng theo đó (8). Hội Thánh cũng vậy, được hình dung ở đây trong sự kêu gọi và chức vụ đời đời của mình như một người thờ phượng biết ơn của nguồn mạch thiêng liêng của mọi sự sáng tạo (I Phi-e-rơ 2:9; Khải Huyền 4:9–11).
Chúng ta thấy, vậy, rằng chương 4 dọn sân khấu. Phải, Đấng Sáng Tạo, Đấng Cai Trị, và Đấng Phán Xét thánh khiết của vũ trụ thật rạng ngời và uy nghi vượt quá mọi khả năng ngợi khen của thọ tạo. Tuy nhiên, chính vì lý do này mà Ngài cũng là một mối đe dọa chết người đối với đoàn người tội nhân không ăn năn đang cư ngụ trên đất bên dưới, một tập hợp toán học bao gồm mọi con người sinh ra bởi người nữ, trừ một Đấng duy nhất.
May thay, Đấng ấy sắp bước lên sân khấu chính.
Chiến Thắng của Chiên Con
Chương 5 cho chúng ta thấy chiến thắng của Chiên Con và sự phong vương của Ngài với tư cách Vua Chí Cao của thiên đàng. Chương này cũng dùng khải tượng và biểu tượng, lần này để mặc khải những yếu tố then chốt của sự tôn cao của Ngài; để cho chúng ta thấy điều đã xảy ra khi Đấng Christ phục sinh thăng thiên lên trời và ngồi xuống bên phải Đức Chúa Cha, ở đó bắt đầu sự cai trị của Ngài với tư cách Tiên Tri Chí Cao, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm, và Vua của vũ trụ. Chúng ta hãy khám phá ngắn gọn khải tượng này để thấy Đức Thánh Linh bày tỏ những chân lý vĩ đại này như thế nào.
Trong câu 1, Giăng chú ý đến một cuốn sách trong tay phải của Đức Chúa Trời, được viết cả trong lẫn ngoài, được niêm phong bằng bảy ấn. Đó là một chúc thư, trên đó được viết, một cách rất đầy đủ, lời hứa tối hậu của giao ước đời đời: sự sống đời đời với Đức Chúa Trời ba ngôi trong trời mới và đất mới (Hê-bơ-rơ 13:20).11 Khi cuối cùng chúng ta đến các chương 21–22, chúng ta sẽ chiêm ngưỡng nội dung của nó. Trước hết, tuy nhiên, bảy ấn phải được mở ra; trước hết phần còn lại của lịch sử cứu rỗi — thời đại Vua Chí Cao cai trị trên thiên đàng, Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm — phải diễn tiến trọn vẹn.
Trong các câu 2–4, sứ đồ nhận một cú sốc: dù món quà quý giá như thế, dường như dân của Đức Chúa Trời không thể nhận lãnh nó! Chắc chắn một Cha trên trời đầy yêu thương mong muốn ban nó cho họ, vì Ngài cầm nó trong tay. Thế nhưng cũng chắc chắn không kém, Đấng Phán Xét thánh khiết và công chính không thể ban nó cho họ, vì họ đã chết trong các vi phạm và tội lỗi (Ê-phê-sô 2:1–3). Tuy nhiên, nếu Ngài có thể tìm được một Đấng trung bảo — một người đã làm trọn yêu cầu công chính của luật pháp Ngài thay cho họ, một người đã chịu hình phạt vì họ đã vi phạm luật pháp ấy, và một người đã làm nguôi cơn thịnh nộ của Ngài và khiến họ đủ điều kiện nhận lãnh sự công chính hoàn hảo của Đấng trung bảo — thì phải, Ngài có thể tự do ban cơ nghiệp cho mọi tội nhân ăn năn (và con trai hay con gái) tin cậy nơi Ngài.
Nhưng khi sứ đồ quét mắt khắp vũ trụ, ông không tìm thấy thọ tạo nào của Đức Chúa Trời — không người nào cũng không thiên sứ nào — “xứng đáng” (tức đủ điều kiện) để trở thành một Đấng trung bảo như vậy. Không có ai trên thiên đàng hay trên đất có thể bảo đảm cơ nghiệp sự sống đời đời cho dân của Đức Chúa Trời. Bị chấn động bởi những hàm ý khủng khiếp của điều này — rằng mọi người đều phải bị phán xét và chịu hình phạt đời đời — sứ đồ suy sụp, khóc nức nở trong đau buồn, tuyệt vọng không chỉ về sự cứu rỗi của các tội nhân, mà còn về sự hoàn thành mục đích ban đầu của Đức Chúa Trời cho công trình sáng tạo yêu dấu của Ngài.
Giờ đây, tuy nhiên, một trong hai mươi bốn trưởng lão mang đến cho Giăng tin vui vĩ đại. Báo trước sự rao giảng Phúc Âm của Hội Thánh, ông tuyên bố: “Chớ khóc! Thật sự có một Đấng trung bảo như vậy! Ngài là Sư Tử của chi phái Giu-đa (tức Đấng Mê-si-a vương giả, có quyền năng cứu rỗi) và là Chồi của Đa-vít (tức Đấng Sáng Tạo thiêng liêng của Đa-vít, Đấng đã làm nguyên mẫu Cựu Ước của Đấng Mê-si-a). Đấng này — Đấng vừa là Đức Chúa Trời vừa là người, được Đức Thánh Linh xức dầu — thật sự đã thắng hơn để mở cuốn sách và ban các nội dung phước hạnh của nó cho các thánh đồ (5).
Ngài đã làm điều này như thế nào một cách chính xác? Câu 6 đưa ra câu trả lời. Trong những ngày Ngài mang xác thịt, và thay cho dân Ngài, Ngài đã làm trọn yêu cầu công chính của luật pháp Đức Chúa Trời. Rồi, cuối những ngày ấy, Ngài đã làm trọn một cách hoàn tất bằng cách chịu hình phạt vì họ đã vi phạm luật pháp ấy: bằng cách trở nên Chiên Con của Đức Chúa Trời và chết như một của lễ chuộc tội vì tội lỗi của họ. Như vậy Chiên Con đã thắng hơn để cứu chuộc dân của Đức Chúa Trời: giải cứu họ khỏi mọi kẻ thù thuộc linh và thuộc thể xuất hiện lúc sa ngã, và khôi phục họ về với mọi người bạn thuộc linh và thuộc thể được ban cho nhân loại tại Cây Sự Sống trong Vườn Ê-đen. Như vậy Chiên Con của Đức Chúa Trời đã trở nên Sư Tử của Đức Chúa Trời!
Vì lý do này, giờ đây Giăng thấy Ngài đứng — toàn thắng — giữa ngai và hai mươi bốn trưởng lão: Đấng trung bảo duy nhất giữa Đức Chúa Trời và loài người, che chở các thánh đồ khỏi cơn thịnh nộ sắp đến, và ban cho họ sự sống đời đời trong sự hiện diện của Cha Ngài (I Ti-mô-thê 2:5). Từ nay Ngài có bảy sừng: biểu tượng của quyền năng và thẩm quyền hoàn hảo của Ngài. Ngài cũng có bảy mắt: biểu tượng của sự hiểu biết hoàn hảo của Ngài và sự hiệp nhất thuộc linh hoàn hảo của Ngài với Đức Thánh Linh bảy lần của Đức Chúa Trời (4:5). Nhưng chính xác thì Ngài sẽ làm gì với thẩm quyền, quyền năng, và đặc ân lớn lao như vậy?
Chức Vụ của Vua Chí Cao
Trong câu 7, chúng ta nhận được câu trả lời. Sau khi đã thắng hơn trên đất vì sự cứu chuộc dân Ngài, Chiên Con mạnh dạn tiến đến ngai để nhận cuốn sách từ tay phải của Cha Ngài; và Cha vui lòng trao nó cho Ngài. Ở đây, trong khải tượng và biểu tượng, chúng ta có một trong những “bản lề” vĩ đại của lịch sử cứu rỗi: khoảnh khắc ngắn ngủi, do Đức Chúa Trời ấn định, khi thế gian xoay chuyển ra khỏi thời đại Cựu Ước của lời hứa và sự chuẩn bị, và bước vào thời đại Tân Ước của sự ứng nghiệm. Đây là khoảnh khắc thánh khiết khi Đức Chúa Cha ban mọi thẩm quyền trên trời và dưới đất cho Con Ngài đã phục sinh và đắc thắng, để từ nay Ngài có thể biến đổi vũ trụ sa ngã thành vương quốc đời đời của Đức Chúa Trời (Ma-thi-ơ 28:18 trở đi; Công Vụ 2:33–35; Rô-ma 1:4; Ê-phê-sô 1:15–23; Phi-líp 2:1–11).
Thật vậy, nhiều điều sẽ tuôn chảy từ biến cố tột đỉnh này. Từ nay, Vua Chí Cao có một sứ mạng từ Cha Ngài để áp dụng sự cứu chuộc mà Ngài đã mua chuộc trên đất. Giờ đây Ngài phải sai Đức Thánh Linh ban sự sống đi; và giờ đây, bởi chính Đức Thánh Linh ấy, Ngài phải sinh ra Hội Thánh Ngài, ban năng quyền cho sự giảng dạy của Hội Thánh, thâu nhóm những người con ăn năn nhưng tin cậy của Hội Thánh, và trân trọng, nuôi dưỡng, hướng dẫn, trang bị, và bảo vệ Hội Thánh khi Hội Thánh bước đi như khách lữ hành qua đồng vắng của thế gian bên dưới, và tiến vào Đất Hứa cuối thời.
Hơn nữa, theo cùng sứ mạng ấy, Ngài không chỉ phải áp dụng sự cứu chuộc mà Ngài đã mua chuộc trong những ngày Ngài hạ mình, mà Ngài còn phải hoàn tất sự cứu chuộc ấy vào cuối thời đại. Điều này sẽ xảy ra khi Ngài quang lâm, khi Ngài từ trời giáng xuống trong quyền năng và vinh hiển lớn để phán xét kẻ thù Ngài, làm vinh hiển Hội Thánh Ngài, tái tạo vũ trụ, và đón Cô Dâu yêu dấu của Ngài vào nhà đời đời của nàng: trời mới và đất mới. Tất cả những điều này và hơn nữa, theo Tân Ước Giáo Huấn (DNT), đã được giấu kín trong khoảnh khắc thánh khiết ấy khi Con đắc thắng của Đức Chúa Trời mạnh dạn bước tới để nhận cuốn sách từ tay Cha Ngài.
Sự Ngợi Khen Của Vũ Trụ
Chẳng lạ gì, vậy, khi tại thời điểm này cả thiên đàng bùng lên trong sự ngợi khen cao nhất dành cho Chiên Con đắc thắng (8–10). Hãy quan sát cách bài ca của họ một lần nữa bày tỏ sự thực hiện kế hoạch cứu rỗi đời đời của Đức Chúa Trời. Vì Đấng Christ đã trung tín hạ mình vì sự cứu chuộc của Hội Thánh, Đức Chúa Cha — và mọi thọ tạo mang hình ảnh của Cha — xét thấy Ngài xứng đáng được tôn cao làm Vua Chí Cao của thiên đàng: xứng đáng áp dụng và hoàn tất sự cứu chuộc mà Ngài đã mua chuộc cho dân Ngài, và vì thế tạo nên một vương quốc thầy tế lễ sẽ thờ phượng và cai trị đời đời trên đất (10; Xuất Ê-díp-tô Ký 19:6; Khải Huyền 22:5).
Phần còn lại của chương cho chúng ta nếm trước sự thờ phượng ấy. Trước hết, Giăng nghe mọi thiên sứ thánh — tụ họp sát quanh ngai — tuyên bố sự xứng đáng của Chiên Con được tôn cao như vậy (11–12). Và rồi, như thể trong những vòng tròn ngày càng mở rộng, ông nghe mọi phần còn lại của tạo vật, những phần mà, bằng cách này hay cách khác, ngay cả bây giờ cũng đang làm trọn mục đích tối cao mà chúng được dựng nên: rằng chúng phải làm vinh hiển Đức Chúa Trời và Chiên Con (13–14; Xuất Ê-díp-tô Ký 9:16; Thi Thiên 76:10; Rô-ma 9:14 trở đi).
Câu Chuyện của Ngài
Trước đây, tôi đã gợi ý rằng hai chương này đóng vai trò là trái tim — trung tâm trọng lực thần học — của toàn bộ Khải Huyền. Giờ đây chúng ta có thể thấy tại sao.
Một mặt, chúng cho chúng ta chủ đề của sách: sự tôn cao của Chúa Giê-xu Christ. Bằng cách tôn vinh sự phong vương của Ngài, chúng giới thiệu chúng ta với Vua Chí Cao của thiên đàng và đất, Đấng trước đây đã tự bày tỏ mình trong vinh hiển cho Giăng (chương 1), Đấng đã phán với thẩm quyền tối cao với Hội Thánh (các chương 2–3), và Đấng sẽ cai trị phần còn lại của lịch sử cứu rỗi (các chương 6–22).
Mặt khác, bằng biểu tượng của cuốn sách đã niêm phong, chúng cũng cho chúng ta hiểu biết sâu sắc về cấu trúc của phần còn lại của sách (các chương 6–22). Vì ở đây chúng ta thấy Chiên Con đắc thắng sắp làm hai điều: trước hết Ngài sẽ tháo các ấn trên cuốn sách, và sau đó Ngài sẽ trải cuốn sách ra, để mọi người có thể đọc và nhận lãnh nội dung của nó (4). Điều này gợi ý rằng phần tài liệu phía trước sẽ được chia thành hai phần căn bản: phần thứ nhất sẽ liên quan đến những biến cố xảy ra trước khi cuốn sách được trải ra, và phần thứ hai sẽ liên quan đến việc bày tỏ nội dung của nó một khi nó đã được trải ra.
Như chúng ta sẽ thấy trong các trang phía trước, điều này chính xác là trường hợp. Trong các chương 6–20, chúng ta thật sự thấy Đấng Christ — trong sáu dịp riêng biệt — bày tỏ (và làm cho xảy ra) mọi điều sẽ diễn ra trước khi Ngài quang lâm và sự hoàn tất mà chính Ngài sẽ thực hiện. Và rồi, trong các chương 21–22, chúng ta thấy Ngài bày tỏ (và ban tặng) cơ nghiệp trọn vẹn của các thánh đồ: sự sống phục sinh đời đời trong trời mới và đất mới.
Hãy quan sát từ tất cả những điều này rằng toàn bộ câu chuyện do đó là câu chuyện của Ngài — câu chuyện của Ngài để kể và của Ngài để làm cho xảy ra. Và với điều này Đức Chúa Cha rất hài lòng, vì nó phù hợp với mục đích và kế hoạch đời đời của Ngài, là ban vinh quang và tôn trọng tối đa cho Con yêu dấu của Ngài, Tiên Tri Chí Cao, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm, và Vua của thiên đàng và đất (Giăng 5:23).
Chương 18
Sáu Ấn và Thế Giới Sắp Đến (Khải Huyền 6–7)
Bước vào Khối #4 của Khải Huyền (các chương 6–20), chúng ta đặt chân lên vùng đất tranh cãi trong Đất của Đấng Em-ma-nu-ên.
Hãy nhớ lại từ Phần 1 của hành trình chúng ta rằng tôi đã đặt tên cho khối văn bản này là Diễn Tiến, Bản Chất, và Sự Hoàn Tất của Thời Kỳ Cai Trị Trên Thiên Đàng của Vua Chí Cao. Tên gọi ấy phản ánh cách giải thích lý tưởng về Khải Huyền mà những người vô thiên niên kỷ thường áp dụng. Tuy nhiên, chúng ta đã thấy rằng các Cơ Đốc nhân Tin Lành giữ những quan điểm khác: thuyết quá khứ, thuyết tương lai, tiền thiên niên kỷ lịch sử, tiền thiên niên kỷ phân kỳ, và hậu thiên niên kỷ. Phải, vùng đất này rất gây tranh cãi. Nếu vậy, để hy vọng thấy quan điểm vô thiên niên kỷ được minh chứng, chúng ta phải đặt ra một số câu hỏi rất thẳng thắn. Sau đây là một số câu hỏi mẫu.
Khối này của sách Khải Huyền có thật sự gồm sáu chu trình khải tượng, mỗi chu trình song song với chu trình kia không? Mỗi chu trình có thật sự bắt đầu bằng sự ngự trị của Đấng Christ, hoặc bằng một biến cố gần về mặt thời gian với sự ngự trị ấy không? Mỗi chu trình có thật sự kết thúc bằng sự quang lâm, hoặc bằng một biến cố gần về mặt thời gian với sự quang lâm không? Mỗi chu trình có thật sự đi suốt toàn bộ EOP không? Các chu trình có thật sự tiến triển không: khi chúng ta đi qua các chu trình, chúng ta có ngày càng gặp gỡ các thế lực thuộc linh đang vận hành đằng sau hậu trường của lịch sử hoàn vũ không? Chúng ta có ngày càng gặp gỡ những ngày cuối cùng của các ngày cuối cùng không: trận chiến cuối cùng, sự quang lâm, sự sống lại, sự phán xét, và sự đến của thế giới hầu đến không? Và cuối cùng, Khải Huyền chương 20 có thật sự thuộc về khối này không, hay nó là một khối riêng, nói về một điều hoàn toàn khác: một triều đại nghìn năm tương lai của Đấng Christ và các thánh đồ trên đất (chủ nghĩa tiền thiên niên kỷ); hay có lẽ nó là một giai đoạn đặc biệt của triều đại hiện tại trên trời của Ngài, một giai đoạn trong đó Phúc Âm nhanh chóng lan truyền khắp cả trái đất, chiến thắng các quyền lực của sự ác và mở ra một thời đại hoàng kim của đức tin, đạo đức và văn hóa Cơ Đốc (chủ nghĩa hậu thiên niên kỷ)?
Ghi nhớ tất cả những câu hỏi này, chúng ta hãy lao vào bản văn của mình, lắng nghe thật kỹ những lời đáp của Em-ma-nu-ên.
_
Chương 6 cho chúng ta thấy Vua Chí Cao trên trời bẻ sáu trong bảy ấn trên cuộn sách của Đức Chúa Cha. Trong chốc lát nữa tôi sẽ lập luận rằng chương 7 sau đó cho chúng ta thấy trước nội dung của cuộn sách: Hội Thánh vinh hiển trong thế giới hầu đến. Nếu đúng như vậy, điều đó có nghĩa là chương 6 phải đưa chúng ta từ khởi đầu của EOP đến tận cùng của nó. Chúng ta hãy xem có đúng như vậy không.
Ấn Thứ Nhất
Khi Đấng Christ mở ấn thứ nhất, Giăng trông thấy một kỵ sĩ trên một con ngựa trắng. Ở đây các cách giải thích rất khác nhau, và khác nhau một cách đáng kể. Có người nói kỵ sĩ ấy tượng trưng cho sự chinh phục bằng quân sự; người khác nói về các christ giả, các tiên tri giả, hoặc thậm chí là Kẻ Chống Christ (Ma-thi-ơ 24:24). Tuy nhiên, nhiều dòng bằng chứng cùng nhau dạy rằng đây chính là Đấng Christ: không phải lúc Ngài đến lần đầu, cũng không phải lúc Ngài đến lần thứ hai, mà là vào ngày Lễ Ngũ Tuần, khi Ngài bước vào thế gian một cách thuộc linh — bởi Đức Thánh Linh và qua Hội Thánh làm chứng — để khai mở Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm và thúc đẩy vương quốc thuộc linh của Ngài.
Để ủng hộ luận điểm này, có thể nêu ba điểm.
Thứ nhất, chúng ta thấy hình ảnh ở đây rõ ràng bắt nguồn từ Thi Thiên 45:1–5. Trong thi thiên về Đấng Mê-si-a ấy, nhà văn khéo léo ca ngợi ân điển của Đức Chúa Trời tuôn đổ trên vua (tương lai) của Y-sơ-ra-ên, sau đó ông (nhà văn) thúc giục Đấng Mê-si-a của Đức Giê-hô-va tiến ra khắp đất, nơi đó, mang gươm và cung, Ngài sẽ cưỡi ngựa chiến thắng vì cớ chân lý, nhu mì và công chính. Hãy nhớ lại từ Khải Huyền chương 5 rằng chúng ta đã trông thấy Đấng Cứu Chuộc được tôn cao nhận lấy mọi thẩm quyền trên trời và dưới đất. Ở đây trong chương 6 — qua lăng kính của Thi Thiên 45 — chúng ta thấy Ngài đang sử dụng thẩm quyền ấy: cưỡi ngựa tiến ra khắp đất qua sự rao giảng Phúc Âm của Hội Thánh, và áp dụng thẩm quyền ấy cho mọi người tin nơi Ngài, và tin nơi công trình cứu chuộc mà trước đó Ngài đã hoàn thành trong những ngày Ngài mang xác thịt. Như vậy, theo cách sâu xa nhất có thể, Vua Chí Cao thúc đẩy sự nghiệp của chân lý, khiêm nhường và công chính. Trong ba kỵ sĩ tiếp theo, chúng ta sẽ thấy Ngài làm điều tương tự, nhưng lần này qua sự quan phòng của Ngài, và bằng cách sửa phạt hoặc cuối cùng phán xét mọi kẻ khước từ triều đại vương quyền của Ngài.
Thứ hai, bản văn này có nhiều điểm chung với Khải Huyền 19:11–21. Cả hai đoạn đều có một kỵ sĩ trên ngựa trắng, và cả hai đều mô tả Ngài ra trận. Nhưng cũng có những khác biệt quan trọng. Trong đoạn trước, Ngài đang tiến ra, quyết tâm chinh phục bằng (Phúc Âm); trong đoạn sau, Ngài đang trở lại để hoàn tất sự chinh phục ấy. Ngoài ra, trong đoạn trước, Ngài được theo sau bởi nhiều sự phán xét sơ khởi được thiết kế để thúc đẩy mục đích cứu chuộc của Ngài; trong đoạn sau, Ngài được theo sau bởi các thiên sứ được chọn và các thánh đồ đã được cứu chuộc, những người sẽ giúp Ngài thi hành sự phán xét cuối cùng. Như vậy, hai khải tượng cho chúng ta thấy hai giai đoạn riêng biệt của triều đại trên trời của Đấng Christ, nhưng kỵ sĩ thì vẫn là một. Và trong Khải Huyền 19:13, Đức Thánh Linh xác định Ngài một cách rõ ràng là Ngôi Lời của Đức Chúa Trời.
Cuối cùng, hãy nhớ lại luận điểm của chúng ta rằng các chương 6–20 cho chúng ta sáu lần tóm lược riêng biệt về triều đại trên trời của Vua Chí Cao. Như chúng ta sẽ thấy, tính đúng đắn của luận điểm này đặc biệt rõ ràng trong các chương 12–14 và 20. Nhưng nó cũng rõ ràng ở đây, nơi chúng ta trước hết có một khải tượng về Đấng Christ khai mở EOP, rồi một khải tượng về nhiều sự phán xét lịch sử tiếp theo, và cuối cùng một khải tượng về sự thành toàn sẽ đưa vào thế giới hầu đến. Tóm lại, bằng chứng tìm thấy xuyên suốt Khối số 4 mạnh mẽ ủng hộ quan điểm cho rằng kỵ sĩ trên ngựa trắng quả thật là Đấng Christ của Lễ Ngũ Tuần.
Bốn Ấn Tiếp Theo
Bốn ấn tiếp theo, nối tiếp ấn thứ nhất như vậy, có ý nhằm tượng trưng cho những hậu quả của việc Đấng Christ tiến ra thế gian với Phúc Âm. Đáng chú ý là những sự phán xét và biến cố được mô tả ở đây song song chặt chẽ với những điều Đấng Christ đã dự báo trong Bài Giảng trên Núi Ô-li-ve. Những điều này bao gồm chiến tranh, tin đồn về chiến tranh, đói kém, động đất, dịch bệnh, và sự bắt bớ các thánh đồ (Ma-thi-ơ 24:4–9; Lu-ca 21:11). Như mọi khi, DNT cung cấp những chìa khóa quan trọng để giải thích các mầu nhiệm của sách Khải Huyền.
Ấn thứ hai và kỵ sĩ thứ hai nói về chiến tranh, một sự phán xét quan phòng của Đức Chúa Trời giáng xuống một cách chính đáng trên những người và những dân tộc đã phó mình cho việc theo đuổi quyền lực, báo thù, hoặc giàu sang, và đã khước từ triều đại cứu chuộc được dâng cho (qua Hội Thánh) bởi Vua Bình An và Đấng Cai Trị được Đức Chúa Trời lập trên các vua trên đất (Gia-cơ 4:1; Khải Huyền 1:5).
Ấn thứ ba và kỵ sĩ thứ ba nói về sự xáo trộn kinh tế, sự khan hiếm và đói khát, có lẽ thậm chí đến mức đói kém. Dù cuối cùng vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của Vua Chí Cao, những sự phán xét quan phòng này cũng là hậu quả của tội lỗi con người: dù là chiến tranh có chủ ý hay những chính sách dại dột của các nhà cai trị gian ác mà Đức Chúa Trời đã rút khỏi họ khả năng cai trị một cách khôn ngoan (Châm Ngôn 8:15–16; Khải Huyền 13:10).
Tuy nhiên, xin lưu ý rằng chúng ta cũng nghe một tiếng nói phát ra từ giữa bốn sinh vật sống, tuyên bố: “Chớ làm hại dầu và rượu.” Ý nghĩa của lời cảnh báo này không rõ ràng. Có thể nó cho thấy sự khốn khó kinh tế này, dưới sự quan phòng thương xót của Đấng Christ, sẽ chỉ là một phần; hoặc rằng người giàu sẽ được dư dật, trong khi người nghèo — đặc biệt là các Cơ Đốc nhân bị gạt ra bên lề — sẽ phải chịu thiếu thốn. Bản thân tôi nghiêng về quan điểm cho rằng nó ám chỉ những sự an ủi thuộc linh đặc biệt, những sự an ủi mà Chúa sẽ trung tín ban cho dân Ngài trong những mùa khó khăn về kinh tế (Sáng Thế Ký 8:22; Ma-thi-ơ 9:17; II Cô-rinh-tô 1:3–7; Hê-bơ-rơ 1:9; Khải Huyền 12:14).
Ấn thứ tư thả ra kỵ sĩ của sự chết, với âm phủ theo sát phía sau. Bằng nhiều sự phán xét quan phòng thường thấy trong Cựu Ước, hai kẻ thù đáng sợ này sẽ nuốt mất một phần tư dân cư trên đất. Nói cách khác, xuyên suốt EOP, sự chết sẽ lan tràn giữa những kẻ không tin, phán xét một phần của nhân loại không ăn năn và phó nó cho âm phủ. Hội Thánh được ủy thác giải thích những tai họa như vậy cho các dân tộc. Khoác áo gai, và nói trong tình yêu thương, nàng tiên tri rằng: “Hãy để người sống rút bài học từ kẻ chết: trong khi còn thì giờ, hãy từ bỏ tội lỗi mình và đến với Đấng Christ, để dù có chết, các ngươi vẫn sẽ sống đời đời” (xem Giăng 11:25–26; Khải Huyền 11:3).
Ấn thứ năm cảnh báo về sự tử đạo của Cơ Đốc nhân xuyên suốt EOP, ngay cả khi nó an ủi Hội Thánh phổ thông bằng những lời bảo đảm về công lý cuối cùng và sự minh oan công khai khi Đấng Christ trở lại (6:9–11; Lu-ca 21:16–18; II Tê-sa-lô-ni-ca 1:3–10). Điều quan trọng là vị trí của nó gần cuối chương 6 ám chỉ một chân lý trang nghiêm mà sau này sẽ được trình bày rõ ràng hơn: sự bắt bớ và tử đạo sẽ gia tăng khi Hội Thánh và thế gian tiến gần đến cuối thời đại (11:7–10; 16:12–16; 20:7–10).
Ấn Thứ Sáu
Điều này đưa chúng ta đến ấn thứ sáu, và đến điều hiển nhiên là một mô tả về sự thành toàn tại sự quang lâm của Đấng Christ (6:12–17). Trọng tâm ở đây đặt vào sự phán xét và khốn khổ của những tội nhân không ăn năn, trong khi ở chương 7 trọng tâm đặt vào phần thưởng và phước hạnh của các thánh đồ. Dựa vào nhiều lời tiên tri Cựu Ước về ngày của Đức Giê-hô-va — và cũng nhắc chúng ta về những lời cảnh báo và hứa hẹn của Đấng Christ trong Bài Giảng trên Núi Ô-li-ve — Đức Thánh Linh ở đây mô tả sự tan rã vào thời cuối cùng của vũ trụ vật chất (6:12–14), cùng với nỗi kinh hoàng mà tội nhân sẽ trải qua khi họ trông thấy Đấng Christ vinh hiển hiện ra trên bầu trời phía trên trái đất (6:15–17; Ma-thi-ơ 24:29–31; 25:31–46). Đây quả thật là sự kết thúc của thời đại gian ác hiện tại, bảo đảm với chúng ta rằng Khải Huyền chương 6 thật sự đi suốt toàn bộ EOP, từ ngày Lễ Ngũ Tuần đến sự quang lâm của Đấng Christ và ngày phán xét.
144.000 Người
Thoạt nhìn, Khải Huyền chương 7 dường như cũng làm điều tương tự.
Trong các câu 1–3, chúng ta biết về một sắc lệnh thiêng liêng: Đức Chúa Trời sẽ không thả bốn luồng gió của sự phán xét cuối cùng và phổ quát cho đến khi mọi đầy tớ của Ngài — mọi con cái tin kính của Ngài — được đóng ấn trên trán mình. Ấn ấy là Đức Thánh Linh, Đấng, ngay lúc đức tin cứu rỗi nơi Đấng Christ, ngự vào đời đời trong tâm linh, linh hồn và thân thể của tín hữu. Như biểu tượng cho thấy, ấn này đánh dấu một tín hữu để thuộc về, để nhận biết căn tính, và để được bảo đảm đời đời. Giờ đây người ấy thuộc về Đức Chúa Trời, gia đình của Đức Chúa Trời, và Cô Dâu cùng Thân Thể của Đấng Christ; giờ đây người ấy nghĩ về mình như vậy, và nhờ đó có được một căn tính mới trong Đấng Christ; và giờ đây người ấy vui mừng khi biết rằng, vì được khỏi sự phán xét, người ấy được an toàn đời đời trong con người — và qua công trình — của Chúa Giê-xu Christ được tôn cao (Ê-xê-chi-ên 9:4; Giăng 14:16; 17:6, 11; II Cô-rinh-tô 1:22; Ê-phê-sô 1:13; 4:30; Khải Huyền 14:1).
Các câu 4–8 dùng hình ảnh Cựu Ước để mô tả sự đóng ấn này: để biểu thị sự quy tụ toàn bộ “Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời,” gồm cả các thánh đồ Cựu Ước lẫn Tân Ước (Ê-xê-chi-ên 9:1–11; Ga-la-ti 6:16). Cách giải thích này được gợi ý bởi biểu tượng số học liên quan: 12 (nhắc đến 12 tổ phụ, và tượng trưng cho các thánh đồ Cựu Ước) x 12 (nhắc đến 12 sứ đồ, và tượng trưng cho các thánh đồ Tân Ước) x 1.000 (tượng trưng cho sự lớn lao và sự trọn vẹn thiêng liêng) = 144.000 (tượng trưng cho đoàn dân đông đảo, được Đức Chúa Trời làm cho trọn vẹn, gồm các thánh đồ Cựu Ước và Tân Ước).12
Đại hoạn nạn
Các câu 9–17 xác nhận cách giải thích này, vì ở đây một lần nữa Đức Thánh Linh đang nói về 144.000 người, nhưng lần này xác định họ đúng với con người và bản chất thật của họ: một đoàn dân đông không đếm được, đông như sao trên trời vì sự nhiều (Sáng Thế Ký 15:5; 22:17). Đức Chúa Trời đã giải cứu họ khỏi đại hoạn nạn — tức là, khỏi những thử thách khác nhau đã hành hạ các thánh đồ một cách nặng nề xuyên suốt lịch sử cứu rỗi, từ sự sa ngã của người đầu tiên đến sự trở lại của Người Sau Cùng (Ma-thi-ơ 24:9; Giăng 16:33; Công Vụ 14:22; Rô-ma 5:3; Khải Huyền 2:9–10; 12:2).
Nhưng giờ đây hoạn nạn của họ đã ở phía sau. Giờ đây họ đang ở trước ngôi (7:9), cùng với mọi thiên sứ thánh, thờ phượng Đức Chúa Trời Ba Ngôi trong đền thánh của Ngài (7:10–12, 15). Đây không phải là những linh hồn không có thân thể của các thánh đồ đang thờ phượng trên trời ở phía trên; đúng hơn, họ là các thánh đồ đã sống lại, vui mừng trong Đức Chúa Trời và Đấng Christ trong thế giới mới ở phía trước.
Chúng ta biết điều này là đúng vì sự thờ phượng của họ là đời đời: họ thờ phượng Đức Chúa Trời ngày và đêm. Chúng ta biết điều đó vì lời rủa sả đã được cất khỏi vũ trụ: không còn mặt trời hay hơi nóng chết người nào chiếu xuống trên họ nữa. Và chúng ta biết điều đó vì Chiên Con mãi mãi dẫn dắt họ đến những suối nước sự sống (7:15–17; 21:3–4, 22; 22:3, 14).
Do đó chúng ta thấy rằng trọng tâm thật sự của Khải Huyền chương 7 không phải là tóm lược lại EOP, mà thay vào đó là cho chúng ta cái nhìn lớn đầu tiên về cơ nghiệp đời đời đang chờ đợi các thánh đồ ở phía bên kia của sự thành toàn. Ở đây chúng ta không còn đang hành trình qua EOP nữa; ở đây, cuối cùng, chúng ta được neo chặt một cách vững vàng và đời đời trong thế giới hầu đến.
Vì lý do này, Khải Huyền chương 7 không thể được xem là một chu trình khải tượng mới, mà phải được xem là một kết thúc đặc biệt vui mừng cho chu trình ngay trước nó.
Chương 19
Bảy Tiếng Kèn Cảnh Báo Về Cơn Thịnh Nộ Của Đức Chúa Trời (Khải Huyền 8–11)
Rõ ràng là các chương 8–11 của sách Khải Huyền tạo thành một chu trình khải tượng duy nhất, vì thấy rằng mô-típ bảy tiếng kèn gắn kết chúng lại với nhau thành một (8:7; 11:15). Hơn nữa, cũng rõ ràng không kém rằng chu trình này kết thúc bằng một mô tả mang tính biểu tượng về sự phán xét khi Đấng Christ trở lại (11:15–19). Điều không rõ ràng bằng là chu trình bắt đầu ở đâu. Ví dụ, nhà thần học Tân Ước George Ladd lập luận rằng từ Khải Huyền 8:1 trở đi, sách này chủ yếu nói về những biến cố sắp xảy ra gần cuối thời đại. Tương tự, những người theo chủ nghĩa phân kỳ lập luận rằng các chương này (và còn nhiều chương nữa) mô tả đại hoạn nạn, mà họ định nghĩa là một mùa kéo dài ba năm rưỡi ngay trước sự trở lại hữu hình của Đấng Christ và sự khởi đầu của thiên niên kỷ.
Tuy nhiên, có những lý do chính đáng để nghi ngờ những quan điểm vị lai này. Như chúng ta vừa thấy, chu trình đầu tiên trong Khối số 4 (các chương 6–7) dường như rõ ràng bắt đầu từ khởi đầu của EOP (6:1–2); chu trình thứ ba cũng vậy (12:1–6) và (tôi sẽ lập luận) chu trình thứ sáu cũng vậy (20:1–3). Nhưng nếu tất cả điều này là đúng, thì khả năng các chu trình khác lại bắt đầu ở nơi khác là bao nhiêu? Ngoài ra, chúng ta đã thấy rằng trong sách Khải Huyền, Đấng Christ phán với mọi Cơ Đốc nhân thuộc mọi thời đại. Vậy tại sao Ngài lại chỉ phán ở đây về những tín hữu sống trong những ngày cuối cùng của các ngày cuối cùng? Nhưng thuyết phục nhất vẫn là bằng chứng tìm thấy trong chính bản văn, bằng chứng mạnh mẽ cho thấy bức tranh khảm gồm những khải tượng liên quan chặt chẽ này nói với Hội Thánh phổ thông, và — với sự quan tâm đặc biệt — với phần Hội Thánh sẽ trải qua trận chiến cuối cùng. Vậy chúng ta hãy quay sang chính chu trình này và xem tất cả điều này có đúng không.
Ấn Thứ Bảy
Khi chương 8 mở ra, Giăng trông thấy Đấng Christ bẻ ấn thứ bảy. Bây giờ, vì việc bẻ ấn thứ sáu đã dẫn đến một khải tượng về sự quang lâm và sự phán xét cuối cùng, nên rõ ràng là việc bẻ ấn thứ bảy không thể dẫn đến những khải tượng về các sự phán xét lịch sử tiếp sau sự quang lâm, sự phán xét (cuối cùng), và sự đến của thế giới hầu đến. Nhưng nếu đúng như vậy, thì chỉ tự nhiên khi kết luận rằng ấn thứ bảy hẳn phải liên quan đến điều gì đó mới về hình thức nhưng tương tự về bản chất so với những gì đã đi trước. Ở đây, do đó, là gợi ý đầu tiên của chúng ta rằng chu trình mới này, và những chu trình tiếp theo, sẽ chỉ đơn giản dùng những biểu tượng khác nhau để đi qua cùng một mảnh đất lịch sử như các chương 6–7.
Khi Đấng Christ bẻ ấn này, bảy thiên sứ bước ra và nhận bảy tiếng kèn. Nhưng, như các câu 3–4 cho thấy, họ sẽ chỉ thổi kèn để đáp lại những lời cầu nguyện đầy dẫy Đức Thánh Linh của các thánh đồ trên đất, những thánh đồ đang kêu cầu Đức Chúa Trời xin được bảo vệ và cứu giúp giữa nhiều sự bắt bớ của họ (Lu-ca 18:1–8; Khải Huyền 6:9–11). Những câu này càng xác nhận phạm vi lịch sử rộng lớn của chu trình (và của khối lớn mà nó là một phần). Thông điệp của chúng là: bất cứ khi nào và bất cứ nơi đâu Hội Thánh bị bắt bớ của Đấng Christ kêu cầu Đức Chúa Trời, Ngài sẽ đáp lại bằng những tiếng kèn vang — tức là, bằng những sự phán xét từng phần được thiết kế để cảnh báo về sự phán xét trọn vẹn và cuối cùng sẽ xảy ra vào cuối thời đại. Một lần nữa, Hội Thánh có đặc ân và trách nhiệm giải thích những sự phán xét này cho một thế gian không tin, ngay cả khi nàng rao giảng sứ điệp tốt lành của Phúc Âm, với hy vọng rằng loài người quả thật sẽ ăn năn và tìm được nơi trú ẩn và sự an toàn đời đời trong vòng tay mạnh mẽ của Chúa Giê-xu Christ (Ma-thi-ơ 3:7; I Tê-sa-lô-ni-ca 1:10).
Bốn Tiếng Kèn Đầu Tiên
Các câu 6–12, mô tả tiếng thổi của bốn tiếng kèn đầu tiên, tạo thành một đơn vị riêng. Bằng ngôn ngữ mang tính biểu tượng cao, phần lớn rút từ biến cố xuất hành, Đức Thánh Linh ở đây bày tỏ rằng xuyên suốt EOP, Đức Chúa Trời sẽ đáp lại lời cầu xin của dân Ngài bằng cách giáng những sự phán xét quan phòng trên đất, biển, sông ngòi, và các thiên thể phía trên: trên vũ trụ theo Kinh Thánh, hệ thống nâng đỡ vật chất cho dân cư trên đất (Sáng Thế Ký 1:1; Xuất Ê-díp-tô Ký 20:11). Thiên nhiên sẽ bị đánh phạt, và loài người cùng các sinh vật khác sẽ chết. Nhưng, như việc sử dụng mang tính biểu tượng của phân số một phần ba cho chúng ta biết, các sự phán xét sẽ không (luôn luôn) là cuối cùng, và sẽ không bao giờ là phổ quát. Đúng hơn, chúng sẽ là từng phần và cục bộ, xảy ra đây đó trên đất xuyên suốt EOP. Nhưng một lần nữa, Đức Chúa Trời muốn chúng phục vụ như những lời cảnh báo về sự phán xét trọn vẹn, cuối cùng và phổ quát sẽ xảy ra khi Vua Chí Cao trở lại (Giô-suê 6:4; Ê-sai 58:1; Giô-ên 2:1, 15).
Hai Tai Họa Đầu Tiên
Khải Huyền 8:13 mang tính chuyển tiếp. Một con chim ưng đơn độc, bay trên bầu trời phía trên trái đất, cảnh báo về ba “tai họa” sắp đến, những tai họa đồng nhất với ba tiếng kèn cuối cùng. Ở đây chúng ta được báo trước: ba tiếng kèn cuối cùng sẽ mang đến những hoạn nạn đặc biệt đau buồn cho dân cư trên đất. Hai tiếng đầu sẽ rất lớn tiếng loan báo sự phán xét (cuối cùng, phổ quát); tiếng thứ ba sẽ chính là sự phán xét ấy. Cũng xin lưu ý rằng bằng cách đặt ba tiếng kèn cuối cùng dưới một tiêu đề bổ sung (tức là, một tiêu đề về các tai họa), Đức Thánh Linh rất có thể đang cho thấy rằng những sự phán xét này sẽ xảy ra — hoặc xảy ra với tác động rộng hơn và mạnh hơn — gần cuối thời đại.
Chương 9, mô tả các sự phán xét của tiếng kèn thứ năm và thứ sáu, lại là một đơn vị nữa. Ở đây, các sự phán xét không giáng trên thiên nhiên bởi bàn tay quan phòng của Đức Chúa Trời, mà giáng trên con người và xã hội qua công cụ là Sa-tan, mà chính những công việc gian ác của hắn cũng nằm dưới quyền kiểm soát của Đấng Cai Trị và Thẩm Phán tối cao của thế gian.
Các câu 1–11, cho chúng ta sự phán xét của tiếng kèn thứ năm, dựa vào các lời tiên tri của Giô-ên để mô tả Đức Chúa Trời phó những tội nhân đã chai cứng trước Phúc Âm cho Sa-tan, Đấng lần lượt ủy thác các đạo quân ma quỷ của mình làm tối tăm và hành hạ tâm trí của những thần dân loài người tự nguyện theo hắn (Giô-ên 1:1–2:17).
Các câu 12–21, mô tả sự phán xét của tiếng kèn thứ sáu, cho chúng ta phần lớn điều tương tự, nhưng với khác biệt này: giờ đây Sa-tan được phép, không chỉ hành hạ, mà còn giết chết (9:18). Hình ảnh chiến trận được dùng ở đây mạnh mẽ gợi ý rằng những cái chết tiếp theo sẽ xảy ra vì chiến tranh do ma quỷ xúi giục và/hoặc sự sụp đổ văn hóa và xã hội (Đa-ni-ên 11:36–12:13; Khải Huyền 17:6). Cũng xin lưu ý từ câu 18 rằng chỉ một phần ba loài người bị giết, một phân số đã xuất hiện trong mô tả của Giăng về bốn sự phán xét của tiếng kèn đầu tiên (8:6–12). Điều này báo hiệu rằng một lần nữa chúng ta đang đối phó với những sự phán xét quan phòng sẽ giáng trên nhân loại không tin và không ăn năn xuyên suốt toàn bộ EOP, đặc biệt khi họ bị phát hiện đang bắt bớ Đấng Christ và Hội Thánh của Ngài. Tuy nhiên, lưu ý rằng khi chúng ta đọc những câu này — cho chúng ta tiếng kèn thứ sáu và áp chót — chúng ta không thể không cảm thấy rằng chúng áp dụng với sức mạnh đặc biệt cho thế hệ loài người sống gần cuối thời đại (11:14; Ma-thi-ơ 24:15–28; Lu-ca 21:25–26).
Một Thiên Sứ Lớn Với Một Cuốn Sách Nhỏ
Sân khấu đã được dựng sẵn. Giờ đây chúng ta sẵn sàng nghe tiếng kèn thứ bảy và trông thấy tai họa thứ ba. Nhưng lạ thay, lại có một đoạn xen vào bất ngờ; hay đúng hơn, lại có một đoạn mở đầu bất ngờ — một đoạn mở đầu dài gần hai chương! Tại sao lại như vậy? Đó là vì Vua Chí Cao có điều quan trọng muốn nói với dân Ngài về những biến cố sẽ xảy ra ngay trước lúc cuối cùng.
Sự thật này hiển nhiên từ nội dung của chương 10. Trong các câu 1–7, Giăng thấy một thiên sứ mạnh mẽ — rất giống Đấng Christ — dang chân, có thể nói như vậy, trên khắp cả thế gian. Giơ tay phải lên, vị thiên sứ thề bởi Đấng Tạo Hóa (toàn năng) của trời và đất rằng khi sáu tiếng kèn đầu tiên đã vang lên “… sẽ không còn sự chậm trễ nữa, nhưng trong những ngày tiếng kèn của thiên sứ thứ bảy vang lên, khi người sắp thổi kèn, sự mầu nhiệm của Đức Chúa Trời sẽ được làm trọn, như Ngài đã báo tin lành cho các tôi tớ Ngài là các đấng tiên tri” (10:6–7).
Chúng ta không được bỏ lỡ ý nghĩa của điều này. Ở đây thiên đàng đang nói với chúng ta rằng vào cuối EOP, sau khi sáu sự phán xét bằng kèn đã làm xong công việc của chúng, Đấng Christ sẽ trở lại để thực hiện sự thành toàn. “Sự mầu nhiệm của Đức Chúa Trời” — toàn bộ chương trình cứu chuộc của Ngài, được loan báo trong Phúc Âm — sẽ được hoàn thành trọn vẹn. Tuy nhiên, như các câu 9–11 cho thấy, trước khi nó có thể được hoàn thành, một điều vừa ngọt ngào vừa đắng cay hẳn phải xảy ra. Điều ấy được viết trong cuốn sách nhỏ trong tay thiên sứ, một cuốn sách mà giờ đây Giăng ăn, rồi sau đó, trong chương 11, mở ra cho tất cả chúng ta. Vì nó có phạm vi vũ trụ, ảnh hưởng đến mọi người và mọi dân tộc, các thánh đồ nên lắng nghe cẩn thận.
Tiếp theo là một trong những chương kỳ diệu và soi sáng nhất trong sách Khải Huyền. Như chúng ta sẽ thấy, nó trải dài toàn bộ EOP (11:1–6), nhưng tập trung phần lớn vào trận chiến cuối cùng (11:7–10) và sự thành toàn sẽ nhanh chóng tiếp theo (11:11–19). Đây lại là một dòng bằng chứng nữa thuận lợi cho quan điểm rằng các chương 8–11 không được giải thích theo hướng vị lai, mà đúng hơn là trải dài toàn bộ triều đại của Vua Chí Cao trên trời.
Được Đo Để Bảo Vệ
Bằng ngôn ngữ biểu tượng rút từ lịch sử Y-sơ-ra-ên và các lời tiên tri của Ê-xê-chi-ên và Xa-cha-ri, các câu 1–2 của chương 11 cho chúng ta biết rằng xuyên suốt EOP (được biểu tượng bằng bốn mươi hai tháng), Đức Chúa Trời sẽ đo đền thờ thuộc linh thật của Ngài (Hội Thánh) để (đời đời) bảo vệ khỏi cơn thịnh nộ hầu đến (Ê-xê-chi-ên 40–43; Xa-cha-ri 2:1–5; Khải Huyền 9:15–21). Tuy nhiên, về sự tồn tại bên ngoài của nàng, nàng (và đặc biệt là các thể chế công khai của nàng) sẽ phải chịu một sự “giày đạp” (tức là, bắt bớ) ít nhiều liên tục dưới chân những kẻ không tin (11:3; Lu-ca 21:16–19). Trong thế gian này, các thánh đồ thật quả thật sẽ có hoạn nạn — thậm chí, đôi khi, từ những kẻ xưng danh Đấng Christ (Ma-thi-ơ 24:9–14; Giăng 16:33; III Giăng 1:9–11; Khải Huyền 1:9; 2:9; 7:14).
Chức Vụ Của Hai Nhân Chứng
Các câu 3–6 dùng hình ảnh Cựu Ước và Tân Ước để giải thích tại sao Hội Thánh sẽ nhận sự đối xử tệ hại như vậy. Cũng như Chúa Giê-xu đã ủy thác các môn đồ Ngài đi ra từng đôi để làm chứng cho các thành của Y-sơ-ra-ên, thì giờ đây Ngài ủy thác Hội Thánh Ngài tiến ra như những tiên tri của Phúc Âm đến với cả thế gian (11:3; Ma-thi-ơ 28:18–20; Lu-ca 10:1; Khải Huyền 1:2, 5). Khoác áo gai (tức là, mang một sứ điệp trang nghiêm về sự ăn năn), họ sẽ giải thích cho dân cư trên đất các dấu hiệu của thời đại (tức là, những sự phán xét bằng kèn của Đức Chúa Trời), cảnh báo về sự phán xét cuối cùng, và do đó kêu gọi các dân tộc đến với đức tin nơi Đấng Christ; và họ sẽ làm như vậy xuyên suốt toàn bộ EOP, ở đây được biểu tượng bằng 1.260 ngày (11:3; 12:5–6, 14). Luôn đứng (trong các nơi trên trời) trước Chúa của mình, Hội Thánh Chiến Đấu là đại diện của Ngài trên đất: ánh sáng của thế gian đầy dẫy Đức Thánh Linh (11:4; Xa-cha-ri 4; Ê-phê-sô 1:3; 2:6; Khải Huyền 1:20). Giống như Giê-rê-mi, Môi-se và Ê-li, nàng cũng sẽ có thẩm quyền, không phải để hủy diệt, mà để tuyên bố sự hủy diệt trên mọi kẻ bắt bớ không ăn năn của Đức Chúa Trời, Đấng Christ, và Y-sơ-ra-ên Tân Ước (11:5; Xuất Ê-díp-tô Ký 7:20; I Các Vua 17:1–7; Giê-rê-mi 1:9–10; Giăng 20:23; Công Vụ 9:4; 13:46). Đây là phần “ngọt ngào” của lời tiên tri: Hội Thánh quả thật sẽ hoàn thành lời chứng của mình và quy tụ đoàn chiên yêu dấu của Đấng Christ.
Sự Bắt Bớ Hai Nhân Chứng
Bây giờ, tuy nhiên, đến phần đắng cay. Trong các câu 7–10, chúng ta đến cuối thời đại, và đến mùa đại hoạn nạn lớn nhất của Hội Thánh. Khi nàng đã hoàn thành Đại Mạng Lệnh, một hệ thống thế gian ngày càng vô luật pháp sẽ đột nhiên — và gần như hoàn toàn — theo về Sa-tan, Đấng, qua chế độ vô luật pháp của Kẻ Chống Christ (tức là, sự nhập thể cuối cùng của con thú), sẽ hủy diệt Hội Thánh hữu hình, có tổ chức (11:7; Khải Huyền 9:2; 17:8, 23; 20:3, 7–10). Trong “ba ngày rưỡi” (tức là, một mùa ngắn ngủi của sự bắt bớ dữ dội, lưu đày, và sự chu cấp dồi dào từ trên cao) Thành Lớn (tức là, hệ thống thế gian sa ngã) — trước đây thể hiện trong Sô-đôm, Ai Cập và Giê-ru-sa-lem — sẽ hả hê trước sự diệt vong của nàng, và sẽ vui mừng vì những lời cáo trách của Phúc Âm sẽ không bao giờ rơi vào tai nó hay hành hạ lương tâm nó nữa (11:8–10). Một lần nữa, đây là mô tả rõ ràng đầu tiên của sách Khải Huyền về trận chiến cuối cùng. Với mục đích an ủi nàng, Chúa muốn Cô Dâu của Ngài hiểu rằng chính Ngài đã định trước điều ấy, rằng nó sẽ rất ngắn ngủi, và rằng nó sẽ mở ra Hy Vọng Phước Hạnh của nàng: sự trở lại của Vua Chí Cao và sự thành toàn của mọi sự. Đây vẫn là sự ngọt ngào hơn nữa, mà sự đắng cay không đáng để so sánh (Rô-ma 8:18; II Cô-rinh-tô 4:17–18).
Sự Giải Cứu Hai Nhân Chứng
Chúng ta trông thấy tin tốt lành này trong các câu 11–19, nơi lời tiên tri về bảy tiếng kèn được đưa đến chỗ kết thúc. Với sự giúp đỡ của DNT, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra ý nghĩa thật của chúng. Các câu 11–14 nói về những giai đoạn đầu của sự thành toàn. Khi Đấng Christ hiện ra trong vinh quang trên bầu trời phía trên trái đất, Ngài sẽ khiến các thánh đồ đã chết sống lại, biến hóa các thánh đồ đang sống, và quy tụ tất cả họ về bên Ngài (11:11–12; Ma-thi-ơ 24:31; I Cô-rinh-tô 15:51 trở đi; I Tê-sa-lô-ni-ca 4:13 trở đi). Trong khi đó, khi kẻ thù của Ngài nhìn xem trong kinh hãi, những đợt phán xét thiêng liêng đầu tiên sẽ giáng xuống đất bên dưới, làm rung chuyển mọi sự, giết chết nhiều người, và khởi động sự sụp đổ vào thời cuối cùng của Ba-by-lôn Lớn: Thành Sa Ngã của Loài Người (11:13; Hê-bơ-rơ 12:25–29; Khải Huyền 6:12). Cùng với điều này, tai họa thứ hai (được tiết lộ trước đó trong 9:13–21) được ứng nghiệm, để lại phần còn lại cuối cùng của nhân loại đang sống tôn vinh Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, họ sẽ làm như vậy, không phải vì họ yêu mến Ngài, mà vì vinh quang của Đấng Christ tại sự quang lâm của Ngài sẽ buộc họ phải xưng nhận rằng Ngài quả thật là Chúa của muôn loài, để tôn vinh Đức Chúa Trời là Cha (Công Vụ 10:36; Phi-líp 2:9–11).
Các câu 15–19 cho chúng ta tai họa thứ ba, tiếng kèn thứ bảy, và (theo câu 18) sự phán xét cuối cùng. Nó được cử hành cả bởi các thiên sứ (11:15) và Hội Thánh vinh hiển (11:16–18). Trong cả hai trường hợp, những người cử hành đánh dấu nó là sự khởi đầu của vương quốc trong hình thức trọn vẹn và cuối cùng của nó. Điều này đặc biệt hiển nhiên từ lời của các thánh đồ và thiên sứ, những người tuyên bố rằng một khi sự phán xét hoàn tất, vương quốc của thế gian sẽ trở thành vương quốc của Chúa của họ và của Đấng Christ của Ngài, lúc đó Ngài sẽ (trọn vẹn) trị vì đời đời (Đa-ni-ên 2:44; 7:7, 14, 27). Cũng xin lưu ý từ câu 16 cách hai mươi bốn trưởng lão tạ ơn Đấng đã có và đang có, nhưng không tạ ơn Đấng sẽ đến, vì giờ đây cả Ngài lẫn vương quốc đời đời của Ngài đều đã đến! Câu 18 cũng soi sáng, dạy như vậy rằng ngay sau trận chiến cuối cùng, sự phán xét (duy nhất và độc nhất) sẽ xảy ra, lúc đó các thánh đồ sẽ nhận phần thưởng đời đời của mình, ngay cả khi các dân tộc nổi loạn bị hủy diệt đời đời. Đây lại là một trụ cột vững chắc nữa trong ngôi đền rực rỡ của thần học cánh chung vô thiên niên kỷ.
Dưới lớp phủ của hình ảnh Cựu Ước phong phú, câu 19 cho chúng ta biết rằng chính Đấng Christ sẽ thi hành sự phán xét. Tại sự quang lâm của Ngài, thiên đàng — nơi cho đến nay vẫn che giấu Vua Chí Cao — cuối cùng sẽ được mở ra, để mọi mắt đều thấy Ngài: Đấng này chính là Hòm Giao Ước thật, nơi gặp gỡ thật của Đức Chúa Trời và con cái đã được cứu chuộc của Ngài (Xuất Ê-díp-tô Ký 25:22; Cô-lô-se 3:1–3; I Ti-mô-thê 2:5; Hê-bơ-rơ 9:24; Khải Huyền 1:7). Tuy nhiên, khi Ngài hiện ra, những kẻ đã từ chối bước vào giao ước sẽ chỉ gặp cơn thịnh nộ và sự báo trả, được biểu thị trong bản văn của chúng ta bằng những biểu hiện Cựu Ước như chớp, tiếng sấm, động đất và mưa đá (4:5). Như vậy chu trình kết thúc: bằng cách cho chúng ta thấy sự kết thúc.
Kết Luận
Tóm lại, chúng ta đã thấy rằng Khải Huyền 8–11, cũng giống như các chương 6–7, quả thật mô tả tiến trình, bản chất và sự thành toàn của triều đại trên trời của Vua Chí Cao. Hơn nữa, như trong các chương 6–7, chu trình này dạy chúng ta rằng khi Vua Chí Cao trở lại, vương quốc của Đức Chúa Trời trong hình thức trọn vẹn và cuối cùng của nó cũng sẽ đến.
Ở đây, tuy nhiên, chúng ta đã gặp điều gì đó mới: một mức độ tiến triển. Vì ở đây Đức Thánh Linh đã giới thiệu cho chúng ta chủ đề về trận chiến cuối cùng, và cũng đã bắt đầu nhấn mạnh hơn vào những ngày cuối cùng của các ngày cuối cùng.
Liệu sự tiến triển có tiếp tục trong các chương phía trước không?
Chúng ta hãy tiến lên và xem.
Chương 20
Người Nữ, Con Trẻ Nam, Và Con Rồng (Khải Huyền 12–14)
Chúng ta đến với chu trình thứ ba của Khối số 4, một chu trình mô tả một cách nổi bật tiến trình, bản chất và sự thành toàn của triều đại trên trời của Vua Chí Cao. Như có lẽ bạn đã nhận thấy, biểu tượng của nó đã chiếm lấy trí tưởng tượng của tôi. Nhiều lần Đức Thánh Linh đã đưa chu trình này đến tâm trí tôi, dùng hình ảnh mạnh mẽ của nó để định hình thế giới quan của tôi, hòa giải tôi với những thử thách của tôi, nhắc tôi về những ưu tiên của tôi, và hướng tôi đến nguồn an ủi đời đời và hy vọng tốt lành thật sự: khuôn mặt của Chúa Giê-xu Christ (12:14; II Cô-rinh-tô 3:18; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:16.). Thật sẽ là một niềm vui khi thấy nó cũng đã làm điều tương tự cho bạn.
Những phước hạnh như vậy bắt nguồn từ chiều rộng thần học và tính độc đáo của nó. Kết hợp những mô-típ Cựu Ước nền tảng, ca ngợi công trình chiến thắng của Đấng Christ, và giới thiệu cho độc giả những kẻ đối địch chính trong trận chiến của các thời đại, khối này cung cấp cho Hội Thánh phổ thông một mô hình vô giá: một cách suy nghĩ sâu sắc theo Kinh Thánh về hành trình dài, khó khăn, nhưng cuối cùng chiến thắng của nàng qua lịch sử cứu rỗi. May mắn thay, nó cũng cung cấp những manh mối và chìa khóa quan trọng cho ý nghĩa thật của Khải Huyền chương 20. Ghi nhớ tất cả những điều này, chúng ta hãy khảo sát nó một cách ngắn gọn ngay bây giờ.
Như tôi đã gợi ý trước đó, trong các chương 12–14, Đức Thánh Linh dựa vào hai câu chuyện Cựu Ước lớn để truyền đạt những chân lý quan trọng về vai trò và kinh nghiệm của Hội Thánh trong lịch sử cứu rỗi. Câu chuyện thứ nhất là thời gian Ê-li lưu lại ba năm rưỡi trong đồng vắng phía đông sông Giô-đanh; câu chuyện thứ hai là cuộc xuất hành của Y-sơ-ra-ên khỏi Ai Cập và hành trình sau đó của họ qua Đồng Vắng Tội Lỗi. Tổng hợp hai mô-típ này, Đức Thánh Linh phán ở đây với Cô Dâu của Đấng Christ về những điều sau: (1) sự giải cứu cứu chuộc của nàng khỏi lãnh vực tối tăm, (2) hành trình thuộc linh tiếp theo của nàng xuyên suốt phần còn lại của EOP, một hành trình được thực hiện trong một hệ thống thế gian bị các quyền lực của sự ác thống trị, (3) những kẻ thù thuộc linh nàng sẽ đối mặt dọc đường, (4) những nguồn lực thuộc linh Đức Chúa Trời ban cho nàng, và (5) sự bước vào chiến thắng của nàng trong thế giới hầu đến khi Đấng Christ trở lại. Một lần nữa, những hình ảnh mạnh mẽ của chu trình này, khi được hiểu đúng, sẽ cung cấp cho Cô Dâu của Đấng Christ một mô hình thuyết phục mà nhờ đó nàng có thể hình dung vai trò quan trọng của mình trong lịch sử cứu rỗi, và nhờ đó nàng có thể hiểu rõ những kinh nghiệm hằng ngày của mình trên đất.
Người Nữ, Con Rồng, Và Con Trai
Trong chương 12, các câu 1–6 thật đáng kinh ngạc vì sự ngắn gọn mà nhờ đó chúng truyền đạt biết bao chân lý cứu chuộc. Chúng cho chúng ta thấy ba nhân vật chính trong vở kịch vũ trụ, ngay cả khi chúng mô tả toàn bộ tiến trình của lịch sử cứu rỗi.
Trước hết, chúng ta gặp người nữ. Được trang điểm bằng các thiên thể như vậy, nàng là người nữ trên trời, được Đức Chúa Trời tiền định để ngồi đời đời trong các cõi trên trời với Đấng Christ (Ê-phê-sô 1:3; 2:6). Được biểu thị và tiên báo trong Sáng Thế Ký 3:15–16 — nàng là Hội Thánh, những người được gọi ra khỏi mọi thời đại và mọi nơi, dù là thánh đồ Cựu Ước hay Tân Ước (12:1; Rô-ma 11:11–24; Khải Huyền 7:1–17; 21:10–14). Nàng cũng là Mẹ và Cô Dâu của Đấng Christ. Ở đây trong các câu 1–3, chúng ta gặp nàng trong vai trò mẹ của Ngài, kêu la trong đau đớn. Hình ảnh này có ý nhắc Hội Thánh về những đau khổ của các tiền nhân Cựu Ước của họ (một người trong số đó là mẹ của Chúa Giê-xu, Ma-ri), mà đức tin và sự vâng lời đắt giá của họ đã bảo đảm việc Đấng Cứu Chuộc mang tính mê-si-a được sinh ra trong thế gian (12:2; Lu-ca 2:35; Hê-bơ-rơ 11). Nếu họ có thể chịu đựng, chắc chắn chúng ta cũng không thể làm ít hơn.
Tiếp theo, chúng ta gặp con rồng. Đây là Sa-tan, nhưng Sa-tan với đầy đủ đầu, sừng và mão triều: Sa-tan như quyền lực và thẩm quyền vô hình, Đấng, xuyên suốt đại hoạn nạn (tức là, lịch sử thế gian từ lúc sa ngã), tìm cách hủy diệt người nữ và con của nàng bằng những kẻ giúp đỡ loài người của hắn trong thế gian (12:3–4). Ở đây chúng ta thấy hắn trên trời, nơi đó, lúc ban đầu, hắn đã quyến rũ một phần các thiên sứ thánh (được biểu tượng bằng phân số một phần ba), do đó biến họ thành ma quỷ và quăng họ xuống đất. Nhưng, sứ đồ Phao-lô nói, không phải xuống chính trái đất, mà đúng hơn là xuống “không trung,” đến các nơi trên trời ngay phía trên trái đất, nơi đó, xuyên suốt mọi thời Cựu Ước, họ đã hoạt động như những nhà cai trị thuộc linh của một lãnh vực tối tăm toàn cầu, trị vì trên nhân loại sa ngã, và thi hành mệnh lệnh gian ác của chủ mình, con rồng (Ê-phê-sô 2:2; 6:12; Cô-lô-se 1:13). Nhưng như chúng ta sắp thấy, cả hắn lẫn họ sẽ không làm như vậy lâu hơn nữa (12:7–10).
Ở đây cũng vậy, chúng ta gặp nhân vật chính của vở kịch: Con Trẻ Nam, A-đam Sau Cùng. Liệu con rồng có cắn gót Ngài không? Chắc chắn là có. Nhưng Ngài có bị hủy diệt không? Hoàn toàn không! Vì như chúng ta học từ bản văn của mình, sau khi sống lại, Ngài thăng thiên lên trời, nơi Ngài sẽ trị vì trong một mùa đã định như Vua Chí Cao trên trời và dưới đất, sau đó Ngài sẽ trở lại trái đất, phán xét các dân tộc bằng cây gậy sắt, và đập nát đầu con rắn một lần và mãi mãi (12:5; Sáng Thế Ký 3:15; Thi Thiên 2:9; Rô-ma 16:20; Khải Huyền 19:15).
Nhưng than ôi, người nữ — vẫn còn việc phải làm trên đất — chưa thể theo Ngài, ít nhất là chưa (Giăng 13:33; 14:1–3). Do đó, giống như Y-sơ-ra-ên lúc xuất hành, hoặc giống như Ê-li trong thời A-háp, Hội Thánh rao giảng Phúc Âm bị đẩy vào đồng vắng của hệ thống thế gian sa ngã, ở đó để cùng làm việc với Đấng Cứu Chuộc (Mác 1:12–13). Nhưng cũng giống như Y-sơ-ra-ên và Ê-li, Đức Chúa Trời sẽ ở cùng nàng. Qua Đấng Christ, và bởi Đức Thánh Linh, Ngài sẽ trung tín nuôi dưỡng và thêm sức cho nàng qua lời, cầu nguyện, nghi lễ (của Hội Thánh) và thông công, cho đến khi, vào cuối “1.260 ngày” (tức là, EOP, mùa đã định của cuộc hành hương của nàng), cuối cùng nàng bước vào Đất Hứa.
Do đó chúng ta thấy rằng chu trình này rất rõ ràng bắt đầu từ khởi đầu của EOP, biểu tượng hóa thời kỳ ấy bằng 1.260 ngày, và (như chương 14 sẽ bày tỏ) kết thúc bằng sự quang lâm của Đấng Christ và sự thành toàn.
Chiến Tranh Trên Các Tầng Trời
Các câu 7–12 dùng hình ảnh khải huyền để nói về việc truất ngôi vũ trụ của Sa-tan: về việc hắn bị “quăng ra” khỏi vị trí hợp pháp của mình làm vua trên mọi dân tộc không tin (12:9; Ma-thi-ơ 12:22–29). Về nguyên tắc, việc truất ngôi này đã được hoàn thành khi Đấng Christ — đã hoàn tất công trình cứu chuộc của Ngài trên đất — ngồi vào các nơi trên trời làm Tiên Tri, Thầy Tế Lễ và Vua Chí Cao (12:5; Giăng 19:30). Về thực hành, tuy nhiên, nó được hoàn thành dần dần, trong suốt toàn bộ EOP, thời gian trong đó Hội Thánh, giữa nhiều sự bắt bớ, rao giảng Phúc Âm một cách hiệu quả để loài người và các dân tộc được thử thách về tình yêu của họ đối với Đức Chúa Trời, chân lý và công chính, với kết quả là những người được Đức Chúa Trời chọn được đưa, an toàn và lành lặn, vào vương quốc thuộc linh của Ngài (Giăng 3:16–21; Công Vụ 17:22–31).
Vậy thì, ở đây chúng ta có một sự song song chặt chẽ với — và một minh họa khải huyền cho — lời của Chúa Giê-xu trong Giăng 12:31–32: “Bây giờ là sự phán xét thế gian này; bây giờ vua chúa của thế gian này sẽ bị đuổi ra. Còn ta, khi ta được treo lên khỏi đất [tức là, trong sự chết, sự tôn cao, và sự rao giảng Phúc Âm của Hội Thánh], ta sẽ kéo mọi người đến cùng ta.” Ở đây Đấng Christ hướng về thập tự giá và mô tả những gì xảy ra sau đó. Trong Khải Huyền 12:7–12, Đức Thánh Linh nhìn lại thập tự giá, và cũng mô tả những gì xảy ra sau đó. Trong cả hai trường hợp, các tiền đề đều giống nhau. Trước đồi Gô-gô-tha, Sa-tan đã lừa dối các dân tộc, giam cầm họ trong bàn tay gian ác và lãnh địa tối tăm của hắn (12:9a; Lu-ca 4:5–8; Cô-lô-se 1:13; Khải Huyền 20:3, 8). Nhưng giờ đây, nhờ đời sống công chính của Đấng Christ, sự chết chuộc tội của Ngài, và sự sống lại minh chứng cho Ngài, Đấng Cứu Chuộc đã chiến thắng, đến nỗi sự kìm kẹp của Sa-tan đã bị phá vỡ và vương quốc của hắn đang sụp đổ chậm rãi. Sự sụp đổ này diễn ra đồng thời với sự rao giảng Phúc Âm của Hội Thánh, qua đó Đức Chúa Trời có chủ quyền chuyển các thần dân trước kia của hắn (Sa-tan) vào vương quốc của Con yêu dấu của Cha (12:9b–10; Cô-lô-se 1:13).
Các câu 11–12 nhằm trấn an Cô Dâu. Chúng mô tả người nữ như đã thắng hơn (mọi) kẻ thù của mình: dù là những lời tố cáo của Sa-tan trước ngai Đức Chúa Trời, hay những cuộc bách hại và lời đe dọa giết chết mà hắn đã gây ra (hoặc đang gây ra) cho nàng trên đất. Các cư dân trên trời (trong đó có Hội Thánh Chiến Đấu) vui mừng về sự bảo đảm này từ Đức Chúa Trời có chủ quyền. Nhưng con rồng thì không. Nhận biết mình đã định phải thất bại, giờ đây nó trút sự thất vọng và cơn thịnh nộ lên chính các thần dân của mình: những “cư dân trên đất” không tin (9:1–21). Khi Đức Thánh Linh đẩy họ vào mùa gặt, con cái của Đức Chúa Trời phải sẵn sàng nhắc nhở những người lân cận chưa được cứu của mình về chân lý nghiêm túc này.
Sự Giúp Đỡ Trong Đồng Vắng
Các câu 13–17 triển khai câu 6, soi sáng cuộc chiến thuộc linh thường xuyên của Hội Thánh, và trang bị cho nàng để đối diện với nó. Suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, kẻ thù điên cuồng sẽ truy đuổi người nữ và gây chiến với dòng dõi nàng: Hội Thánh và mọi con cái nàng sinh ra khi nàng hành trình qua thế gian, rao giảng Phúc Âm và mời gọi tội nhân cùng nàng đi trên đường về Đất Hứa (12:13, 17; Sáng Thế Ký 3:15; I Phi-e-rơ 1:3). Tuy nhiên — như trường hợp của Y-sơ-ra-ên và Ê-li — ở đây cũng vậy: nàng sẽ nhận được sự giúp đỡ từ trên cao. Đức Chúa Trời sẽ ban cho nàng hai cánh của Đại Bàng Lớn để nàng bay đến nơi Ngài đã chuẩn bị cho nàng, và ở đó được nuôi dưỡng, xa khỏi mặt con rồng. Hai cánh ấy có phải là Lời và Thánh Linh của Đức Chúa Trời không? Tôi rất nghiêng về ý nghĩ ấy. Nơi đã chuẩn bị là Đấng Christ, nhưng là Đấng Christ được ban cho qua các phương tiện ân điển: Lời Đức Chúa Trời, sự cầu nguyện, lễ nghi (của Hội Thánh), và sự thông công. Khi Cô Dâu bám chặt lấy Ngài — và cũng bám chặt lấy những điều này — Chàng Rể sẽ hướng mặt nàng về phía Ngài, và sẽ làm cho linh hồn họ nên thánh bởi Thánh Linh của Ngài (12:14–16; Xuất Ê-díp-tô Ký 16:1–21; Phục Truyền Luật Lệ Ký 32:11–12; Thi Thiên 124; Ma-thi-ơ 6:22; I Cô-rinh-tô 10:13; II Cô-rinh-tô 3:18; Hê-bơ-rơ 12:2). Hãy lưu ý kỹ từ các câu 12:6 và 12:14 rằng “1.260 ngày” và “một thì, các thì, và nửa thì” là tương đương nhau. Giống như con số bốn mươi hai tháng, các biểu tượng số này mô tả toàn bộ Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, trong thời gian đó Hội Thánh, cũng giống như Y-sơ-ra-ên và Ê-li, sẽ vẫn sống lưu vong (xa khỏi sự chấp nhận của thế gian) và chịu hoạn nạn, nhưng lại được cung ứng dồi dào từ trên cao.
Con Thú Từ Biển
Trong chương 13, chúng ta được giới thiệu hai kẻ giúp đỡ đầu tiên của con rồng, những công cụ loài người mà qua đó nó sẽ lừa dối thế gian và bách hại người nữ.
Các câu 1–10 nói với chúng ta về con thú. Mang (giống như con rồng) đầy đủ đầu, sừng, và mão — và tóm lại, theo thứ tự ngược lại, ba con thú đầu tiên trong Đa-ni-ên 7 — con quái vật này rõ ràng tượng trưng cho bộ mặt chính trị hay chính quyền của hệ thống thế gian mỗi khi nó ngả về phía Sa-tan và bách hại dân của Đức Chúa Trời (13:1–2).
Điều quan trọng là phải giữ điều kiện này trước mắt. Kinh Thánh nói rõ rằng chính Đức Chúa Trời đã lập nên chính quyền dân sự, và Ngài bổ nhiệm các nhà cầm quyền tạm thời để thi hành luật pháp của Ngài, thực thi công lý, và khen ngợi mọi người làm điều đúng. Chính quyền như vậy là tốt, và các thánh đồ có lệnh phải tôn trọng và vâng phục nó. Nhưng Kinh Thánh cũng nói rõ không kém rằng chính quyền tốt có thể trở nên xấu, và thường là như vậy. Khi điều đó xảy ra, người nữ, là trụ cột và nền tảng của lẽ thật Đức Chúa Trời trên đất, phải chống lại con thú, hoặc bằng cách kêu gọi các nhà lãnh đạo vô đạo vâng phục Đấng Cai Trị các vua trên đất, hoặc bằng cách có lương tâm mà bất tuân các sắc lệnh và quy định gian ác của họ (Công Vụ 5:29; Rô-ma 1:5; 16:25–27; I Ti-mô-thê 3:15; Khải Huyền 1:5). Sự tham gia chính trị như vậy (vốn thật ra là sự tham gia thuộc linh) là một phần không thể thiếu trong cuộc chiến thuộc linh của Hội Thánh trên đất (Rô-ma 13:1–7; II Cô-rinh-tô 10:1–6).
Nói về con thú, các câu 3–5 cho chúng ta biết rằng suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (ở đây được biểu tượng bằng bốn mươi hai tháng), kẻ tiếm quyền kiêu ngạo, khoe khoang, và hùng mạnh này sẽ lặp đi lặp lại việc ngóc cái đầu xấu xí của nó lên — như thể sống lại từ cõi chết — với kết quả là các cư dân trên đất (tức là những người không tin) sẽ lặp đi lặp lại việc kinh ngạc, sợ hãi, đi theo, và do đó (một cách vô thức) thờ phượng con rồng.
Cuộc Chiến Chống Lại Các Thánh Đồ
Trong khi các câu 6–9 quả thật có thể được đọc như mô tả sự thù địch của con thú đối với Hội Thánh suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, thì ở đây có một sự thay đổi tinh tế về trọng tâm. Những ám chỉ đến Đa-ni-ên 7 và II Tê-sa-lô-ni-ca 2, sự chuyển sang thì tương lai trong câu 8, và chiều kích toàn cầu của cuộc xung đột được báo trước ở đây, tất cả đều cho thấy trọng tâm giờ đây rơi vào sự hiện thân cuối cùng của con thú trong và dưới quyền Kẻ Chống Christ. Nói ngắn gọn, chúng ta lại đến với trận chiến cuối cùng (13:7; Đa-ni-ên 7:8, 19–28; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:1–12).
Vì có những khác biệt trong các bản thảo Hy Lạp, ý nghĩa của câu 10 còn đang tranh cãi. Tuy nhiên, đồng ý với một số nhà chú giải đáng tin cậy, tôi cho rằng ý định của nó là trấn an các thánh đồ đang chịu khổ — thuộc mọi thế hệ, nhưng đặc biệt là thế hệ cuối cùng — rằng Vua Chí Cao của họ hoàn toàn kiểm soát mọi điều xảy đến cho họ, cho đến và bao gồm cả việc họ bị bắt bớ hay bị giết chết. Nếu họ thực hành đức tin nơi chân lý lớn lao này, họ sẽ tìm được ân điển để kiên nhẫn chịu đựng, khi được an ủi bởi sự hiện diện của Ngài và luôn ghi nhớ niềm hy vọng phước hạnh của mình.
Con Thú Từ Đất
Các câu 11–18 giới thiệu với chúng ta kẻ giúp đỡ thứ hai của con rồng: con thú từ đất, cũng được gọi là tiên tri giả (16:12–16; 19:20; 20:10). Con thú này tượng trưng, không chỉ đơn thuần là tôn giáo giả, mà là tôn giáo giả tự nguyện phục vụ con thú: nhà nước tự tôn mình lên làm thần. Được Sa-tan tiếp sức (13:11), và được chính nhà nước ủy quyền (13:12), những người thể hiện tiên tri giả dùng cả sự cưỡng bức (13:12, 16–17) lẫn sự lừa dối tôn giáo (13:14–15) để dựng nên “một hình tượng” cho con thú. Nghĩa là, họ tạo ra một giáo phái; họ tìm cách hình thành khái niệm, tổ chức, thực hiện, và bắt buộc việc thờ phượng nhà nước và/hoặc (những) người mà nhà nước được thể hiện trong đó tại bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử. Hãy lưu ý từ các câu 13–15 rằng trong một số trường hợp Sa-tan sẽ ban quyền cho tiên tri giả để lừa dối loài người và các dân tộc bằng những dấu lạ phép mầu; điều này sẽ đặc biệt đúng vào cuối thời đại (Xuất Ê-díp-tô Ký 7:8–13; Ma-thi-ơ 24:24; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:9–10). Đã được cảnh báo như vậy, chúng ta có lệnh phải tỉnh thức (Mác 13:37).
Dấu Của Con Thú
Vì có tính tranh cãi, các câu 14–18 đáng được chú ý kỹ. Về bản chất, chúng cảnh báo các thánh đồ chớ mang dấu của con thú — tên của nó hay số của tên nó — trên tay phải hay trên trán (14:9, 11; 15:2; 20:4). Ở đây một lần nữa Đức Thánh Linh mượn hình ảnh Cựu Ước để nói một cách tượng trưng với dân Tân Ước của Đức Chúa Trời (Ê-xê-chi-ên 9:1–11). Đã được kêu gọi đến đức tin nơi Đấng Christ, giờ đây họ được đóng ấn bằng Đức Thánh Linh của Ngài. Theo đó, họ mang danh của Đức Chúa Trời hằng sống trên trán mình (7:3). Nghĩa là, giờ đây họ thuộc về Cha, họ tự nhận mình là con cái (được nhận làm con nuôi) của Cha, và Cha giữ họ cho sự sống đời đời với Ngài (Rô-ma 8:12–17; I Phi-e-rơ 1:17). Nhưng, như bản văn của chúng ta cho thấy, Sa-tan là kẻ bắt chước: bị thúc đẩy bởi lòng kiêu ngạo, và làm việc qua con thú và tiên tri giả, hắn muốn có một gia đình riêng cho mình. Nhưng làm sao con cái của Đức Chúa Trời có thể từ bỏ lòng trung thành tối cao của mình — dù trong tư tưởng (được biểu tượng bằng một dấu trên trán) hay trong việc làm (được biểu tượng bằng một dấu trên tay) — cho bất kỳ con người hay thể chế loài người nào? Họ không được — và không thể — mang dấu của con thú (Giăng 10:1–6).
Trong câu 17, Đức Thánh Linh cảnh báo rằng tiên tri giả sẽ ra lệnh rằng không ai được mua hay bán trừ khi người ấy có dấu của con thú: hoặc tên của nó hoặc số của tên nó. Đức Thánh Linh sau đó khuyên các thánh đồ hãy “tìm hiểu” (tức là, nhận biết ý nghĩa của) con số ấy: đó là 666, con số của loài người.
Kinh Thánh giúp chúng ta hiểu. Sáu là con số của loài người, được dựng nên vào ngày thứ sáu của công cuộc sáng tạo Đức Chúa Trời (Sáng Thế Ký 1:26–31; Khải Huyền 13:18), và ba là con số của Đức Chúa Trời Ba Ngôi (Mác 1:9–11; II Cô-rinh-tô 13:14). Vì vậy, 666 là con số của loài người (sa ngã) tìm cách thay thế Đức Chúa Trời Ba Ngôi; con số của loài người kiêu ngạo, phạm thượng, và thờ hình tượng mà tự xưng mình là đối tượng xứng đáng cho sự thờ phượng của loài người (13:16–18; Đa-ni-ên 7:8, 11, 20; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:5–11). Tóm lại, loài người mang dấu của con thú mỗi khi và ở đâu họ thờ phượng (tức là, dâng lòng trung thành tối cao của mình cho) nhà nước tự tôn mình lên làm thần, chống Đấng Christ, hay cho bất kỳ nhà lãnh đạo thuần túy loài người nào của nó (Giăng 19:15).
Mục đích lớn lao của Đức Chúa Trời trong Khải Huyền 13 là cảnh báo Hội Thánh (và cả thế gian) chống lại chính điều này. Đúng vậy, suốt bao thế kỷ nhiều người và nhiều dân tộc đã sa ngã như vậy, nghe theo tiếng của tiên tri giả, mang dấu của con thú, và thay việc thờ phượng Đức Chúa Trời bằng việc thờ phượng loài người (Đa-ni-ên 3:1–30; Giăng 19:15; Công Vụ 12:22). Và đúng vậy, trong những ngày của trận chiến cuối cùng, nhiều người — thật ra, hầu hết mọi người — sẽ lại làm như vậy (13:8; Ma-thi-ơ 24:15–28; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:1–10). Nhưng Cơ Đốc nhân thì không được. Trước mọi Phúc Âm giả, phép lạ giả, áp lực mạnh mẽ từ bạn bè đồng trang lứa, sự cưỡng bức kinh tế nặng nề, và lời đe dọa xấu xa chống lại chính mình và những người thân yêu, người ấy chỉ có một đáp ứng: “Thà vâng lời Đức Chúa Trời còn hơn vâng lời người ta” (xem Công Vụ 4:13–22; 5:25).
Bài Ca Của Những Người Được Cứu Chuộc
Sau khi dạy Hội Thánh điều phải trông đợi suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, vị tiên tri trên trời giờ đây dùng chương 14 để kết thúc chu trình này bằng một sự pha trộn cân bằng giữa sự khích lệ và sự khuyên bảo. Có bốn bước liên quan.
Trước hết, ông cho Hội Thánh Chiến Đấu một cái nhìn nữa, lay động tâm hồn, về sự sống trên Núi Si-ôn thuộc thời cuối cùng: sự sống trong trời mới và đất mới (14:1–6; Ê-sai 11:9; 65:25; Khải Huyền 21:10). Các thánh đồ thuộc mọi thời đại đều ở đó, tất cả “144.000” người (14:1). Họ là tất cả những người mà Chiên Con đã mua chuộc khỏi đất (14:3–4); tất cả những người đã không phạm các hành vi gian dâm (tức là, sự bất trung thuộc linh) với (các biểu hiện lịch sử của) gái điếm, nhưng vẫn giữ mình trong sạch và trung thành với Đấng Yêu Dấu của mình, trân trọng ngày Ngài hiện đến và tiệc cưới của Chiên Con (14:4; 17:2; 21:2). Và họ là tất cả những người mà trong miệng không tìm thấy lời dối trá nào — không Phúc Âm giả cũng không lời xưng nhận giả (16:13); tất cả những người không chỗ trách được nhờ Đấng Không Chỗ Trách Được: Chúa Giê-xu Christ (14:5; I Giăng 2:1). Những người này sẽ mãi mãi thuộc về Đức Chúa Trời và Đấng Christ (14:1), thờ phượng trước ngai của Ngài (14:3), và đi theo Chiên Con bất cứ nơi nào Ngài đi (14:4). Nguyện các thánh đồ đang chịu khổ đừng bao giờ quên và luôn vững lòng.
Một Phúc Âm Đời Đời
Sau khi khích lệ các thánh đồ như vậy, Chúa giờ đây khuyên bảo và cảnh báo họ (14:6–13). Khi làm như vậy, Ngài ban cho Giăng một khải tượng về ba thiên sứ. Thiên sứ thứ nhất có một Phúc Âm đời đời để rao giảng cho các cư dân trên đất: tin tốt lành rằng giờ phán xét (cuối cùng) của Đức Chúa Trời đã đến, và đang ở ngay trước cửa. Vì vậy, loài người hãy kính sợ Đức Chúa Trời, dâng vinh hiển cho Ngài, và thờ phượng Đấng Tạo Hóa hùng mạnh của mọi vật. Khải tượng này nhằm ban cho Hội Thánh mệnh lệnh hành quân của nàng: nàng phải cảnh báo về sự phán xét cuối cùng (vốn là tin tốt lành cho mọi người yêu mến công lý), truyền ra các mạng lệnh của Đức Chúa Trời, và giải thích rằng các mạng lệnh ấy được vâng giữ, trước hết và trên hết, qua sự ăn năn tội lỗi, và qua đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ (14:6–7; Thi Thiên 119:136; Ê-xê-chi-ên 9:4; Giăng 1:12; 3:16; 5:24; 6:29; Công Vụ 17:30–31).
Sự Khuyên Bảo, Cảnh Báo, Và Khích Lệ
Thiên sứ thứ hai loan báo hình thức và kết quả cuối cùng của sự phán xét: sự hủy diệt của gái điếm, cũng được gọi là Ba-by-lôn Lớn. Nàng là bộ mặt thương mại và văn hóa của hệ thống thế gian: hệ thống thế gian trong vai trò kẻ quyến rũ. Vang vọng tiếng của Chúa, Hội Thánh rao giảng Phúc Âm thúc giục mọi dân của Đức Chúa Trời hãy ra khỏi nàng, và nhờ đó thoát khỏi cơn thịnh nộ sắp giáng xuống nàng (14:8; 18:4; Ma-thi-ơ 3:7; I Tê-sa-lô-ni-ca 1:10).
Thiên sứ thứ ba — dùng một số ngôn ngữ nặng nề nhất trong toàn bộ Kinh Thánh — mô tả sự trừng phạt đời đời của những kẻ thờ phượng con thú (và con rồng), do đó mang dấu sở hữu của nó trên mình. Trong sự kính sợ Chúa, Hội Thánh phải đứng vững chống lại mọi cám dỗ làm như vậy; nàng phải trung tín kiên trì với Đấng Christ cho đến cuối cùng (14:9–12). Để giúp nàng làm như vậy, nàng cũng phải nhớ đến phước hạnh của mọi thánh đồ qua đời trong đức tin suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, vì trên trời linh hồn họ sẽ tìm được sự nghỉ ngơi khỏi công lao của mình, ngay cả khi họ chờ đợi sự sống lại của thân thể và phần thưởng đời đời (14:13; 20:2–6).
Sự Đến Và Sự Phán Xét
Trong 14:14–16, Chúa lại ban sự khích lệ, lần này đưa chúng ta đến sự quang lâm của Ngài và sự thu hoạch trọn vẹn những người được tuyển chọn của Ngài. Đề tài được dùng ở đây, vang lên cả trong Cựu Ước lẫn Tân Ước, là đề tài mùa gặt (Giô-ên 3:12–17; Ma-thi-ơ 3:12; 13:30). Tân Ước giáo huấn cho chúng ta chính mùa gặt ấy. Khi Ngài trở lại, Vua Chí Cao sẽ hiện ra trên bầu trời phía trên đất để đem lúa mì vào kho của Ngài: Ngài sẽ sai các thiên sứ thánh đi, những vị sẽ cất lên các thánh đồ vinh hiển của Ngài và đem họ đến bên Ngài một cách an toàn, một lần đủ cả. (14:14, 16; Đa-ni-ên 7:13; Ma-thi-ơ 24:30; 26:64; I Tê-sa-lô-ni-ca 4:17).
Trong các câu 17–20, chúng ta đến với cảnh kết thúc của chu trình. Ở đây Chúa vừa cảnh báo vừa khích lệ các thánh đồ bằng một lời tiên báo về sự phán xét cuối cùng của kẻ ác. Một thiên sứ khác — một thiên sứ có quyền trên lửa — vung lưỡi liềm của mình (14:18). Việc tiếp tục dùng đề tài mùa gặt — lần này với những chùm nho trong tầm nhìn — bảo đảm với chúng ta rằng sự phán xét này cũng xảy ra tại sự quang lâm, đúng như Tân Ước giáo huấn dạy (Ma-thi-ơ 13:36–43, 47–50; 24–25; II Tê-sa-lô-ni-ca 1:3–12). Bỏ qua sự sống lại của kẻ ác và phiên tòa chung trước tòa án phán xét của Đấng Christ (20:11–15), khải tượng chạy thẳng đến sự trừng phạt đời đời của kẻ ác trong bàn ép rượu lớn của cơn thịnh nộ Đức Chúa Trời: tức là, trong địa ngục, hay hồ lửa (14:10; 20:14–15). Câu 20, qua việc nhắc đến ngựa, ám chỉ nhiều bản văn Cựu Ước mô tả cuộc tấn công cuối cùng của thế gian chống lại Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời (14:20; Ê-xê-chi-ên 38:4, 15; Xa-cha-ri 14:5). Thông điệp là: ngay khi kẻ thù của Đấng Christ phát động trận chiến cuối cùng chống lại Hội Thánh của Ngài, thì cũng ngay lúc ấy chính Ngài sẽ trở lại để nhấn chìm chúng — và mọi tiền nhân (đã sống lại) của chúng — trong sự hủy diệt hoàn toàn (16:12–16; 19:11–16).
Tính cuối cùng của sự phán xét này được thấy trong tính phổ quát của nó: nó lan ra cả bốn hướng (4 x 4), và đến một khoảng cách lớn (4 x 4 x 10 x 10 = 1.600 stade, một đơn vị đo lường của Hy Lạp). Nhưng tại sao không phải là 16.000 stade (4 x 4 x 10 x 10 x 10 = 16.000), một con số hàm ý tính phổ quát tuyệt đối? Có lẽ vì ở đây Đức Chúa Trời muốn bảo đảm với Hội Thánh rằng sự phán xét của Ngài sẽ không nuốt trọn toàn thể nhân loại. Dù vô số người sẽ bị gặt trong thung lũng của phán quyết Đức Chúa Trời, một phần sót lại được chọn và trung thành sẽ còn lại (Giô-ên 3:13–14; Rô-ma 9:27; 11:5). Nguyện mỗi thánh đồ kiên định nỗ lực để được ở trong số họ.
Kết Luận
Tóm lại, chúng ta đã thấy rằng chu trình này quả thật đi suốt toàn bộ Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm. Nó rõ ràng bắt đầu bằng sự ngự trị của Đấng Christ (12:1–5), và cũng rõ ràng kết thúc bằng sự quang lâm của Ngài (14:14–20). Bằng những cách tinh tế, nó lại cảnh báo về trận chiến cuối cùng (13:6–10; 14:20), nhưng cũng ban sự an ủi lớn lao, dù là sự sống với Đấng Christ trong trạng thái trung gian (14:13) hay, sau khi Ngài trở lại, sự sống với Ngài trong thế giới đời đời sẽ đến (14:1–5). Không nơi nào có một gợi ý nào về một thiên niên kỷ tương lai. Thần học về (cấu trúc của) vương quốc và sự hoàn tất giống hệt với thần học của Tân Ước giáo huấn. Và đó là niềm vui thích của người theo thuyết vô thiên niên kỷ.
Nhưng liên quan đến thiên niên kỷ trong Khải Huyền 20, chúng ta quả thật quan sát thấy một điều rất đáng chú ý: việc Sa-tan bị truất ngôi thuộc linh được mô tả trong Khải Huyền 12:1–12 mang một sự tương đồng nổi bật với việc Sa-tan bị trói được mô tả trong Khải Huyền 20:1–3 (12:9; 20:3). Sự tương đồng này đặt ra một số câu hỏi gợi suy nghĩ. Có phải nó hàm ý rằng 1.260 ngày trong Khải Huyền 12:6, bốn mươi hai tháng trong Khải Huyền 13:5, và một nghìn năm trong Khải Huyền 20:2–3 đều chỉ về Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm không? Có phải nó có nghĩa là Khải Huyền 20:4–6, giống như Khải Huyền 14:13, chỉ về trạng thái trung gian không? Có phải nó có nghĩa là Khải Huyền 20:7–10, giống như Khải Huyền 13:6–10 và 14:20, chỉ về trận chiến cuối cùng không? Và có phải nó có nghĩa là Khải Huyền 20:11–15, giống như Khải Huyền 14:14–20, chỉ về sự phán xét, với sự nhấn mạnh mạnh mẽ vào sự trừng phạt đời đời của kẻ ác không?
Chúng ta tốt nhất nên tiếp tục hành trình của mình để tìm hiểu.
Chương 21
Bảy Bát Thịnh Nộ Cuối Cùng Của Đức Chúa Trời (Khải Huyền 15–16)
Chu trình này đặt ra một thách thức cho luận điểm của chúng ta rằng cả sáu chu trình trong Khối số 4 đều đi suốt toàn bộ hành trình của triều đại trên trời của Vua Chí Cao. Việc nó kết thúc bằng một sự mô tả về sự phán xét thì khá rõ ràng từ Khải Huyền 16:12–21. Nhưng liệu nó có thật sự bắt đầu từ khởi đầu của Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm không?
Có không ít điều khiến chúng ta nghi ngờ điều đó. Câu mở đầu cho chúng ta biết rằng chủ đề của các khải tượng tiếp theo là bảy tai họa cuối cùng mà qua đó cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời được đưa đến chỗ hoàn tất (15:1). Hơn nữa, nhiều sự phán xét được mô tả ở đây chắc chắn trông vừa có tính thảm khốc về bản chất vừa có tác động mang tính vũ trụ. Theo đó, các nhà giải kinh như George Ladd, Dennis Johnson, và mọi người theo thuyết tiền thiên niên kỷ tin rằng ở đây Đức Thánh Linh đang nói riêng về thời kỳ cuối cùng — về những ngày cuối cùng của những ngày cuối cùng. Tuy nhiên, những người khác, như William Hendriksen và Greg Beale, dạy rằng chu trình này, cũng giống như bốn chu trình trước, lại đi suốt toàn bộ Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm.
Vì một số lý do, tôi ủng hộ quan điểm sau.
Thứ nhất, có một giả định tự nhiên rằng chu trình này quả thật sẽ cho chúng ta các sự kiện xảy ra suốt triều đại của Vua Chí Cao, vì ba chu trình trước đã làm đúng điều đó.
Thứ hai, bốn sự phán xét bằng bát đầu tiên (16:2–11) chạy song song chặt chẽ với bốn sự phán xét bằng kèn đầu tiên (8:7–12), gợi ý rằng cả hai khải tượng đều bao quát cùng một khung thời gian.
Thứ ba, thật gần như không thể thấy làm sao hệ thống thế gian có thể tiến hành trận chiến cuối cùng được mô tả trong Khải Huyền 16:12–16 nếu bốn sự phán xét bằng bát trước đó — được hiểu ít nhiều theo nghĩa đen — vừa mới giáng xuống đất, hoặc nếu chúng xảy ra đồng thời với cuộc tấn công cuối cùng chống lại Hội Thánh.
Và cuối cùng, chính bản văn, khi được hiểu theo nghĩa bề mặt, dường như mạnh mẽ hàm ý rằng những sự phán xét này đang giáng xuống mọi cư dân trên đất, dù họ thờ phượng con thú (16:2), bách hại Hội Thánh (16:5–6), hay phạm thượng đến Đức Chúa Trời, Đấng (theo sự quan phòng) đang đổ chúng xuống từ trên cao (16:9, 11). Nhưng nếu những bát này được đổ ra liên tiếp và nhanh chóng nối tiếp nhau, thì làm sao còn ai để chịu đựng bát cuối cùng, bát mà — một cách khó tin — lại giáng xuống một thành phố lớn và thịnh vượng đầy những tội nhân không ăn năn (16:17–21)!
Vậy thì, dường như Hendriksen và Beale đã đúng: trọng tâm ở đây quả thật là mọi sự phán xét cuối cùng của Đức Chúa Trời khi chúng được thi hành suốt toàn bộ Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, chứ không chỉ trong những ngày cuối cùng của những ngày cuối cùng. Vì vậy, ghi nhớ những điều mở đầu này, chúng ta hãy khai thác chu trình này để có thêm những hiểu biết về các sự kiện trong triều đại trên trời của Vua Chí Cao.
Bài Ca Của Môi-se
Như chúng ta vừa thấy, câu 1 của chương 15 đóng vai trò là tiêu đề trong đó chủ đề của chu trình sắp tới được nêu ra: bảy tai họa cuối cùng (sau hết) mà trong đó cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời được đưa đến chỗ hoàn tất, dù suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm hay vào cuối thời kỳ ấy. Trước hết hãy quan sát rằng Giăng một lần nữa nhìn thấy một dấu hiệu lớn lao và kỳ diệu (1:1; 12:1). Như Dennis Johnson nhận xét rất hay, sứ điệp của thiên sứ đang đến với chúng ta bằng những ấn tượng tượng trưng, chứ không phải bằng những bản sao chụp ảnh.13 Chúng ta phải giải thích những gì tiếp theo cho phù hợp.
Đáng chú ý, các câu 2–4 cho chúng ta một cái nhìn nữa về các thánh đồ trong vinh hiển, nhưng lần này ở ngay đầu chu trình, chứ không phải ở cuối chu trình (7:9–17). Nội dung của bản văn chúng ta giúp chúng ta hiểu tại sao. Ở đây chúng ta có Bài Ca giao ước mới của Môi-se, sự mừng vui thuộc thời cuối cùng về mọi điều đã được báo trước qua sự giải cứu kỳ diệu của Y-sơ-ra-ên tại Biển Đỏ. Ở đây chúng ta có sự khởi đầu của sự vinh hiển đời đời của Hội Thánh trong các việc công chính của Đức Chúa Trời và Chiên Con, Đấng, tại sự quang lâm, đã đưa họ đi qua Biển Đỏ của sự phán xét cuối cùng của Đức Chúa Trời một cách an toàn, đặt họ vững vàng trên bờ của thế giới sẽ đến, và nhấn chìm kẻ thù của họ trong một đại dương lửa của sự báo trả thiêng liêng (Xuất Ê-díp-tô Ký 15:1–20). Trong các khải tượng sắp tới, chúng ta sẽ đọc — với sự sợ hãi và run rẩy — về nhiều sự phán xét (tức là, cuối cùng) như vậy. Ở đây, ở đầu chu trình, Hội Thánh đang chịu khổ được dạy phải trông đợi chúng, hiểu chúng, và — trong mức có thể ở phía bên này của vinh hiển — mừng vui về chúng (15:3–4).
Bằng ngôn ngữ Cựu Ước giàu tính tượng trưng, các câu 5–8 cho chúng ta thấy Đức Chúa Trời chuẩn bị thi hành các sự phán xét cuối cùng của Ngài chống lại nhân loại không ăn năn. Quan trọng là, các thiên sứ sắp đổ chúng ra trông rất giống Đấng Christ (15:6; Khải Huyền 1:13). Điều này gợi ý điều chúng ta đã thấy trước đó: suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, Cha cứu chuộc và phán xét thế gian bằng tay của Vua Chí Cao trên trời (6:1–17). Việc dùng lặp đi lặp lại con số bảy, tượng trưng cho sự trọn vẹn và hoàn hảo, củng cố điều chúng ta đã học trong câu 1: đây quả thật là những sự phán xét cuối cùng, những sự phán xét mà trong đó cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời được đổ ra đến chỗ hoàn tất. Các câu 7–8 lại khẳng định chân lý này: mỗi bát trong bảy bát đều đầy cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời, đến nỗi không ai có thể vào đền thánh của Ngài (có lẽ để cầu xin lòng thương xót) cho đến khi mỗi tai họa trong bảy tai họa đã (trọn vẹn) qua đi (Giê-rê-mi 7:16; 11:14; 14:11; I Giăng 5:16; Khải Huyền 17:7–8).
Bảy Bát Thịnh Nộ Cuối Cùng Của Đức Chúa Trời
Trong câu 1 của chương 16, chúng ta nghe một tiếng từ trời — có lẽ là tiếng của Đấng Christ — sai bảy thiên sứ đi làm công việc của họ. Trong các câu 2–11 tiếp theo là sự mô tả về việc đổ ra năm bát đầu tiên, cùng với các hậu quả. Một lần nữa, phạm vi thời gian của sự ứng nghiệm là toàn bộ Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm; sau đó, trong 16:12–21, nó sẽ là những ngày cuối cùng của những ngày cuối cùng. Theo quy luật, những sự phán xét này được diễn đạt theo các tai họa đã giáng xuống Ai Cập xưa, mặc dù trong thời Tân Ước sự ứng nghiệm thực tế của chúng rất có thể phần lớn mang tính thuộc linh, nhưng cũng có những tác động thể chất (Xuất Ê-díp-tô Ký 7–11; I Cô-rinh-tô 15:46). Như đã nhắc trước đó, bốn sự phán xét bằng bát đầu tiên chạy song song chặt chẽ với bốn sự phán xét bằng kèn đầu tiên trong Khải Huyền 8, nhưng với điểm khác biệt này: phạm vi của chúng được mở rộng rất nhiều, và (trong ba trường hợp) các tác động của chúng lên loài người được ghi nhận. Nói cách khác, chúng ta đang đối diện ở đây với sự báo trả cuối cùng chứ không phải lời cảnh báo sơ bộ. Dù không bao giờ được nói rõ ràng rằng các sự phán xét bằng bát đưa đến cái chết, nhưng rõ ràng là chúng làm như vậy, không ít là vì chúng không dẫn tội nhân đến sự ăn năn, mà thay vào đó dẫn đến sự cứng lòng thêm nữa chống lại Đức Chúa Trời, như trường hợp của Pha-ra-ôn vào thời xuất hành (16:9, 11; Rô-ma 9:14–18).
Với mục đích xác nhận rằng khung thời gian của 16:2–11 là toàn bộ Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, tôi xin đề xuất những cách giải thích sau đây về bảy sự phán xét bằng bát.
Bát thứ nhất nói về mọi người trên đất đã thờ phượng con thú, và do đó chịu khổ và chết vì tính ác độc của chính tội lỗi mình, dù thuộc linh hay thể chất (16:2; Xuất Ê-díp-tô Ký 9:8–12; Khải Huyền 13:15–17; 20:4).
Bát thứ hai có thể nói về mọi người chết trên biển, hay bởi tay biển, như trong trường hợp lũ lụt tàn phá, bão tố, hay sóng thần. Ngoài ra, nó có thể nói về cái chết của những “sinh vật sống” không ăn năn đang ở trong biển của nhân loại sa ngã, từ đó con rồng gọi ra các hiện thân khác nhau của con thú, và trên đó gái điếm đang ngồi (16:3; Khải Huyền 13:1; 17:1, 15).14
Bát thứ ba có thể nói về mọi người chết do các sông và suối bị đầu độc. Tuy nhiên, tiếng kêu của thiên sứ cai quản các nguồn nước, trong đó ông khẳng định sự công chính của sự phán xét này, dường như cho thấy các nguồn nước tượng trưng cho sự hủy diệt tương xứng: những kẻ đã hủy diệt các thánh đồ bằng cách đổ máu của họ ra thì chính mình cũng phải bị hủy diệt bằng cách uống lấy cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời (16:4–7; Xuất Ê-díp-tô Ký 7:21; Khải Huyền 11:18; 13:10; 17:6).
Bát thứ tư không tiên báo sự nóng lên toàn cầu gây chết chóc, điều sẽ thiêu đốt thánh đồ lẫn tội nhân như nhau, mà thay vào đó tượng trưng cho việc Đức Chúa Trời rút lại ân điển chung của Ngài khỏi các cư dân không ăn năn trên đất. Nó nói lên sự gia tăng chí tử của các hậu quả của sự rủa sả, đến nỗi những người này giờ đây trải nghiệm cuộc sống như thể mặt trời đang gay gắt chiếu xuống họ (16:8–9; Thi Thiên 38:1–8; Ê-sai 4:6; 25:4; Khải Huyền 7:16; 9:2).15
Sự phán xét bằng bát thứ năm dường như báo trước sự đau khổ và cái chết giáng xuống xã hội khi Đức Chúa Trời “làm tối ngai của con thú” — tức là, khi Ngài rút khỏi các nhà cầm quyền gian ác kỹ năng và ơn huệ cần thiết để cai trị hiệu quả, để từ đó chiến tranh và vô chính phủ ngự trị (16:10–11; Xuất Ê-díp-tô Ký 10:21–23; Thi Thiên 11:1–3; Khải Huyền 17:16). Hãy quan sát cách các sự phán xét bằng bát thứ tư và thứ năm mang tính tượng trưng cao, chỉ đến nhiều loại sự phán xét theo sự quan phòng, tất cả đều đưa đến cái chết. Những hình ảnh này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chúng ta nhìn sâu bên dưới các biểu tượng thể chất của Cựu Ước để thấy ý nghĩa thuộc linh Tân Ước của chúng.
Những cách giải thích như thế này, vốn nhạy bén với cấu trúc và thể loại văn học của Khải Huyền, giúp chúng ta dễ dàng thấy làm sao năm sự phán xét bằng bát đầu tiên được ứng nghiệm suốt Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, mỗi khi sự phán xét cuối cùng giáng xuống, hay bắt đầu giáng xuống, nhân loại không ăn năn.
A-ma-ghê-đôn (Trận Chiến Cuối Cùng)
Vì các câu 12–16 — mô tả sự phán xét bằng bát thứ sáu — xuất hiện gần cuối chu trình này, chúng ta không nên ngạc nhiên khi chúng lại đưa chúng ta đến trận chiến cuối cùng. Rất quan trọng, chúng ta quan sát mô hình này trong bốn trên sáu chu trình (11:7–10, 16:12–16, 19:11–21, 20:7–10). Đây là một dòng bằng chứng nữa xác nhận luận điểm của chúng ta về cấu trúc và sự thống nhất về chủ đề của Khối số 4.
Những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ giải thích bản văn này khá theo nghĩa đen: khi thiên sứ đổ bát thứ sáu ra, Đức Chúa Trời sẽ làm cạn nước sông Ơ-phơ-rát, mở đường cho một liên minh các vua phương đông (và quân đội của họ) tiến vào Pa-lét-tin thời cuối cùng (16:12). Rồi theo thời gian — và dưới ảnh hưởng của các dấu lạ và phép mầu do các quyền lực ma quỷ làm việc cho con thú (tức là, Kẻ Chống Christ) và tiên tri giả thực hiện — các vua của toàn thế giới, cùng với quân đội của họ, sẽ tập hợp trên Đồng bằng Ét-ra-ê-lôn, gần Núi Mê-ghi-đô, để gây chiến chống lại người Do Thái (đã cải đạo) sống tại Y-sơ-ra-ên về phía cuối của đại hoạn nạn (16:13–16).
Nhưng hoàn toàn tách khỏi tính không thể xảy ra về mặt thể chất của nó, cách giải thích này không nhận ra rằng suốt Khải Huyền Đức Thánh Linh dùng những con người, địa danh, sự vật, và biến cố trong Cựu Ước để tượng trưng cho những thực tại Tân Ước thuộc về Hội Thánh. Vì vậy, để hiểu bản văn của chúng ta, trước hết chúng ta phải nhớ rằng trong thời Cựu Ước sông Ơ-phơ-rát là một biên giới và một rào cản giữa Y-sơ-ra-ên và kẻ thù của nàng, những kẻ thù thường tiến vào đất từ phương đông. Chúng ta phải nhớ rằng tại cuộc xuất hành Đức Chúa Trời đã làm cạn Biển Đỏ để giải cứu dân Ngài và hủy diệt những kẻ bách hại họ. Chúng ta phải hiểu rằng thành lũy Mê-ghi-đô nhìn xuống Đồng bằng Ét-ra-ê-lôn rộng lớn, nơi nhiều trận chiến lớn của Y-sơ-ra-ên xưa đã diễn ra. Và chúng ta phải hiểu rằng đồng bằng này được bao quanh bởi một số ngọn núi khác, ngọn núi gần nhất là Núi Ta-bô, từ đó Đê-bô-ra, trong thời các quan xét, đã sai Ba-rác đi đánh Si-sê-ra và các dân Ca-na-an (Các Quan Xét 4–5).
Ghi nhớ mọi liên hệ Cựu Ước này, và áp dụng một cách nhất quán phương pháp giải thích duy tâm, tôi xin tóm tắt ý nghĩa của bản văn chúng ta như sau: gần cuối thời đại, Đức Chúa Trời có chủ quyền trong sự quan phòng sẽ dời khỏi trước mặt các kẻ thù toàn cầu của Ngài mọi rào cản thuộc linh và hoàn cảnh đối với những tham vọng đen tối của chúng, dọn đường cho trận chiến cuối cùng và sự trở lại của Đấng Christ (16:12; Ê-xê-chi-ên 38–39; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:6–7). Vào lúc ấy — và luôn luôn dưới sự kiểm soát có chủ quyền của Đức Chúa Trời — Sa-tan và các đạo quân ma quỷ của hắn sẽ dùng Kẻ Chống Christ, nhà nước, cánh tay tôn giáo của nhà nước, một hệ tư tưởng tôn giáo có sức thuyết phục, và các dấu lạ cùng phép mầu giả để lừa dối toàn bộ hệ thống thế gian sa ngã, giành được lòng trung thành của nó, và sau đó thúc đẩy nó gây chiến chống lại kẻ bất đồng duy nhất: Hội Thánh thuộc linh thật của Đấng Christ, bất cứ nơi nào nàng được tìm thấy trên thế gian (16:13–14; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:1–12; Khải Huyền 11:11–19; 17:14; 19:19).
Trong môi trường độc hại này, nơi sự vô luật pháp và sự lừa dối tràn lan gấp bội, Cơ Đốc nhân sẽ cần phải cảnh giác gấp đôi, nhớ rằng chính khi mọi sự ở mức tồi tệ nhất thì Đấng Christ sẽ trở lại, đúng như Ngài đã hứa (16:15; Ma-thi-ơ 24:23–37, 44; I Tê-sa-lô-ni-ca 5:1–4). Và trong giờ đen tối ấy, họ hãy đặc biệt nhớ đến thời các quan xét, khi người Ca-na-an tập hợp để gây chiến chống lại Y-sơ-ra-ên trên Đồng bằng Ét-ra-ê-lôn, gần thành lũy Mê-ghi-đô; và cách Đê-bô-ra — có lẽ đang quan sát từ Núi Ta-bô gần đó — đã thấy Đức Giê-hô-va can thiệp một cách hùng mạnh để bênh vực dân Ngài đang chiến đấu trên đồng bằng phía dưới (Các Quan Xét 4–5, đặc biệt 5:19; Khải Huyền 20:7–10). Giống như Đê-bô-ra đã quan sát từ Núi Ta-bô, Đức Chúa Trời cũng sẽ quan sát từ Si-ôn ở trên cao (Hê-bơ-rơ 12:22). Và điều Ngài đã làm cho Y-sơ-ra-ên trong ngày ấy, Ngài chắc chắn sẽ làm cho Hội Thánh của Ngài trong ngày của trận chiến cuối cùng.16
Sự Phán Xét
Các câu 17–21, như đã trông đợi, một lần nữa cho chúng ta sự hoàn tất, mặc dù ở đây trọng tâm hoàn toàn rơi vào sự trừng phạt các kẻ thù của Đức Chúa Trời. Chúng ta biết rằng đây là sự phán xét thuộc thời cuối cùng, vì trong đó cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời được đưa đến chỗ hoàn tất (15:1; 17:2). Chúng ta cũng biết rằng Đấng Christ, tại sự quang lâm của Ngài, là tác nhân của sự phán xét này, vì dù Ngài không được nhắc đến rõ ràng ở đây, câu 20 ám chỉ Khải Huyền 6:12–17, nơi Ngài quả thật được nhắc đến rõ ràng. Trận động đất trong câu 18 cũng giống như trận động đất trong Khải Huyền 6:12; đó là sự rung chuyển thuộc thời cuối cùng của mọi vật đã được dựng nên, để chỉ những vật thánh và không thể rung chuyển mới còn lại (Thi Thiên 125:1; Ê-xê-chi-ên 38:19–23; A-ghê 2:6; Hê-bơ-rơ 12:27–28; II Phi-e-rơ 3:9–12). Thành Lớn trong câu 19 không ai khác chính là Ba-by-lôn Lớn: Thành của Loài Người, hệ thống thế gian ba phần do con rồng cai trị qua con thú, tiên tri giả, và gái điếm. Giăng sẽ lại mô tả sự sụp đổ của nó — khá dài — trong chương 18. Trong câu 21, Đức Thánh Linh một lần nữa mượn hình ảnh xuất hành để mô tả sự trừng phạt đời đời của kẻ ác, và (sự khốn khổ của) lòng thù nghịch đời đời của chúng chống lại Đức Chúa Trời (Xuất Ê-díp-tô Ký 9:18–15; Ê-xê-chi-ên 38:22).
Kết Luận
Tóm lại, chúng ta đã thấy rằng chu trình này, giống như ba chu trình trước, dường như đi suốt toàn bộ Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm. Việc nó kết thúc bằng trận chiến cuối cùng và sự phán xét khi Đấng Christ trở lại thì rõ ràng. Về khởi đầu của nó, chúng ta phải thừa nhận rằng ở đây các cảnh mở đầu của Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm không dễ nhận ra. Tuy nhiên, điều này không phải vì khung thời gian đã thay đổi, mà vì trọng tâm đã thay đổi. Ở đây có sự tiến triển — nhấn mạnh hơn vào các sự phán xét cuối cùng, và vào sự phán xét thuộc thời cuối cùng vào cuối thời đại. Điều này, cùng với hình ảnh mang tính vũ trụ liên quan, giải thích cảm giác mang tính tương lai của hai chương này, mặc dù thực tế phạm vi thời gian của sự ứng nghiệm của chúng vẫn giống như mọi phần còn lại.
Quan trọng là, chúng ta cũng đã thấy một lần nữa rằng khi Đức Thánh Linh muốn khích lệ các thánh đồ bằng một sự mặc khải về Niềm Hy Vọng Phước Hạnh của họ, Ngài không nhắc gì đến một triều đại thiên niên kỷ tương lai của Đấng Christ trên đất, mà thay vào đó chỉ đến sự sống trong vinh hiển trong trời mới và đất mới (15:1–4; Khải Huyền 7:9–15; 14:1–5).
Vậy thì, dường như luận điểm của chúng ta về cấu trúc của Khải Huyền vẫn đứng vững. Nhưng để chắc chắn, giờ đây chúng ta phải dành thời gian khảo sát chu trình thứ năm của Khối số 4. Sau khi làm điều đó, chúng ta sẽ hoàn toàn sẵn sàng nhìn thẳng vào chu trình thứ sáu — Khải Huyền 20!
Chương 22
Sự Sụp Đổ Của Các Kẻ Giúp Đỡ Con Rồng (Khải Huyền 17–19)
Chu trình thứ năm của Khối số 4 được dành cho sự hủy diệt cuối cùng của các kẻ giúp đỡ con rồng, đặc biệt là gái điếm lớn, cũng được gọi là Ba-by-lôn Lớn. Nó được đặc trưng bởi mức độ tiến triển cao: trong khi quả thật có những tham chiếu đến hành trình của lịch sử cứu rỗi và Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm, trọng tâm ở đây dứt khoát rơi vào trận chiến cuối cùng và ngày của Chúa Giê-xu Christ.
Chu trình này chia thành hai phần. Trong 17:1–19:10, trọng tâm là sự sụp đổ của gái điếm lớn; trong 19:11–21, trọng tâm là sự hủy diệt của con thú và tiên tri giả. Chúng ta hãy khảo sát nó ngay bây giờ, thăm dò cấu trúc của nó và ý nghĩa của các biểu tượng chính của nó.
Trong các câu 1–2 của chương 17, Đức Thánh Linh loan báo chủ đề của phần lớn chu trình: sự phán xét của gái điếm lớn, đã được nhắc đến trước đó trong 14:8 và 16:19. Như chúng ta đã thấy trước đó, nàng tượng trưng cho bộ mặt kinh tế, thương mại, và văn hóa của hệ thống thế gian — kinh doanh, giáo dục, khoa học, báo chí, nghệ thuật, v.v. — trong chừng mực các thực thể này vận hành dưới sự kiểm soát của con rồng. Ở đây nàng được mô tả như một người cám dỗ và quyến rũ. Không giống người nữ trong chương 12 — là Mẹ và Cô Dâu của Đấng Christ, Đấng tìm cách lôi kéo loài người đến với Đấng Tạo Hóa và Đấng Cứu Chuộc của họ, và nhờ đó đến sự an lành của họ — người nữ gian ác này muốn lôi kéo họ xa khỏi Đức Chúa Trời và Đấng Christ, về phía chính mình, và nhờ đó đến sự hủy diệt của họ. Vì vậy, chính nàng sẽ bị hủy diệt, cùng với mọi kẻ ngoại tình thuộc linh (không ăn năn) đã phạm các hành vi gian dâm với nàng (Gia-cơ 4:4).
Một Khải Tượng Được Nhận Lãnh
Trong các câu 3–6, Giăng mô tả khải tượng của mình về gái điếm lớn. Nàng ngồi trên con thú ở 13:1–10. Đây là hệ thống thế gian trong vai trò kẻ cám dỗ, hoạt động phối hợp với hệ thống thế gian trong vai trò quyền lực chính trị bắt bớ (17:3). Ăn mặc lộng lẫy và tay cầm một chén vàng đầy những sự gớm ghiếc, nàng giống như Rô-ma thời Giăng, quyến rũ loài người sống đời thờ hình tượng, duy vật, say sưa và dâm dục (17:6). Nhưng đây không chỉ là Rô-ma. Đây là Ba-by-lôn Lớn, mẹ của mọi gái điếm thuộc linh, và của mọi sự gớm ghiếc trên đất. Đây là, có thể nói, nguyên mẫu thuộc về Sa-tan — ẩn náu trong tâm trí con rồng — sinh ra và nắn đúc mọi hiện thân của hệ thống thế gian trong vai trò kẻ cám dỗ (17:5; Lu-ca 4:6). Các thánh đồ của mọi thế hệ đều đã gặp nàng và tranh chiến với những đứa con hư hỏng của nàng: Ba-bên, Sô-đôm, Ty-rơ, Si-đôn, Ni-ni-ve, Ba-by-lôn, Rô-ma, và những thành phố giàu có, đắm chìm trong tội lỗi của thế giới hiện đại. Vì lý do này, chúng ta thấy nàng say, không chỉ với rượu của dục vọng thúc đẩy sự vô luân của nàng, mà còn với huyết của các thánh đồ. Nàng không thể chịu đựng ánh sáng phát ra từ họ, ánh sáng xuyên thấu bóng tối trong chính linh hồn nàng. Vì vậy, như trong trường hợp của Đấng Christ, thì trong trường hợp của các thánh đồ cũng vậy: nàng tìm cách dập tắt ánh sáng của họ bằng cách giết chết họ (17:6; Giăng 1:5; 3:16–21; Khải Huyền 11:10).
Một Huyền Nhiệm Được Giải Nghĩa
Trong các câu 7–13, thiên sứ mở ra khải tượng cho vị sứ đồ đang kinh ngạc. Ở đây có nhiều hơn sự thông đồng muôn thuở giữa con thú và gái điếm. Giăng đang thấy một huyền nhiệm, một lẽ thật trước đây bị che giấu về vận mệnh của gái điếm, và của các thánh đồ nữa. Nhưng DNT, trong đó mọi huyền nhiệm cứu chuộc của Đức Chúa Trời đều đã được bày tỏ trọn vẹn, sẽ hướng dẫn chúng ta trong hành trình tìm hiểu này. Cách hiểu của tôi về đoạn văn khó khăn và gây nhiều tranh cãi này như sau.
Con thú mà Giăng thấy quả thật đã tồn tại từ lâu đời, và vì thế không đơn thuần là Rô-ma thời của ông. Đúng hơn, nó là một quyền lực cai trị cuối cùng chưa đến, một quyền lực mà cả những nhà lãnh đạo lẫn dân chúng khắp thế giới đều sẽ ngưỡng mộ và đi theo (17:8). Hiện nay, bảy đầu của nó là bảy ngọn núi mà gái điếm đang ngồi trên đó. Nghĩa là, tại bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử, toàn bộ thẩm quyền của con thú — được biểu tượng bằng bảy đầu — được thi hành trong toàn bộ các trung tâm quyền lực cao vời của trái đất, được biểu tượng bằng bảy ngọn núi (Ê-sai 2:2, 14). Khải tượng của Giăng dạy chúng ta rằng, theo quy luật chung, hệ thống kinh tế và văn hóa của thế gian an tọa thoải mái trên các trung tâm quyền lực này, được các nhà cai trị trần gian ưu ái vì họ nhận ra tính hữu dụng của nó trong việc theo đuổi các mục tiêu gian ác của mình (17:9).
Bảy đầu cũng tượng trưng cho bảy vua (tức là, các vương quốc). Ở đây chúng ta học được điều gì đó về lịch sử của con thú: năm (trong các hiện thân trước đây của nó) đã sụp đổ, một đang hiện hữu (tức là, Rô-ma), và một (tức là, hiện thân cuối cùng) chưa đến. Tuy nhiên, hiện thân sau cùng sẽ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, vì chính Đấng Christ sẽ hủy diệt nó khi Ngài quang lâm (17:8, 10; 19:20). Hiện thân cuối cùng của con thú sẽ là vị vua thứ tám, nhưng đồng thời cũng là một trong bảy vua. Nói cách khác, vương quốc cuối cùng, về bản chất, sẽ giống như một trong các vương quốc kia, nhưng cũng khác với nó, ở chỗ, về quyền lực và phạm vi địa lý, nó sẽ tổng hợp và vượt qua tất cả các vương quốc còn lại (17:11). Đáng chú ý, Đa-ni-ên 7:7–28 dường như xác định vương quốc này là một hình thức phục hưng của Đế quốc Rô-ma cổ đại. Nếu vậy, rất có thể con thú thời cuối, giống như Đức Quốc xã, sẽ trỗi dậy từ vỏ bọc và tro tàn của Cơ Đốc giáo. Trong thời của nó, mọi trung tâm quyền lực của hệ thống thế gian (được biểu tượng bằng mười vua) sẽ liên kết với con thú và ôm lấy mục đích lớn của nó, đó là nghiền nát Hội Thánh thuộc linh chân thật và tôn chính nó lên làm Đức Chúa Trời trên hết mọi sự (17:12–14; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:1–12).
Một Nhà Chia Rẽ
Trong các câu 15–18, thiên sứ tiếp tục trình bày huyền nhiệm thời cuối, nhưng giờ đây chuyển sang chủ đề sẽ chi phối phần còn lại của chu kỳ: sự hủy diệt cuối cùng của gái điếm, con thú, và tiên tri giả. Ông bắt đầu bằng việc loan báo ngắn gọn trận chiến cuối cùng, rồi sau đó (như chúng ta đã thấy trong các chu kỳ trước) sự đắc thắng của Chiên Con và các môn đồ trung tín của Ngài sẽ nhanh chóng tiếp nối (17:14). Đáng chú ý, trong những ngày ấy gái điếm cuối cùng sẽ ngồi như nữ hoàng trên mọi dân tộc, giống như Rô-ma (gần như) đã từng trong thời Giăng (17:15; 18:17). Tuy nhiên, ngay trước khi Đấng Christ trở lại, Đức Chúa Trời sẽ đặt vào lòng con thú và đoàn tùy tùng bạo ngược gồm các nhà lãnh đạo thế giới của nó ý muốn ăn thịt nàng. Đây có lẽ là sự hoang tàn của nền kinh tế và văn hóa toàn cầu bởi quyền lực lan rộng và tham vọng quân sự của Kẻ Chống Christ (17:16–17; Đa-ni-ên 11:38). Như một khúc dạo đầu cho sự hủy diệt các tội nhân bởi Đức Chúa Trời khi Đấng Christ trở lại, trước hết sự quan phòng sẽ bày tỏ quyền năng tự hủy diệt của chính tội lỗi.
“Hãy Ra Khỏi Nó, Hỡi Dân Ta!”
Trong chương 18, chúng ta đến ngưỡng cửa của sự phán xét gái điếm lớn. Chương này mở đầu với một thiên sứ từ trời giáng xuống, loan báo sự diệt vong sắp đến của nàng: nàng sắp trở thành nơi cư ngụ của các quỷ, nhà tù cho mọi uế linh và mọi chim đáng ghét. Nói tóm lại, nàng sắp bị quăng vào Ghê-hen-na (18:2; Ê-sai 13:21tt; 34:11, 13–15; Khải Huyền 19:20). Vì lý do này, một tiếng từ trời đưa ra lời cảnh báo cuối cùng cho dân sự của Đức Chúa Trời: giống như Lót ngày xưa, và giống như dân sót của Y-sơ-ra-ên tại Ba-by-lôn, họ phải ra khỏi nàng kẻo họ dự phần vào các tai họa của nàng. Đây là những tai họa cuối cùng, thuộc về thời cuối. Chính Đức Chúa Trời Toàn Năng, với cánh tay trần bày tỏ trọn vẹn trong Đấng Christ, sẽ báo trả nàng vì tội lỗi của nàng một lần đủ cả (18:4–8; Ê-sai 48:20; Giê-rê-mi 51:45).
Một Bài Ai Ca Thời Cuối
Dựa nhiều vào các lời sấm trong Cựu Ước về số phận của Ty-rơ (Ê-xê-chi-ên 27) và Ba-by-lôn (Giê-rê-mi 50–51), các câu 9–20 cho chúng ta thấy mọi cư dân trên đất — cả các vương hầu lẫn dân thường — than khóc sự hủy diệt đột ngột, bằng lửa của Đại Thành và kho tàng hàng hóa của nó, cả vật chất lẫn con người. Đó là một bức tranh sinh động về điều mà sứ đồ Phao-lô gọi là “sự buồn rầu theo thế gian” (II Cô-rinh-tô 7:10). Phải, những kẻ khóc lóc, than van và rắc bụi trên đầu này thật buồn, nhưng không phải vì vô số cách họ đã làm ô danh Đấng Tạo Hóa của mình, hay vì cách đối xử tàn ác của họ với các thánh đồ của Ngài, hay thậm chí vì họ đã không được vào thiên đàng. Không, ngay tại địa ngục (vốn là nơi thật sự vang lên những tiếng kêu than của họ), họ chỉ có thể than khóc vì mất đi những của cải (trước đây) của mình. Điều đó đã xảy đến cho họ theo dụ ngôn của Chúa Giê-xu về người giàu và La-xa-rơ: trong cuộc đời ngắn ngủi trên đất, họ đã nhận những điều tốt lành của mình, trong khi các thánh đồ nhận những điều xấu. Nhưng giờ đây, các thánh đồ được an ủi đời đời, trong khi chính họ bị hành hạ (18:10, 15; Lu-ca 16:25). Đây là một sự thi hành công lý hoàn hảo, trong đó các thánh đồ chịu khổ được kêu gọi vui mừng — mặc dù, người ta có thể nghĩ, không phải là không có nước mắt (18:20; Lu-ca 19:41–44).
Các câu 21–24 khép lại chương này bằng một khải tượng nữa: Một thiên sứ mạnh mẽ cầm lấy một tảng đá lớn và ném xuống biển. Cũng vậy, thiên sứ nói, Đại Ba-by-lôn sẽ bị ném xuống một cách dữ dội và không còn được thấy nữa (Giê-rê-mi 51:59–64). Hơn nữa, trong địa ngục Đức Chúa Trời sẽ lấy khỏi những khuôn viên trơ trụi của nàng mọi ơn lành của Ngài, những ơn lẽ ra phải dẫn nàng đến sự ăn năn (Rô-ma 2:4), nhưng thay vào đó đã bị biến thành thần tượng: âm nhạc, nghề thủ công, những niềm vui của đời sống hôn nhân, chính ánh sáng. Giá như Đại Thành đã lắng nghe sứ điệp của các thánh đồ và các tiên tri, những người đã nài xin nàng ăn năn, thay vì đổ huyết của họ trên đường phố nàng. Vì giờ đây, khi Đấng Christ đến trong sự phán xét, thời gian ăn năn của nàng đã qua.
Một Điệp Khúc Ha-lê-lu-gia
Trong các câu 1–10 của chương 19, Giăng khép lại khải tượng về sự sụp đổ của gái điếm. Đấng Christ đã trở lại. Sự phán xét vừa mới xảy ra. Trong một cảnh tượng gợi nhớ Khải Huyền 15:1–3, các thánh đồ và các thiên sứ đang mừng rỡ về sự hoàn tất và về sự khởi đầu của vương quốc trọn vẹn của Đức Chúa Trời (7:9–17). Trong sự mừng rỡ này, chúng ta thấy Đức Thánh Linh đối chiếu một cách sắc nét vận mệnh đối nghịch của hai người nữ trong sách Khải Huyền: gái điếm (19:1–5) và Cô Dâu (19:6–10).
Bốn lời kêu gọi ngợi khen — bốn tiếng ha-lê-lu-gia hân hoan — được nói đến. Trước hết, Giăng nghe tiếng (hay âm thanh) của một đoàn đông lớn — tất cả các thánh đồ và các thiên sứ — ngợi khen Đức Chúa Trời vì sự phán xét mà qua đó Ngài đã chấm dứt những ảnh hưởng làm hư hỏng của gái điếm, đã báo thù huyết của các tôi tớ Ngài, và đã bảo đảm sự cứu rỗi đời đời của họ (19:1–2). Tiếp theo, ông lại nghe đoàn đông ấy, lần này khẳng định sự công chính trọn vẹn của hình phạt đời đời dành cho gái điếm (19:3). Rồi ông thấy hai mươi bốn trưởng lão (tức là, Hội Thánh toàn thể) và bốn sinh vật (đại diện cho tất cả các thiên sứ thánh), cùng thờ phượng trước ngai của Đức Chúa Trời và thêm lời “a-men” vào điều đoàn đông vừa tuyên bố.
Cuối cùng, Giăng nghe một tiếng phát ra từ ngai (phải chăng đó là tiếng của Đấng Christ? Giăng 20:17), khuyên giục mọi tôi tớ của Đức Chúa Trời (cả loài người lẫn các thiên sứ) ngợi khen Ngài (19:5). Và họ quả thật ngợi khen Ngài, trong một điệp khúc vang dội lan khắp vũ trụ! Tóm lại, chủ đề của họ là quyền tể trị của Chúa Đức Chúa Trời Toàn Năng, Đấng đã đưa lịch sử cứu rỗi đến kết cục đã định, và Đấng đã nắm lấy vương quyền của Ngài. Vương quốc của Ngài — trong sự đầy đủ trọn vẹn của nó — cuối cùng đã đến (19:6). Đây là lý do để mừng rỡ lớn lao. Hôn lễ của Chiên Con đã đến. Cô Dâu đã chuẩn bị chính mình. Nhờ ân điển tốt lành của Đức Chúa Trời, nàng mặc áo cưới bằng vải gai mịn, sáng và sạch; vì vải gai mịn là những việc công chính của các thánh đồ (19:7–8).
Một Tội Lỗi Được Xưng Nhận, Một Bài Học Được Rút Ra
Trong các câu 9–10, vị sứ đồ xưng nhận tội lỗi của mình, và qua đó cảnh báo Hội Thánh. Thiên sứ mà Đấng Christ đã sai đến với ông (1:1) vang lại tiếng của đoàn đông lớn khi tuyên bố phước hạnh của mọi người mà Đức Chúa Trời có quyền tể trị kêu gọi đến tiệc cưới đời đời của Chiên Con (19:9; Ma-thi-ơ 22:1–14). Giăng, bị choáng ngợp bởi vinh quang của thiên sứ, sấp mình xuống đất và thờ lạy người, do đó nhận một lời quở trách (đầy yêu thương) và một lời nhắc nhở lành mạnh: loài thọ tạo không bao giờ được thờ lạy loài thọ tạo, chỉ thờ lạy Đấng Tạo Hóa mà thôi. Loài người và các thiên sứ chỉ đơn thuần là tôi tớ của Đức Chúa Trời, với cùng một kêu gọi là thờ phượng Đức Chúa Trời và làm chứng về Chúa Giê-xu Christ trong quyền năng của Đức Thánh Linh tiên tri (19:10).
Sự Đến Của Đấng Christ Và Sự Diệt Vong Của Những Kẻ Giúp Đỡ Con Rồng
Khi chu kỳ sắp khép lại, giờ đây Đức Thánh Linh lùi lại một bước nhỏ trong thời gian, và điều chỉnh chủ đề của Ngài. Như trước đây, Ngài sẽ nói về sự đến của Đấng Christ và sự phán xét hệ thống thế gian. Ở đây, tuy nhiên, tiêu điểm không còn ở gái điếm nữa, mà ở những kẻ đồng hành với nàng trong sự nổi loạn và bắt bớ: con thú và tiên tri giả. Nói cách khác, với những câu kết thúc này, Đức Thánh Linh đưa lịch sử của ba kẻ giúp đỡ con rồng đến kết cục đã định của nó.
Ba khải tượng liên hệ mật thiết với nhau được nói đến. Khải tượng thứ nhất mô tả sự quang lâm: sự giáng xuống của Chúa Giê-xu Christ vinh hiển từ trời (19:11–16). Đây là Ma-thi-ơ 24:29–31, I Tê-sa-lô-ni-ca 4:13–18, và II Tê-sa-lô-ni-ca 1:3–10, nhưng được khoác lên hình ảnh khải huyền. Giăng lại thấy Đấng cưỡi ngựa trắng (6:1–2). Lần này, tuy nhiên, Ngài không đến bởi Đức Thánh Linh và qua Hội Thánh để chinh phục lòng người cho Phúc Âm. Không, ở đây Ngài đến bằng thân thể — trong quyền năng, vinh quang và sự thành tín — để phán xét và giao chiến với các kẻ thù của Ngài (và của nàng) (19:11–13). Cùng với Ngài là các đạo quân trên trời: chắc chắn là các thiên sứ thánh, và có lẽ cả các thánh đồ vinh hiển nữa, những người vừa được sống lại từ kẻ chết hoặc được biến hóa và vinh hiển trong nháy mắt (19:14; Ma-thi-ơ 25:31; Rô-ma 16:20; I Cô-rinh-tô 15:52; I Tê-sa-lô-ni-ca 4:13–18). Đây là Lời của Đức Chúa Trời — Đấng đã tạo dựng vũ trụ — giờ đây làm ứng nghiệm Thi Thiên 2 bằng cách tuyên bố sự hủy diệt cuối cùng cho các kẻ thù của Ngài, đúng như Cha toàn năng của Ngài đã ban cho Ngài làm (19:13, 15; Thi Thiên 2; Giăng 1:1; 5:22; Khải Huyền 2:27; 12:5). Đây cũng là Vua của các vua và Chúa của các chúa; vì giờ đây, khi Ngài quang lâm, Vua Chí Cao đặt mọi kẻ thù trần gian dưới chân Ngài, và như vậy trở nên Đầu tuyệt đối trên hết mọi sự (19:12, 16; I Cô-rinh-tô 15:25–27; Ê-phê-sô 1:10, 22; Khải Huyền 17:14).
Trong khải tượng thứ hai, Giăng thấy một thiên sứ triệu tập mọi chim trời đến dự tiệc lớn của Đức Chúa Trời, để chúng ăn thịt mọi kẻ thù của Đấng Christ, lớn và nhỏ (19:17–18, 21). Ở đây một lần nữa Đức Thánh Linh dùng hình ảnh khải huyền trong Cựu Ước để nói về những khổ hình của kẻ ác trong địa ngục (18:2; Ê-xê-chi-ên 39:17–20).
Khải tượng thứ ba và cuối cùng xác nhận cách giải thích này (19:19–21). Giăng thấy con thú và các đạo quân của nó dàn trận chống lại Đấng Christ và đạo quân của Ngài. Đây vẫn là một bức tranh khác về trận chiến cuối cùng, trong đó hệ thống thế gian hợp nhất chống lại dân sự của Đức Chúa Trời một lần cuối cùng (17:17; 19:19). Nhưng những nỗ lực của chúng đều vô ích, vì ngay khi chúng vừa tập hợp lại để giao chiến, Đấng Christ hiện ra trong vinh quang, bắt lấy con thú, tiên tri giả, và mọi kẻ theo chúng, và quăng chúng vào hồ lửa (19:20–21; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:1tt). Ở đây chúng ta học biết rằng khi Ngài quang lâm, Đấng Christ sẽ quét sạch cả ba kẻ giúp đỡ con rồng khỏi mặt đất; trong chu kỳ tiếp theo, chúng ta học biết rằng Ngài sẽ quét sạch con rồng cùng với chúng.
Kết Luận
Tóm lại, chúng ta đã thấy rằng chu kỳ thứ năm của Khối #4 chủ yếu nói về sự hoàn tất vương quyền trên trời của Vua Chí Cao, nhấn mạnh sự hiện thân cuối cùng và sự phán xét của gái điếm, con thú, và tiên tri giả. Tuy nhiên, khi làm như vậy, nó cũng đã nói ngắn gọn về hiện thân Rô-ma cổ đại của những kẻ thù này, những kẻ thù mà các Cơ Đốc nhân thế kỷ thứ nhất đã gặp phải (17:9–10). Hơn nữa, qua các biểu tượng, lời hứa, lời cảnh báo, và lời khuyên giục khác nhau của nó, nó cũng đã nói — và sẽ tiếp tục nói — với các Cơ Đốc nhân thuộc mọi thế hệ, vì họ cũng phải gặp những kẻ giúp đỡ con rồng trong thời của chính mình, và đứng vững chống lại chúng trong sức mạnh của Chúa (18:4–5, 20; Ê-phê-sô 6:10–17). Vậy chúng ta kết luận rằng, trong một ý nghĩa hạn chế nhưng rất thật, chu kỳ này quả thật trải dài suốt toàn bộ EOP.
Cuối cùng, xin lưu ý một lần nữa từ chu kỳ này rằng khi Đức Thánh Linh muốn khích lệ các thánh đồ bằng những khải tượng về niềm hy vọng tương lai của họ, Ngài không hề nhắc đến việc họ cai trị và trị vì với Đấng Christ trong một thiên niên kỷ tương lai. Đúng hơn, Ngài nói một cách thẳng thắn về sự quang lâm của Chúa Giê-xu Christ, Đấng sẽ giải cứu dân sự Ngài khỏi trận chiến cuối cùng (17:14; 19:19–21), khiến kẻ chết sống lại, phán xét cách quyết định các kẻ thù của Ngài (và của họ) (18; 19:11–21), và chào đón Cô Dâu vinh hiển của Ngài đến sự sống đời đời với Ngài trong thế giới sắp đến (19:1–10). Như vậy, chu kỳ thứ năm là một chứng cớ nữa về Niềm Hy Vọng Phước Hạnh duy nhất chân thật của Hội Thánh, và là một trụ cột vững chắc nữa trong nền thần học thời cuối vô thiên niên kỷ của các tổ phụ Tin Lành của chúng ta.
Chương 23
Một Ngàn Năm Và Sự Sụp Đổ Của Con Rồng (Khải Huyền 20)
Chào mừng bạn đến với chương gây tranh cãi nhất trong Kinh Thánh! Trước khi lao vào những chiều sâu đáng gờm của nó, chúng ta hãy dành một chút thời gian để nhắc lại cuộc tranh luận này rốt cuộc là về điều gì.
Khải Huyền 20 Và Cuộc Tranh Luận Lớn Về Thời Cuối
Như chúng ta đã thấy, trong giới các Cơ Đốc nhân tin lành có hai cách nhìn rất khác nhau về thiên niên kỷ.
Những người tiền thiên niên kỷ tin rằng Khải Huyền 20 đang nói về một triều đại ngàn năm trong tương lai của Đấng Christ và các thánh đồ của Ngài trên đất — một triều đại sẽ bắt đầu sau khi Ngài quang lâm vào cuối thời đại gian ác hiện nay. Điều này có nghĩa là họ đặt ra một vương quốc của Đức Chúa Trời gồm ba giai đoạn, bao gồm: (1) vương quyền trên trời của Đấng Christ trong suốt EOP, (2) vương quyền trên đất của Đấng Christ trong suốt thiên niên kỷ, và (3) vương quyền đời đời của Đức Chúa Trời và Đấng Christ trong một thế giới vinh hiển sắp đến. Vì cam kết với một cách giải thích ít nhiều theo nghĩa đen các OTKP, những người tiền thiên niên kỷ bám chặt lấy quan điểm của mình về Khải Huyền 20, vì chương này (duy nhất trong Tân Ước) dường như vén mở một giai đoạn trung gian của vương quốc, trong đó các OTKP có thể được ứng nghiệm theo nghĩa đen. Điều này đặc biệt đúng với những người tiền thiên niên kỷ theo thuyết thời kỳ, những người dạy rằng trong thiên niên kỷ Đức Chúa Trời sẽ ứng nghiệm một cách rất sát nghĩa các lời hứa và lời tiên tri về vương quốc dường như liên quan đến Y-sơ-ra-ên theo xác thịt. Tóm lại, những người tiền thiên niên kỷ thuộc mọi khuynh hướng đều mang những tiền giả định mạnh mẽ về phương pháp giải kinh và thần học đến với Khải Huyền 20, những tiền giả định tạo ra cách giải thích của họ về chương này và thúc đẩy họ bảo vệ nó với không ít nhiệt tâm.
Mặt khác, những người vô thiên niên kỷ tin rằng Khải Huyền 20 một lần nữa đang tiên tri về EOP hiện nay: mùa dài giữa Lễ Ngũ Tuần và sự trở lại của Đấng Christ cùng sự hoàn tất (duy nhất và độc nhất). Đối với họ, ngàn năm tượng trưng cho toàn bộ EOP. Và họ khá thoải mái với quan điểm của mình, vì, không giống như các anh em tiền thiên niên kỷ của họ, họ giải thích OTKP theo nghĩa điển hình và bóng hình, chứ không theo nghĩa đen. Nói cách khác, họ tin rằng trong OTKP Đức Thánh Linh đã dùng những ý tưởng và hình ảnh rút ra từ đời sống của Y-sơ-ra-ên theo xác thịt dưới giao ước cũ để tượng trưng cho đời sống của Y-sơ-ra-ên thuộc linh dưới giao ước mới, dù trong EOP hiện nay, lúc hoàn tất, hay trong thế giới đời đời sắp đến (Ga-la-ti 6:16; I Phi-e-rơ 2:9). Ngoài ra, vì đã neo mình vào DNT, và đã nghiên cứu thần học thời cuối của nó một cách cẩn thận, những người vô thiên niên kỷ kết luận rằng vương quốc bước vào lịch sử chỉ trong hai giai đoạn đơn giản: vương quyền thuộc linh tạm thời hiện nay của Đấng Christ, tiếp theo là vương quyền thuộc linh và thể xác đời đời của Đức Chúa Cha (và Đức Chúa Con) trong thế giới sắp đến (Ma-thi-ơ 13:24–30, 36–43; I Cô-rinh-tô 15:20–28). Theo đó, họ cũng kết luận rằng Khải Huyền 20 đang — và hẳn phải — nói về kinh nghiệm của Hội Thánh trong suốt giai đoạn đầu tiên của vương quốc, trong thời gian đó họ sống dưới vương quyền trên trời của Vua Chí Cao. Đối với những người vô thiên niên kỷ, chúng ta đang sống trong thiên niên kỷ ngay bây giờ.
Trong hành trình qua sách Khải Huyền, chúng ta đã gặp nhiều bằng chứng tốt ủng hộ quan điểm vô thiên niên kỷ: chủ đề của sách, cấu trúc của sách nói chung, các lời hứa mà Đấng Christ ban trong Khối #2, cấu trúc của Khối #4, và các mô tả nối tiếp về (những yếu tố khác nhau của) sự hoàn tất, không mô tả nào trong số đó bao gồm một sự cất lên bí mật hay một vương quyền thiên niên kỷ tương lai của Đấng Christ trên đất. Điều này hẳn phải khiến chúng ta mạnh mẽ tin rằng Khải Huyền 20 quả thật là chu kỳ cuối cùng của Khối #4, và rằng nó đang cho chúng ta một mô tả thứ sáu và cuối cùng về các sự kiện đã được tiền định sẽ xảy ra trong EOP dưới vương quyền trên trời của Đấng Christ.
Nhưng bản thân chương này có ủng hộ quan điểm này không? Giờ là lúc chúng ta tìm hiểu.
Lời Giới Thiệu
Khải Huyền 20 phân chia một cách gọn gàng thành bốn phần có độ dài tương đương nhau, mỗi phần chứa một khải tượng nhỏ liên hệ mật thiết với các khải tượng khác. Chủ đề thống nhất là ngàn năm, với sự nhấn mạnh đặc biệt vào hoạt động toàn cầu và sự sụp đổ cuối cùng của Sa-tan. Phần thứ nhất nói về việc trói buộc và giam cầm Sa-tan trong một ngàn năm (1–3). Phần thứ hai nói về vương quyền của Đấng Christ và các thánh đồ trong suốt ngàn năm, sự chết thứ nhất và thứ hai, và sự sống lại thứ nhất và thứ hai (4–6). Phần thứ ba nói về trận chiến cuối cùng và sự phán xét Sa-tan vào cuối ngàn năm (7–10). Và phần thứ tư nói về sự phán xét toàn thể nhân loại trước ngai trắng lớn, cũng vào cuối ngàn năm (11–14).
Trong phần tiếp theo, tôi sẽ trình bày một cách giải thích vô thiên niên kỷ ngắn gọn nhưng có nội dung về mỗi phần. Sau này (trong Phụ Lục I), tôi sẽ so sánh cách giải thích vô thiên niên kỷ về Khải Huyền 20 với cách giải thích theo thuyết thời kỳ (rất phổ biến). Vì mục tiêu của tôi trong sách này chỉ đơn giản là trình bày ý chính của sách Khải Huyền, tôi sẽ không nán lại đây để tranh luận với các quan điểm và lập luận do các trường phái thần học thời cuối khác nêu ra. Về cuộc thảo luận đó, xin xem cuốn The Great End Time Debate.
Sự Trói Buộc Và Giam Cầm Sa-tan (20:1–3)
Trong câu 1, Giăng thấy một thiên sứ từ trời giáng xuống, tay cầm chìa khóa của vực sâu và một sợi xích lớn. Hình ảnh này mang tính khải huyền và vì thế có tính biểu tượng. Thiên sứ tượng trưng cho tác động của Đức Chúa Trời, sợi xích tượng trưng cho quyền năng của Đức Chúa Trời để kiềm chế (II Tê-sa-lô-ni-ca 2:6), và chìa khóa tượng trưng cho thẩm quyền của Đức Chúa Trời để hành động (1:18; 14:6–7). Việc trói buộc và giam cầm con rồng sắp đến chắc chắn có thể liên quan đến hoạt động của các thiên sứ thánh, và có những gợi ý trong sách Khải Huyền rằng điều đó đúng là như vậy (12:7–12). Tuy nhiên, cuối cùng chúng ta đang nói đến một chức vụ của Đức Thánh Linh từ trời sai đến, mà sứ mạng của Ngài trên đất là (một cách không thể sai lầm) tôn cao Đấng Christ, và quy tụ bầy chiên của Ngài qua sự rao giảng Phúc Âm của Hội Thánh (Giăng 16:5–8, 14; Công Vụ 2:33; Khải Huyền 5:6–7; 6:1–2).
Các câu 2–3 đưa chúng ta đến trọng tâm của phần này: việc trói buộc và giam cầm Sa-tan tạm thời. Dựa vào hình ảnh tìm thấy trong Ê-sai 24:21–23, và làm sáng tỏ ý nghĩa của nó, Đức Thánh Linh mô tả thiên sứ nắm lấy Sa-tan, trói hắn bằng xích, ném hắn xuống vực sâu, và khóa lại rồi đóng ấn trên hắn, để trong một ngàn năm hắn không còn có thể lừa dối các dân tộc nữa. Một công việc được thực hiện một cách quyết đoán và trọn vẹn!
Những người tiền thiên niên kỷ khăng khăng rằng chúng ta phải giải thích đoạn văn này về cơ bản theo nghĩa đen: trong suốt một thiên niên kỷ tương lai, Sa-tan sẽ bị giam cầm trong vực sâu một cách khá sát nghĩa — về không gian và thời gian. Nhưng quan điểm này có vấn đề. Phải, quả thật có một cõi thuộc linh gọi là vực sâu (Lu-ca 8:31), cũng như quả thật có những thứ như xích và chìa khóa. Nhưng sợi xích của thiên sứ có phải là một vật thể chất, chứ không phải là biểu tượng của quyền năng Đức Chúa Trời không? Hay chìa khóa trong tay người có phải là một vật thể chất, chứ không phải là biểu tượng của thẩm quyền Đức Chúa Trời không? Hơn nữa, chúng ta không khỏi tự hỏi: một thiên sứ làm thế nào mà khóa và đóng ấn cả một cõi thuộc linh trên đầu ma quỷ một cách chính xác được?
Rõ ràng chúng ta đang nói đến một sự kiện thuộc linh liên quan đến các hữu thể thuộc linh; vì vậy chúng ta phải cố gắng nhận ra ý nghĩa thuộc linh đằng sau hình ảnh thể chất được dùng để truyền đạt nó. Và chúng ta phải làm điều này một cách nhất quán. Nếu sợi xích và chìa khóa là những biểu tượng, thì tính nhất quán trong phương pháp giải kinh đòi hỏi chúng ta phải hỏi rằng, trong trường hợp này, liệu chính Sa-tan có phải là một biểu tượng không (tức là, biểu tượng cho Sa-tan và bè lũ các thiên sứ sa ngã của hắn, hiện đang hoạt động trong thế gian); hay liệu chính vực sâu có phải là một biểu tượng không (tức là, biểu tượng cho sự kiềm chế và giam cầm sâu sắc về mặt thuộc linh); hay liệu ngàn năm có phải là một biểu tượng không (tức là, biểu tượng cho EOP, trong thời gian đó Sa-tan bị kiềm chế như chưa từng có trước đây).17
Thừa nhận tính chất khải huyền và biểu tượng của các câu này, những người vô thiên niên kỷ kết luận rằng chúng truyền đạt ba sứ điệp cơ bản.
Trước hết, Sa-tan bị trói buộc. Một điều gì đó đã xảy ra — một điều mạnh mẽ và quyết định — đến nỗi giờ đây hắn cảm thấy mình bị kiềm chế và giam cầm. Khi đã bị trói buộc như vậy, kẻ cai trị hệ thống thế gian không còn được tự do cai trị nó một cách ít nhiều tuyệt đối, như hắn đã từng làm trước khi Đấng Christ bước vào thế gian (Ma-thi-ơ 12:29; Lu-ca 4:5–6; Giăng 12:31; Khải Huyền 16:11).
Thứ hai, Sa-tan bị trói buộc vì một mục đích cụ thể. Ở đây đoạn văn của chúng ta nói rõ ràng: hắn bị trói buộc để hắn không còn có thể lừa dối các dân tộc nữa (12:9; 13:14; 19:20). Việc trói buộc này nhằm hai mục tiêu cụ thể. Một mặt, hắn không còn có thể lừa dối các dân tộc theo cách ngăn cản những người được chọn của Đức Chúa Trời đến với Ngài qua đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ (Giăng 6:37; 10:16; Cô-lô-se 1:13; II Ti-mô-thê 2:23–26; Khải Huyền 7:1–8; 11:1–6)). Mặt khác, hắn không thể lừa dối các dân tộc (chưa được tái sinh) theo cách liên kết chúng dưới quyền Kẻ Chống Christ, đưa chúng chống lại Hội Thánh toàn cầu, cấm đoán sự thờ phượng công khai của nàng, và ngăn chặn công tác truyền giảng ra bên ngoài của nàng. Nói cách khác, hắn cũng bị kiềm chế không được lừa dối các dân tộc để xúi giục trận chiến cuối cùng (20:7–10; II Tê-sa-lô-ni-ca 2:5–7; Khải Huyền 11:1–6).
Cuối cùng, Sa-tan bị trói buộc và giam cầm trong một mùa cụ thể. Ở đây mùa ấy được diễn tả là một ngàn năm. Chúng ta sẽ hiểu hình ảnh này như thế nào? Trước hết, chúng ta phải hỏi: Đức Thánh Linh có dùng những con số khác trong sách Khải Huyền theo nghĩa biểu tượng không — những con số như 2, 3, 4, 6, 7, 12, 144, 1.260, v.v.? Trong hành trình của chúng ta cho đến nay, chúng ta đã thấy rằng quả thật Ngài đã làm như vậy — và khá nhất quán. Vì vậy, có thể nói một cách chắc chắn rằng Ngài cũng đã làm như vậy ở đây, lần này dùng con số một ngàn để nói về EOP.
Nhưng con số ấy cho chúng ta biết điều gì? Hai điều.
Thứ nhất, EOP sẽ dài — dài hơn hầu hết các Cơ Đốc nhân mong đợi. Chúng ta suy ra điều này từ sự kiện là trong Kinh Thánh, con số một ngàn gần như luôn luôn gắn liền với sự lớn lao, dù là về con cái, binh lính, thiên sứ, ngày tháng, hay năm tháng, v.v. (Sáng Thế Ký 24:60; Xuất Ê-díp-tô Ký 20:6; Thi Thiên 68:17; Đa-ni-ên 7:10; Hê-bơ-rơ 12:22; II Phi-e-rơ 3:8; Giu-đe 14; Khải Huyền 5:11). EOP sẽ không kéo dài một ngàn năm theo nghĩa đen; đúng hơn, nó sẽ kéo dài một thời gian dài ngoài mong đợi.
Nhưng thứ hai, nó cũng cho chúng ta biết rằng EOP sẽ kết quả. Làm sao như vậy? Trong Kinh Thánh, con số ba gắn liền với Đức Chúa Trời Ba Ngôi (Ê-sai 6:3; Khải Huyền 4:8), trong khi con số mười gắn liền với các ý tưởng về sự đầy đủ và trọn vẹn (Lu-ca 19:3; Giu-đe 1:14; Khải Huyền 2:10; 5:11; 13:1). Vậy thì, nếu con số 1.000 mô tả EOP như một thời gian dài, thì 10 x 10 x 10 (bằng 1.000) càng mô tả nó như thời gian trong đó Đức Chúa Trời Ba Ngôi sẽ làm trọn và hoàn tất việc áp dụng sự cứu chuộc mà Đấng Christ đã mua chuộc qua công tác của Ngài trên đất; như thời gian trong đó Hội Thánh sẽ không sai trật mà sinh bông trái truyền giảng tốt lành cho Chúa của nàng qua sự rao giảng Phúc Âm do Đức Thánh Linh dẫn dắt. Hỡi mọi chứng nhân của Đấng Christ, hãy vững lòng!
Câu 3 kết thúc với một giọng điệu chẳng lành: vào cuối ngàn năm, chính thiên đàng, vì những lý do khôn ngoan, sẽ thả con rồng ra khỏi xiềng xích và nhà tù của hắn. Nghĩa là, Đức Chúa Trời sẽ dỡ bỏ những sự kiềm chế thuộc linh hiện đang đặt trên Sa-tan và các đạo quân ma quỷ của hắn, để một lần nữa chúng được tự do lừa dối các dân tộc (16:12–16). Các phần ba và bốn của Khải Huyền 20 sẽ cho biết kết quả.
Sự Trị Vì Của Các Thánh Đồ Với Đấng Christ (20:4–6)
Trong bốn khải tượng nhỏ hợp thành Khải Huyền 20, đây chắc chắn là khải tượng khó khăn và gây tranh cãi nhất. Tuy nhiên, tôi cho rằng cách tiếp cận vô thiên niên kỷ đưa ra một cách giải thích rõ ràng một cách đáng kể, nhất quán, và thuyết phục về mặt giải kinh đối với đoạn văn khét tiếng khó khăn này.
Sau khi mở đầu chương này bằng mô tả về việc trói buộc và giam cầm Sa-tan, Đấng mặc khải thiêng liêng giờ đây đề cập đến một câu hỏi sẽ tự nhiên nảy sinh trong tâm trí mọi tín hữu. Một ngàn năm nói lên một thời gian dài. Điều gì sẽ xảy ra với các thánh đồ qua đời trong mùa ấy? Đoạn văn của chúng ta đưa ra câu trả lời. Cách giải thích vô thiên niên kỷ của tôi như sau.
Những người mà Giăng thấy ngồi trên các ngai là các linh hồn: linh hồn của các thánh đồ đã trung tín với Đấng Christ trong suốt phần EOP của mình, rồi qua đời và bước vào thiên đàng (4; Khải Huyền 6:9). Trong sự ứng nghiệm một phần của Đa-ni-ên 7:9, ngay lúc họ qua đời, thẩm quyền phán xét đã được ban cho họ. Nghĩa là, Đức Chúa Trời đã ủy quyền cho những người đắc thắng này dự phần với Đấng Christ trong sự phán xét (4; Rô-ma 16:20; I Cô-rinh-tô 6:2–4; Khải Huyền 2:26–27). Một số người trong họ đã chết như những người tử đạo, nhưng tất cả họ đều trung thành với Lời của Đức Chúa Trời (4). Tất cả đều từ chối thờ lạy con thú (tức là, nhà nước tự tôn mình lên làm thần, chống Đấng Christ); tất cả đều từ chối thờ lạy hình tượng của con thú (tức là, dự phần vào nghi lễ tôn giáo của nhà nước chống Đấng Christ) (4); và tất cả đều từ chối nhận dấu của con thú trên trán hay trên tay mình (tức là, tự nhận mình, trong tư tưởng và việc làm, là những môn đồ trung thành của con thú).
Do lòng trung thành giao ước của họ với Chúa, các thánh đồ này “đã sống lại và trị vì với Đấng Christ một ngàn năm” (4). Nói cách khác, ngay lúc họ qua đời, Đức Chúa Trời đã khiến linh hồn họ sống lại, cả đến sự hoàn hảo thuộc linh lẫn thiên đàng, để họ có thể sống với Đấng Christ trong suốt (phần còn lại của) vương quyền trên trời của Ngài (Lu-ca 23:43; Phi-líp 1:21–23).18 Đức Thánh Linh xác định sự sống lại thuộc linh này là “sự sống lại thứ nhất”. Vào cuối ngàn năm, khi Đấng Christ trở lại, sự sống lại thuộc linh thứ nhất sẽ được đội vương miện bằng một sự sống lại thứ hai, cuối cùng, và thuộc về thân thể (I Cô-rinh-tô 15:20–28; Cô-lô-se 3:4; Phi-líp 3:21). Nói cách khác, khi Ngài quang lâm, sự sống lại (thuộc linh) thứ nhất sẽ được hoàn tất bằng một sự sống lại (thuộc về thân thể) thứ hai, một sự sống lại sẽ trang bị cho các thánh đồ sự đầy đủ của đời sống nhân loại được cứu chuộc trong trời mới và đất mới (5; I Cô-rinh-tô 15:50–55).
Khi nói về những điều này, và như một lời cảnh báo cho mọi người, Đức Thánh Linh cũng nhắc đến vận mệnh của những kẻ không tin. Những người này cũng sẽ “sống lại”, nhưng chỉ vào cuối ngàn năm, khi linh hồn họ, trước đây ở trong âm phủ, được kết hợp với thân thể sống lại của họ, rồi sau đó chịu “sự chết thứ hai”, tức là hồ lửa (5, 14; Giăng 5:29).
Đoạn văn của chúng ta kết thúc với việc Giăng xác định ba phước hạnh mà Đức Chúa Trời đã chuẩn bị cho các thánh đồ đạt được sự sống lại thứ nhất.
Thứ nhất, sự chết thứ hai không còn quyền hành gì (theo nghĩa đen là không có thẩm quyền) trên họ nữa. Sau khi đã đắc thắng vượt qua thời gian thử thách của mình trên đất, giờ đây họ được bảo đảm đời đời khỏi mọi khả năng bội đạo và hư mất. Từ nay trở đi, những lời khuyên giục và cảnh báo phải giữ trung tín sẽ không còn cần thiết cũng không còn được nghe nữa (Rô-ma 11:23; Cô-lô-se 1:22–23).19
Thứ hai, họ sẽ là các thầy tế lễ của Đức Chúa Trời và Đấng Christ. Về mặt thuộc linh, họ sẽ bước trọn vẹn vào chức vụ thờ phượng và phục vụ đời đời của mình đối với Đức Chúa Trời Ba Ngôi (I Phi-e-rơ 2:9–10; Khải Huyền 5:10).
Và thứ ba, họ sẽ trị vì với Đấng Christ trong suốt ngàn năm. Nghĩa là, sau khi đã đạt được sự đầy đủ của sự sống đời đời qua việc linh hồn họ bước vào thiên đàng, họ, giống như Đấng Christ, sẽ trị vì đắc thắng trên mọi kẻ thù thuộc linh chết chóc trước đây đã chống lại họ trong đời sống trên đất của họ (Rô-ma 5:17; II Ti-mô-thê 2:12).
Hành trình của Hội Thánh qua đồng vắng của thế gian gian ác hiện nay quả thật dài, và chỉ một mình Đức Chúa Trời biết nó còn kéo dài bao lâu nữa. Nhiều người đã chết dọc đường, và nhiều người nữa sẽ chết. Biết rằng Cô Dâu của Ngài cần hy vọng, Vua Chí Cao ở đây đã ban cho nàng một lời hứa vinh hiển về đời sống thuộc linh hoàn hảo trong thế giới bên trên, nơi nàng sẽ chờ đợi đời sống thuộc linh và thể xác hoàn hảo trong thế giới mới ở phía trước. Quả thật, đây là một trong những giai điệu ngọt ngào nhất được nghe thấy trong khúc chung kết vĩ đại của toàn bộ Kinh Thánh.
Trận Chiến Cuối Cùng Và Sự Phán Xét Sa-tan (20:7–10)
Trong câu 3, Giăng đã cho chúng ta biết rằng vào cuối ngàn năm, Sa-tan phải được thả ra trong một thời gian ngắn. Phần này cho chúng ta biết hắn sẽ làm gì khi điều đó xảy ra.
Câu 7 viết rằng: “Bấy giờ, khi ngàn năm đã qua rồi, Sa-tan sẽ được thả ra khỏi tù của hắn.” Trong suốt EOP, Đức Thánh Linh đã kiềm chế hắn và đạo quân tà linh của hắn không cho lừa dối các dân tộc: không cho ngăn giữ các linh hồn đến với (đức tin nơi) Đấng Christ, và cũng không cho xúi giục trận chiến cuối cùng. Nhưng giờ đây, vào cuối ngàn năm, Hội Thánh đã hoàn tất sứ mạng truyền giảng của nàng. Vậy giờ đây, vì những lý do khôn ngoan, Đức Thánh Linh không còn kiềm chế nữa.
Câu 8 cho biết kết quả: “Và hắn sẽ đi ra để lừa dối các dân tộc ở bốn góc đất — Gót và Ma-gót — để tập hợp chúng lại cho trận chiến; và số lượng của chúng như cát bờ biển.”
“Người ấy” chỉ về Sa-tan, và Sa-tan chỉ về Sa-tan cùng toàn thể đạo quân thiên sứ gian ác của hắn, những kẻ, không giống như các linh hồn trong âm phủ, vẫn chiếm giữ “không trung” và “các nơi trên trời” của thế gian sa ngã của chúng ta (Ê-phê-sô 2:2; 6:12). Liệu một số linh hồn hiện đang ở trong âm phủ cũng có thể được thả ra không? Khải Huyền 9:1–6 gợi ý rằng điều này có thể đúng.
Con mồi của chúng không phải là một số, mà là mọi dân tộc: mọi kẻ ở bốn góc đất. Kinh Thánh bảo đảm với chúng ta rằng “dân tộc thánh” — Hội Thánh — sẽ không bị lay chuyển trước những sự lừa dối và cám dỗ của chúng (Ma-thi-ơ 24:24; Giăng 10:5; I Phi-e-rơ 2:9–10). Nhưng các dân tộc gồm những người nam và người nữ khước từ Phúc Âm sẽ nhanh chóng sa vào bẫy của chúng (II Tê-sa-lô-ni-ca 2:9–12).
Mục tiêu của Sa-tan là tập hợp các dân tộc ấy lại cho “trận chiến”. Đây là trận chiến do con thú từ vực sâu trỗi dậy và thắng hai nhân chứng (11:7–10). Đó là Trận Hạt-ma-ghê-đôn (16:12–16). Đó là trận chiến mà từ đó Đấng cưỡi ngựa trên trời sẽ giải cứu dân sự khốn khổ của Ngài khi Ngài quang lâm (19:19–21). Đó là trận chiến do Kẻ Chống Christ khởi xướng về mặt con người, và được tiên tri nói đến trong Đa-ni-ên 7, 9, và 11, và được sứ đồ nói đến trong II Tê-sa-lô-ni-ca 2. Đó là trận chiến cuối cùng: cuộc tranh đấu cuối cùng giữa Đức Chúa Trời và Sa-tan, Đấng Christ và Kẻ Chống Christ, Hội Thánh và thế gian.
Lực lượng của Sa-tan thật đông đảo, đông như cát bờ biển. Hàm ý thật rõ ràng: tại thời điểm này trong lịch sử cứu rỗi, ít có tín hữu mới nào, nếu có, sẽ được thêm vào Hội Thánh của Đấng Christ. Nàng sẽ hoàn tất lời chứng của mình, và tất cả hoặc hầu hết những người được chọn của Đức Chúa Trời sẽ được quy tụ lại (11:7). Trong ngày ấy, tình hình sẽ giống như lúc bắt đầu EOP: ngoài bầy nhỏ của Đấng Christ, toàn thể thế gian sẽ lại nằm trong quyền lực của kẻ ác (Lu-ca 4:6; I Giăng 5:19).
Phương pháp của Sa-tan để đạt được mục tiêu của hắn là sự lừa dối. Sách Khải Huyền đã nói về điều này rồi. Theo sắc lệnh của Đức Chúa Trời, Sa-tan sẽ đặt các linh dối trá trong miệng con thú và tiên tri giả, để hắn (Sa-tan) có thể tập hợp các vua trên khắp mặt đất lại cho trận chiến của ngày lớn của Đức Chúa Trời, Đấng cai trị toàn năng trên hết mọi sự (I Các Vua 22:19–23; Khải Huyền 13:11–18; 16:12–16). II Tê-sa-lô-ni-ca 2, đoạn văn Tân Ước hàng đầu nói về trận chiến cuối cùng, cung cấp các chi tiết lịch sử đứng sau hình ảnh này.
Ngoài lề, Giăng gọi đạo quân vô tín đông đảo do Sa-tan điều khiển là Gót và Ma-gót. Ở đây Đức Thánh Linh đang cho chúng ta biết rằng OTKP dài của Ê-xê-chi-ên sẽ được ứng nghiệm tại trận chiến cuối cùng. Đúng như tiên tri đã báo trước, Gót (Kẻ Chống Christ) và Ma-gót (liên minh các dân tộc phục tùng hắn) sẽ phát động một cuộc tấn công tự sát chống lại Y-sơ-ra-ên thời cuối của Đức Chúa Trời, một dân tộc thuộc linh mà DNT xác định là Hội Thánh (Ê-xê-chi-ên 38–39; Ga-la-ti 6:16; I Phi-e-rơ 2:9–10).
Câu 9 cho chúng ta mô tả cuối cùng của sách Khải Huyền về trận chiến cuối cùng: “Và chúng đi lên trên đồng bằng rộng lớn của đất, và bao vây trại của các thánh đồ và thành yêu dấu; nhưng lửa từ trời giáng xuống và thiêu hủy chúng” (11:7–10; 16:12–16; 19:19–21).
Câu này đáng được chú ý kỹ lưỡng. Giăng bắt đầu bằng cách nói: “Chúng đi lên trên đồng bằng rộng lớn của đất.” Dưới sự lãnh đạo của Kẻ Chống Christ, các dân tộc trên thế gian sẽ bắt bớ những người Cơ Đốc và các tổ chức Cơ Đốc ở bất cứ nơi nào tìm thấy họ.
Tiếp theo, sứ đồ vận dụng hình ảnh Cựu Ước để mô tả trận chiến: kẻ thù của Hội Thánh sẽ bao vây “trại của các thánh đồ” và “thành yêu dấu”. Nghĩa là, các dân thù nghịch sẽ bao vây Hội Thánh, cũng như A-ma-léc đã bao vây trại của dân Y-sơ-ra-ên trong đồng vắng Sin (Xuất Ê-díp-tô Ký 17:8). Hoặc cũng vậy, chúng sẽ bao vây Hội Thánh, cũng như A-si-ri đã bao vây Giê-ru-sa-lem — thành yêu dấu — vào thời Ê-xê-chia và Ê-sai (Ê-sai 36–37). Ẩn dụ pha trộn này là một lời cảnh báo chống lại việc giải thích câu Kinh Thánh theo nghĩa đen. Hội Thánh là trại được bảo vệ của Đức Chúa Trời trong đồng vắng của thế gian; Hội Thánh là Thành được bảo vệ của Đức Chúa Trời, là con ngươi yêu dấu của mắt Ngài (Xa-cha-ri 2:8; Khải Huyền 12:6; 21:2).
Cuối cùng, Giăng kết thúc phần mô tả của mình bằng cách trở lại lời tiên tri của Ê-xê-chi-ên: “Nhưng lửa từ trời giáng xuống và thiêu nuốt chúng” (Ê-xê-chi-ên 38:22; 39:6). Chính Đấng Christ, khi Ngài trở lại, sẽ chấm dứt trận chiến cuối cùng (II Tê-sa-lô-ni-ca 2); và trong Tân Ước có không ít điều gợi ý rằng Ngài thật sự sẽ làm điều đó bằng lửa (Lu-ca 17:29; II Tê-sa-lô-ni-ca 1:6–10; Hê-bơ-rơ 10:27; 12:29; II Phi-e-rơ 3:7; Giu-đe 7). Điều quan trọng là, lời nhắc cuối cùng này về trận chiến cuối cùng được diễn đạt chỉ trong một cụm từ, như thể để nhấn mạnh tính ngắn ngủi của nó. Sa-tan sẽ được thả ra trong một thời gian rất ngắn (20:3), vì sự đáp trả cứu chuộc của Chúa sẽ rất nhanh chóng và rất kinh khiếp (II Tê-sa-lô-ni-ca 2:8).
Câu 10 chép rằng: “Đoạn, ma quỉ là kẻ đã dỗ dành chúng, bị quăng xuống hồ lửa và diêm cháy, trong đó đã có con thú và tiên tri giả rồi. Chúng nó sẽ phải chịu khổ cả ngày lẫn đêm cho đến đời đời vô cùng.”
Tại đây, sách Khải Huyền đạt đến một thứ cao trào u ám. Ma quỉ — tà linh đầu sỏ vốn là kẻ lừa dối và hủy diệt vĩ đại loài người và các dân tộc từ buổi bình minh của lịch sử nhân loại cho đến hồi kết đắng cay của nó — cuối cùng đã bị xét xử: bị phó cho hình phạt đời đời trong hồ lửa. Các công cụ loài người chủ chốt của nó cũng vậy: con thú và tiên tri giả. Theo DNT, sự báo trả này, diễn ra đồng thời với sự xét xử mọi người và mọi thiên sứ, sẽ được thi hành qua tay Đấng Christ, các thiên sứ thánh, và chính Hội Thánh, khi Chúa trở lại trong vinh quang để xét xử trái đất (Sáng Thế Ký 3:15; Thi Thiên 96:13; 98:9; Ma-thi-ơ 13:39; Công Vụ 17:31; Rô-ma 16:20).
Sự Xét Xử Trước Ngai Trắng Lớn (20:11–14)
Sau khi nói về sự xét xử Sa-tan và các trợ thủ của hắn khi Đấng Christ đến, chương của chúng ta chuyển sang sự xét xử toàn thể nhân loại trước ngai của Đấng Christ trên bầu trời phía trên trái đất.
Câu 11 cho chúng ta thấy vị Thẩm Phán ngự trên ngai của Ngài. Hình ảnh được lấy từ cảnh xét xử trong Đa-ni-ên 7. Tại đó, Đấng thiêng liêng ngự trên ngai rõ ràng là Đức Chúa Trời Cha, Đấng Thượng Cổ (Đa-ni-ên 7:3, 22; Khải Huyền 4:2). Tuy nhiên, tại đây, theo DNT, đó là Đức Chúa Trời Cha đang sống trong, và hành động qua, Đức Chúa Trời Con, Đấng được chỉ định cách thiêng liêng để thi hành sự xét xử (Ma-thi-ơ 3:12; 13:41–43; 25:1–13; Giăng 5:27; Công Vụ 17:31; Rô-ma 14:10; II Cô-rinh-tô 5:10; Khải Huyền 1:8, 11; 19:11–16; 21:6).
Liệu Đấng Christ có thật sự ngồi trên một ngai hữu hình lơ lửng trong bầu trời tối tăm phía trên trái đất không? Điều đó hoàn toàn có thể xảy ra (Ma-thi-ơ 25:31; II Cô-rinh-tô 5:10). Tuy nhiên, xét về cốt lõi, ngai trắng là biểu tượng cho quyền tể trị và sự thánh khiết của Ngài: cho thẩm quyền và quyền năng mà Đức Chúa Trời ban cho Ngài để xét xử, và cho sự thánh khiết cùng sự công chính trọn vẹn mà Ngài sẽ dùng để xét xử như vậy (14:14).
Câu này cũng cho chúng ta biết rằng đất và trời sẽ chạy trốn để tìm nơi an toàn khỏi mặt Ngài, nhưng chúng sẽ không thể ẩn mình. Ngôn ngữ này mang tính khải huyền cao độ, khẳng định sự mặc khải trước đó đã được trình bày trong DNT: đất và các công việc của nó — hiện đang rên siết dưới lời rủa sả và bị băng hoại sâu xa bởi những việc làm tội lỗi của con người — sẽ bị hủy diệt trong lửa, nhưng chỉ để dọn đường cho trời mới và đất mới, nơi sự công chính trọn vẹn sẽ ngự trị (Rô-ma 8:21; II Phi-e-rơ 3:10–13; Khải Huyền 6:12–17; 11:11–13; 16:17–21; 22:3).
Trong câu 12a, Giăng thấy những kẻ chết, cả lớn lẫn nhỏ, đang đứng trước ngai của Đấng Christ. Họ là những con người đã sống lại — tất cả những ai từng sống và chết, hoặc những ai đã được biến hóa trong nháy mắt khi Chúa hiện đến (I Cô-rinh-tô 15:50–57). Giờ đây họ đứng trước mặt Ngài để chịu xét xử (13; Giăng 5:28–29). Hãy lưu ý từ Khải Huyền 11:18 tính phổ quát của sự xét xử này: những kẻ chết còn bao gồm các đấng tiên tri, các thánh đồ, và mọi người kính sợ danh Đức Chúa Trời. Trái với sự dạy dỗ của hầu hết những người theo thuyết tiền thiên niên kỷ, sự xét xử này không chỉ giới hạn ở những kẻ không công chính, mà là sự xét xử chung duy nhất của toàn thể nhân loại.
Trong câu 12b, Giăng thấy nhiều cuốn sách được mở ra, trong đó có một cuốn sách duy nhất gọi là sách sự sống. Trọng tâm ở đây là nội dung của nhiều cuốn sách. Mỗi người đang đứng trước mặt Ngài đều có một cuốn. Đó không phải là một vật thể vật chất, mà là một biểu tượng thuộc linh. Nó tượng trưng cho bản ghi chép về “việc làm” của một người (tức là những điều người ấy đã có ý định, đã nói, hoặc đã làm trong những ngày mình sống trên đất), một bản ghi chép được lưu giữ trong chính ký ức của người ấy và trong tâm trí của Đấng Christ (II Cô-rinh-tô 5:10). Mọi kẻ chết, kể cả các thánh đồ, sẽ bị xét xử theo nội dung cuốn sách của mình (Rô-ma 2:6). Trong trường hợp các thánh đồ, những việc làm gian ác của họ sẽ bị xóa sạch: vì công việc của Ngài trên thập tự giá, Đấng Christ không còn nhớ tội lỗi của họ nghịch cùng họ nữa (Ê-sai 43:25; Giê-rê-mi 31:34; 50:20; Mi-chê 7:19). Liệu chính các thánh đồ có nhớ tội lỗi của mình không? Điều đó đáng ngờ. Mặt khác, chắc chắn họ sẽ nhớ những việc làm lành của mình: những việc làm đã được thực hiện trong quyền năng của Đấng Christ, và nhờ đó, bởi ân điển, họ sẽ nhận được phần thưởng (Rô-ma 15:17–19; I Cô-rinh-tô 3:10–15). Trong trường hợp những kẻ tội lỗi, bản ghi chép về những việc làm gian ác của họ vẫn còn, và do đó sẽ kéo theo sự xét xử công chính của Đức Chúa Trời qua Đấng Christ (Lu-ca 12:47; Rô-ma 2:6).
Câu 13 lùi lại một chút, cho chúng ta thấy sự sống lại chung của những kẻ chết, tiếp theo là sự xét xử chung (Giăng 5:25–29). Ý chính của câu này là nói rằng mọi người đều sẽ sống lại và mọi người đều sẽ bị xét xử, thánh đồ cũng như tội nhân. Như đã chép: biển — nơi chắc chắn đang giữ phần xác của cả thánh đồ lẫn tội nhân — sẽ trả lại những kẻ chết của nó. Sự chết và âm phủ cũng vậy. Trọng tâm ở đây là những kẻ không công chính. Trong sách Khải Huyền, sự chết và âm phủ thường được đặt cạnh nhau, và luôn được xem là mối đe dọa đối với tội nhân (1:18; 6:8; 20:14). Trong bản văn của chúng ta, sự chết dường như là tình trạng thuộc linh của những tội nhân mà linh hồn, sau khi chết về phần xác, đã bị phân rẽ khỏi Đức Chúa Trời và đang chịu hình phạt; âm phủ là cõi nơi họ đã và đang trải nghiệm tình trạng đó. Theo quan điểm này, Giăng đang nói rằng khi sự sống lại xảy ra, âm phủ — nơi đang giữ linh hồn của những kẻ không công chính trong tình trạng của sự chết — sẽ trả lại mọi kẻ chết của nó, đưa những tội nhân ra trước Đấng Christ để chịu sự xét xử cuối cùng.
Câu 14 cho chúng ta thấy, có thể nói, sự chết của sự chết và âm phủ, vì giờ đây hai kẻ thù song sinh này bị quăng vào hồ lửa. Điều này chính xác có nghĩa là gì? Hồ lửa — mà vị trí của nó không được tiết lộ trong Kinh Thánh — là từ tương đương trong Kinh Thánh với Ghê-hen-na (theo truyền thống, là địa ngục) và là nơi chịu hình phạt đời đời của những kẻ không công chính (Ma-thi-ơ 5:22–30; 10:28; 18:9; 23:15, 33). Như vậy, Giăng đang nói với chúng ta rằng khi sự xét xử xảy ra, hình phạt tạm thời của những kẻ không công chính trong âm phủ sẽ chấm dứt. “Sự chết thứ nhất” của linh hồn họ trong âm phủ sẽ bị nuốt mất và bị hủy bỏ bởi “sự chết thứ hai” của linh hồn họ và thân thể đã sống lại của họ trong hồ lửa. Hãy cẩn thận lưu ý từ bản văn của chúng ta rằng Giăng không nói “những kẻ chết” đã bị quăng vào hồ lửa, vì một số kẻ chết giờ đây đang sống đời đời và sắp thừa hưởng thế giới sắp đến (1:5; 11:18; 14:13; 20:12). Một lần nữa, chúng ta đang nói đến sự sống lại và xét xử phổ quát.
Câu 15 tiết lộ nền tảng của sự cứu rỗi và sự sống đời đời của các thánh đồ. Giăng viết: “Kẻ nào không được biên vào sách sự sống đều bị ném xuống hồ lửa.” DNT cung cấp ý nghĩa. Nếu sự sống đời đời dựa trên những điều được chép trong cuốn sách của chính mình — dựa trên những việc làm trong thân thể — thì mọi người đều sẽ hư mất, vì mọi người đều đã phạm tội và thiếu mất sự vinh hiển của Đức Chúa Trời (Rô-ma 3:23; Ga-la-ti 2:16; Khải Huyền 5:3–4). Nhưng trước niềm vui đời đời của thánh đồ, sự sống ấy đã không dựa trên điều đó. Nó dựa trên sự vinh hiển của Đấng Christ, trên đời sống công chính và cái chết chuộc tội của Sư Tử đắc thắng thuộc chi phái Giu-đa, và cũng dựa trên đức tin đơn sơ nơi Ngài và công việc đã hoàn tất của Ngài (Giăng 3:16; 19:30; Khải Huyền 5:5, 9). Suốt thời kỳ EOP, Hội Thánh đã rao truyền con đường cứu rỗi này (11:3; 14:6), nhờ đó thử thách mọi người và mọi dân tộc về tình yêu của họ đối với Đức Chúa Trời, chân lý, và sự công chính (Giăng 3:16–21; Công Vụ 17:27–28). Nếu ai tin báo cáo của Hội Thánh và tin cậy nơi Đấng Cứu Chuộc, tên người ấy đã được biên vào sách sự sống của Chiên Con (Ê-sai 53:1; Giăng 3:36; 6:47). Hay đúng hơn, nếu ai tin báo cáo của Hội Thánh, cuối cùng người ấy sẽ nhận ra rằng Đức Chúa Trời Cha đã biên tên mình vào sách sự sống của Chiên Con trước khi sáng lập thế gian (13:8; 17:8), rồi sai Đấng Christ đến, kêu gọi người ấy đến với Đấng Christ, và bởi ân điển giúp người ấy bền đỗ trong (đức tin nơi) Đấng Christ cho đến cuối cùng (Giăng 6:37–40; 17:15; Rô-ma 8:28–39; Giu-đe 1; Khải Huyền 21:7). Khi sự xét xử xảy ra, và trong thế giới sắp đến, đây sẽ là chủ đề của lòng biết ơn, sự ngợi khen, và niềm vui đời đời của các thánh đồ (5:6–14; 7:9–12).20
Vậy thì, tại đây, trong câu 15, chúng ta có tất cả những tín hữu như vậy — và tất cả những người còn lại của nhân loại — đang hiện ra trong thân thể đã sống lại của họ trước tòa xét xử của Đấng Christ, Đấng thực hiện, có thể nói, một cuộc tra xét cuối cùng về địa vị của mỗi người trước mặt Đức Chúa Trời (3:10). Nếu có người nào đã tin, đã đắc thắng, đã chết trong đức tin, và đã đạt đến sự sống lại thứ nhất — hoặc nếu người ấy được thấy còn sống và trung tín khi Chúa trở lại — thì tên người ấy đã xuất hiện trong sách sự sống của Chiên Con, và người ấy đã thừa hưởng sự đầy đủ của sự sống đời đời trong thế giới sắp đến (21:1–8). Nếu không, người ấy đã bị quăng vào hồ lửa.
KẾT LUẬN
Tất cả chúng ta đều cảm nhận được điều đó: sức nặng khôn tả của Khải Huyền 20, và đặc biệt là những câu kết của nó. Chúng ta sẽ chịu đựng điều đó như thế nào? Trong thực hành hằng ngày, chúng ta sẽ bước đi dưới ánh sáng của nó ra sao?
Những câu trả lời của tôi, dựa trên chủ đề bốn phần của chương này, tập trung vào giải pháp duy nhất có thể có: đến gần. Chúng ta phải đến gần Đấng Christ — Vua Chí Cao khôn ngoan, yêu thương, đầy ân điển, và hoàn toàn đủ cho mọi sự của chúng ta.
Trong phần một, chúng ta đã thấy rằng Sa-tan hiện đang bị trói, không thể lừa dối các dân tộc. Hắn không thể ngăn chặn công cuộc truyền bá Phúc Âm của Hội Thánh, cũng không thể ngăn Đức Chúa Trời quy tụ một dân tin kính về với Đấng Cứu Rỗi. Vậy chúng ta hãy đến gần Đấng Christ, cầu xin Ngài giúp chúng ta chuộc lại thì giờ và nắm lấy cơ hội quý báu này. Chúng ta hãy cầu xin Ngài chỉ cho chúng ta vai trò đặc biệt của mình trong đại mạng lệnh. Không phải tất cả chúng ta đều sẽ là nhà truyền giáo, nhưng tất cả đều có thể đi theo Chiên Con bất cứ nơi nào Ngài đi, nương cậy nơi Thánh Linh của Ngài, tuôn đổ tình yêu của Ngài trên những người chung quanh chúng ta, làm chứng về những điều chúng ta đã thấy, sử dụng các ân tứ thuộc linh của mình với tấm lòng hướng về những người hư mất, và trở nên một người bạn trung tín của công cuộc truyền giáo thế giới. Đấng cưỡi ngựa trắng đang ra đi khắp nơi, chinh phục và quyết tâm chinh phục hoàn toàn. Chúng ta chỉ cần đi theo Ngài, và Ngài sẽ giúp chúng ta làm phần việc của mình.
Trong phần hai, chúng ta đã học về sự sống lại thứ nhất: về việc, ngay trong giây phút qua đời, linh hồn của các thánh đồ được hoàn thiện, bước vào thiên đàng, và trị vì trong sự sống với Đấng Christ cho đến ngày Ngài trở lại. Vì vậy, khi chúng ta nghĩ về sự chết của mình, hoặc khi sự chết thật sự đến gần, chúng ta hãy mau chóng đến gần Đấng Christ, cảm tạ Ngài về sự sống lại thứ nhất, và ôm lấy lòng khao khát thánh khiết muốn được hiệp cùng Ngài và phần còn lại của gia đình Đức Chúa Trời trong thế giới bên trên.
Trong phần ba, chúng ta đã đọc về việc Sa-tan được thả ra trong thời kỳ sau rốt khỏi những sự kiềm chế thuộc linh của hắn, đến nỗi giờ đây hắn có thể quy tụ các dân tộc quanh Kẻ Chống Christ và gây nên một cuộc chiến cuối cùng chống lại Hội Thánh thuộc linh chân thật. Trước viễn cảnh đáng sợ này, chúng ta hãy một lần nữa đến gần Đấng Christ, cầu xin Ngài giúp chúng ta hoàn thành những sự kêu gọi riêng của mình, vì đêm sắp đến, khi không ai có thể làm việc được. Chúng ta hãy cầu xin Ngài gia tăng đức tin của chúng ta, để chúng ta xem đó là một đặc ân được phục vụ Ngài trong những ngày của trận chiến cuối cùng. Và nếu thật sự chúng ta được kêu gọi làm như vậy, chúng ta hãy cầu xin để chúng ta có thể bước theo dấu chân Ngài, nhờ cậy sức lực của Ngài, noi theo lời xưng nhận tốt lành của Ngài, và dạn dĩ dự phần vào những sự thương khó của Ngài, để chúng ta có thể vui mừng khi Ngài trở lại, dự phần vào sự sống lại của Ngài, và được cất lên hưởng vinh quang của Ngài.
Cuối cùng, chúng ta đã đọc trong phần bốn về sự xét xử cuối cùng trước ngai trắng lớn của Đấng Christ. Không một ai đủ sức đối với điều này. Vì vậy, chúng ta hãy đặc biệt đến gần Đấng Christ, cầu xin ân điển để vui mừng trong sự công chính và các sự xét xử của Đức Chúa Trời; để nắm lấy điều mà Chúa Giê-xu Christ đã nắm lấy chúng ta; và để biết khi nào, bằng cách nào, và theo cách nào mà nói với những tội nhân yêu dấu về thực tại kinh khiếp của hình phạt đời đời trong hồ lửa.
Lạy Chúa, dù trang trọng, đầy thách thức, và gây tranh cãi đến đâu, Khải Huyền 20 vẫn mãi mãi là một phần trong Lời thánh của Ngài, thiết yếu cho sự gây dựng, khuyên bảo, và khích lệ Hội Thánh của Ngài. Vì vậy, bởi ân điển của Ngài, và trong thời đại của chúng ta, xin Ngài ban cho tất cả chúng ta đều được đến gần Ngài, và đến kỳ định, chúng ta có thể vui mừng chứng kiến Ngài biến một chiến trường thành một cánh đồng màu mỡ, một cánh đồng chất chứa những kho báu ẩn giấu sẽ làm giàu, tăng cường, và tươi mới cách mạnh mẽ dân lữ hành thánh của Ngài, là những người mà các thời đại cuối cùng đã đến trên họ. A-men.
Chương 24
Vương Quốc Đã Hoàn Tất của Vua Chí Cao (Khải Huyền 21–22)
Chúng ta giờ đây bước vào khối thứ năm và cuối cùng của sách Khải Huyền, khối mà trong đó Đấng Tiên Tri Chí Cao của thiên đàng trình bày cho chúng ta phần kết vĩ đại của phần kết vĩ đại của toàn bộ Kinh Thánh: một khải tượng về vương quốc đã hoàn tất của Ngài trong trời mới và đất mới.
Mọi điều đã đến trước đều dẫn đến điều này.
Trước đây, Vua Chí Cao đã đến với Giăng trong một khải tượng, bảo ông ghi chép lại — cho mọi thế hệ mai sau — những điều phải mau chóng xảy đến. Tại đây, những điều ấy đã xảy đến.
Trước đây, Vua Chí Cao đã ban cho những người đắc thắng những lời hứa dồi dào và những thoáng nhìn đầy lôi cuốn về các phước hạnh của thế giới sắp đến: Cây Sự Sống, mão triều thiên của sự sống, ma-na giấu kín, một viên đá trắng, một tên mới, thẩm quyền trên các dân tộc, những áo trắng, địa vị làm trụ cột trong đền thờ của Đức Chúa Trời của họ, và một chỗ ngồi cùng Ngài trên ngai đời đời của Ngài. Tại đây, mọi ơn ban này đều đã được trao ban.
Trước đây, Vua Chí Cao đã nhận từ tay phải của Cha Ngài một cuốn sách quý giá, đầy chữ viết cả trong lẫn ngoài, nhưng được niêm phong bằng bảy ấn: một chúc thư cuối cùng mà nội dung vẫn còn ẩn giấu và không thể tiếp cận. Nhưng giờ đây, mọi ấn đều đã bị bẻ ra, và mọi nội dung cuối cùng đã được tỏ ra.
Trước đây, suốt sáu ngày cuối cùng được biểu tượng bằng sáu chu kỳ mặc khải thiêng liêng, Vua Chí Cao đã làm việc để áp dụng sự cứu chuộc mà Ngài đã hoàn thành trên đất: để kêu gọi, đóng ấn, nên thánh, trang bị, ban quyền năng, bảo vệ, gìn giữ, và làm vinh hiển dân Ngài. Tại đây, suốt một ngày Sa-bát đời đời, Ngài nghỉ ngơi.
Và trước đây, Cô Dâu cũng đã làm việc, cùng lao nhọc với Chồng thiên thượng của mình khi nàng hành trình qua đồng vắng của thế gian này, mời gọi mọi người và mọi dân tộc cùng tham gia với nàng trên đường đến Đất Hứa. Nhưng giờ đây — sau khi đã thoát qua biển, vượt qua sông, và hoàn toàn bước vào miền đất tốt lành ấy — nàng cũng đang an nghỉ cùng Đấng giải cứu vĩ đại của mình.
Tóm lại, hai chương này cho chúng ta thấy sự kết thúc của những điều cũ và mục tiêu mà chúng luôn hướng tới. Nhưng chúng cũng cho chúng ta thấy sự khởi đầu của những điều mới, cũng như nguồn mạch thiêng liêng mà từ đó những điều ấy sẽ tuôn chảy đến muôn đời về sau. Quả thật, chúng là phần kết vĩ đại của phần kết vĩ đại của lịch sử cứu rỗi; nhưng chúng cũng là khúc dạo đầu thiêng liêng cho thế giới sắp đến.
LỜI GIỚI THIỆU
Nói chung, Khối #5 của sách Khải Huyền có thể được chia thành bốn phần: (1) Thế Giới Sắp Đến (21:1–8), (2) Thành Cô Dâu Sắp Đến (21:9–26), (3) Thành Vườn Sắp Đến (22:1–5), và (4) Cuộc Trò Chuyện Tiên Tri Kết Thúc (22:6–21). Tại đây, có lẽ hơn bao giờ hết, chúng ta phải nhớ lại lời của Dennis Johnson — rằng trong sách Khải Huyền, Thánh Linh ban cho chúng ta những ấn tượng mang tính biểu tượng, chứ không phải những sự tái hiện như ảnh chụp. Qua khải tượng và biểu tượng, được lấy cả từ Cựu Ước lẫn Tân Ước, Thánh Linh cung cấp cho chúng ta một sự mặc khải che khuất về những vinh quang của đời sống các thánh đồ trong thời đại và thế giới sắp đến. Với Đấng Christ và DNT ở bên cạnh chúng ta, chúng ta hãy bước vào và xem chúng ta có thể thấy được những gì.
Thế Giới Sắp Đến (21:1–8)
Trong Khải Huyền 20:11–15, Giăng đã nhìn thấy mặt tối của sự xét xử của Đấng Christ: sự báo trả đời đời dành cho những kẻ thù của Ngài, tất cả đều đã bị phó cho hồ lửa. Tại đây, ông nhìn thấy mặt sáng của nó: phần thưởng đời đời và sự an nghỉ dành cho bạn hữu của Ngài, tất cả đều đã trung tín chịu đựng những gian khổ của cơn đại hoạn nạn, và là những người mà chính Chúa giờ đây ban cho một lối vào dồi dào trong vương quốc đời đời của Ngài (II Phi-e-rơ 1:11).
Trong các câu 1–5 của chương 21, chúng ta nhìn thấy lối vào này. Trước hết, chính Đấng Christ — Đấng An-pha và Ô-mê-ga — làm ứng nghiệm lời tiên tri cổ xưa bằng cách dựng nên trời mới và đất mới, ngôi nhà đời đời của những người được cứu chuộc (21:1; Ê-sai 65:17, 66:22; Khải Huyền 22:1–5). Rồi, theo lời Ngài, Thành Thánh — Giê-ru-sa-lem mới — từ trời trên cao giáng xuống đất (không còn biển) bên dưới. Qua công việc nên thánh của Thánh Linh, Thành đã được chuẩn bị như một Cô Dâu cho Chồng mình. Tại đây, chính là Hội Thánh vinh hiển, Thành Cô Dâu của Đấng Christ, được bồng qua ngưỡng cửa trong vòng tay của Đấng Yêu Dấu của nàng, và an cư tại nơi Ngài đã chuẩn bị cho nàng (21:2; Giăng 14:1–3; I Tê-sa-lô-ni-ca 4:13–18). Nàng cũng là đền tạm của Đức Chúa Trời Cha, nơi ngự đời đời của Ngài, giờ đây khi Ngài đã làm trọn lời hứa của giao ước đời đời; giờ đây khi Ngài đã lau sạch mọi giọt nước mắt, và hủy bỏ mọi điều cũ (tức là sự chết, than khóc, kêu la, và đau đớn); và giờ đây khi — trong sự đầy đủ trọn vẹn — Ngài là Đức Chúa Trời của họ, họ là dân của Ngài, và Ngài ở cùng họ đời đời (21:3–4; Giê-rê-mi 31:33; Hê-bơ-rơ 13:20).
Trong các câu 5–8, chúng ta nghe tiếng của Đức Chúa Trời có quyền tể trị ban ra cả lời hứa lẫn lời cảnh báo. Ngài sắp làm mới mọi sự — và lời của Ngài hoàn toàn đáng tin cậy và chân thật (21:5). Thật vậy, trước mặt Đấng An-pha và Ô-mê-ga, các lời hứa của Ngài đã được ứng nghiệm rồi; trong tâm trí của Đấng đời đời, chúng đã xảy đến rồi. Vì vậy, hễ ai khát, hãy mau đến với Đấng Christ, Đấng chính là Suối Nước Sự Sống; và hãy uống cách nhưng không, không phải trả giá bằng những việc làm của con người do loài người sa ngã thực hiện, mà bằng giá của công việc trọn vẹn của Đấng Christ, cộng với đức tin đơn sơ nơi Ngài (21:6; Ê-phê-sô 2:8–9; Phi-líp 3:7–11). Phải, những người đắc thắng sẽ thừa hưởng mọi điều này, mọi phước hạnh mà Đức Chúa Trời trước đây đã hứa cho các con nuôi của Ngài (21:7; Rô-ma 8:16–17). Nhưng đối với những kẻ hèn nhát, những kẻ không tin, những kẻ đáng ghê tởm, và những kẻ giết người (không ăn năn), những kẻ tà dâm, những kẻ phù phép, những kẻ thờ hình tượng, và mọi kẻ nói dối — phần của chúng sẽ ở trong hồ cháy bằng lửa và diêm, tức là sự chết thứ hai (21:8). Đấng ngự trên ngai phán như vậy; và Hội Thánh mà Ngài sai ra thế gian để rao truyền lời Ngài cũng nói như vậy.
Thành Sắp Đến (21:9–27)
Trong phần dài này, Đức Thánh Linh vận dụng cách dồi dào lịch sử và lời tiên tri Cựu Ước để mô tả sự vinh hiển và phước hạnh của Hội Thánh trong thế giới sắp đến. Hai ẩn dụ chiếm ưu thế: Hội Thánh là Cô Dâu của Đấng Christ, nhưng cũng — và đặc biệt — là Hội Thánh với tư cách là Thành Thánh: Giê-ru-sa-lem mới (21:9–10). Tôi đã gọi nàng là Thành Cô Dâu.
Một trong các thiên sứ thánh mời Giăng — và tất cả chúng ta — đón nhận một khải tượng về Thành Cô Dâu, vợ của Chiên Con (21:9). Cũng như trong trường hợp Ê-xê-chi-ên, tại đây cũng vậy: thiên sứ đưa Giăng lên một ngọn núi lớn và cao, địa điểm của Thành. Nó tượng trưng cho chính trái đất, nhưng giờ đây đã được giải thoát khỏi lời rủa sả và được nâng lên hưởng sự tự do của vinh quang con cái Đức Chúa Trời (21:10; Ê-xê-chi-ên 40:2–3; Rô-ma 8:21). Một lần nữa, chúng ta đọc về sự giáng xuống của Cô Dâu, và biết rằng giờ đây nàng có chính vinh quang của Đức Chúa Trời. Được tẩy sạch mọi vết nhơ và nếp nhăn, rực rỡ như một viên ngọc quý, nàng chiếu sáng như mặt trời trong sức mạnh của nó trong vương quốc của Đức Chúa Trời và Cha của nàng (21:2, 11; Ma-thi-ơ 13:43; Ê-phê-sô 5:26–27).
Trong các câu 12–13, chúng ta đọc về các tường thành, các cổng, và các nền móng của nàng. Cách dồi dào, vinh hiển, các biểu tượng thật phong phú.
Vì công việc cứu chuộc của Chồng thiên thượng của nàng — Đấng, với tư cách là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm và Của Lễ, hằng sống để cầu thay cho nàng — nàng được bao quanh cả bốn phía bằng những tường thành cao của sự cứu rỗi. Nói cách khác, nàng được an toàn đời đời trong sự hưởng thụ các phước hạnh đã hứa của Đức Chúa Trời, những phước hạnh đã giành được cho nàng nhờ công việc trên đất của Chúa Giê-xu Christ (21:12a; Ê-sai 26:1; Giăng 10:28–29; Rô-ma 8:34; Hê-bơ-rơ 7:25).
Thành Cô Dâu cũng có mười hai cổng. Những cổng này nói về sự tiếp cận, dù là sự tiếp cận của Hội Thánh đến với Đức Chúa Trời, sự tiếp cận của Đức Chúa Trời đến với nàng, hay sự tiếp cận của các thánh đồ đầy vinh quang với nhau (21:24–26). Có ba cổng trên mỗi bức tường trong bốn bức tường — những bức tường hướng về phía đông, phía bắc, phía nam, và phía tây. Hình ảnh này nhắc nhở chúng ta rằng Hội Thánh bao gồm các thánh đồ từ khắp nơi trên thế giới: từ mọi chi phái, mọi tiếng nói, mọi gia đình, và mọi dân tộc (5:9; 7:9). Thêm nữa, các cổng được khắc tên mười hai chi phái Y-sơ-ra-ên: ơn tiếp cận thuộc về Hội Thánh — Y-sơ-ra-ên đời đời của Đức Chúa Trời — và chỉ thuộc về nàng mà thôi (Ga-la-ti 6:16). Cuối cùng, chúng ta nhận thấy mười hai thiên sứ được đặt tại các cổng, dạy chúng ta rằng Đấng Toàn Năng sẽ không bao giờ mở Hội Thánh hay ngôi nhà mới của nàng cho bất kỳ kẻ thù chết chóc hay vật ô uế nào (21:12b–13, 27; Rô-ma 5:2; Ê-phê-sô 2:18; 3:12).
Về các nền móng của tường thành, chúng cũng được khắc — lần này là tên của mười hai sứ đồ của Chiên Con. Nói cách khác, sự cứu rỗi và sự an toàn đời đời của Thành Cô Dâu quả thật đã được định đoạt đời đời trên nền móng không lay chuyển của thân vị và công việc của Đấng Christ, nhưng cũng trên lời chứng của các sứ đồ về những điều ấy — một lời chứng mà Cô Dâu đã tin, để linh hồn nàng được cứu rỗi và nên thánh (21:14, 19–20; Ê-phê-sô 2:20; I Tê-sa-lô-ni-ca 2:13; Hê-bơ-rơ 10:39).
Tiếp tục phong phú trong biểu tượng sâu sắc, các câu 15–21 mô tả phước hạnh của Thành Cô Dâu qua các số đo và chất liệu của nàng. Cũng như trong thời Ê-xê-chi-ên, tại đây trong thời Giăng cũng vậy: sứ đồ thấy một thiên sứ cầm một dụng cụ đo lường — một cây sậy bằng vàng — mà thiên sứ sẽ dùng để đo Thành Cô Dâu, các cổng của nàng, và các tường thành của nàng, không phải để đo kích thước vật lý, mà để đo các phước hạnh thuộc linh: sự bao gồm và vinh quang (21:15; Ê-xê-chi-ên 40:1–4).
Về chính Thành, nàng dài, rộng, và cao 12.000 stadia. Thông điệp ở đây thật phức tạp. Con số 12.000 xác định nàng là Hội Thánh, đông đảo về số lượng và đầy dẫy khắp đất (Sáng Thế Ký 22:7). Giống như Nơi Chí Thánh trong khải tượng của Ê-xê-chi-ên về đền thánh cuối cùng của Đức Chúa Trời, nàng được mô tả như một khối lập phương hoàn hảo, biểu thị rằng giờ đây nàng hoàn toàn thánh khiết, như nàng thật sự phải như vậy để phục vụ như đền thánh của Đức Chúa Trời của nàng (21:16; Ê-xê-chi-ên 41:4).
Về tường thành của nàng, nó cao 144 cu-bít (12 x 12); nghĩa là, những tường thành vĩ đại của sự cứu rỗi được xây dựng cách đặc biệt cho các thánh đồ của Đức Chúa Trời, cả Cựu Ước lẫn Tân Ước. Trong vương quốc đã hoàn tất, cả loài người lẫn thiên sứ đều sẽ hiểu những điều như vậy, vì cả hai đều sẽ có tiêu chuẩn đo lường thiêng liêng sống trong chính mình (21:17). Tường thành làm bằng ngọc bích, một loại đá thường có màu đỏ, và do đó có thể nói về quyền năng cứu rỗi của huyết đã đổ ra của Đấng Christ. Chính Thành làm bằng vàng ròng, tinh khiết như thủy tinh, vì vinh quang và sự tinh khiết của Đấng Christ giờ đây thuộc về nàng đời đời (21:18).
Các câu 19–21 nói thêm về các chất liệu của Thành Cô Dâu — đặc biệt, về những đá quý mà các nền móng của nàng được trang điểm, mười hai viên ngọc trai dùng làm các cổng của nàng, và con đường của Thành, làm bằng vàng ròng, trong như pha lê. Những điều này cho chúng ta biết rằng Thành Cô Dâu và sự tiếp cận của nàng đến với Đức Chúa Trời được đặt nền trên thân vị và công việc vô cùng quý giá của Đấng Christ, với kết quả là vinh quang của Ngài giờ đây là của nàng (21:19–21; II Cô-rinh-tô 3:18; Ê-phê-sô 5:25–27; Cô-lô-se 3:4; I Giăng 3:2).
Trong các câu 22–27, Thánh Linh lấy từ OTKP để mô tả Thành Cô Dâu một lần nữa, nhưng lần này với trọng tâm là kinh nghiệm sống của nàng trong thế giới sắp đến.
Ngay từ đầu, chúng ta biết rằng nàng không có đền thờ (vật chất), vì chính Đức Chúa Trời Toàn Năng là đền thờ của nàng, và Chiên Con cũng vậy. Chưa bao giờ như trước, Hội Thánh sẽ sống, di chuyển, và hiện hữu trong Cha toàn năng, Đấng giữ giao ước, Đấng bảo vệ con cái Ngài, và trong Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm đời đời và Của Lễ, Đấng bảo đảm sự cứu chuộc của nàng (21:22; Giăng 10:27–30; 17:22–23; Công Vụ 17:28).
Trong ngày đó, sẽ không còn các thiên thể (vật chất) nữa, vì vinh quang của Đức Chúa Trời, được Thánh Linh của Đức Chúa Trời trung gian truyền đạt, sẽ chiếu sáng mọi sự: không chỉ thế giới vật chất bên ngoài, mà cả thế giới thuộc linh bên trong, nơi những điều kín nhiệm của Chúa được tỏ ra cho những ai kính sợ và yêu mến Ngài (21:23; Thi Thiên 25:14; Ê-sai 60:19; Ma-thi-ơ 5:14; Giăng 8:12; I Cô-rinh-tô 2:9–11).
Cũng như Ê-sai đã báo trước, các dân tộc sẽ bước đi nhờ ánh sáng của nàng, và các vua trên đất sẽ đem vinh quang của mình vào trong nàng. Nói cách khác, các thánh đồ sẽ bước đi nhờ ánh sáng của Chúa, Đấng sẽ giúp họ chia sẻ ánh sáng ấy, người này với người kia. Là chức tư tế hoàng gia, tất cả họ sẽ cho và nhận những sự giàu có vinh hiển sống trong họ, nhờ đó làm giàu cho Thành của Đức Chúa Trời đời đời (21:24, 26; Ê-sai 60:3; I Cô-rinh-tô 12:1–27; Ê-phê-sô 4:15–16).
Về các cổng của Thành, chúng sẽ không bao giờ đóng lại: suốt ngày, mỗi ngày, nàng và Đức Chúa Trời của nàng sẽ biết niềm vui của sự tiếp cận trọn vẹn với nhau. Tại đây, cuối cùng, đêm dài đã qua; và tại đây, mọi kẻ thù đều bị đuổi ra và bị giam cầm, để không một vật ô uế nào, hay bất cứ ai thực hành sự gớm ghiếc hoặc giả dối, sẽ bao giờ bước vào nàng. Những vinh quang của Thành Đức Chúa Trời chỉ dành cho những ai đã đặt lòng tin nơi Chúa Giê-xu Christ: cho những ai có tên được biên trong sách sự sống của Chiên Con (21:25–27; Ê-sai 52:11; 60:11; Giăng 1:12; 3:16; 5:24; 6:29).
Thiên Đàng Được Phục Hồi Và Vinh Hiển Hóa (22:1–5)
Trong Khải Huyền 22:1–5, Thánh Linh mô tả thêm về Thành Cô Dâu, nhưng lần này như đang cư ngụ trong Thiên Đàng được phục hồi và vinh hiển hóa.
Trong câu 1, chúng ta nhìn thấy thiên sứ chỉ cho Giăng sông nước sự sống, chảy xuống giữa đường phố của Thành từ ngai của Đức Chúa Trời và Chiên Con. Biểu tượng này gợi nhớ dòng sông duy nhất trong Vườn Ê-đen, một dòng sông chia thành bốn nhánh và chảy ra khắp đất trước thời đại hồng thủy (Sáng Thế Ký 2:10–14). Bản văn của chúng ta cung cấp hình bóng đối ứng. Một cách huyền nhiệm, dòng sông lịch sử đã chỉ trước về dòng sông cuối cùng của Đức Chúa Trời: Thánh Linh của sự sống trong Chúa Giê-xu Christ, hằng chảy ra từ lòng của Đức Chúa Trời có quyền tể trị, và vào giữa (tức là lòng) của Thành Cô Dâu (Ê-xê-chi-ên 47:1–12; Giăng 7:37–39; Rô-ma 8:2).
Tương tự, trong Vườn Ê-đen sắp đến, Thành của Đức Chúa Trời sẽ luôn được nuôi dưỡng bởi Cây Sự Sống, chính là Đấng Christ; và nàng sẽ được duy trì trong sức khỏe trọn vẹn nhờ lá của Cây ấy, tượng trưng cho công đức và quyền năng chữa lành của công việc cứu chuộc của Đấng Christ, luôn được bảo đảm bởi những sự cầu thay của Ngài trước ngai Đức Chúa Trời (22:2; Ê-xê-chi-ên 47:12; Rô-ma 8:34; Hê-bơ-rơ 4:16; 7:25).
Như trong Vườn Ê-đen trước khi sa ngã, tại đây cũng vậy: sẽ không có lời rủa sả nào. Nhưng hơn thế nữa, ngai của Đức Chúa Trời và Chiên Con sẽ ở trong nàng (22:3). Nghĩa là, sự cai trị trọn vẹn của Đức Chúa Trời Ba Ngôi, được ban cho loài người trong Vườn Ê-đen tại Cây Sự Sống, giờ đây sẽ ngự trên nhân loại đã được cứu chuộc, nhờ công việc trọn vẹn của A-đam Sau Cùng, được thực hiện cách trung tín suốt những năm Ngài bước đi trên đất và những thế kỷ Ngài trị vì trên trời (22:3a; Rô-ma 5:18–21; 8:18–24).
Vì vậy, với Đức Chúa Trời trong Đấng Christ làm Vua của họ, các tôi tớ của Ngài sẽ phục vụ Ngài cách trọn vẹn; khi thấy mặt Ngài, họ sẽ giống như Ngài cách trọn vẹn; và khi có danh Ngài viết trên trán mình, họ sẽ thuộc về Ngài cách trọn vẹn (22:4; I Giăng 3:2). Trong một thế giới vinh hiển, nơi đêm không còn nữa, và nơi chính Chúa là Đức Chúa Trời ban ánh sáng cho mọi sự, các thánh đồ sẽ trị vì trong sự sống qua Đấng Christ, và với Đấng Christ, đời đời vô cùng (22:3b-5; Rô-ma 5:17, 21). A-men.
Cuộc Trò Chuyện Tiên Tri Kết Thúc (22:6–21)
Khi chính Đức Chúa Trời đưa sách Khải Huyền đến hồi kết, Ngài ban cho chúng ta một cuộc trò chuyện nhanh, nhịp nhàng giữa ba kênh chính của chân lý đã được mặc khải của Ngài: Đấng Christ, thiên sứ, và sứ đồ Giăng (được linh cảm). Cuộc trò chuyện mang tính tiên tri sâu sắc, chứa đựng, như mọi khi, sự dạy dỗ, khuyên bảo, cảnh báo, và khích lệ vừa trang trọng vừa vui mừng, đến với chúng ta dưới nhiều hình thức khác nhau. Như một dòng chảy mạnh, một chủ đề duy nhất chạy xuyên qua mọi sự tương tác này: thì giờ đã gần (22:6–7, 10, 12, 20).
Ý chính của các câu 6–7 là bảo đảm với các thánh đồ rằng toàn bộ lời tiên tri đều đáng tin cậy và chân thật. Tại đây, Thánh Linh nhắc đến ba nhân chứng xác nhận sự thật này. Lời tiên tri phát xuất từ Chúa (tức là từ Đức Chúa Trời Cha), Đấng đã sai thiên sứ của Ngài đến để truyền đạt nó, và là Đấng đã linh cảm cho tiên tri Tân Ước của Ngài — sứ đồ Giăng — để chép lại nó. Chính Đấng Christ đặt dấu ấn của Ngài lên cuốn sách, công bố phước hạnh đời đời cho mọi người tin và vâng theo nội dung của nó (22:7; Giăng 3:36; Khải Huyền 1:5).
Trong các câu 8–9, chúng ta thấy Giăng một lần nữa sa vào cám dỗ thờ lạy một thiên sứ — lần này là thiên sứ đã đem đến cho ông sự mặc khải về Thành Cô Dâu (21:9). Thật thích hợp, chính thiên sứ ấy một lần nữa khuyên bảo ông trong tình yêu thương (19:10). Lời của thiên sứ là một lời nhắc nhở mạnh mẽ và rất cần thiết về một chân lý trung tâm của đức tin Phúc Âm: giống như chính các thiên sứ, toàn thể nhân loại phải — và giờ đây có thể — hướng sự thờ phượng của mình chỉ về Đức Chúa Trời Ba Ngôi mà thôi; và đặc biệt, hướng về Đức Chúa Trời Cha, qua Con (Đấng Trung Bảo duy nhất giữa Đức Chúa Trời và loài người), bởi quyền năng giúp đỡ của Đức Thánh Linh (Giăng 4:23; 9:38; Phi-líp 3:3; Cô-lô-se 2:18; I Ti-mô-thê 2:6; Hê-bơ-rơ 1:1–2:9).
Trọng tâm của các câu 10–17 là khắc sâu vào Hội Thánh rằng sự cuối cùng đã gần kề. Thật vậy, theo cách tính của loài người, Chúa dường như trì hoãn lâu (Ma-thi-ơ 25:19). Nhưng theo cách tính của Đức Chúa Trời, sự hiện đến của Ngài đã gần: rất gần, và càng ngày càng gần hơn (Ma-thi-ơ 4:17; II Phi-e-rơ 3:1–10). Dù là thánh đồ hay tội nhân, mọi người đều phải sống theo đúng như vậy.
Cả ba đấng mặc khải đều làm chứng cho chân lý quan trọng này.
Trong các câu 10–11, chính thiên sứ bảo Giăng rằng thời điểm đã định đã gần kề, vì lý do đó, ông không được niêm phong lời tiên tri; nghĩa là, ông không được giấu kín ý nghĩa của nó (hoặc các ứng dụng thực tiễn của nó) cho đến một thời điểm sau này, vì nó cần thiết ngay bây giờ. Vì vậy, hễ các thánh đồ hãy bền đỗ trong sự công chính và không ngừng theo đuổi sự nên thánh, ngay cả khi những kẻ hư mất, sau khi đã khước từ Đấng Christ và Phúc Âm, vẫn tiếp tục trong đường lối gian ác của mình và tiến đến sự hủy diệt (22:11; Giăng 17:16–18; II Cô-rinh-tô 7:1; Phi-líp 3:13–15, 17–19; Khải Huyền 17:8, 11).
Trong các câu 12–16, đến lượt Chúa phán cùng một chân lý ấy. Ngài sắp đến mau chóng; và chính Ngài, Đấng An-pha và Ô-mê-ga, sẽ hành động như Thẩm Phán, ban cho mỗi người tiền công xứng với người ấy (22:12–13). Trong câu 14, Đấng Tiên Tri thiên thượng nhắc lại lời hứa của Ngài: phước hạnh đời đời cho mọi người giặt áo mình trong huyết của Chiên Con, để họ có thể dự phần cách chính đáng vào Cây Sự Sống và bước vào Thành qua các cổng của nàng — để họ có thể dự phần đầy đủ vào sự sống của Đấng Christ, và bước vào đầy đủ sự sống của Thành Đức Chúa Trời. Trong câu 15, Ngài ban ra một lời cảnh báo: sự loại trừ đời đời chờ đợi mọi người khước từ Phúc Âm và tiếp tục trong tội lỗi. Và trong câu 16, Ngài tỏ ra quyền tể trị của Ngài trên các thiên sứ và tình yêu của Ngài đối với Hội Thánh: sách Khải Huyền là món quà của Ngài (và của Cha Ngài) cho sự gây dựng và phúc lợi đời đời của các thánh đồ (Ê-phê-sô 4:11–13; 5:25–27). Đấng là Gốc (tức là Đấng Sáng Tạo) của Đa-vít và là sao mai sáng chói (tức là bình minh của sự sáng tạo mới, và Đấng sẽ tạo dựng nó) bảo đảm với Hội Thánh rằng những điều này là thật.
Theo một sự mơ hồ thánh khiết, không hoàn toàn rõ ràng ai đang nói trong câu 17. Nhưng nội dung của lời tuyên bố thì vô cùng rõ ràng. Đây là sứ điệp yêu thương của Đức Chúa Trời, Đấng Christ, Thánh Linh, và chính Thành Cô Dâu gửi đến một thế giới bị bao phủ bởi sự khởi đầu của sự hiện đến, sự xét xử, và sự cuối cùng của mọi sự: Hãy đến! Hỡi tất cả những ai đang khát trong trái đất khô cằn về thuộc linh này; hỡi tất cả những ai nghèo khó, không có gì trong tay để mua lấy sự thương xót, ơn huệ, và phước hạnh từ Đức Chúa Trời; và hỡi tất cả những ai đang chết, nhưng khao khát được sống: hãy đến với Đấng Christ và nhận từ Ngài những ơn ban nhưng không là sự tha thứ, sự công chính, và sự sống đời đời!
Trong các câu 18–19, Giăng mãi mãi đặt lời của sách Khải Huyền vào trong quy điển của Kinh Thánh thánh, trang trọng đe dọa sự hủy diệt đời đời đối với bất cứ ai dám thêm vào hoặc bớt đi khỏi lời ấy (Phục Truyền Luật Lệ Ký 4:2; 12:32; Châm Ngôn 30:6). Liệu một Cơ Đốc nhân tái sinh có làm điều như vậy không? Chắc chắn là không, vì bởi Thánh Linh, người ấy đã được dạy phải run sợ trước Lời Đức Chúa Trời (Ê-sai 66:22). Nhưng những người chỉ mang danh, những kẻ giả hình, và những kẻ bội đạo thì có thể. Vì vậy, tại đây, trong tình yêu thương, họ được cảnh báo cách trang trọng chống lại điều đó.
Trong câu 20, chúng ta nghe thấy một sự đối đáp thánh khiết, được lặp lại nhiều lần trong lịch sử của Hội Thánh lữ hành. Chính Đấng Christ, để khích lệ Cô Dâu của Ngài, hứa một lần nữa rằng Ngài sắp đến. Rồi, khi nhận ra một lần nữa Ngài đến gần biết bao, Cô Dâu đột nhiên nhận được sức lực mới, và vì vậy kêu lên: “A-men! Lạy Chúa Giê-xu, xin hãy đến!”
Trong câu 21, sứ đồ kết thúc bằng một lời chúc phước, cầu nguyện ân điển của Đức Chúa Trời trên dân sự của Đức Chúa Trời. Chắc chắn nhất, đó là một lời cầu nguyện mà Đức Chúa Trời đã nhậm, và sẽ luôn nhậm.
Nhưng đó cũng là một lời nhắc nhở. Hành trình gian nan của Hội Thánh qua đồng vắng gào thét của thế giới gian ác hiện tại này luôn luôn bởi ân điển: bởi ân điển mà thôi, qua đức tin mà thôi, trong Đấng Christ mà thôi, vì vinh quang của Đức Chúa Trời mà thôi.
Vì vậy, hễ Cô Dâu được thấy luôn luôn hướng về Vua giữ giao ước của mình, vì Ngài đã hứa sẽ ở cùng nàng suốt hành trình của nàng; thỏa mãn cơn đói của nàng bằng ma-na giấu kín; làm dịu cơn khát của nàng bằng nước sống; bảo vệ nàng khỏi mọi kẻ thù; và dẫn dắt nàng ngày đêm bằng trụ mây và trụ lửa, cho đến cuối cùng nàng bước vào Đất Hứa, được ngồi tại bàn của Cha nàng, và mừng lễ cưới của Chiên Con đời đời.
Thậm chí, lạy Chúa Giê-xu, xin hãy đến!
PHỤ LỤC I
Cách Giải Thích Khải Huyền Theo Chủ Nghĩa Phân Kỳ, Cùng Với Những Lời Đáp Theo Quan Điểm Vô Thiên Niên Kỷ
Tại sao thuyết tiền thiên niên kỷ phân kỳ lại nắm giữ trí tưởng tượng của giới Phúc Âm một cách mạnh mẽ đến thế? Một lý do — và có lẽ là lý do thuyết phục nhất — là cách mà (cách giải nghĩa phân kỳ về) lời tiên tri nổi tiếng của Đa-ni-ên về Bảy Mươi Tuần Lễ (Đa-ni-ên 9:24–27) dường như hòa hợp với cấu trúc và nội dung của sách Khải Huyền. Trong mắt các nhà phân kỳ, hai bản văn này song song và xác nhận lẫn nhau một cách rõ ràng đến nỗi chân lý của hệ thống thần học của họ không thể nào còn nghi ngờ, bất kể DNT có nói gì về các chủ đề trung tâm của thần học cánh chung trong Kinh Thánh: bản chất và cấu trúc của vương quốc Đức Chúa Trời, bản chất và cấu trúc của sự cuối cùng, và phương pháp Tân Ước đúng đắn để giải nghĩa các lời tiên tri về vương quốc trong Cựu Ước (OTKP).
Tôi không phải là người duy nhất tin rằng sự hòa hợp tưởng như vậy, thật ra, chỉ là ảo tưởng — một ảo tưởng làm tổn hại chân lý Kinh Thánh và đã gây tổn hại thuộc linh đáng kể cho dân của Đức Chúa Trời. Với hy vọng phá tan ảo tưởng ấy, và đưa các anh em phân kỳ yêu dấu của tôi trở về với đức tin vô thiên niên kỷ của các tổ phụ Tin Lành của họ, tôi đã viết phụ lục này, trong đó tôi sẽ dựa nhiều vào phần tổng quan trước đây của chúng ta về sách Khải Huyền.
Hành trình sắp tới sẽ gồm ba bước. Trước hết, tôi sẽ trình bày tóm tắt cách giải nghĩa phân kỳ về Đa-ni-ên 9:24–27. Tiếp theo, chúng ta sẽ lần lượt đi qua năm khối của sách Khải Huyền, xem xét kỹ lưỡng những mối liên hệ (được cho là có) của chúng với lời tiên tri của Đa-ni-ên, và đối chiếu cách giải nghĩa phân kỳ với cách giải nghĩa vô thiên niên kỷ. Cuối cùng, chúng ta sẽ xem xét tại sao các anh em phân kỳ của chúng ta lại vấp ngã nặng nề đến thế trước phần kết vĩ đại của toàn bộ Kinh Thánh, và làm thế nào họ có thể trở về với nền tảng Kinh Thánh vững chắc.
SỰ GIẢI NGHĨA PHÂN KỲ VỀ BẢY MƯƠI TUẦN LỄ CỦA ĐA-NI-ÊN
Sau đây, qua miệng của một nhà phân kỳ tưởng tượng, là một trình bày ngắn gọn về cách giải nghĩa phân kỳ tiêu chuẩn về Đa-ni-ên 9:24–27.
“Chủ đề của lời tiên tri này không phải, như các nhà vô thiên niên kỷ khẳng định, là tương lai của Y-sơ-ra-ên thuộc linh (tức là Hội Thánh), mà là của Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc. Dân của Đa-ni-ên và thành của Đa-ni-ên không phải là những người Do Thái và Dân Ngoại được cắt bì thuộc linh, mà là dân tộc Do Thái và thủ đô vật chất lịch sử của họ, tọa lạc tại quê hương vật chất lịch sử đã hứa cho Áp-ra-ham và dòng dõi của ông (9:24).
“Cũng như trong bản văn này, khắp các sách tiên tri đều vậy: Đức Chúa Trời đã hứa với dân Cựu Ước của Ngài rằng một ngày kia, chẳng bao lâu, Ngài sẽ sai đến một Đấng Mê-si-a, một Con của Đa-vít được Đức Thánh Linh xức dầu, để cai trị Y-sơ-ra-ên (và các dân tộc) trong một vương quốc thần quyền trên đất. Nhiều thế kỷ sau, trong những ngày Ngài mang xác thịt, Chúa Giê-xu Christ đã rao giảng chính vương quốc ấy, dâng vương quốc ấy cho Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc. Nhưng vào giữa chức vụ trên đất của Ngài, dân chúng đã khước từ cả Đấng Mê-si-a của họ lẫn vương quốc thần quyền của Ngài. Vì vậy Chúa Giê-xu đã đưa ra một điều mầu nhiệm: một chương trình cứu chuộc trước đây bị che giấu của Đức Chúa Trời. Chúng tôi gọi điều mầu nhiệm này là Phúc Âm về ân điển của Đức Chúa Trời: tin tốt lành về sự tạo dựng một vương quốc thuộc linh và thiên thượng một cách riêng biệt, một vương quốc được bước vào nhờ sự tái sinh thuộc linh và đức tin đơn sơ nơi thân vị và công việc của Đấng Christ.
“Vương quốc thiên thượng mới này đã ra đời vào Ngày Lễ Ngũ Tuần, sự kiện cứu chuộc đã khai mở điều mà chúng tôi gọi là Thời Đại Hội Thánh. Trong thời đại này, nay đã dài khoảng hai nghìn năm, vương quốc quả thật đã có một phần sót lại nhỏ gồm các tín hữu Do Thái cư ngụ; nhưng phần lớn là Dân Ngoại đã chiếm giữ các khu vực thiên thượng. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời đã không từ bỏ dân Cựu Ước của Ngài. Hoàn toàn không phải vậy! Vì chẳng bao lâu nữa họ sẽ lại có một cơ hội nữa để tiếp nhận Đấng Mê-si-a của mình và cùng cai trị với Ngài trên đất trong thiên niên kỷ: trong một Thời Đại Vương Quốc kéo dài một nghìn năm. Và lần này họ sẽ không quay lưng đi.
“Đức Chúa Trời toàn tri đã thấy trước tất cả những điều này và đã bày tỏ cho Đa-ni-ên qua thiên sứ Gáp-ri-ên. Bản ghi chép về cuộc gặp gỡ của họ được tìm thấy trong Đa-ni-ên 9:24–27. Tại đó chúng ta biết rằng trước khi Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc có thể bước vào vương quốc thần quyền đã hứa, họ phải trải qua ‘bảy mươi tuần lễ’ trước đã. Mỗi ‘tuần lễ’ là một tuần gồm bảy năm, vì vậy bảy mươi tuần lễ bằng 490 năm. Sáu mươi chín tuần lễ trong câu 25 bắt đầu với sắc lệnh của Ạt-ta-xét-xe về việc tái thiết Giê-ru-sa-lem (năm 445 trước Công Nguyên); chúng kết thúc vào lúc Chúa Giê-xu giáng sinh (hoặc vào lúc Ngài khải hoàn vào thành). Câu 26 cho chúng ta biết các sự kiện của tuần lễ thứ sáu mươi chín: tuần lễ mà trong đó Đấng Christ bị khước từ một cách dứt khoát, sau đó Tít, một tướng La Mã, đến và phá hủy đền thờ tại Giê-ru-sa-lem.
“Nhưng đến điểm này trong bản văn của chúng ta, một điều bất ngờ xảy ra: Đức Chúa Trời (qua những lời Ngài phán qua Gáp-ri-ên) bỗng nhiên nhảy qua toàn bộ thời đại Hội Thánh, nhờ đó giữ kín những giao dịch của Ngài với dân thiên thượng của Ngài (tức là Hội Thánh) như một điều mầu nhiệm — một điều mầu nhiệm sau này sẽ được Đấng Christ bày tỏ sau khi Y-sơ-ra-ên khước từ Ngài trong những ngày Ngài mang xác thịt. Theo đó, câu 27 cho chúng ta biết những sự kiện tương lai đã được tiền định sẽ xảy ra trong tuần lễ thứ bảy mươi: tuần lễ tiếp nối sự cất lên bí mật của Hội Thánh, nhờ đó Đức Chúa Trời (qua Đấng Christ) sẽ đưa dân thuộc linh của Ngài lên thiên đàng ở trên cao, để đồng hồ tiên tri của Ngài có thể bắt đầu chạy trở lại. Nói cách khác, ngay sau sự cất lên, Đức Chúa Trời sẽ nối lại những giao dịch cứu chuộc của Ngài với các con (thuộc thể) của Áp-ra-ham, với mục đích đem đến vương quốc thần quyền mà Ngài đã hứa từ lâu.
“Tuần lễ cuối cùng kéo dài bảy năm này được gọi là cơn hoạn nạn. Trong thời gian này, 144.000 nhà truyền giáo Do Thái sẽ rao giảng tin tốt lành về vương quốc thần quyền sắp đến cho các dân tộc. Vào lúc bắt đầu cơn hoạn nạn, Kẻ Chống Christ sẽ lập một giao ước với Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc. Nhưng vào giữa tuần lễ, hắn sẽ phá vỡ giao ước ấy, đàn áp việc thờ phượng của người Do Thái trong thời sau rốt, làm ô uế đền thờ Do Thái (đã được phục hồi), và bắt bớ mọi tín hữu tin nơi Chúa Giê-xu. Điều này đánh dấu sự khởi đầu của cơn đại hoạn nạn, sẽ kéo dài đúng ba năm rưỡi. Đến cuối thời gian ấy, Đấng Christ sẽ trở lại trong vinh quang, hủy diệt Kẻ Chống Christ, và đón tiếp các thánh đồ Do Thái cùng những người Dân Ngoại trở lại đạo của họ vào Thời Đại Vương Quốc đã hứa. Theo Khải Huyền 20, Thời Đại Vương Quốc sẽ kéo dài đúng một nghìn năm, sau đó là trận chiến cuối cùng, sự phán xét cuối cùng, và sự xuất hiện của thế giới đời đời sẽ đến.”
Một lần nữa, cách giải nghĩa này về Đa-ni-ên 9:24–27, đã được phổ biến qua nhiều thập kỷ giảng dạy và dạy dỗ theo thuyết phân kỳ, đã ăn sâu vào tâm trí của giới Phúc Âm. Tuy nhiên, nhiều học giả Kinh Thánh — phần lớn thuộc cánh Cải Chánh của giới Phúc Âm — đã đi đến những kết luận rất khác. Chính tôi cũng vậy, khi lập luận rằng gánh nặng thật sự của lời tiên tri của Đa-ni-ên là tiên báo về sự giáng sinh, sự tăng trưởng, những thăng trầm, trận chiến cuối cùng, và vinh quang cuối cùng của Y-sơ-ra-ên đời đời của Đức Chúa Trời: Hội Thánh, gồm những người Do Thái và Dân Ngoại tin Chúa thuộc mọi thời đại.21
Nhưng giờ đây chúng ta phải tiếp tục tiến lên.
NHỮNG TUYÊN BỐ PHÂN KỲ, NHỮNG LỜI ĐÁP VÔ THIÊN NIÊN KỶ
Giờ đây chúng ta chuyển sang cách giải nghĩa phân kỳ về sách Khải Huyền. Trong những đoạn sắp tới, tôi sẽ trình bày cốt lõi của cách giải nghĩa phân kỳ về mỗi phần trong năm phần của sách Khải Huyền. Sau đó, tôi sẽ đưa ra lời đáp vô thiên niên kỷ, được in nghiêng. Dọc đường, tôi sẽ chỉ ra cách giải nghĩa phân kỳ về Đa-ni-ên 9:24–27 chi phối suy nghĩ của nhà phân kỳ về sách Khải Huyền như thế nào, rồi giải thích tại sao tôi tin rằng những kết luận ấy là sai lầm.
KHỐI THỨ NHẤT
Giáo Huấn Phân Kỳ: Chương 1 của sách Khải Huyền cho chúng ta một khải tượng về Đấng Christ vinh hiển, Đấng sẽ trước hết làm ứng nghiệm mục đích của Đức Chúa Trời dành cho Hội Thánh (các chương 2–5), rồi sau đó mục đích của Đức Chúa Trời dành cho Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc và các dân tộc Dân Ngoại tin Chúa còn sống sót qua cơn hoạn nạn và bước vào thiên niên kỷ (các chương 6–20).
Lời Đáp Vô Thiên Niên Kỷ: Đúng, chương 1 cho chúng ta một sự bày tỏ về Đấng Christ vinh hiển, Chúa của phần còn lại của lịch sử cứu rỗi. Nhưng không, sách này không cho chúng ta mục đích và chương trình hai mặt của Đức Chúa Trời, trước hết dành cho Hội Thánh, rồi sau đó dành cho Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc. Trái lại, sách cho chúng ta mục đích và chương trình duy nhất của Đức Chúa Trời dành cho dân duy nhất của Ngài: Hội Thánh, gồm những người Do Thái và Dân Ngoại tin Chúa thuộc mọi thời đại. Tuy nhiên, tại đây, trọng tâm rơi vào dân giao ước mới của Đức Chúa Trời, là dân mà Vua Chí Cao của thiên đàng sẽ ban quyền năng để thực hiện cuộc hành hương thuộc linh đầy khó khăn của họ xuyên qua Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm.
KHỐI THỨ HAI
Giáo Huấn Phân Kỳ: Các chương 2–3 cho chúng ta những sứ điệp của Chúa gửi đến bảy Hội Thánh tại A-si. Dù những Hội Thánh ấy có thật, chúng cũng tượng trưng cho Hội Thánh phổ quát, và (đối với những người trong chúng ta nghiêng về cách giải nghĩa lịch sử về sách Khải Huyền) những giai đoạn lịch sử mà Hội Thánh phải trải qua trong suốt thời đại Hội Thánh. Thời đại này là “dấu ngoặc mầu nhiệm” mà cả Đa-ni-ên lẫn bất kỳ nhà tiên tri Cựu Ước nào khác đều không thấy trước. Đó là thời đại mà Đấng Christ đã bày tỏ khi, trong lúc dự liệu việc Ngài sẽ bị Y-sơ-ra-ên khước từ, Ngài phán: “Ta sẽ lập Hội Thánh Ta” (Ma-thi-ơ 16:18). Như vậy, trong các chương 2–3, Đấng Christ đang phán với Hội Thánh, về Hội Thánh trong thời đại Hội Thánh. Tuy nhiên, chẳng bao lâu nữa, Ngài sẽ phán với Y-sơ-ra-ên, và về Y-sơ-ra-ên (cùng các dân tộc) trong cơn hoạn nạn, và tiếp tục vào trong thiên niên kỷ.
Lời Đáp Vô Thiên Niên Kỷ: Đúng, bản chất thật sự của Hội Thánh, với tư cách là thân thể thuộc linh của Đấng Mê-si-a, là một điều mầu nhiệm bị che giấu khỏi các nhà tiên tri Cựu Ước (Ê-phê-sô 3:1–3). Tuy nhiên, các nhà tiên tri quả thật đã thấy trước Hội Thánh, và đã được Đức Thánh Linh cảm thúc để nói về Hội Thánh, dù dưới bức màn hình ảnh Cựu Ước (ví dụ Ê-sai 60; Giê-rê-mi 3:16–18; Ê-xê-chi-ên 37–48). Và điều này cũng đúng với thiên sứ Gáp-ri-ên và chính nhà tiên tri Đa-ni-ên, là người đã viết về Hội Thánh trong Đa-ni-ên 9:25b–27! Còn về sách Khải Huyền, trong các chương 2–3, Tiên Tri Chí Cao của thiên đàng phán với Hội Thánh về những điểm mạnh và điểm yếu khác nhau mà Hội Thánh sẽ bày tỏ trong cuộc hành hương của mình đến thế giới sẽ đến. Rồi, trong các chương 6–20, Ngài phán với Hội Thánh về những nhân vật, quyền lực, sự kiện, và thể chế mà Hội Thánh sẽ gặp trên đường đi. Trong sách Khải Huyền, Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc không bao giờ được nhắm đến, trong khi hình bóng đối ứng thật sự của Y-sơ-ra-ên, tức Hội Thánh thuộc linh chân thật, luôn luôn và chỉ luôn được nhắm đến.
KHỐI THỨ BA
Giáo Huấn Phân Kỳ: Trong các chương 4–5, chúng ta có khải tượng của Giăng về thiên đàng, những cư dân của nó, và sự thờ phượng mà họ dâng tràn trong đó. Sứ đồ nghe một tiếng phán: “Hãy lên đây” (4:1). Đối với nhiều người trong chúng ta, đây là một ám chỉ kín đáo về sự cất lên. Đối với tất cả chúng ta, hai mươi bốn trưởng lão tượng trưng cho Hội Thánh đã được cất lên, được vinh hiển, được ban thưởng, và đang thờ phượng. Trước mắt Hội Thánh, và khơi dậy lời ngợi khen của Hội Thánh, Đấng Christ nhận từ Cha quyển khế ước về đất và chuẩn bị mở bảy ấn. Khi Ngài làm vậy, tuần lễ thứ bảy mươi của Đa-ni-ên (tức là cơn hoạn nạn bảy năm) bắt đầu. Nói cách khác, Đấng Christ vinh hiển giờ đây bắt đầu những giao dịch cánh chung của Ngài với Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc và các dân tộc, với mục đích đem đến Thời Đại Vương Quốc kéo dài một nghìn năm.
Lời Đáp Vô Thiên Niên Kỷ: Không, hành trình của Giăng lên thiên đàng không mô tả sự cất lên bí mật của Hội Thánh (một giáo lý không có trong DNT). Tuy nhiên, hành trình ấy nhắc nhở chúng ta rằng nhờ sự tái sinh, mọi thành viên của Hội Thánh của Đấng Christ đều đang, hoặc sẽ được, ngồi tại các nơi trên trời với Ngài (Ê-phê-sô 2:6). Còn về cảnh tượng trên thiên đàng, nó vượt thời gian, mô tả sắc lệnh đời đời của Đức Chúa Trời rằng Hội Thánh đã được cứu chuộc phải sống và thờ phượng trước ngai Ngài đời đời. Hội Thánh gồm các thánh đồ Cựu Ước (tượng trưng bằng mười hai tổ phụ ngồi trên các ngai) và các thánh đồ Tân Ước (tượng trưng bằng mười hai sứ đồ ngồi trên các ngai). Cuộn sách trong tay Cha là một di chúc, chứa đựng cơ nghiệp đời đời của các thánh đồ (được bày tỏ đầy đủ trong các chương 21–22). Trước khi họ có thể nhận lãnh cơ nghiệp ấy, Vua Chí Cao của thiên đàng, Đấng đã đắc thắng trên đất vì sự cứu rỗi của dân Ngài, phải mở bảy ấn của cuộn sách. Nghĩa là, Ngài phải chủ tọa phần còn lại của lịch sử cứu rỗi: chủ tọa những sự kiện lịch sử khác nhau mà qua đó công việc cứu chuộc của Ngài sẽ được thúc đẩy, rao giảng, và áp dụng vào lòng của dân tin Chúa của Ngài. Tóm lại, các chương 4 và 5 của sách Khải Huyền tuyên bố với chúng ta rằng Đấng Christ phải giám sát cuộc hành hương của Hội Thánh Ngài xuyên suốt EOP, sau đó Ngài sẽ trở lại để hoàn tất chương trình của Đức Chúa Trời trong sự phán xét cuối cùng và sự cứu chuộc, và đem đến trời mới và đất mới, cơ nghiệp đời đời của con cái Đức Chúa Trời.
KHỐI THỨ TƯ
Giáo Huấn Phân Kỳ: Các chương 6–19 cho chúng ta cơn hoạn nạn, tuần lễ thứ bảy mươi của Đa-ni-ên. Về bản chất, đó là một mùa truyền giảng thế giới kéo dài bảy năm, trong đó 144.000 người Y-sơ-ra-ên đã được cứu chuộc, được ủy nhiệm, và được xức dầu sẽ rao giảng Phúc Âm về vương quốc thiên niên kỷ sắp đến giữa những sự phán xét quan phòng ngày càng gia tăng và ngày càng dữ dội, đạt đến đỉnh điểm trong sự phán xét cuối cùng đối với các dân tộc còn sống khi Đấng Christ trở lại cách tỏ tường (7:1–8; 19:11–21). Những sự phán xét này có tính chất nối tiếp, tiến triển từ sáu ấn (6–7), qua bảy tiếng kèn (8–11), rồi đến bảy bát (15–16). Như John MacArthur viết: “Các sự phán xét bằng ấn bao gồm mọi sự phán xét cho đến cuối cùng. Ấn thứ bảy chứa bảy tiếng kèn, tiếng kèn thứ bảy chứa bảy bát.”22 Vào giữa cơn hoạn nạn, Kẻ Chống Christ (tức là con thú) sẽ xuất hiện, phá vỡ giao ước của hắn với Y-sơ-ra-ên, làm ô uế đền thờ, và tàn phá Giê-ru-sa-lem; lúc ấy, ba năm rưỡi của cơn đại hoạn nạn sẽ bắt đầu (13:5). Phần này kết thúc với chương 19, chương duy nhất trong sách Khải Huyền cho chúng ta sự tái lâm của Đấng Christ trong vinh quang (19:11–16), sự diệt vong của các kẻ thù của Đức Chúa Trời đã tập hợp chống lại Ngài và dân Ngài trong vùng đất bao quanh Mê-ghi-đô (19:17–21), và sự kết thúc của cơn đại hoạn nạn.
Lời Đáp Vô Thiên Niên Kỷ: Không, những chương này không nói về một cơn hoạn nạn bảy năm trong tương lai. Trái lại, cùng với chương 20, chúng dùng ngôn ngữ tượng trưng phong phú để cho chúng ta sáu lần thuật lại song song về diễn trình và đặc tính của vương triều thiên thượng của Vua Chí Cao. Mỗi lần thuật lại bắt đầu từ đầu EOP và kết thúc bằng một sự mô tả ít nhiều mang tính tượng trưng về sự trở lại của Đấng Christ trong sự phán xét, và thỉnh thoảng, về phước hạnh tiếp theo của các thánh đồ trong thế giới sẽ đến. Những cách giải nghĩa theo nghĩa đen về 144.000 người Y-sơ-ra-ên được đóng ấn, các sự phán xét bằng ấn, các sự phán xét bằng kèn, các sự phán xét bằng bát, hai nhân chứng, những biến thể của ba năm rưỡi, dấu của con thú, và Trận Chiến Ha-ma-ghê-đôn đều gây tàn phá cho bản văn. Chúng làm căng thẳng sự tin cậy một cách không cần thiết, gây ra những nỗi sợ hãi làm tê liệt, và che khuất ý nghĩa, sự trang nghiêm, và sự kỳ diệu của những khải tượng song song này. Tại đây, sai lầm phân kỳ gây hại lớn cho Hội Thánh, không chỉ vì hiểu sai biểu tượng được dùng trong những chương này, mà còn vì gán sự ứng nghiệm của chúng cho một dân tộc khác và vào một tương lai xa xôi (sau sự cất lên). Y-sơ-ra-ên thuộc linh của Đức Chúa Trời đang hành trình qua đồng vắng gào thét của thời đại gian ác hiện tại này. Hội Thánh đang hướng đến những thách thức đặc biệt của trận chiến cuối cùng. Để được chuẩn bị đầy đủ, Hội Thánh cần nghe tiếng nói khôn ngoan và an ủi của Đấng Chăn Chiên thiên thượng của mình. Tại đây, cũng như ở những nơi khác, thuyết phân kỳ đã làm câm lặng tiếng nói ấy.
KHẢI HUYỀN 20
Giáo Huấn Phân Kỳ: Chương 20 cho chúng ta mục tiêu và hậu quả của bảy mươi tuần lễ của Đa-ni-ên: Thời Đại Vương Quốc kéo dài một nghìn năm, trong đó mọi lời tiên tri về vương quốc trong Cựu Ước đều được ứng nghiệm (theo nghĩa đen). Trước hết, Sa-tan và các quỷ của hắn bị quăng xuống vực sâu, mở đường cho những điều kiện thuộc linh và vật chất được cải thiện rất nhiều trên đất. Rồi, trong sự sống lại lần thứ nhất, Đấng Christ khiến các thánh đồ Cựu Ước và các tử đạo trong cơn hoạn nạn sống lại. Họ, cùng với những người đã tin Chúa trong cơn hoạn nạn, bước vào Thời Đại Vương Quốc và cùng cai trị trên đất với Đấng Christ trong thiên niên kỷ. Việc thờ phượng trong đền thờ Cựu Ước, tập trung tại Giê-ru-sa-lem, được phục hồi, nhưng chỉ để kỷ niệm công việc đã hoàn tất của Đấng Christ. Về căn bản, thiên niên kỷ là một mùa dài của hòa bình, thịnh vượng, trường thọ, công chính, và vui mừng. Tuy nhiên, khi thời gian trôi qua, nhiều con cái của các thánh đồ trong cơn hoạn nạn rơi vào sự vô tín. Kết quả là một loạt các sự kiện cánh chung đầy kịch tính kết thúc thiên niên kỷ: Sa-tan được thả ra khỏi vực sâu, một cuộc tập hợp các dân tộc nổi loạn chống lại Giê-ru-sa-lem, một sự phán xét của Đức Chúa Trời bằng lửa, một sự sống lại lần thứ hai (lần này là của những kẻ chết không tin Chúa), và một sự phán xét cuối cùng đối với mọi kẻ không tin tại ngai lớn và trắng.
Lời Đáp Vô Thiên Niên Kỷ: Không, Khải Huyền 20 không mô tả một vương triều tương lai kéo dài một nghìn năm của Đấng Christ trên đất. Trái lại, chương này cho chúng ta lần thuật lại thứ bảy và cuối cùng về diễn trình và đặc tính của vương triều thiên thượng của Ngài, cùng với những tác động của nó trên đất. Trong thời gian này, kéo dài giữa lần đến thứ nhất và lần đến thứ hai của Chúa, Sa-tan bị trói không cho lừa dối những người được chọn của Đức Chúa Trời, và cũng không cho tập hợp thế giới không tin Chúa cho trận chiến cuối cùng. Đó là một thời gian dài (tượng trưng bằng con số 1.000), nhưng cũng là một thời gian kết quả, trong đó Đức Chúa Trời Ba Ngôi (3) hoàn tất (10) việc áp dụng sự cứu chuộc mà Đấng Christ đã mua chuộc (10 x 10 x 10). Trong thời gian này, linh hồn của những tín hữu qua đời trong đức tin được nâng lên đến sự hoàn hảo thuộc linh và cùng cai trị trong sự sống với Đấng Christ trên thiên đàng (Rô-ma 5:17). Đây là sự sống lại lần thứ nhất. Vào cuối thời đại, Sa-tan được thả ra khỏi những sự kiềm chế và tập hợp thế giới không tin Chúa chống lại Hội Thánh cho trận chiến cuối cùng. Tuy nhiên, Đấng Christ nhanh chóng trở lại để khiến kẻ chết sống lại, phán xét thế giới, quăng những kẻ bất chính vào hồ lửa, và đem đến thế giới đời đời sẽ đến. Trong khi quan điểm phân kỳ làm căng thẳng mọi sự tin cậy, quan điểm vô thiên niên kỷ vẽ nên một bức tranh thực tế, nghiêm túc, nhưng cuối cùng đầy hy vọng về thế giới mà chúng ta đang sống, và thế giới mà chúng ta đang hướng đến.
KHỐI THỨ NĂM
Giáo Huấn Phân Kỳ: Về các chương 21–22, chúng tôi giữ những quan điểm khác nhau. Tất cả chúng tôi đều trông đợi trời mới và đất mới. Tất cả chúng tôi đều trông đợi một thành phố vật chất: nơi cư ngụ đời đời của các thánh đồ. Nhiều người trong chúng tôi trông đợi một Cây và Nước Sự Sống vật chất, dù mang ý nghĩa, đặc tính, và lợi ích thuộc linh. Một số người trong chúng tôi nói rằng bức tường ngăn cách giữa người Do Thái và Dân Ngoại sẽ bị dỡ bỏ một lần đủ cả. Những người khác nói rằng nó sẽ tồn tại đời đời.
Lời Đáp Vô Thiên Niên Kỷ: Đúng, các chương 21–22 cho chúng ta thế giới đời đời sẽ đến; nhưng không, chúng ta không thể bước vào đó với một tâm trí theo nghĩa đen. Tại đây, dùng hình ảnh phong phú của Cựu Ước và Tân Ước, Đức Thánh Linh mô tả Hội Thánh — gồm mọi dân của Đức Chúa Trời thuộc mọi thời đại — không chỉ như một Cô Dâu, mà còn như một Thành Phố. Hội Thánh là Thành Cô Dâu, đời đời cư ngụ trong trời mới và đất mới, trong Địa Đàng đã được khôi phục và vinh hiển. Ngai của Đức Chúa Trời và Chiên Con, dòng sông Nước Sự Sống, Cây Sự Sống, các trái và lá của nó — tất cả chủ yếu, nếu không muốn nói là hoàn toàn, là những thực tại thuộc linh chứ không phải những vật thể vật chất. Chúng là những biểu tượng, dạy chúng ta rằng Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con đầy quyền năng, bởi Đức Thánh Linh, sẽ đời đời làm tươi mới, nuôi dưỡng, và duy trì sức khỏe tốt lành của các con yêu dấu và Cô Dâu của Ngài trong một thế giới mới vinh hiển sẽ đến.
TẠI SAO CÁCH GIẢI NGHĨA PHÂN KỲ THẤT BẠI
Dù chắc chắn đáng khen ngợi vì sự cam kết mạnh mẽ của họ đối với một Kinh Thánh được linh cảm và rõ ràng, các anh em phân kỳ của chúng ta đã vấp ngã nặng nề trong cách giải nghĩa sách Khải Huyền. Trước sự phổ biến rộng rãi của cách giải nghĩa này, việc tóm tắt những lý do tại sao sẽ rất ích lợi cho chúng ta. Câu trả lời bảy phần của tôi, dựa trên nền tảng chúng ta đã đi qua trong Phần 1 của hành trình, như sau.
Thứ nhất, họ đã hiểu sai đối tượng mà sách nhắm đến, đó là Hội Thánh, toàn thể Hội Thánh, và không gì khác ngoài Hội Thánh. Tương lai của Y-sơ-ra-ên theo chủng tộc không hề được nhắm đến, dù mọi nhà vô thiên niên kỷ đều vui mừng khẳng định rằng Hội Thánh bao gồm vô số tín hữu Do Thái tin nơi Yeshua. Quan trọng là, một số nhà vô thiên niên kỷ cũng tin rằng một dấu hiệu lớn về sự gần kề của sự quang lâm (parousia) và sự cuối cùng sẽ là sự trở lại đạo của vô số người Do Thái theo chủng tộc. Chẳng phải là “cướp mất của Y-sơ-ra-ên”, những người giải nghĩa như vậy vẫn noi theo Kinh Thánh khi trông đợi những điều lớn lao cho dân Cựu Ước yêu dấu của Đức Chúa Trời (Rô-ma 11).23
Thứ hai, các nhà phân kỳ đã hiểu sai bản chất và mục đích của sách Khải Huyền, vì không thấy rằng đó là một lời tiên tri dài được thiết kế để gây dựng, khích lệ, và an ủi Hội Thánh khi Hội Thánh hành trình qua đồng vắng của thế giới gian ác hiện tại này.
Thứ ba, họ đã hiểu sai chủ đề nền tảng của sách, đó là vương triều trung bảo thiên thượng của Chúa Giê-xu Christ vinh hiển, Đấng đang ngồi bên hữu Đức Chúa Cha, và Đấng, xuyên suốt toàn bộ EOP, cai trị vũ trụ với mục đích thu thập, gây dựng, sai phái, gìn giữ, và cuối cùng làm vinh hiển Hội Thánh của Ngài.
Thứ tư, họ đã hiểu sai thể loại văn học của sách, đó là (một loại đặc biệt của) văn chương khải huyền trong Kinh Thánh. Vì lý do này, họ đã giải nghĩa nhiều nhân vật, địa điểm, vật thể, và sự kiện của sách Khải Huyền theo nghĩa đen, thay vì theo nghĩa hình bóng và nghĩa bóng. Họ đã đem phương pháp giải nghĩa theo nghĩa đen mà họ dùng để giải nghĩa OTKP vào trong sách Khải Huyền, với kết quả là họ đã hiểu sai cả hai; vì cả hai đều chỉ về những thực tại giao ước mới, trong khi thường dùng hình ảnh giao ước cũ để mô tả chúng.
Thứ năm, họ đã hiểu sai cấu trúc của sách, vì không thấy rằng năm khối lớn của sách được dùng như một sự tôn vinh vương triều thiên thượng của Đấng Christ vinh hiển, và rằng khối thứ tư rất dài (các chương 6–20) cho chúng ta sáu sự trình bày song song về diễn trình và đặc tính của vương triều thiên thượng của Vua Chí Cao.
Thứ sáu, họ đã không thấy rằng cấu trúc này loại trừ cách giải nghĩa vị lai về sách Khải Huyền, mà thay vào đó đòi hỏi cách giải nghĩa lý tưởng, theo đó các biểu tượng chính của sách (ví dụ người đàn bà, con rồng, con thú, tiên tri giả, gái điếm, Ba-by-lôn Lớn, v.v.) đều tượng trưng cho những loại nhân vật và thể chế nhất định mà Hội Thánh sẽ gặp đi gặp lại trong cuộc hành hương của mình xuyên qua lịch sử thế giới.
Cuối cùng, họ đã hiểu sai mục đích phụ của sách Khải Huyền, đó là cho chúng ta phần kết vĩ đại của toàn bộ Kinh Thánh: một dòng chảy Kinh Thánh không đưa ra chủ đề mới nào (như sự cất lên bí mật hay một thiên niên kỷ tương lai), mà chỉ đơn giản nhắc lại và tôn vinh tất cả những gì đã được bày tỏ trước đây trong Kinh Thánh, và đặc biệt trong chìa khóa chủ yếu để hiểu Kinh Thánh — Tân Ước Giáo Huấn.
Tóm lại, các anh em phân kỳ yêu dấu của chúng ta đã vấp ngã trước sách Khải Huyền vì họ đã quay lưng khỏi vị Thầy được Đức Chúa Trời chỉ định (Tiên Tri Chí Cao của thiên đàng, Chúa Giê-xu Christ), DNT, và lời dạy rõ ràng của Tân Ước về bản chất của vương quốc Đức Chúa Trời, sự cuối cùng, và cách giải nghĩa đúng đắn về OTKP. Thay vào đó, họ đã đem một phương pháp giải nghĩa theo nghĩa đen đến với OTKP, phát triển một cách giải nghĩa kỳ lạ về Đa-ni-ên 9:24–27, và dùng cả hai để tạo ra một chiếc giường Procrustes mà trong đó họ đã ép toàn bộ Tân Ước, kể cả sách Khải Huyền.
Đáng buồn thay, kết quả là sự phức tạp, nhầm lẫn, tranh cãi lớn, và một sự điếc đáng tiếc trước phần kết vĩ đại của toàn bộ Kinh Thánh.
May mắn thay, một Cha thiên thượng đầy yêu thương vẫn bao phủ tất cả chúng ta, luôn phán những lời thánh mà nhờ đó chúng ta có thể một lần nữa nhận được tai để nghe:
“Hãy nghe lời Ngài!” (Ma-thi-ơ 17:5).
PHỤ LỤC II
NHỮNG BIỂU TƯỢNG CHÍNH TRONG SÁCH KHẢI HUYỀN
Trong phụ lục này, tôi trình bày một quan điểm vô thiên niên kỷ về ý nghĩa của những con số và hình ảnh chính được tìm thấy trong sách Khải Huyền. Phù hợp với thể loại văn học của sách và phương pháp giải nghĩa lý tưởng, tôi không hiểu chúng theo nghĩa đen. Trái lại, noi theo các tác giả Tân Ước, tôi hiểu chúng theo nghĩa hình bóng và nghĩa bóng. Tôi xem chúng như những biểu tượng, được Đức Thánh Linh rút ra từ cả Cựu Ước lẫn Tân Ước, và được thiết kế để nói với Hội Thánh về đời sống của Hội Thánh dưới giao ước mới, mối liên hệ của Hội Thánh với Vua Chí Cao của thiên đàng, và hành trình dài, khó khăn, nhưng cũng đầy kết quả và cuối cùng đắc thắng của Hội Thánh qua đồng vắng của thế gian này vào Đất Hứa.
Những con số trong dấu ngoặc đơn bên cạnh mỗi mục cho biết (các) chương mà biểu tượng được tìm thấy.
Tôi hy vọng rằng bảng chú giải nhỏ về những biểu tượng chính này — giống như cuốn sách nhỏ mà thiên sứ đã trao cho Giăng để ăn — sẽ ngọt ngào trong miệng bạn và bổ dưỡng cho linh hồn bạn khi bạn thực hiện cuộc hành hương của mình trong sự đồng hành với Vua Chí Cao.
_
1. Bảy Chân Đèn Vàng (1, 2): Bảy Hội Thánh tại A-si, là những Hội Thánh — qua việc dùng con số bảy — tượng trưng cho Hội Thánh phổ quát: những tín hữu tin nơi Đấng Christ thuộc mọi thời đại và mọi nơi.
2. Bảy Ngôi Sao (1, 3): Bảy sứ giả (hoặc có thể là các thiên sứ) của bảy Hội Thánh tại A-si; có lẽ là các trưởng lão lãnh đạo của các thành phố tương ứng của họ, được Giăng triệu tập để nhận sách Khải Huyền, hoặc được sai đến với Giăng để hỏi han ông; một biểu tượng về mọi nhà lãnh đạo Hội Thánh, và về đặc ân và bổn phận của họ trong việc chia sẻ nội dung sứ điệp của Đức Chúa Trời với dân của Đức Chúa Trời.
3. Thanh Gươm Lớn và Sắc (1, 2, 19): Lời của Đức Chúa Trời, phát ra từ miệng của Con Đức Chúa Trời, Vua Chí Cao của thiên đàng; một thanh gươm hai lưỡi đầy quyền năng, giống như dao mổ của bác sĩ phẫu thuật, có quyền năng vừa chữa lành vừa gây hại.
4. Ngai của Đức Chúa Trời (4, 8, 12, 14, 16, 19–22): Một biểu tượng về quyền tể trị của Đức Chúa Trời: Đấng Sáng Tạo, Đấng Cai Trị, Đấng Phán Xét, Đấng Cứu Chuộc, và Đấng Tái Tạo vũ trụ.
5. Bốn Sinh Vật Sống (4, 7, 14, 15, 19): Các sê-ra-phim, hay những biểu tượng về các sê-ra-phim, là những đấng bày tỏ các thuộc tính của Đức Chúa Trời và Đấng Christ, và được cuốn hút vào việc chiêm ngưỡng và tôn thờ vinh quang của Đức Chúa Trời (Ê-sai 6:2). Việc chúng có bốn con có thể biểu thị rằng những đấng này cũng vậy, giống như mọi thiên sứ khác, có một chức vụ đối với bốn góc của đất ở dưới; nghĩa là, đối với những người thừa hưởng sự cứu rỗi (Hê-bơ-rơ 1:14).
6. Hai Mươi Bốn Trưởng Lão, Ngồi Trên Hai Mươi Bốn Ngai (4, 5, 11, 19): Một biểu tượng về Hội Thánh phổ quát, gồm cả các thánh đồ Cựu Ước (tượng trưng bằng con số mười hai, chỉ các tổ phụ), và các thánh đồ Tân Ước (tượng trưng bằng con số mười hai, chỉ các sứ đồ). Tại đây Hội Thánh được mô tả như một đoàn trưởng lão ngồi trên các ngai bao quanh ngai của Đức Chúa Trời. Một phần, điều này biểu thị rằng bởi sắc lệnh đời đời của Đức Chúa Trời, Hội Thánh được dự phần vào sự đời đời của Đấng Thượng Cổ (Đa-ni-ên 7:9, 13, 22); một phần, điều này biểu thị rằng Hội Thánh được dự phần vào thẩm quyền và quyền năng của Ngài, và rằng, nhờ Đấng Christ, Hội Thánh được định sẵn để cùng cai trị trong sự sống với Ngài (Rô-ma 5:17).
7. Bảy Ngọn Đèn Trước Ngai (4): Bảy Thần của Đức Chúa Trời, mà tự chúng lại là một biểu tượng nữa, chỉ về công việc trọn vẹn và đa diện của Đức Thánh Linh duy nhất của Đức Chúa Trời, đặc biệt tại đất ở dưới. Khải Huyền 3:1 mô tả bảy Thần trong tay Đấng Christ, Đấng, qua Đức Thánh Linh duy nhất, giờ đây đang làm việc, cả trong Hội Thánh lẫn trong (lịch sử của) thế giới, để quản trị và hoàn tất chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời (Giăng 15:26–27; Công Vụ 2:33; Khải Huyền 5:6).
8. Biển Thủy Tinh (4, 15): Một biểu tượng về sự thánh khiết vô hạn của Đức Chúa Trời, là sự thánh khiết, giống như một đại dương mênh mông, ngăn cách tội nhân khỏi sự sống đời đời trước ngai Ngài; nhưng, như chương 15 bày tỏ, một biển giờ đây có thể vượt qua, và một ngai giờ đây có thể đến gần, nhờ công việc cứu chuộc của Chúa Giê-xu Christ.
9. Cuộn Sách Trong Tay Hữu của Cha (5): Một di chúc, chứa đựng sự đầy đủ của cơ nghiệp của các thánh đồ, đã được Đức Chúa Cha sắc định trong cõi đời đời. Nội dung của cuộn sách được bày tỏ trong các chương 21–22, mô tả vinh quang của Thành Cô Dâu của Đấng Christ và gia đình của Đức Chúa Trời trong thế giới sẽ đến.
10. Bảy Ấn (5, 6, 8): Những sự kiện của Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (EOP), đã được tiền định sẽ xảy ra trước khi cuộn sách được mở ra và các thánh đồ nhận lãnh cơ nghiệp đầy đủ của mình. Theo biểu tượng của chương 5, Chúa Giê-xu Christ — Tiên Tri, Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm, và Vua Chí Cao của thiên đàng — là Đấng duy nhất có đủ tư cách, thẩm quyền, và quyền năng để bẻ các ấn; nghĩa là, để làm ứng nghiệm những sự kiện mà các ấn tượng trưng.
11. Chiên Con Có Bảy Sừng và Bảy Mắt (5): Một biểu tượng phức tạp về Đấng Cứu Chuộc, Chúa Giê-xu Christ vinh hiển. Trong những ngày Ngài hạ mình, Ngài đã phục vụ dân Ngài vừa với tư cách Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm vừa với tư cách Sinh Tế: với tư cách Chiên Con của Đức Chúa Trời, Đấng cất đi tội lỗi của thế gian. Giờ đây, nhờ sự tôn cao của Ngài, Chiên Con có quyền năng trọn vẹn (tượng trưng bằng bảy sừng) và sự hiểu biết trọn vẹn (tượng trưng bằng bảy mắt). Ngài có sự hiểu biết trọn vẹn về — và quyền năng trên — mọi điều xảy ra trên các tầng trời ở trên và trên đất ở dưới (5:6).
12. Người Cưỡi Ngựa Trắng (6, 19): Chúa Giê-xu Christ vinh hiển, cưỡi ngựa ra vào thế gian bởi Đức Thánh Linh và qua Hội Thánh truyền giảng, chinh phục bạn bè (theo một cách) và kẻ thù (theo một cách khác), và quyết tâm chinh phục cuối cùng: sự ứng nghiệm trọn vẹn các mục đích cứu chuộc và phán xét của Đức Chúa Trời đối với thế gian, sẽ được hoàn thành khi Ngài trở lại trong vinh quang (Thi Thiên 45; Khải Huyền 19:11–18).
13. Ba Người Cưỡi Ngựa Tiếp Theo (6): Chiến tranh, sự xáo trộn kinh tế, và sự chết cùng âm phủ. Những người cưỡi ngựa này tượng trưng cho những sự phán xét quan phòng khác nhau của Đức Chúa Trời và Đấng Christ giáng xuống những cư dân không tin Chúa trên đất, dù vì tội lỗi cố ý, vì khước từ Phúc Âm, hay vì cả hai. Giống như các sự phán xét bằng kèn (các chương 8–11), chúng có thể cảnh báo; giống như các sự phán xét bằng bát, chúng có thể cuối cùng hủy diệt (các chương 15–16).
14. Những Linh Hồn Dưới Bàn Thờ (6): Linh hồn của đoàn tử đạo ngày càng đông — những tín hữu đã hy sinh mạng sống (thuộc thể) của mình vì thân vị và sự nghiệp của Đấng Christ. Đây là cái nhìn đầu tiên của sách Khải Huyền về trạng thái trung gian của linh hồn của mọi người qua đời trong đức tin. Tại đây các tử đạo được mô tả là nhận biết các mục đích của Đức Chúa Trời đối với đất và khao khát sự bày tỏ công lý trọn vẹn của Ngài.
15. 144.000 Người Y-sơ-ra-ên Được Đóng Ấn (7, 14): Hội Thánh phổ quát thuộc mọi thời đại và mọi nơi, gồm mọi thánh đồ Cựu Ước (tượng trưng bằng con số 12, chỉ 12 tổ phụ) và mọi thánh đồ Tân Ước (tượng trưng bằng con số 12, chỉ 12 sứ đồ). 12 x 12 x 1.000 = 144.000, một con số tượng trưng cho cả sự đầy đủ lẫn sự đông đảo của Hội Thánh phổ quát. Như khải tượng tiếp theo của Giăng bày tỏ, Hội Thánh gồm một đoàn đông vô số tín hữu Do Thái và Dân Ngoại, đã được tiền định để thờ phượng Đức Chúa Trời đời đời trước ngai Ngài và trên núi cánh chung của Đức Chúa Trời: trời mới và đất mới (7:9–17).
16. Ấn của Đức Chúa Trời Hằng Sống (7): Một biểu tượng về Đức Thánh Linh, Đấng, vào lúc có đức tin cứu rỗi nơi Đấng Christ, ngự vào đời đời trong thần, hồn, và thân thể của tín hữu. Một cách mầu nhiệm, ấn (hay dấu đóng ấn) trên trán nói lên quyền sở hữu, căn tính, và sự an toàn đời đời. Thánh đồ được đánh dấu như vậy giờ đây thuộc về Đức Chúa Trời, gia đình của Đức Chúa Trời, và Cô Dâu cùng Thân Thể của Đấng Christ; người ấy giờ đây nghĩ về mình như vậy, và vì thế có một căn tính mới trong Đấng Christ; và người ấy giờ đây vui mừng khi biết rằng mình đã được thoát khỏi sự phán xét và được an toàn đời đời trong thân vị, và nhờ công việc, của Chúa vinh hiển của mình (Ê-xê-chi-ên 9:4; Giăng 14:16; II Cô-rinh-tô 1:22; Ê-phê-sô 1:13; 4:30).
17. Đoàn Đông Lớn Trước Ngai (7, 14): 144.000 người, nhưng tại đây được mô tả như một đoàn đông lớn mà không ai có thể đếm được, đông như sao trên trời và cát nơi bờ biển (Sáng Thế Ký 22:17). Đây là Hội Thánh trong vinh quang. Trong chương 7, chúng ta thấy Hội Thánh ở cùng với các thiên sứ thánh, thờ phượng trước ngai của Đức Chúa Trời. Trong chương 14, chúng ta thấy Hội Thánh ở cùng với bốn sinh vật sống và hai mươi bốn trưởng lão, hát một bài ca mới và đời đời trên Núi Si-ôn, núi cánh chung của Đức Chúa Trời: trời mới và đất mới.
18. Cơn Hoạn Nạn Lớn (7): Mùa dài của gian khổ và bắt bớ mà dân của Đức Chúa Trời phải chịu đựng từ khi loài người sa ngã tại Ê-đen cho đến sự cuối cùng khi Đấng Christ trở lại (Giăng 16:33; Công Vụ 14:22; Rô-ma 5:3; Khải Huyền 1:9; 7:14). Chúng ta phải cẩn thận phân biệt cơn đại hoạn nạn với mùa ngắn của cơn đại hoạn nạn vô song sẽ giáng xuống toàn thế giới ngay trước khi Chúa trở lại (Ma-thi-ơ 24:21, 29). Vì mục đích rõ ràng, do đó sẽ hữu ích khi gọi cơn hoạn nạn trước là cơn đại hoạn nạn và cơn hoạn nạn sau là cơn đại hoạn nạn nhất. Trái với những tuyên bố của các nhà phân kỳ, Kinh Thánh không cho chúng ta biết cơn hoạn nạn nào sẽ kéo dài bao lâu, chỉ cho biết rằng Đức Chúa Trời tể trị trên cả hai, và Ngài sẽ yêu thương chăm sóc dân Ngài trong suốt cả hai (Rô-ma 8:28–39).
19. Bảy Sự Phán Xét Bằng Kèn (8–11): Những sự phán xét từng phần và sơ bộ của Đức Chúa Trời, giáng xuống những cư dân trên đất xuyên suốt EOP. Những sự phán xét này được thiết kế để cảnh báo tội nhân, ngay cả khi chúng loan báo sự phán xét (cuối cùng) sẽ đến, nhờ đó thúc đẩy họ đến với Đấng Christ để được cứu rỗi. Hội Thánh có đặc ân và trách nhiệm thổi kèn (tức là làm nổi bật và giải thích) những sự phán xét này cho thế giới (Giô-suê 6:1–21; Khải Huyền 11:4–6).
20. Ba Tai Họa (9–11): Ba sự phán xét bằng kèn cuối cùng, nhưng đáng chú ý vì mức độ nghiêm trọng của chúng. Tai họa thứ nhất và thứ hai, có thể tượng trưng cho những sự kiện sẽ xảy ra gần cuối thời đại, mô tả hoạt động ma quỷ gia tăng trên đất, dẫn đến cả sự hành hạ lẫn sự chết. Biểu tượng quân sự chiếm ưu thế trong chương 9 gợi ý rằng hai tai họa này, phần lớn, được gây ra bởi chiến tranh do ma quỷ xúi giục.
21. Cuốn Sách Nhỏ (10): Một biểu tượng về sứ điệp mà Giăng sẽ truyền đạt cho Hội Thánh trong chương 11. Cuốn sách nhỏ ngọt ngào đối với vị giác của ông vì đó là Lời của Đức Chúa Trời, và vì nó nói về sự thành công tốt đẹp của chứng đạo truyền giảng của Hội Thánh trong EOP; nhưng nó đắng trong bụng ông, vì nó nói về trận chiến cuối cùng, và về sự bắt bớ phi thường sẽ giáng xuống Hội Thánh thuộc linh chân thật trong những ngày cuối cùng của thời kỳ cuối cùng.
22. Nơi Thánh, Bàn Thờ, và Sân Ngoài (11): Dùng hình ảnh Cựu Ước bắt nguồn từ việc thờ phượng trong đền thờ Do Thái, Đức Thánh Linh nói tại đây về kinh nghiệm lịch sử của Hội Thánh xuyên suốt EOP. Nơi thánh của Đức Chúa Trời là Đấng Christ, nơi duy nhất mà Đức Chúa Trời và con người có thể gặp nhau cách an toàn; bàn thờ là công đức của sự hy sinh chuộc tội của Đấng Christ, làm cho cuộc gặp gỡ ấy trở nên có thể; những người thờ phượng trong nơi thánh và tại bàn thờ là các thánh đồ chân thật, là những người thờ phượng Đức Chúa Trời qua Đấng Christ trong thần và lẽ thật. Sân ngoài tượng trưng cho Hội Thánh hữu hình, có tổ chức, là Hội Thánh, theo sắc lệnh khôn ngoan của Đức Chúa Trời, sẽ phải chịu sự giày đạp (từng phần và thỉnh thoảng) (tức là sự bắt bớ) bởi những cư dân trên đất xuyên suốt EOP.
23. Hai Nhân Chứng (11): Một biểu tượng về Hội Thánh truyền giảng. Giống như các môn đồ của Chúa Giê-xu, là những người được sai đi từng hai người một, Hội Thánh làm chứng về thân vị, công việc, và vương quốc của Đấng Christ xuyên suốt toàn bộ EOP. Được tạo dựng theo hình mẫu của Môi-se và Ê-li, Hội Thánh làm chứng được cho hiểu rằng sứ điệp của mình — Phúc Âm của Đức Chúa Trời — là sự ứng nghiệm của Luật Pháp và các Tiên Tri, cả hai đều đã làm chứng về Đấng Christ và Phúc Âm (Ma-thi-ơ 5:17; Giăng 5:39).
24. Cuộc Chiến (11, 13, 16, 17, 19): Được mô tả nhiều lần trong sách Khải Huyền, đây là trận chiến cuối cùng, cuộc xung đột chung kết giữa Đức Chúa Trời và Sa-tan, Đấng Christ và Kẻ Chống Christ, Hội Thánh và thế gian. Tại đây cũng như ở những chỗ khác trong Tân Ước, trận chiến này luôn được trình bày như một cuộc bách hại ngắn ngủi, dữ dội, mang tính toàn cầu nhắm vào Hội Thánh thật thuộc linh, và sẽ nhanh chóng chấm dứt khi Đấng Christ hiện đến trong quyền năng và vinh quang để giải cứu Cô Dâu yêu dấu của Ngài và xét đoán các kẻ thù của Ngài (cũng là kẻ thù của nàng) (II Tê-sa-lô-ni-ca 2:1–12).
25. Bốn Mươi Hai Tháng / 1.260 Ngày / Một Thì, Các Thì, và Nửa Thì (11–13): Các biểu tượng con số này đều chỉ về Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (EOP). Ý nghĩa của chúng được soi sáng trong Khải Huyền 12, một chương kết hợp những ám chỉ về cuộc xuất hành của Y-sơ-ra-ên khỏi Ai Cập với những ám chỉ về thời gian Ê-li trú ngụ ba năm rưỡi trong vùng hoang mạc bên kia sông Giô-đanh. Vì vậy các con số này mô tả EOP như một mùa tạm thời của hành trình mang tính cánh chung, của sự bách hại và lưu đày (tức là, bị thế gian ghét bỏ), nhưng cũng là một mùa của sự chu cấp và bảo vệ từ Đức Chúa Trời, được ban từ thiên đàng ở trên (I Các Vua 17:2–6; Gia-cơ 5:17).
26. Người Nữ Trên Trời (12): Một biểu tượng của Hội Thánh phổ thông, được trang điểm bằng các thiên thể để mô tả bản chất thiên thượng của nàng. Lúc đầu chương, chúng ta thấy nàng là Mẹ của Đấng Christ, và do đó là hình ảnh của các thánh đồ thời Cựu Ước; nhưng chẳng bao lâu, chúng ta cũng thấy nàng là Cô Dâu của Đấng Christ và là Mẹ của Những Người Sống, đang đi qua đồng vắng của thời đại gian ác hiện nay, ngay cả khi nàng sinh ra toàn thể đoàn dân thánh đồ thời Tân Ước.
27. Con Rồng Trên Trời (12): Đây là Sa-tan, không còn cư ngụ trên tầng trời thứ ba với Đức Chúa Trời (như người nữ hiện nay đang ở), mà ở trong không trung (Ê-phê-sô 2:2), trong các cõi thiên thượng (thuộc linh) ngay phía trên mặt đất (Ê-phê-sô 6:12). Trong chương này, hắn được mô tả là kẻ cai trị xảo quyệt, vô hình của hệ thống thế gian, nhưng cũng là một bạo chúa thất vọng, giận dữ và thù hận, mà vương quốc gian ác của hắn hiện đang sụp đổ chậm rãi, nhờ vào thân vị và công việc của Đấng Christ cùng chức vụ truyền giảng Phúc Âm không ngừng của Cô Dâu Ngài (Giăng 12:31; 14:30; 16:11).
28. Con Trai Được Cất Lên Đến Đức Chúa Trời và Ngai Ngài (12): Chúa Giê-xu Christ, Con của Đức Chúa Trời và A-đam Cuối Cùng, Đấng vì sự vâng phục và hạ mình dưới đất mà nay đang ngự trên trời bên hữu Đức Chúa Trời, với thẩm quyền cai trị Hội Thánh và thế gian, và thi hành sự xét đoán chung kết cùng sự cứu chuộc chung kết vào cuối thời đại. Xen kẽ giữa các dòng, Khải Huyền 12 cho thấy Ngài dần dần lật đổ vương quốc của Sa-tan, ngay cả khi Cô Dâu của Ngài, qua việc rao giảng Phúc Âm, sinh thêm ngày càng nhiều con cái cho gia đình của Đức Chúa Trời.
29. Người Nữ Trong Đồng Vắng (12): Hội Thánh thật thuộc linh trong hình thái Tân Ước của nàng, đang hành trình qua đồng vắng của thời đại gian ác hiện nay, tiến về Đất Hứa, vui mừng mời gọi cư dân trên đất cùng tham gia với nàng, thường bị con rồng và thế gian bách hại, nhưng luôn được bảo vệ và chu cấp bởi Người Chồng thuộc linh của nàng, là Vua Chí Cao trên trời.
30. Hai Cánh của Chim Ưng Lớn (12): Có lẽ là Lời và Thánh Linh của Đức Chúa Trời, được ban cho người nữ liên tục, để nàng, bằng cách nhận lấy và sử dụng đôi cánh của mình, có thể bay đến nơi nuôi dưỡng đã được sắm sẵn cho nàng trong đồng vắng của thế gian gian ác hiện nay (Phục Truyền Luật Lệ Ký 32:11; Giăng 16:13–15).
31. Nơi Nuôi Dưỡng, Được Sắm Sẵn Cho Người Nữ (12): Cuối cùng, chính là Đấng Christ; nhưng cách riêng, là Đấng Christ được Đức Thánh Linh ban cho người nữ qua các phương tiện ân điển khác nhau: Lời của Đức Chúa Trời, sự cầu nguyện, sự thông công, và các lễ nghi của Hội Thánh (Công Vụ 2:42).
32. Con Thú Từ Dưới Biển (11, 13, 17, 19, 20): Con thú đầu tiên trong ba kẻ giúp việc chính của con rồng; là bộ mặt chính trị hay chính quyền (hiện thân) của hệ thống thế gian sa ngã; là các nhà cai trị, chính quyền và đế quốc trên thế gian, trong mức độ họ hoạt động trái với ý muốn của Đức Chúa Trời và tích cực bách hại dân sự của Đức Chúa Trời. Biển tượng trưng cho nhân loại sa ngã, từ đó Sa-tan, trong nỗ lực thiết lập một vương quốc toàn cầu vĩnh viễn, đã nhiều lần triệu tập các vương quốc và đế quốc lên sân khấu lịch sử thế giới (Sáng Thế Ký 10; Đa-ni-ên 7). Tuy nhiên, Đức Chúa Trời, Đấng tể trị tối cao trên lịch sử, nhiều lần làm thất bại các nỗ lực của hắn, vì chúng bị nhiễm độc bởi sự gian ác, và vì chỉ một mình Đức Chúa Trời mới có đặc quyền và quyền năng để tạo dựng, qua Con Ngài, một vương quốc phổ quát đặt nền trên tình yêu của Đức Chúa Trời chứ không phải trên sự kiêu ngạo của con người và lòng ham muốn quyền lực.
33. Con Thú Từ Dưới Đất / Tiên Tri Giả (13, 16, 19, 20): Công cụ thứ hai của con rồng; là bộ mặt tôn giáo và ý thức hệ của hệ thống thế gian, đặc biệt trong mức độ nó cấu kết với con thú để cổ xúy việc con thú tự tôn mình một cách thờ hình tượng và phạm thượng như là đối tượng xứng đáng cho sự thờ phượng của con người.
34. Dấu của Con Thú (13, 14, 16, 19, 20): Tương tự một cách u ám với ấn của Đức Chúa Trời hằng sống, đây cũng là một biểu tượng của quyền sở hữu và căn tính, được nhận lấy một cách định mệnh khi cư dân trên đất dâng lòng trung thành tối cao cho các nhà cai trị chống Đấng Christ và chính quyền của họ. Từ đó về sau, những người như vậy thuộc về con thú (và do đó thuộc về con rồng), tự nhận mình là thần dân tận hiến của nó, và, trừ khi họ ăn năn và trở lại với Đấng Christ, sẽ chia sẻ hình phạt đời đời của nó (Giăng 19:15; Khải Huyền 14:11; 19:20).
35. Số của Tên Con Thú (13): Số của con thú là 666. Trong sách Khải Huyền, Đức Thánh Linh khuyên các thánh đồ hãy suy tính (tức là, nhận biết ý nghĩa của) con số ấy. Theo số học trong Kinh Thánh, sáu là số của con người (Sáng Thế Ký 1:24–31; Khải Huyền 13:18), trong khi ba là số của Đức Chúa Trời Ba Ngôi (Ma-thi-ơ 3:16–17). Vì vậy, 666 là số của con người sa ngã đang khao khát, và chiếm đoạt, vị trí của Đức Chúa Trời Ba Ngôi. Suốt thời kỳ EOP, con thú liên tục làm đúng điều này. Tất cả những ai đầu phục nó đều đã nhận dấu của nó và số của nó trên trán hoặc trên tay mình; nghĩa là, trong tư tưởng, lời nói và việc làm, họ đã phó mình cho nó. Họ đã trở thành những kẻ thờ hình tượng của con người, chứ không phải của Đức Chúa Trời hằng sống duy nhất chân thật. Xu hướng lịch sử này sẽ đạt đến đỉnh điểm u ám trong những ngày cuối cùng của các ngày cuối cùng, khi cả thế gian, ngoại trừ Hội Thánh thật thuộc linh, sẽ thờ phượng và đi theo Kẻ Chống Christ, và như vậy, một lần cuối cùng, nhận lấy dấu của con thú (Khải Huyền 13:8).
36. Bài Ca của Môi-se (15): Bài ca của các thánh đồ đã sống lại và được biến đổi, tất cả đều vừa đi qua Biển Đỏ mang tính cánh chung (tức là, sự xét đoán), và nay đang đứng trên bờ bên kia trong Đất Hứa (tức là, trời mới và đất mới), nơi họ ca mừng các sự xét đoán công chính của Đức Chúa Trời. Những sự xét đoán này bao gồm sự xét đoán mà Đấng Christ đã gánh thay cho họ; sự xét đoán mà Đức Chúa Trời đã đưa ra khi họ đến với đức tin nơi Đấng Christ, kết quả là Ngài (Đức Chúa Trời) tuyên bố họ được tha thứ và công chính trước mặt Ngài; và sự xét đoán các thánh đồ và kẻ có tội khi Đấng Christ trở lại. Đứng ở phía bên kia của sự xét đoán sau cùng ấy, Hội Thánh được vinh hiển tại đây nhìn lại, quét mắt qua lịch sử cứu rỗi, và chiêm ngưỡng các công việc lớn lao và kỳ diệu của Đức Chúa Trời, các đường lối chân thật và công chính của Ngài, cùng mọi sự xét đoán công chính của Ngài. Và họ vui mừng với niềm vui vô cùng lớn lao (Giu-đe 24–25).
37. Bảy Bát Xét Đoán (15, 16): Tất cả các sự xét đoán chung kết (và do đó mang tính hủy diệt) của Đức Chúa Trời, được đổ ra trên cư dân gian ác và không ăn năn trên đất trong thời kỳ EOP và vào lúc cuối thời kỳ ấy.
38. Trận Chiến Ha-ma-ghê-đôn (16): Một mô tả mang tính biểu tượng về trận chiến cuối cùng, một lần nữa dùng những hình ảnh rút ra từ lịch sử Cựu Ước để nói một cách điển hình và bóng bẩy về cuộc xung đột toàn cầu chung kết giữa Đức Chúa Trời và Sa-tan, Đấng Christ và Kẻ Chống Christ, Hội Thánh và thế gian (Các Quan Xét 5:18–23).
39. Người Đàn Bà Gian Dâm (17, 19): Kẻ giúp việc và công cụ thứ ba của con rồng, tượng trưng cho bộ mặt kinh tế, thương mại và văn hóa của hệ thống thế gian sa ngã, và mô tả nó như một kẻ quyến rũ thế gian và một kẻ bách hại Hội Thánh. Cả hai người nữ trong sách Khải Huyền đều vẫy gọi cư dân trên đất: Cô Dâu, để họ cùng tham gia với nàng trong hành trình đến sự sống đời đời trong Đất Hứa; và người đàn bà gian dâm, để họ cùng tham gia với nàng trong việc uống từ chén vàng đầy những sự gớm ghiếc của nàng. Không thể tránh khỏi, mỗi cư dân trên đất phải quyết định mình sẽ ôm ấp người nữ nào.
40. Ba-by-lôn Lớn (14, 16, 18): Thành của Con Người, khao khát sự vĩ đại (14, 16–17), đối lập với Thành của Đức Chúa Trời, khao khát sự thánh khiết (11, 21–22). Về bản chất, Ba-by-lôn Lớn đồng nhất với người đàn bà gian dâm, và do đó đã được định cho sự hủy diệt tại sự xét đoán. Theo đó, cả Đức Thánh Linh lẫn Hội Thánh đều nài xin dân sự của Đức Chúa Trời hãy ra khỏi nàng, để họ sẽ không dự phần vào tội lỗi của nàng cũng không nhận lấy các tai họa của nàng trong ngày cuối cùng.
41. Một Ngàn Năm (20): Một biểu tượng con số, giống như các biến thể của 3 1/2 có trong sách Khải Huyền, chỉ về Thời Kỳ Rao Giảng Phúc Âm (EOP). Trong số học Kinh Thánh, mười biểu thị sự trọn vẹn, ba biểu thị Đức Chúa Trời Ba Ngôi, và một ngàn biểu thị sự lớn lao. Theo đó, con số một ngàn — tức là 10 x 10 x 10 — nói với Hội Thánh hai điều về EOP. Thứ nhất, thời kỳ ấy sẽ dài, dài hơn điều mà hầu hết Cơ Đốc nhân mong đợi. Nhưng thứ hai, thời kỳ ấy cũng sẽ kết quả, vì trong thời gian này Đức Chúa Trời Ba Ngôi (3) sẽ hoàn tất (10) việc áp dụng sự cứu chuộc mà Chúa đã mua chuộc cho Cô Dâu của Ngài trong những ngày Ngài ở trên đất. Dù thiên niên kỷ đến nay đã kéo dài hơn hai ngàn năm theo nghĩa đen, các thánh đồ hiểu rằng sự kết quả do Đức Chúa Trời định trước này vừa hướng dẫn vừa thêm năng lực cho công việc cứu chuộc của họ, và vì vậy khiến sự chờ đợi dài lâu của họ trở nên vô cùng đáng giá (II Phi-e-rơ 3:15).
42. Sự Trói Buộc Sa-tan (20): Sự kiềm chế thuộc linh đặt trên Sa-tan suốt thời kỳ EOP, kết quả là hắn không thể lừa dối những người được Đức Chúa Trời tuyển chọn để giữ họ khỏi đến với Đấng Christ, cũng không thể lừa dối các dân tộc để đưa họ đến chống lại Hội Thánh cho trận chiến cuối cùng — ít nhất là, cho đến khi thời kỳ ấy kết thúc.
43. Sự Sống Lại Lần Thứ Nhất (20): Việc các linh hồn (tâm linh) của các thánh đồ được đưa lên đến sự trọn vẹn thuộc linh vào lúc họ qua đời, và sự thăng lên của các linh hồn họ lên thiên đàng ở trên, nơi họ sẽ trị vì trong sự sống với Đấng Christ trên mọi kẻ thù trước kia của họ suốt (phần còn lại của) thời kỳ EOP (Rô-ma 5:17, 21).
44. Sự Xét Đoán Được Ban Cho Các Thánh Đồ (20): Đặc ân được dự phần, với Đấng Christ, trong sự xét đoán chung kết các thánh đồ và thiên sứ (Đa-ni-ên 7:9, 26–27; I Cô-rinh-tô 6:2–14; Khải Huyền 2:16–27).
45. Sự Xét Đoán Tại Ngai Lớn và Trắng (20): Sự xét đoán cuối cùng, đưa lịch sử cứu rỗi đến hồi kết đã được định trước. Ngai là biểu tượng của sự thánh khiết và quyền tể trị của Đấng ngự trên ngai, và của sự công bình trọn vẹn trong các sự xét đoán mà Ngài sắp đưa ra. Đấng ngự trên ngai là Đức Chúa Trời là Cha, nhưng hành động trong và qua thân vị của Con vinh hiển của Ngài: Chúa Giê-xu Christ, Đấng xét đoán đã được Đức Chúa Trời chỉ định trên mọi người và mọi thiên sứ (Giăng 5:22).
46. Các Cuộn Sách (20): Các bản ghi — được lưu giữ cả trong tâm trí của Đức Chúa Trời lẫn trong ký ức của con người — về những gì mỗi người đã nghĩ, đã nói, hoặc đã làm trong những ngày mình sống trên đất. Việc mở các cuộn sách ra tại sự xét đoán nhằm mục đích xác định phần thưởng hay hình phạt mà việc làm của một người đáng nhận. Trong trường hợp các thánh đồ, bản ghi tội lỗi của họ sẽ đã được xóa bỏ bởi (công việc của) Đấng Christ và qua đức tin của họ nơi Ngài, vì Ngài đã gánh hình phạt của tội lỗi họ và rửa sạch bản ghi của họ bằng sự đổ huyết của Ngài.
47. Cuộn Sách của Sự Sống (20): Sổ đăng ký, được lưu giữ trong tâm trí của Đức Chúa Trời Ba Ngôi, ghi tên của tất cả những ai, trong những ngày mình sống trên đất, đã tin cậy vào thân vị và công việc của Đấng Christ để được tha thứ tội lỗi và nhận lấy ân tứ nhưng không là sự sống đời đời.
48. Thành Thánh, Giê-ru-sa-lem Mới (21): Hội Thánh, Cô Dâu của Đấng Christ, Thành Cô Dâu của Đức Chúa Trời, vừa từ trời giáng xuống, và nay đang cư ngụ trong Thiên Đàng cánh chung của Đức Chúa Trời: trời mới và đất mới. Được đặt trên nền tảng của chân lý thiêng liêng mà các sứ đồ và tiên tri thánh của Đức Chúa Trời đã làm chứng (tượng trưng bằng mười hai viên đá nền), nàng có vinh quang của Đức Chúa Trời (tượng trưng bằng đá quý, ngọc trai và vàng), sự an ninh đời đời (tượng trưng bằng những bức tường cao của sự cứu rỗi do Đấng Christ dựng nên), và sự tiếp cận đời đời, cả đến với Đức Chúa Trời, lẫn đến với Đức Chúa Trời trong nhau (tượng trưng bằng các cổng luôn mở đời đời của nàng).
49. Sông Nước Sự Sống (22): Sự sống của Đức Chúa Trời và Chiên Con, tuôn chảy đến — và qua — Thành Thánh bởi Đức Thánh Linh.
50. Cây Sự Sống (22): Chúa Giê-xu Christ vinh hiển, mà Thân Vị, Công Việc và Thánh Linh của Ngài — giống như lá của một cây thuốc — duy trì đến đời đời sức khỏe và sự thịnh vượng của các dân tộc thánh đồ đặt lòng tin cậy nơi Ngài.
PHỤ LỤC III
Những Lời Tiên Tri Trong Kinh Thánh Về Trận Chiến Cuối Cùng
Đây là một danh sách đầy đủ các lời tiên tri trong Kinh Thánh nói về Trận Chiến Cuối Cùng: cuộc xung đột chung kết giữa Đức Chúa Trời và Sa-tan, Đấng Christ và Kẻ Chống Christ, Hội Thánh và thế gian. Như các lời tiên tri này cho thấy, Trận Chiến Cuối Cùng đã được tiền định sẽ xảy ra không lâu trước sự quang lâm của Chúa Giê-xu Christ, và do đó là một dấu hiệu lớn về sự gần kề của sự trở lại của Ngài. Trong những năm gần đây, Hội Thánh Tin Lành phần lớn đã sao lãng giáo lý này, chủ yếu do ảnh hưởng của chủ nghĩa thời kỳ luận, một thần học sai lầm biến Trận Chiến Cuối Cùng thành một cuộc xung đột địa phương giữa Y-sơ-ra-ên theo sắc tộc và các dân tộc; một trận chiến (được cho là) diễn ra sau sự cất lên bí mật trước cơn hoạn nạn (tức là, sự được cất lên) của Hội Thánh lên trời. Tuy nhiên, nay chủ nghĩa thời kỳ luận đang thoái trào, và sự dạy dỗ Cơ Đốc lịch sử về chủ đề này lại đang hiện ra rõ ràng. Điều này thật đúng lúc, vì nhiều sự kiện hiện nay, bao gồm sự gia tăng bách hại Cơ Đốc nhân trên toàn cầu, cho thấy Trận Chiến Cuối Cùng và sự trở lại của Đấng Christ rất có thể đang đến gần.
Bản Văn
Ý Chính của Bản Văn
Ê-xê-chi-ên 38
“Ta Chống Lại Ngươi, Hỡi Gót!”
Đa-ni-ên 7:1–28
Một Cuộc Chiến Vô Ích Chống Lại Các Thánh Đồ
Đa-ni-ên 9:26–27
Cho Đến Cuối Cùng Vẫn Sẽ Có Chiến Tranh
Đa-ni-ên 11:36–12:13
Một Dân Được Giải Cứu Trong Lúc Hoạn Nạn
Mi-chê 4:11–5:1
Đức Chúa Trời Nhóm Hiệp Các Dân Tộc Đến Sân Đập Lúa Của Ngài
Xa-cha-ri 12:1–17
Giê-ru-sa-lem, Một Chén Làm Cho Mọi Dân Tộc Loạng Choạng
Xa-cha-ri 14:1–3
Đức Giê-hô-va Sẽ Ra Trận và Chiến Đấu
Ma-thi-ơ 24:9–28
Bấy Giờ Sẽ Có Cơn Đại Hoạn Nạn (BP)*
II Tê-sa-lô-ni-ca 2:3–12
Kẻ Vô Pháp, Kẻ Chống Đối Đức Chúa Trời
Khải Huyền 11:7–10
Con Thú Gây Chiến Với Hai Nhân Chứng
Khải Huyền 13:6–10
Con Thú Từ Dưới Biển Thắng Hơn Các Thánh Đồ (BP)
Khải Huyền 16:12–16
Các Vua Trên Đất Được Nhóm Hiệp Cho Trận Chiến
Khải Huyền 19:17–21
Các Dân Tộc Được Tập Họp Cho Bữa Tiệc của Đức Chúa Trời
Khải Huyền 20:7–10
Một Ngọn Lửa Từ Trời Chấm Dứt Trận Chiến
* BP = Lời Tiên Tri Pha Trộn: Một lời tiên tri pha trộn các biến cố lịch sử gần và xa; pha trộn điều sơ khởi với điều tối hậu, điều lịch sử với điều cánh chung.
CÁC GHI CHÚ CUỐI SÁCH
Come Let Us Reason, www.clr4u.org. (xem Writings / Essays). Xem thêm Dean Davis, The Great End Time Debate (Enumclaw, WA: Redemption Press, 2022), chương 3. Để biết thêm thông tin về chủ nghĩa vô thiên niên kỷ, xin truy cập: https://amillennialism.wordpress.com. Ngoài ra còn có một số nhóm về chủ nghĩa vô thiên niên kỷ trên Facebook.
Để xem danh sách tất cả các bản văn Kinh Thánh tiên báo và mô tả trận chiến cuối cùng, xin xem Phụ Lục 3.
William Hendriksen, More Than Conquerors (Grand Rapids, MI: Baker Book House, 1967), pp. 40–43.
Ibid., pp. 34–36.
Để bênh vực cho niên đại sớm, những người theo thuyết tiền triệu dẫn các câu trong sách Khải Huyền nói rằng các biến cố trong tầm nhìn “phải mau chóng xảy đến” (1:1; 22:6), và rằng “kỳ đã định thì gần” (1:3; 22:10). Nhưng vì nhiều lý do, các bản văn này không chứng minh niên đại sáng tác sớm hay sự ứng nghiệm hoàn toàn trong thế kỷ thứ nhất của các lời tiên tri. Trước hết, các câu trong chương 22 nói rằng mọi sự, kể cả sự đến của thế giới sắp tới, phải mau chóng xảy đến, và kỳ của chúng thì gần. Vì vậy, trừ khi một người là người theo thuyết tiền triệu toàn phần, các đoạn này loại trừ sự ứng nghiệm hoàn toàn trong thế kỷ thứ nhất của sách. Nói đúng hơn, cách giải thích lý tưởng tiệm tiến của sách soi sáng đầy đủ ý nghĩa tinh tế của những cách diễn đạt như vậy. Vì sách Khải Huyền nói với mọi tín hữu thuộc mọi thời đại, nên quả thật nhiều lời tiên báo của sách sẽ sớm ứng nghiệm trong đời sống của họ. Còn về các lời tiên tri nói đến cuối thời đại (tức là, về trận chiến cuối cùng, sự quang lâm, sự sống lại, sự xét đoán, v.v.), chúng cũng sẽ sớm xảy đến, vì trước bối cảnh của cõi đời đời, một ngàn năm trước mắt Đức Chúa Trời khác nào ngày hôm qua đã qua rồi, và giống như một canh của đêm (Thi Thiên 90:4; II Phi-e-rơ 3:8).
Để có một bài suy ngẫm mang tính giải kinh và linh tu về sứ điệp của Chúa gửi cho Hội Thánh Lao-đi-xê, xin truy cập: https://www.clr4u.org/will-christ-ever-spew-lukewarm-christians-out-of-his-mouth-revelation-316/.
Để thảo luận về cấu trúc hai phần đơn giản của vương quốc Đức Chúa Trời, xin xem The Great End Time Debate, chương 6.
Những nhận xét của tôi tại đây không nhằm phủ nhận giáo lý rất đúng Kinh Thánh về sự an ninh đời đời của tín hữu chân thật trong Đấng Christ. Nhiều bản văn Tân Ước khẳng định rõ ràng sự dạy dỗ này (Giăng 6:35–40; 10:27–30; 17:11–15; Rô-ma 5:8–10; 8:29–39). Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng các bản văn Tân Ước khác khuyên các thánh đồ hãy bền đỗ trong đức tin, và cảnh báo chống lại sự bội đạo (Ma-thi-ơ 7:24–25; Lu-ca 8:15; Giăng 15:1–6; Phi-líp 3:7–11; Hê-bơ-rơ 6:1–8; II Phi-e-rơ 1:5–11). Vì vậy, lập trường cân bằng theo Kinh Thánh là cho đến khi một linh hồn thực sự Cơ Đốc bước vào thiên đàng và trạng thái trung gian, quả thật người ấy có thể sa ngã, nhưng cũng chắc chắn rằng Đức Chúa Trời tể trị, Đấng giữ giao ước, sẽ không bao giờ để điều đó xảy ra. Nói ngắn gọn, các thánh đồ chân thật phải — và sẽ — ở trong Đấng Christ cho đến ngày vui mừng ấy, khi sự chết thứ hai không còn quyền đe dọa họ nữa. Xem Dean Davis, In Search of the Golden Strand: Living Together Well with the Doctrines of Grace (Enumclaw, WA: Redemption Press, 2021), chương 7.
Cụm từ này xuất hiện trong bài thơ sau đây của William Blake:
Hỡi hoa hồng, ngươi đang đau ốm.
Con sâu vô hình
Bay trong đêm
Trong cơn bão gào thét
Đã tìm ra giường của ngươi
Đầy niềm vui đỏ thắm,
Và tình yêu bí mật u tối của nó
Hủy diệt đời sống ngươi.
Để suy ngẫm về sứ điệp của Chúa gửi cho Hội Thánh Ê-phê-sô, xin truy cập tại đây: https://www.clr4u.org/the-first-work/.
Về điểm này, tôi không muốn bị hiểu lầm. Tôi quả thật nghe Chúa kêu gọi dân sự Ngài ra khỏi Hội Thánh theo thể chế, nhưng chỉ trong mức độ thể chế mà họ thờ phượng đã trở nên mang tinh thần, giáo lý và thực hành của Lao-đi-xê. Trong thời đại chúng ta, chính xác điều này đã xảy ra trong nhiều giáo phái chính thống, vì lý do đó mà họ đang mất thành viên trầm trọng, và đúng như vậy. Chúa chúng ta đã phán: “Ta sẽ lập Hội Thánh Ta, và các cửa âm phủ chẳng thắng được Hội Thánh ấy” (Ma-thi-ơ 16:18). Sẽ luôn luôn có những Hội Thánh lành mạnh trên đất, được “thiết lập” bởi sự kêu gọi của Đức Chúa Trời. Các Cơ Đốc nhân lành mạnh sẽ tìm kiếm chúng, gây dựng chúng, và vui mừng ở lại đó suốt đời.
George Ladd viết: “Cuốn sách nhỏ (hay cuộn sách) có hình thức của một di chúc cổ xưa, thường được niêm phong bằng con dấu của bảy nhân chứng. Cuốn sách chứa đựng cơ nghiệp của Đức Chúa Trời dành cho dân sự Ngài, được đặt nền trên sự chết của Con Ngài. Cơ nghiệp của thánh đồ là vương quốc của Đức Chúa Trời; nhưng các phước hạnh của vương quốc Đức Chúa Trời không thể được ban cho nếu không có sự hủy diệt của sự gian ác. Thật vậy, chính sự hủy diệt của mọi quyền lực gian ác là một trong các phước hạnh của vương quyền của Đức Chúa Trời. Đây là chủ đề hai mặt của sách Khải Huyền: sự xét đoán của sự gian ác và sự đến của vương quốc.” A Theology of the New Testament (Grand Rapids, MI: Eerdmans Publishing, 1972), p. 674.
Một nghiên cứu kỹ lưỡng Khải Huyền 7:4–8 cho thấy nhiều gợi ý mà qua đó Đức Thánh Linh muốn hướng chúng ta ra khỏi cách giải thích theo nghĩa đen về 144.000 người, và hướng về cách giải thích mang tính hình bóng hơn. Các gợi ý ấy như sau: (1) Bản văn bắt đầu bằng việc nhắc đến Giu-đa (chi phái của Đấng Mê-si-a), thay vì Ru-bên, như thông lệ trong Cựu Ước; (2) Bản văn bỏ qua Đan và Ép-ra-im, thay thế họ bằng Giô-sép và Lê-vi, cho chúng ta một danh sách các chi phái của Y-sơ-ra-ên theo sắc tộc chưa từng có tiền lệ trong Cựu Ước; (3) Bản văn được soi sáng bởi Khải Huyền 14:1–5, trong đó xác định 144.000 người là những người đã được Chiên Con cứu chuộc, và là những người đi theo Ngài bất cứ nơi nào Ngài đi; (4) Bản văn chạy song song chặt chẽ với Khải Huyền 21:9–22:5, trong đó, dưới cùng một biểu tượng, mô tả Hội Thánh trong vinh quang; và một lần nữa, (5) bản văn dường như chắc chắn nhận được cách giải thích quyết định trong câu 9, câu này mạnh mẽ ngụ ý rằng “144.000” thật ra là một đoàn dân đông đảo.
Dennis Johnson, The Triumph of the Lamb (Phillipsburg, NJ: P&R Publishing, 2001), p. 223.
Ibid., pp. 225–226.
Ibid., pp. 228–229.
Greg Beale viết: “Các trận chiến tại Y-sơ-ra-ên gắn liền với Mê-ghi-đô . . . trở thành một biểu tượng điển hình về trận chiến cuối cùng chống lại các thánh đồ và Đấng Christ, diễn ra khắp mặt đất.” Được trích trong cuốn bình luận xuất sắc của Richard Phillips, The Revelation, (Phillipsburg, NJ: P&R Publishing, 2017), pp. 459–460.
Điều quan trọng là, cách tiếp cận theo nghĩa bóng được hậu thuẫn vững chắc bởi thế giới mà ngày nay Cơ Đốc nhân đang sống, và cũng bởi lịch sử của thế giới ấy. Một mặt, đó là một thế giới mà Sa-tan hiện diện và hoạt động, đôi khi một cách đau đớn (I Phi-e-rơ 5:8; Khải Huyền 2:13). Mặt khác, đó là một thế giới mà Đức Chúa Trời đã kiềm chế Sa-tan hơn hai ngàn năm nay, kết quả là ngày nay có hơn hai tỷ linh hồn xưng danh Đấng Christ. Đức Chúa Trời quả thật đã kiềm chế Sa-tan khỏi việc giữ các linh hồn khỏi đến với Đấng Christ (Ma-thi-ơ 16:18; 24:14; Lu-ca 4:4–6; Khải Huyền 20:3), và cũng đã kiềm chế hắn khỏi việc gây ra trận chiến cuối cùng (II Tê-sa-lô-ni-ca 2:6; Khải Huyền 9:14; 16:12; 20:7). Cách giải thích vô thiên niên kỷ phù hợp với kinh nghiệm thực tế của Hội Thánh.
Các linh hồn mà Giăng thấy tượng trưng cho toàn thể đoàn dân những người đắc thắng thuộc linh. Xét riêng từng cá nhân, ít ai, nếu có, trị vì trên trời với Đấng Christ suốt toàn bộ thiên niên kỷ (tức là, EOP). Tuy nhiên, xét như một đoàn dân, họ quả thật trị vì như vậy.
Xem ghi chú 8.
Để thảo luận sâu về hai mô hình Kinh Thánh của sự cứu rỗi (mô hình thử thách và mô hình tể trị), xin xem Dean Davis, The Test: A Seeker’s Journey to the Meaning of Life (Enumclaw, WA: Redemption Press, 2010).
Xem Dean Davis, The High King of Heaven (Enumclaw, WA: Redemption Press, 2014), pp. 365–379; xem thêm, Dean Davis, The Great End Time Debate (Enumclaw, WA: Redemption Press, 2022), pp. 177–184; và xem bài viết về Đa-ni-ên 9, tại https://www.clr4u.org/writings/essays/daniels-prophecy-of-the-seventy-sevens-2/.
John MacArthur, The MacArthur Study Bible (La Habra, CA: Thomas Nelson, 2006), p. 2,712.
Để biết suy nghĩ của tôi về chủ đề này, xin xem bài viết này, đăng trên trang web của tôi: https://www.clr4u.org/writings/essays/life-from-the-dead/.
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHỌN LỌC
Beale, Greg. Revelation: A Shorter Commentary. Grand Rapids, MI: Eerdmans, 2015.
Davis, Dean. The Great End Time Debate: Issues, Options, and Amillennial Answers. Enumclaw, WA: Redemption Press, 2023.
Hendriksen, William. More Than Conquerors. Grand Rapids, MI: Baker Publishing Group, 1940.
Hoekema, Anthony. The Bible and the Future. Grand Rapids, MI: Eerdmans Publishing, 1979.
Johnson, Dennis. The Triumph of the Lamb. New York, NY: P&R Publishing, 2001.
Phillips, Richard. Reformed Expository Commentary: Revelation. Phillipsburg, NJ: P&R Publishing, 2007.
Poythress, Vern. The Returning King: A Guide to the Book of the Revelation. Phillipsburg, N.J: P&R Publishing, 2000.
Storms, Sam. Our God Reigns: An Amillennial Commentary on the Revelation. Fearn, Ross-shire, Scotland, UK. Mentor Books. 2024
LƯU Ý CỦA NGƯỜI DỊCH: Trang tựa của bản điện tử chỉ gồm hình ảnh nên dòng tựa và tên tác giả được lấy theo tựa sách đã xuất bản; các chú thích cuối sách trong bản gốc không đánh số nên được giữ theo đúng thứ tự xuất hiện.